II SA/Kr 296/19
WyrokWSA w Krakowie2019-04-26
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 KPA, w sytuacji gdy organ I instancji odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ze względu na uciążliwość zapachową planowanej inwestycji, a organ odwoławczy uznał, że brak jest przepisów regulujących dopuszczalny poziom zapachów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji (art. 138 § 2 KPA). Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania kwestii materialnoprawnych, które powinny być przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji merytorycznej, a następnie ewentualnej kontroli sądowej. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy zasadnie uznał, że organ I instancji nie wykazał w sposób wystarczający przesłanek negatywnych do wydania decyzji środowiskowej, a także nie odniósł się należycie do uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do braków w raporcie, co uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu S. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy L. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy siedmiu obiektów inwentarskich. Wójt odmówił wydania decyzji, opierając się m.in. na opinii wskazującej na nadmierną uciążliwość zapachową planowanej inwestycji oraz istniejącej fermy. SKO uchyliło decyzję Wójta, uznając m.in., że brak jest przepisów regulujących dopuszczalny poziom zapachów i że Wójt nie odniósł się należycie do uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. S. W. złożył sprzeciw do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu S. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala sprzeciw.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 lutego 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081), § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2019 r. odwołania P.L., W.L., B. R. z dnia 2 listopada 2018 r. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia 15 października 2018 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siedmiu obiektów inwentarskich wraz z infrastrukturą na działce nr [...] w miejscowości K., gmina L. – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem sprzeciwu, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 27 lutego 2017 r. do Wójta Gminy L. wpłynął wniosek P.L., W.L. i B. R. z dnia 27 lutego 2017 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie siedmiu obiektów inwentarskich wraz z infrastrukturą na działce nr [...] w miejscowości K., gmina L. . Do wniosku załączono m.in. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z lutego 2017 r. autorstwa W. W. z Pracowni Ochrony Środowiska w B.. W dniu 30 marca 2017 r. zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania w/w decyzji. Opinią sanitarną Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych z zachowaniem wszystkich rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych, wynikających z raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, chroniących otoczenie i środowisko, a w konsekwencji i zdrowie ludzi przed ujemnym oddziaływaniem projektowanej inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem na maksymalne ograniczenie emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do atmosfery, w tym substancji odorotwórczych. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r., znak [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia 7 maja 2018 r., znak [...], Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w S. umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia warunków przedsięwzięcia.
Wójt Gminy L. , decyzją z dnia 15 października 2018 r., znak [...], działając na podstawie art. 104, art. 106 § 1, art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz w związku z art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 3, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 80 ust. 1, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 pkt 51 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) – odmówił wnioskodawcom określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa siedmiu obiektów inwentarskich wraz z infrastrukturą na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości K., gmina L. ". W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił wniosek, zwłaszcza opis planowanego przedsięwzięcia, a także protesty społeczne, które miały miejsce po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Dalej Wójt Gminy L. wyjaśnił, że w dniu 15 maja 2017 r. wystąpił o dokonanie uzgodnienia dla planowanej inwestycji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Wydział Spraw Terenowych [...] oraz skierował pismo o wydanie opinii dla planowanej inwestycji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.. W/w organy wezwały inwestora do wyjaśnienia nieścisłości zawartych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz uzupełnienie brakujących informacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny opinią Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. pozytywnie zaopiniował przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, z kolei postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 26 lutego 2018 r. uzgodniono warunki realizacji tego przedsięwzięcia. Wobec wątpliwości co do przedstawionej przez inwestora analizy zapachowego oddziaływania przedsięwzięcia oraz co do stanowiska organów współdziałających, organ I instancji zwrócił się do Pracowni [...] Uniwersytetu [...] w S. o dokonanie oceny potencjalnego zapachowego oddziaływania planowanej inwestycji pod nazwą: "Budowa siedmiu obiektów inwentarskich wraz z infrastrukturą na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości K., gmina L. ". Opiniujący doszli do następujących konkluzji: 1) zapachowe oddziaływanie obecnie funkcjonujących kurników już stanowi nadmierną uciążliwość dla lokalnej ludności – przekroczenia w świetle przyjętego kryterium oceny (projekt "ustawy odorowej") występują w odległości nawet do 2 300 m od kurników. Obszar przekroczeń obejmuje znaczną część zabudowy mieszkalnej miejscowości L. , B. i K. . Wszelkie skargi na uciążliwość zapachową istniejącej fermy, napływające z terenu objętego izolinią granicznej wartości akceptowalnego poziomu uciążliwości zapachowej są zasadne. Wskazane jest podjęcie działań ograniczających uciążliwość zapachową już istniejących kurników; 2) biorąc pod uwagę już występującą nadmierną uciążliwość, jest przeciwwskazana budowa nowej fermy na działce o nr ew. [...]. Po ewentualnej realizacji tego przedsięwzięcia zasięg nadmiernej uciążliwości powiększy się od przedstawionego w raporcie, w zależności od kierunku geograficznego o około 250÷700 m.
