II SA/Kr 293/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie zasiłku celowego na przejazdy na zabiegi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A.L. - Kancelaria Adwokacka w K. , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych ) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]. nr [...] odmówił przyznania M.P. zasiłku celowego na przejazdy na zabiegi leczniczo- rehabilitacyjne. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał przepisy dotyczące zasad przyznawania pomocy społecznej zawarte w ustawie o pomocy społecznej. Podkreślono, iż przyznawanie pomocy winno polegać na realnej pomocy prowadzącej do rozwiązania zaistniałych konkretnych problemów przy wykorzystaniu własnych możliwości. Wskazano na posiadanie przez skarżącego mieszkania o pow. [...] m kw. i możliwości zamiany na mniejsze lub wynajęcia pokoju. Nadto organ opieki społecznej stwierdził, iż M.P. stale występuje o przedmiotową pomoc, ale nie porusza się środkami komunikacji miejskiej tylko korzysta z okazjonalnych środków transportu np. pożycza samochód. Od powyższej decyzji odwołał się M.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołania w sposób szczegółowy opisał swoją sytuacją majątkową oraz zdrowotną. Wielokrotnie podkreślił, iż jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się jedynie ze środków pomocy społecznej oraz niezdolną do samodzielnego zdobywania środków na utrzymanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , decyzją [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. dnia [...]r. nr [...]. Uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W myśl regulacji ustawy o pomocy społecznej pomoc ta ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. SKO podkreśliło także, iż w myśl przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zgodnie z powyższym uregulowaniem przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest możliwe, jeżeli wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb osoby i jej koniecznych życiowych wydatków. Ponadto przyznanie zasiłku celowego jak i innych świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. SKO stwierdziło także, iż decyzja wydana przez organ pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie nie narusza zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Zdaniem SKO pokrycie kosztów przejazdów samochodami osobowymi, a nie komunikacją miejską - tańszą formą od przejazdów indywidualnych nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Wynika to z art. 39 ustawy o pomocy społecznej określającego sytuacje - wskazując na ich szczególny charakter- w których możliwe jest przyznanie zasiłku celowego. Przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest możliwe jeżeli wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb i koniecznych życiowych wydatków, nie mieści się natomiast w zakresie tego przepisu możliwość udzielania pomocy na pokrywanie ponadpodstawowych potrzeb. M.P. złożył skargę na powyższą decyzji w treści identyczną ze złożonym wcześniej odwołaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko w sprawie oraz przytoczoną uprzednio argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. W niniejszej sprawie organy administracyjne odmówiły M.P. przyznania zasiłku celowego na dojazdy na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne rozpoznając jego wniosek z dnia [...]. Przedmiotowy wniosek strony miał jednak charakter ogólny - skarżący odwoływał się w nim do - jak to określił - "pisma wielokrotnego zastosowania". Z wniosku skarżącego nie wynikało zatem wyraźnie, że chodzi mu wyłącznie o przyznanie środków na dojazdy samochodem osobowym, a wyklucza korzystanie z innych środków transportu. Tymczasem organ administracyjny odmówił przyznania zasiłku podając jako jeden z argumentów odmowy to, że skarżący "nadal nie porusza się środkami komunikacji miejskiej tylko korzysta z okazjonalnych środków, np. pożycza samochód". Podstawą faktyczną wydanych decyzji było zatem przyjęcie przez organy administracyjne faktu, że skarżący dojeżdża na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne samochodem osobowym zamiast środkami transportu publicznego. Stwierdzenia takie znalazły się zarówno w decyzji organu pierwszej instancji, jak i w decyzji organu odwoławczego. Tymczasem zgromadzony w aktach sprawy materiał nie daje podstaw do ustalenia tej okoliczności. Tej okoliczności organy administracyjne nie wyjaśniły zatem w sposób należyty. Nie ustalono bowiem szczegółowo z jakich środków transportu korzysta skarżący, jak często i jaką trasą dojeżdża, w jakich godzinach ma zabiegi i jakie środki transportu umożliwiają mu dojazd na zabiegi w tym czasie, czy istnieje na tej trasie możliwość korzystania ze środków komunikacji miejskiej lub innej komunikacji publicznej, itp. Tylko bowiem na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ mógłby odmówić przyznania mu pomocy w postaci zasiłku celowego na dojazdy na te zabiegi wskazując jako argument to, że skarżący nie porusza się środkami komunikacji miejskiej choć ma taką możliwość, tylko pożycza samochód korzystając z droższej opcji transportu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy administracyjne nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, czym naruszono art. 7 i art. 77 ustawy kodeks postępowania administracyjnego. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego, że siostra użyczała mu samochodu tylko w okresie [...]. (pismo z dnia [...]r., k. [...]), organ jednak nie odniósł się do tego w uzasadnieniu swojej decyzji. Nie odniesiono się także do twierdzeń skarżącego, że nie może korzystać z przejazdów środkami MPK z powodu prac remontowy na trasie dojazdu (karta informacyjna z [...]., k. ...). Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji wydane więc zostały także z naruszeniem art. 107 §3 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga więc, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy, wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 01. 06. 2006 roku, sygn. III SA/Wa 813/06, opubl. LEX nr 254833). W kategoriach tego rodzaju podstawy uchybienia decyzji lub postanowienia mieści się między innymi brak należytej staranności wykazany przez organy administracji publicznej w prowadzeniu sprawy polegający na nie wyjaśnieniu istotnych elementów stanu faktycznego. Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 20.04.2006 roku, sygn. II FSK 608/05, opubl. M. Podat. 2006/5/2, zgodnie z którym sąd nie może wydać wyroku merytorycznego, jeżeli stan faktyczny ustalony przez organy budzi wątpliwości. W takiej sytuacji sąd musi uchylić zaskarżoną decyzję z powodów proceduralnych. Podkreślić należy także, iż ze względu na występujące w sprawach o przyznanie zasiłków celowych tzw. uznanie administracyjne, na organie rozpoznającym ciąży obowiązek szczególnej dbałości o dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej w sprawie decyzji. Organ orzekając o zasiłku celowym powinien uwzględnić zasady ogólne, wyrażone w art. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Oznacza to, iż przyznany stronie zasiłek celowy ma wystarczyć na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych, lecz tylko wówczas, gdy potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (zostają zaspokojone niezbędne potrzeby innych osób i rodzin korzystających z pomocy ośrodka pomocy społecznej). Organ ma zatem obowiązek uwzględnić słuszny interes strony, pod warunkiem, że nie koliduje on z interesem społecznym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 03. 04. 2006r. sygn. l SA/Wa 94/06 opbl. LEX nr 209723). Ustalając zatem przesłankę "niezbędności" organ administracyjny winien więc między innymi odnieść się do treści załączonej do akt sprawy dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu zdrowia skarżącego i konieczności wykonywania zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153, poz. 1270 z póz. zm.).