II SA/Kr 292/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Krystyna Daniel SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi D.S. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 19 stycznia 2017 r, znak : [...] o odmowie wznowienia postępowania oddala skargę. Postanowieniem znak : [...] z dnia 19 stycznia 2017 r Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 145 § 1 p-kt 4 i art. 148 kpa utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 29 listopada 2016 r znak : [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] znak : [...] z dnia 21 lipca 2015 r w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz na szczególne korzystanie z wód. Na uzasadnienie wskazał że zgodnie z art. 148 § 1 i § 2 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji , w terminie jednego miesiąca od dnia , w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. We wniosku z dnia 11 lipca 2016 r wnioskodawca wskazał, iż w dniu 5 lipca 2016 r Starosta [...] przesłał mu decyzję z dnia 21 lipca 2015 r o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Jednakże z analizy treści pisma Starosty [...] z dnia 5 lipca 2016 r o udostępnieniu informacji publicznej wynika, że taka decyzja nie została udostępniona. Pismem z dnia 13 października 2016 r wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w kwestii dochowania terminu a odpowiedz nie została udzielona. Natomiast w zażaleniu wnioskodawca wskazał, że o decyzji dowiedział się w przeddzień złożenia wniosku od zaprzyjaźnionej osoby, która zastrzegła sobie dyskrecję i nie mógł ujawnić źródła informacji. Biorąc pod uwagę sprzeczne informacje samego wnioskodawcy, treść pisma Starosty [...] z dnia 5 lipca 2016 r oraz brak odpowiedzi na wezwanie z dnia 13 października 2016 r uznano, że wnioskodawca nie wykazał dochowania terminu. Niezależnie od tego organ i instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kwestii dochowania terminu przez wnioskodawcę jednakże postępowanie to nie potwierdziło dochowania terminu. W piśmie z dnia 25 października 2016 r Wójt Gminy [...], co prawda wskazał że wnioskodawca widział pozwolenie wodnoprawne ale nie jest znana dokładna data tej czynności. Wnioskodawca nie wspomina jednak o tej okoliczności podając inne informacje. Zakładając nawet z daleko idącej ostrożności, że okoliczność o której wspomina Wójt Gminy [...] miała miejsce w dniu 14 czerwca 2016 r ( taka prawdopodobna data pojawia się) to złożenie wniosku było po terminie ( pismo wniesiono osobiście w dniu 15 lipca 2016 r) stosownie do art. 148 kpa. W myśl bowiem art. 57 § 3 kpa terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Postanowienie to zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. S. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organy I i II instancji. W szczególności zarzucił naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 79 i 81 kpa poprzez pominięcie prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach, art. 7, art. 77 §1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dokonanie dowolnej oceny zebranych dowodów podczas gdy organ ma obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, art. 8 , art. 9 art. 10 i art. 11 kpa poprzez pominięcie tych norm i brak postępowania wyjaśniającego , a także poprzez prowadzenie sprawy w sposób nie budzący zaufania strony do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania mającego na celu wydanie postanowienia , zawierającego negatywne dla strony rozstrzygnięcie bez udziału zainteresowanego, art. 107 kpa poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Na uzasadnienie wskazał że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ jest dowolna a nie swobodna. Organ nie zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym a przecież strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania. Brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustaleń oraz jakiegokolwiek rozważania okoliczności związanych z jego przedmiotem wbrew art. 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego naruszono również obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy w sposób szeroki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił ze sformułowane w skardze zarzuty odnoszą się do innego etapu postępowania niż ocena spełnienia formalnych wymogów wniosku o wznowienie postępowania. Na etapie badania skuteczności wniosku o wznowienie postępowania organ nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego za wyjątkiem jedynie takiego jego zakresu, które ukierunkowane jest na ustalenie zachowania warunków formalnych wniosku, co w procedowaniu organu miało miejsce. Organy stwierdziły brak spełnienia przesłanki formalnej odnoszącej się do wniesionego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczną, wobec nie zachowania terminu dla dokonania tej czynności. To na skarżącym spoczywał obowiązek udowodnienia i wykazania zachowania terminu dla skutecznego wniesienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.". Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji są prawidłowe i zgodne z prawem. Organy obu instancji zajęły stanowisko wobec wszystkich istotnych okoliczności a trafne argumenty zawarły w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a.). Oprócz ściśle wskazanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego przesłanek wznowienia, kolejnym ograniczeniem możliwości wszczynania tego trybu jest ograniczenie terminu składania wniosku o wznowienie. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 tego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. To na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zachowania powyższego terminu a organ administracji publicznej swobodnie ocenia przedstawiony materiał dowodowy. W kontrolowanej przez Sąd sprawie powołaną przez wnioskodawcę przesłanką wznowienia był właśnie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.: "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", a zatem zastosowanie znajdzie art. 148 § 2 k.p.a. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że "dowiedzenie się o decyzji" w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu, więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. II OSK 674/13, LEX nr 1664450). Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 2043/12, LEX nr 1450858). Dla oceny dopuszczalności wznowienia ustalenie daty, w której strona dowiedziała się o decyzji ma znaczenie kluczowe. Skarżący wskazał we wniosku o wznowienie z dnia 15 lipca 2016 r, że w czerwcu (2016 r) zorientował się, że na działkach sąsiednich prowadzone są roboty budowlane na szeroką skalę a w odpowiedzi na zapytanie o udostępnienie informacji publicznej Starosta [...] przesłał mu decyzję pozwolenie wodnoprawne z 21 lipca 2015 r. Organy obydwu instancji trafnie zakwestionowały stanowisko strony, powołując przy tym wiarygodne okoliczności dające ku temu podstawy. Niewątpliwie oświadczenie strony o dacie, w której dowiedziała się o decyzji, w sprawie, której domaga się wznowienia postępowania podlega swobodnej ocenie organu właściwego do rozpoznania wniosku o wznowienie. Ocena dokonana w niniejszej sprawie przez organy była trafna i nie była dowolna. To wszystko sprawia, że przy rozpoznaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym zachowano zasady procedowania, określone w art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Organ I instancji zwrócił się do firmy : "B." pismem z dnia 13 października 2016 r o informację kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji i kiedy oznakowano teren budowy. Z przekazanej informacji wynika, że pierwsze prace budowlane rozpoczęły się 2 czerwca 2016 r a teren budowy oznakowano tablicą informacyjna pomiędzy 6 a 9 czerwca 2016 r. ( k - 39) Z pisma Urzędu Gminy w [...] z dnia 25 października 2016 r wynika, że skarżący ustnie wniósł o pilne udostępnienie do wglądu decyzji z dnia 21 lipca 2016 r, co zbiegło się z rozpoczęciem budowy i " być może było to 14 czerwca 2016 r " ( k - 42) W związku z zaistniałymi wątpliwościami , celem wyjaśnienia spełnienia przesłanki zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ wezwał skarżącego pismem z dnia 13 czerwca 2016 r do dokładnego wskazania w terminie 7 dni okoliczności dochowania terminu w kontekście wymogów art. 148 § 2 k.p.a. to jest, kiedy i w jaki sposób dowiedział się o decyzji z dnia 21 lipca 2016 r, kto udostępnił ten dokument. ( k – 28-29) Wezwanie do wykonania obowiązku doręczono skarżącemu dnia 24 października 2016 r. Wezwanie pozostało jednak bez odpowiedzi a skarżący nie wykazał zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wszystkie zebrane okoliczności zostały przez organy właściwie ocenione, szczególnie w kontekście, że sam skarżący nie był w stanie precyzyjnie określić i wiarygodnie wykazać kiedy dowiedział się o decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W złożonym zażaleniu z dnia 15 grudnia 2016 r jedynie ogólnie wspomina że " o wydaniu decyzji dowiedział się w przeddzień złożenia wniosku od osoby zaprzyjaźnionej, która zastrzegła sobie dyskrecję", " informację uzyskał od osoby postronnej w dniu poprzedzającym złożenie wniosku". Tych informacji nie można jednak w żaden sposób zweryfikować. Dokonawszy oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).