Kontynuując argumentację organ I instancji wyjaśnił, że nie należy bagatelizować stanowiska społeczeństwa, ale protesty nie stanowiły same w sobie powodu odmowy wydania warunków realizacji przedsięwzięcia. Przyczyniły się one natomiast do stwierdzenia, iż koniecznym jest poszukiwanie optymalnego rozwiązania. Wójt Gminy L. przytoczył prezentowane w interpretacji Ministerstwa Środowiska oraz w piśmiennictwie poglądy na temat wykładni odnośnych przepisów ustawy – i ocenił, że wnioskodawca nie spełnił przesłanek formalno - prawnych umożliwiających rozpatrzenie pozytywnie wniosku i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wydając decyzję odmowną organ prowadzący postępowanie oparł się przede wszystkim na wadach i brakach, jakie zawierał przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu planowanej do realizacji inwestycji na środowisko, który był wielokrotnie uzupełniany przez wnioskodawcę na skutek kierowanych do niego wezwań przez organy współdziałające, a także na opinii sporządzonej przez Pracownię [...], posiadającej odpowiednią wiedzę, która pozwoliła ocenić miarodajność treści merytorycznych raportu oddziaływania na środowisko. Nie bez znaczenia były liczne protesty mieszkańców sołectw: K. B. i L. , którzy podnoszą obawy o pogorszenie warunków ich życia, pogorszenie warunków środowiskowych oraz konieczności znoszenia przykrych emisji zapachowych ze strony istniejącej jak i planowanej fermy drobiu. Mieszkańcy opowiadający się przeciw realizacji wnioskowanej inwestycji są właścicielami posesji, mieszkają w/w sołectwach od wielu już lat i stanowią one centrum życia ich rodzin. W efekcie realizacja uciążliwej inwestycji naraziłaby mieszkańców na dalsze pogorszenie komfortu ich życia. Również ocena zasięgu zapachowego oddziaływania fermy drobiu planowanej do realizacji, opracowana przez Pracownię [...] Uniwersytetu [...] w S. sporządzona w lipcu 2018 r. przez dr inż. M. F. i mgr inż. A. A. jednoznacznie podważa współistnienie istniejącej i planowanej fermy drobiu w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej w sołectwach: B. , K. i L. . Na podstawie wyników modelowania oceniono zasięg, uciążliwość zapachową badanych emitorów, porównując uzyskane wyniki obliczeń z wartościami dopuszczalnymi według dotychczasowych propozycji Ministra Środowiska według projektu ustawy o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej z 2008 roku. W konkluzjach ekspertów w całości podzielono skargi i protesty mieszkańców dotyczące uciążliwości projektowanej fermy. Przytoczone w opracowaniu propozycje standardów zapachowej jakości powietrza choć nie mają jeszcze mocy prawnej, to pozwalają na określenie racjonalnej lokalizacji potencjalnie uciążliwej inwestycji. Dlatego projektowana ferma winna być zlokalizowana w innym miejscu, gdyż skumulowany efekt potencjalnego zapachowego oddziaływania fermy drobiu planowanej do budowy na działce o nr ew. [...] w miejscowości K. (7 kurników) z uwzględnieniem skumulowanego oddziaływania istniejącej fermy drobiu, zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w miejscowości K. (16 kurników) jest nieakceptowany. Organ I instancji przywołał pogląd, w myśl którego nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro w polskim ustawodawstwie nie określono standardów zapachowych uciążliwych dla ludzi, to okoliczność ta nie może stanowić o formalnych rozstrzygnięciach administracyjno-prawnych. W tym kontekście wskazano też Dyrektywę Rady (EWG) nr 337 /1985 z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE 15/t. 1, s. 248 ze zm.) oraz zasadę przezorności. W końcowej części uzasadnienia swojej decyzji Wójt Gminy L. wyraził zastrzeżenia co do rzetelności merytorycznej przedstawionego przez inwestora raportu, w tym przede wszystkim jego wariantowości. W ocenie organu I instancji inwestor, jakkolwiek przedstawił opis analizowanych trzech wariantów przedsięwzięcia, tj. wariantu I (inwestorskiego), wariantu II (racjonalnego) i wariantu III (najkorzystniejszego