II SA/Kr 292/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. G. o zwrot uiszczonego wpisu od skargi, o zwrot kosztów dojazdu do sądu, o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwrot kosztów postępowania przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków [...] M. G. w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. oddalić wniosek o zwrot uiszczonego wpisu od skargi oraz o zwrot kosztów dojazdu do sądu, 2. oddalić wniosek o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, 3. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwrot kosztów postępowania. M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2015 r. znak [...]. W postępowaniu administracyjnym skarżąca działała przez pełnomocnika – syna P. G.. Wnosząc skargę do Sądu skarżąca działała osobiście – bez pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zawiadamiając o planowanej na 9 lutego 2016 r. rozprawie w niniejszej sprawie, poinformował skarżącą, że jej stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe, nadto pouczył m.in. o treści art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." (pkt 6 pouczenia – k. 102 akt sądowych; zwrotny dowód potwierdzenia odbioru przez skarżącą osobiście - 16 stycznia 2016 r. – k. 123). Na rozprawę przed Sądem imieniem skarżącej stawił się syn – P. G. i przedłożył do niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnictwo od skarżącej. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej zajął – imieniem skarżącej – stanowisko w sprawie (protokół rozprawy k. 125). W związku z podniesionym na rozprawie zarzutem i potrzebą przeprowadzenia dowodu poza rozprawą, ogłoszenie wyroku zostało odroczone na dzień 23 lutego 2016 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 23 lutego 2016r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 28 listopada 2014 r. znak [...]. Na ogłoszeniu wyroku stawił się pełnomocnik skarżącej – P. G.. P. G., pismem z dnia 24 lutego 2016 r., wniósł o zwrot kosztów sądowych poniesionych w sprawie, następnie wniósł pismem nadanym 29 lutego 2016 r. o zwrot uiszczonego wpisu od skargi i zwrot kosztów dwukrotnego dojazdu do Sądu. Z ostrożności procesowej wniósł o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie zasądzające koszty postępowania. Z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwrot kosztów postępowania. Swoje wnioski umotywował faktem, że o braku rozstrzygnięcia o kosztach oraz konieczności złożenia takiego wniosku przed zamknięciem rozprawy dowiedział się dopiero 23 lutego 2016 r., a wcześniej nie był o tym przez Sąd informowany. Podniósł również, że udzielone mu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym obejmowały również postępowanie sądowe, wobec czego Sąd winien był doręczać pisma procesowe do jego rąk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie, odnosząc się do argumentacji pełnomocnika skarżącej, Sąd wskazuje, że skarżąca aż do rozprawy 9 lutego 2016 r. działała w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej osobiście - bez pełnomocnika. Pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych organu nie rozciąga się na postępowanie sadowoadministracyjne. W konsekwencji wszelkie doręczenia, zawiadomienia i pouczenia adresowane do skarżącej są w pełni skuteczne i dokonane prawidłowo właśnie bezpośrednio do skarżącej. Fakt, że sam pełnomocnik skarżącej dopiero 23 lutego 2016 r. dowiedział się o konieczności złożenia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego jeszcze przed zamknięciem rozprawy, (wcześniej pełnomocnik nie był o tym przez Sąd informowany) nie ma żadnej doniosłości prawnej. Również brzmienie pełnomocnictw w postępowaniach administracyjnych, poprzedzających postępowanie sądowe, na które wszak nie powoływała się wcześniej skarżąca, nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia. Skarżącej skutecznie doręczono 16 stycznia 2016 r. zawiadomienie o rozprawie wraz z informacją o nieobowiązkowym stawiennictwie oraz pisemne pouczenie m.in. o treści art. 210 § 1 P.p.s.a. – pkt 6 pouczenia – k. 102 akt sądowych; zwrotny dowód potwierdzenia odbioru przez skarżącą osobiście - 16 stycznia 2016 r. – k. 123. Wniosek o zwrot uiszczonego wpisu od skargi i kosztów dojazdu na rozprawę nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się m.in poniesione przez stronę koszty sądowe i koszty przejazdów do sądu. Z powyższego unormowania wynika zasada, że stronie, która poniosła koszty postępowania, przysługuje zwrot tychże kosztów. Wyjątki od tej zasady określają przepisy art. 200 - 204 P.p.s.a.. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. W myśl art. 200 P.p.s.a zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Wniosek skarżącej o przyznanie kosztów dojazdu do Sądu oraz o zwrot uiszczonego wpisu od skargi jest spóźniony, bowiem został złożony po zamknięciu rozprawy i wydaniu wyroku. Tymczasem, stosownie do treści art. 210 § 1 P.p.s.a., strona traci uprawnienie żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stosowne pouczenie w tym zakresie skarżąca otrzymała wraz z zawiadomieniem o rozprawie - pkt 6 pouczenia – k. 102 akt sądowych; zwrotny dowód potwierdzenia odbioru przez skarżącą osobiście - 16 stycznia 2016 r. – k. 123. W konsekwencji wniosek pełnomocnika skarżącej o zwrot uiszczonego wpisu od skargi i kosztów dojazdu na rozprawę nie mógł zostać uwzględniony. Z tych względów Sąd, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Wniosek o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 157 § 1 P.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - złożyć wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Stosownie zaś do § 3 orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. W niniejszej sprawie wniosek o uzupełnienie wyroku został zgłoszony z zachowaniem ww. terminu ustawowego. Jednym z dodatkowych orzeczeń, które według przepisów ustawy Sąd powinien zamieścić z urzędu, jest orzeczenie o kosztach postępowania, gdyż przepis art. 209 P.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek rozstrzygnięcia wniosku strony o zwrot kosztów w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i 204 P.p.s.a. Uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania następuje jednak tylko w tych przypadkach, w których Sąd nie orzekł o kosztach postępowania mimo, że strona - we właściwym czasie - żądała ich przyznania. W rozpoznawanej sprawie jednak skarżąca, ani jej pełnomocnik, w skardze, ani w późniejszych pismach procesowych, jak również na rozprawie nie zgłosili wniosku o zwrot kosztów postępowania mimo, że w zawiadomieniu skarżącej o rozprawie było zawarte pouczenie o treści art. 210 § 1 P.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z powyższych względów wniosek o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony i dlatego Sąd, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwrot kosztów postępowania, jako niedopuszczalny, podlegał natomiast odrzuceniu. Zgodnie z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Żądanie przyznania kosztów przez złożenie spisu kosztów albo zgłoszenie wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych powinno nastąpić przed zamknięciem rozprawy w poszczególnych instancjach, pod rygorem utraty roszczenia o ich zwrot. Skutku tego nie uchyla późniejsze złożenie ogólnego spisu kosztów. Niedopuszczalne jest żądanie przywrócenia terminu dokonania takiej czynności, jak złożenie wniosku o zwrot kosztów (por. postanowienia NSA z 21 maja 2013 r. sygn. II FZ 264/13, z dnia 29 marca 2004 r., GZ 6/04, orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 19 marca 2007 r., IV SA/Gl 426/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 26). Zatem skoro, na podstawie art. 210 § 1 P.p.s.a., strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów (roszczenie o zwrot kosztów wygasa z chwilą zamknięcia rozprawy), zatem niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania (w tym zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, czy też zawrotu kosztów stawiennictwa w Sądzie). Z powyższych względów wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwrot kosztów postępowania podlegał odrzuceniu, o czym Sąd, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji postanowienia.