dla środowiska), to tylko formalnie dopełnił wymóg z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. "Wariant II", przedstawiony jako racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu inwestorskiego (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy), ogranicza się do zmiany lokalizacji kurników w obrębie tej samej działki inwestora i zastosowania innego systemu wentylacji. Natomiast wariant III zakwalifikowany przez inwestora jako najkorzystniejszym dla środowiska, jest w gruncie rzeczy powtórzeniem wariantu I z błędnym wskazaniem, iż na tej działce istnieje instalacja o hodowlanym profilu działalności nieprzerwanie od 1987 roku. Organ I instancji wskazał, że istnieje i jest ciągle rozbudowywana ferma drobiu na sąsiedniej działce Nr [...] w K. wraz z towarzyszącą infrastrukturą o docelowej obsadzie wynoszącej 361 250 stanowisk tj. 1 445 DJP. Istniejąca ferma wraz z planowaną przez inwestorów, jak wykazała opinia Pracowni [...], nie jest najkorzystniejsza ani dla środowiska, ani dla zdrowia mieszkańców znajdujących się w obszarze skumulowanego zapachowego oddziaływania fermy drobiu na działkach [...] i [...]. Zdaniem Wójta Gminy L. lakoniczność przedstawionego w raporcie wariantowania przesądza o jego wadliwości. Organ I instancji sformułował też zastrzeżenia do tezy autorów raportu, że nie dostrzega się możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem.
Pismem z dnia 2 listopada 2018 r. odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy L. złożyli P.L., W.L. i B. R.. Odwołujący się zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 80 ust. 1, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.) poprzez niewłaściwie zastosowanie, a także naruszenie art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 6 lutego 2019 r., którą uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo zreferował przebieg postępowania w sprawie, przytoczył relewantne przepisy prawa materialnego – i wskazał w szczególności, że rolą postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań (postępowania środowiskowego) jest ustalenie negatywnych następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnej inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem. Częścią postępowania środowiskowego jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, której celem jest ustalenie, czy zachodzą podstawy do wydania pozytywnych decyzji uprawniających do realizacji inwestycji. Wskazaną ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się z mocy prawa (obligatoryjnie) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a można tę ocenę przeprowadzić (fakultatywnie), jeśli taka potrzeba zostanie stwierdzona postanowieniem odpowiedniego organu, które jest wydawane dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 63 ust. 1 w związku z art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej). W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określono przedsięwzięcia zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2), oraz przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ( § 3), jak również odpowiednio przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie zatem z przepisem § 2 ust. 2 pkt 51 ww. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza). Z przedstawionego przez inwestorów Raportu wynika, iż w ramach przedsięwzięcia planuje się budowę siedmiu obiektów inwentarskich o maksymalnie 274 788 stanowisk tj. 1100 DJP. W aneksie do Raportu z września 2017 r. wskazano, iż miejsce realizacji przedsięwzięcia to tereny o charakterze rolnym. Najbliższa zabudowa mieszkalna od terenu inwestycji zlokalizowana jest ok. 450 m i jest to odległość od południowej granicy projektowanej fermy. Planowane przedsięwzięcie realizowane będzie w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej instalacji do chowu drobiu o więcej niż 40 000 stanowisk dla drobiu. Istniejąca już ferma drobiu znajduje się na działce nr [...] w K. . Znajduje się tam 16 kurników.
Dalej organ odwoławczy zauważył, że główną osią sporu jest w niniejszej sprawie kwestia odoru, jaki jest związany z chowem tak dużej ilości drobiu. Przytoczywszy stanowisko organu I instancji w tej mierze, fragmenty Raportu oraz konkluzje sporządzonej w sprawie opinii, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w polskim porządku prawnym nie ma przewidzianej ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach czy odór jest substancją niemierzalną i wobec tego obecnie nie ma możliwości ustalenia jego parametrów na podstawie obowiązujących przepisów; innymi słowy brak jest przepisów dopuszczających poziom zapachów. Brak jest podstaw do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań ze względu na uciążliwość odorową przedsięwzięcia.
Następnie organ odwoławczy przytoczył art. 81 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, który określa negatywne przesłanki dla wydania decyzji środowiskowej. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w żaden sposób nie wykazał, że przesłanki te zachodzą. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej powołano się na ogólne zasady wyrażone w art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Zasady te nie mogą w tej sprawie być stosowane wprost, bez powiązania ich z konkretnymi przepisami prawa materialnego. A zatem, powołanie się na nie miałoby sens tylko w przypadku, gdyby organ podał normy prawne regulujące konkretne emisje. W tym przypadku chodzi o zapach. Skoro nie ma określonych parametrów zapachu, jakie winny być zachowane, trudno w takiej sytuacji mówić o konieczności przeciwdziałania negatywnym skutkom emisji, koncentracji zanieczyszczeń i innych uciążliwości. Podobnie można powiedzieć o przytoczonej w uzasadnieniu zasadzie przezorności, która wymaga, jak słusznie wskazuje organ, aby wszelkie prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków traktować jako pewność ich wystąpienia. Niemniej jednak chodzi tu o to, że jeżeli w przypadku danej inwestycji nie ma pewności czy dane wskaźniki graniczne emisji nie będą dotrzymane, należy uznać, że tak będzie. W niniejszej sprawie zaś wskaźników takich brak. Z kolei powołany przez organ I instancji przepis art. 47 pkt 1 lit a i pkt 2 ww. ustawy nie obowiązuje.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia. W postanowieniu tym organ ochrony środowiska wskazał, iż planowana ferma spełniać będzie wymagania decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2017/302 z dnia 15 lutego 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do intensywnego chowu drobiu lub świń zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE. Organ ochrony środowiska opierając się na pkt 1.9 załącznika do decyzji (BAT 13) wskazał w postanowieniu, iż w ramach zapobiegania emisji zapachów i ich skutkom stosowana będzie kombinacja następujących technik: zapewnienie odpowiedniej odległości między gospodarstwem a obiektem wrażliwym; utrzymywanie zwierząt i powierzchni w stanie czystym i suchym; zmniejszenie przepływu powietrza nad powierzchnią obornika i jego prędkości; utrzymywanie ściółki w warunkach aerobowych poprzez stosowanie specjalnego dodatku (oprysk bezpośrednio na podłogę oraz oprysk na ściółkę) w ramach technologii chowu Plocher; wymuszone osuszenie ściółki i niewysiękowy system pojenia; umieszczanie otworu wylotowego na większej wysokości – powyżej dachu dla nowych kurników; stosowanie żaluzji w otworach wylotowych umieszczonych w niższych partiach ścian, tak aby kierować powietrze wylotowe w stronę podłoża. Zdaniem organu odwoławczego, Wójt Gminy L. pominął uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., ograniczając się do stwierdzenia, że nie jest nim związany. Rzecz w tym jednak, że w odnośnym postanowieniu organ ochrony środowiska merytorycznie ustosunkował się do problematyki zapachu pochodzącego od fermy. Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., powinno zawierać w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1. Dlatego też – zdaniem organu odwoławczego – przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym jest szczegółowe odniesienie się do postanowienia organu ochrony środowiska. Nic też nie stało na przeszkodzie, aby Wójt Gminy L. zaznajomił Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z uzyskaną opinią w sprawie potencjalnego zapachowego oddziaływania planowanej inwestycji sporządzoną przez Pracownię [...] Uniwersytetu [...] w S.. Organ ochrony środowiska mógłby do takiej opinii merytorycznie się odnieść, co może mieć znaczenie dla poprawnego rozpoznania niniejszej sprawy. Właściwy organ może nawet przy pozytywnej opinii organu współdziałającego wydać decyzję negatywną. Musi to jednak uzasadnić odnosząc się do całego materiału dowodowego, w tym postanowienia uzgadniającego.
Odnosząc się do argumentacji organu I instancji dotyczącej braków w Raporcie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że należało dążyć do jego uzupełnienia i dopiero brak reakcji inwestorów mógłby być podstawą do wydania decyzji odmownej. W ocenie organu odwoławczego, nie jest dopuszczalna sytuacja, w której raport obejmuje przede wszystkim analizę oddziaływania na środowisko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i marginalnie analizuje inne rozwiązania techniczne, jakie można zastosować w budynkach, w których będzie prowadzona hodowla i analiza ta dotyczy tylko danego rozwiązania technicznego. W takim przypadku organ prowadzący procedurę oceny oddziaływania na środowisko powinien wezwać wnioskodawcę do przedstawienia pełnej analizy pozostałych wymaganych wariantów. Analiza wariantów realizacji przedsięwzięcia w zakresie racjonalnego wariantu alternatywnego zmierza jedynie do wykazania możliwości zmiany sytemu wentylacji bądź lokalizacji przedsięwzięcia. Tymczasem wariant ten mógłby też zawierać przykładowo ocenę w zakresie skali przedsięwzięcia, przyjęcia określonej kombinacji technik zapobiegających emisjom zapachu, możliwości w zakresie zmiany konstrukcji obiektów itp. Ustawa nie definiuje pojęcia wariantu alternatywnego. Z literalnego rozumienia tego pojęcia należy wywieść – zdaniem organu odwoławczego – że jest to wariant, który może realnie i rzeczywiście zastąpić wariant inwestorski. Tak więc warianty przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 o.o.ś., powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ dostrzegając braki Raportu, powinien wezwać wnioskodawców do jego uzupełnienia.
Pismem z dnia 4 marca 2019 r. S. W. złożył sprzeciw od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i brak jednoznacznego wskazania przepisów postępowania, które w ocenie organu II instancji zostały naruszone przy wydawaniu pierwotnej decyzji; 2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 138 § 2 k.p.a poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przyjęcie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, podczas gdy organ I instancji wyczerpująco zebrał i rozważył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, że w zaistniałym stanie faktycznym brak jest możliwości wydania decyzji zgodnie z wnioskiem inwestora; 3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności z uwagi na pominięcie negatywnych wniosków opinii w sprawie potencjalnego zapachowego oddziaływania planowanej inwestycji pod nazwą: "Budowa siedmiu obiektów inwentarskich wraz z infrastrukturą na działce nr, ewidencyjny [...] w miejscowości K., Gmina L. , podczas gdy podnoszone w opinii Pracowni [...] Uniwersytetu [...] w S., znak sprawy: [...] z dnia [...] lipca 2018 roku w sprawie oceny potencjalnego zapachowego oddziaływania planowanej inwestycji pod nazwą: "Budowa siedmiu obiektów inwentarskich wraz z infrastrukturą na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości K., gmina L. ", które to są jednoznacznie i negatywnie odnoszą się do realizacji przedsięwzięcia w wariantach wskazanych przez inwestora; 4) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a. poprzez brak rozważenia przez organ sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli i przyjęcie jako nadrzędny interes inwestora; 5) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie zalegającego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym przede wszystkim rezolucji Rady Gminy L. , Rezolucji Rady Miejskiej w D. oraz opinii Pracowni [...] Uniwersytetu [...] w S., znak sprawy: [...] z dnia [...] lipca 2018 roku; 6) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organ II instancji nie wziął pod uwagę zasad wyrażonych w art. 1, 5, 6, 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, które legły u podstaw orzeczenia organu I instancji; 7) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 80 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez uznanie przez SKO w [...], że organ I instancji nie wziął pod uwagę wszystkich przesłanek wynikających z w/w artykułu, podczas gdy lektura uzasadnienia decyzji organu I instancji jednoznacznie potwierdza, że znalazły się one w kręgu rozważań organu I instancji, który na ich podstawie wyciągnął wnioski, które przesądziły o odmowie określenia środowiskowych warunków na realizację inwestycji na działce nr [...] w K. ; 8) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez uznanie realizacja inwestycji może odbyć się w innym wariancie wskazanym przez inwestora, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż już w chwili obecnej istnieją wskazania, co do ograniczenia uciążliwości zapachowej istniejących kurników, a ich rozbudowa tylko pogorszy ten stan; 9) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez uznanie że w momencie spełnienia się wszystkich pozytywnych przesłanek wynikających z w /w artykułu, to obowiązkiem organu I instancji jest zawsze wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
1. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu – co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą – polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
2. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
3. Przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., są następujące: 1) decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania; 2) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. O decyzji kasacyjnej zwykło się mówić, że ma charakter li tylko procesowy, formalny, nie zawiera treści materialnej – toteż, jak można by mniemać, taki sam charakter powinna mieć jej ocena; powinna bazować na kryteriach procesowych, formalnych i abstrahować od tego, co materialne. Jednak nie jest tak do końca. Wszak aby wypowiedzieć się o takim czy innym zakresie sprawy, a tym bardziej rozstrzygnąć o jego istotnym znaczeniu – trzeba wpierw "sprawę" zidentyfikować i zrekonstruować. A to jest operacja w całości zrelatywizowana do prawa materialnego, bo właśnie w nim zakodowane są wszystkie elementy każdej sprawy administracyjnej. Do tych elementów należą przede wszystkim dwie normy: norma uprawniająca do konkretyzacji prawa (norma kompetencyjna) i norma konkretyzowana (norma merytoryczna). Pierwsza norma przesądza o samym istnieniu sprawy, a druga – w fazie decyzyjnej o treści rozstrzygnięcia, a wcześniej o tym, jakie fakty są prawnie doniosłe i wymagają wyjaśnienia. I to właśnie jest "zakres sprawy", o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Jego ustalenie zasadza się na wykładni normy konkretyzowanej, ściśle biorąc – jej hipotezy. Co do zasady od wykładni normy konkretyzowanej (a więc od wykładni prawa materialnego) powinna się też zaczynać kontrola legalności decyzji kasacyjnej.
4. Materialnoprawne aspekty kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej nie ograniczają się jednak do opisanej w pkt 3 wykładni normy konkretyzowanej. W przypadku gdy norma ta ma rozbudowaną hipotezę ocena co do potrzeby prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego może być bowiem pochodną niejako częściowej subsumpcji pod nią ustalonych już faktów. Podejmując decyzję kasacyjną organ wyników wspomnianej subsumpcji nie przekształca wprawdzie w merytoryczne rozstrzygnięcie, ale bynajmniej nie oznacza to, że jej nie dokonuje. Częstokroć leży ona u podstaw decyzji kasacyjnej, przy czym jej przebieg i wynik jest ujawniany tylko w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Decyzja ta jest wtedy poprzedzona nie tylko odkodowaniem normy materialnej (wykładnią), ale także jej fragmentarycznym zastosowaniem w danej sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że chcąc dokonać pełnej kontroli takiej decyzji kasacyjnej, trzeba by ocenić, czy to zastosowanie normy materialnej było prawidłowe, czy też nie.
5. Konstrukcja sprzeciwu implikuje jednak daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów kontroli decyzji kasacyjnej. Ograniczeniu, by nie powiedzieć wyłączeniu, uległa możliwość badania i weryfikacji materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jako niedopuszczalna jawi się na tym etapie wypowiedź sądu co do rozumienia normy materialnej w odniesieniu do danego przypadku oraz – tym bardziej – co tego, czy dokonana przez organ odwoławczy fragmentaryczna (np. obejmująca określoną przesłankę negatywną) subsumpcja już ustalonego stanu faktycznego pod jej hipotezę jest prawidłowa, czy też nie. Taka wypowiedź niechybnie stałaby się przecież determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. A kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć (art. 64b § 3 p.p.s.a.), i przy braku pełnej kontroli instancyjnej (art. 151a § 3 p.p.s.a.) – niepodobna pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji, upraszczając nieco, można powiedzieć, że obecnie kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. jawią się jako spełnione – natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną.
6. W niniejszym przypadku materialnoprawnym punktem odniesienia są przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm., dalej u.u.o.s. lub ustawa środowiskowa), w tym przepisy powołane przez organy obu instancji, które kreują relewantną w niniejszej sprawie normę – normę, której konkretyzacja tudzież zindywidualizowana treść zależy od wielu ujętych pozytywnie i negatywnie przesłanek faktycznych.
W świetle przepisów ustawy środowiskowej zasadą jest wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, natomiast wyjątkiem odmowa wydania takiej decyzji – może ona nastąpić w razie wystąpienia enumeratywnie określonych przyczyn. Odmówić określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia można wtedy, gdy: 1) występuje niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy); 2) nastąpiła odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 ustawy); związanie stanowiskiem organu uzgadniającego obejmuje także niemożność określenia w decyzji środowiskowej, warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny od zaprezentowanego w uzgodnieniu; 3) wnioskodawca nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia w wariancie innymi, niż proponowany, a z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy); 4) z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natur 2000, i nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy); 5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że może ono spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy). "Enumeratywne wyliczenie przyczyn odmowy wydania decyzji środowiskowej, traktowane jako wyjątek od zasady pozytywnego określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wynika z charakteru decyzji środowiskowej, która służy jedynie ocenie następstw dla środowiska, związanych z realizacją danego przedsięwzięcia. Decyzja środowiskowa nie przesądza o przystąpieniu do realizacji przedsięwzięcia, ale otwiera inwestorowi drogę do ubiegania się o pozwolenie na budowę. Postępowanie środowiskowe służy zidentyfikowaniu negatywnych skutków wykonania i późniejszej eksploatacji przedsięwzięcia oraz określeniu działań, które mają zapobiec lub zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, owe skutki. Wszechstronności i wieloaspektowości oceny organu oddziaływania na środowisko konkretnej inwestycji, służy wymóg sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, spełniającego ustawowe warunki (art. 66 ustawy), uzgodnieniowe postępowanie wpadkowe, służące pozyskaniu stanowisk organów wyspecjalizowanych w ocenach oddziaływania na środowisko różnych przedsięwzięć, wypracowanych po analizie przedłożonego przez inwestora raportu, zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przygotowania i wydawania decyzji środowiskowej, możliwość nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz wykonania analizy porealizacyjnej w przypadku, gdy na wcześniejszym etapie nie jest możliwe zidentyfikowanie wszystkich zagrożeń dla środowiska, jakie niesie realizacja przedsięwzięcia" (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2018 r., II SA/Bk 916/17, CBOSA).
Stwierdzenie którejś z negatywnych przesłanek wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (innymi słowy, podstaw do wydania decyzji odmownej) w zasadzie zwalnia organ z obowiązku czynienia dalszych ustaleń faktycznych. W przeciwnym zaś razie konieczne staje się skrupulatne wyjaśnienie całokształtu okoliczności determinujących treść rozstrzygnięcia. Zakres tych okoliczności wynika w szczególności z art. 80 ustawy środowiskowej. W tym kontekście wypada zauważyć, że przedmiotowa inwestycja została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko).
7. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, na etapie podejmowania przezeń decyzji osią sporu była przede wszystkim kwestia odoru związanego z chowem dużej ilości drobiu. Organ I instancji powołał się na konkluzje opinii Pracowni [...] Uniwersytetu [...] w S., wskazujące na nadmierną uciążliwość zapachową planowanego przedsięwzięcia – i uznał, że ta nadmierna uciążliwość zapachowa może stanowić podstawę decyzji odmownej, jeżeli będzie postrzegana nie tylko przez pryzmat przepisów szczegółowych, ale także przez pryzmat przepisów i zasad ogólnych (w tym wyrażonych w prawie ochrony środowiska). Organ odwoławczy nie podzielił tej wykładni prawa i tym samym nie zaakceptował stanowiska organu I instancji co do możliwości skonstatowania przesłanki negatywnej wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia z uwagi na jego uciążliwość zapachową. Chodzi tu w istocie o kwestię materialnoprawną, której niepodobna rozstrzygać w postępowaniu wywołanym sprzeciwem (w warunkach procesowej nieobecności wnioskodawców i bez pełnej kontroli instancyjnej). Kwestia, który z organów dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego w kontekście odnośnej okoliczności, będzie mogła być rozstrzygana w razie ewentualnego wniesienia skargi na decyzję merytoryczną.
8. Niezależnie od samej oceny materialnoprawnej ewentualnej nadmiernej uciążliwości zapachowej planowanego przedsięwzięcia, organ odwoławczy zauważył – zdaniem Sądu, zasadnie – że okoliczność ta nie jest do końca wyjaśniona. Problematyka zapachu była bowiem nie tylko przedmiotem wspomnianej opinii, ale także stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., do którego organ I instancji odniósł się w sposób dalece niewystarczający. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne jest szczegółowe odniesienie się postanowienia organu ochrony środowiska – zaś dotychczasowy brak takiego odniesienia się stanowi o naruszeniu przez organ I instancji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) oraz wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji, w tym wymogów szczególnych określonych w art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej.
9. Organy obu instancji generalnie zgodnie skonstatowały występowanie braków w przedłożonym przez inwestora raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności w zakresie analizy wariantów jego realizacji. Różne jest natomiast stanowisko co do ich konsekwencji: o ile organ I instancji uznaje je za podstawę decyzji odmownej, o tyle organ odwoławczy – za podstawę do czynności procesowych zmierzających do ewentualnej konwalidacji raportu. Zdaniem Sądu, rację w tej mierze ma organ odwoławczy i tym samym zasadnie zaleca wezwanie przy ponownym rozpoznaniu sprawy wnioskodawców do uzupełniania raportu. Niepodjęcie przez organ I instancji stosownych czynności procesowych zmierzających do ewentualnej konwalidacji raportu również powinno być kwalifikowane jako naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym wspomnianej już zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).
10. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie – zachodziły zatem podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Organ I instancji – skoncentrowawszy się na okolicznościach, w których upatrywał negatywnych przesłanek wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia – w istocie odstąpił od pełnej, kompleksowej analizy raportu (wskazał tylko na dostrzeżone jego braki) tudzież pozostałych elementów stanu faktycznego. Organ odwoławczy, który nie podzielił stanowiska organu I instancji co do wspomnianych przesłanek, chcąc wydać decyzję merytoryczną, musiałby wyjaśnić niemal całokształt sprawy i dokonać analizy tegoż całokształtu niejako po raz pierwszy – a to w świetle zasady dwuinstancyjności jest niedopuszczalne (w każdym razie bez zgody wszystkich stron).
11. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. ani innych przepisów prawa procesowego, w tym przepisów wskazanych w skardze. W szczególności jej uzasadnienie w pełni odpowiada normatywnym wymogom. Zarzuty sprzeciwu nawiązujące do art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał za niezasadne; zaś pozostałe zarzuty, zwłaszcza zarzuty naruszenia prawa materialnego, pozostawały poza zakresem rozpoznania Sądu w niniejszym postępowaniu. W tym miejscu wypada jeszcze raz podkreślić, że kwestia, który z organów – czy Wójt Gminy L. , czy też Samorządowe Kolegium Odwoławcze – dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego w kontekście znaczenia uciążliwości zapachowej przedsięwzięcia, będzie mogła być rozstrzygana dopiero w razie ewentualnego wniesienia skargi na decyzję merytoryczną, w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym z udziałem wszystkich podmiotów legitymujących się interesem prawnym.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, nie stwierdzając naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., oddalił sprzeciw na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło