II SA/Kr 297/18
WyrokWSA w Krakowie2018-06-29
Skład orzekający: SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel, SWSA Krystyna Daniel, SWSA Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzucie niezawiadomienia strony o jego toku, może zostać uwzględniony, jeśli zawiadomienie zostało dokonane w formie publicznego obwieszczenia zgodnie z przepisami szczególnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli przepisy szczególne (np. ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) przewidują zawiadomienie stron o postępowaniu w formie publicznego obwieszczenia, a takie obwieszczenie zostało dokonane, to strona nie może skutecznie podnosić zarzutu niezawiadomienia o postępowaniu. W takim przypadku wniosek o wznowienie postępowania z powodu niezawinionego braku udziału w postępowaniu jest bezzasadny, a wniosek złożony po terminie podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. M. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] kwietnia 2016 r. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego. Zarzuciła, że nie była informowana o postępowaniu, mimo że jej działka sąsiaduje z terenem inwestycji. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wnioskodawczyni była prawidłowo zawiadamiana w drodze obwieszczenia, a wniosek został złożony po terminie. WSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Krystyna Daniel SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. (Nr [...]) Prezydent Miasta Krakowa ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa, przebudowa i nadbudowa budynku Regionalnego Centrum [...] wraz z infrastrukturą techniczną i przebudową zjazdu na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie".
W dniu 30 sierpnia 2017 r. do Prezydenta Miasta Krakowa wpłynął wniosek D. M. o wznowienie postępowanie w powyższej sprawie. Wnioskodawczyni podkreśliła, że rozstrzygana w decyzji sprawa ma dla niej istotne znaczenie z uwagi na fakt zamieszkiwania w pobliżu. Wskazała też, że o toczącym się postępowaniu nie była informowana, mimo że działka której jest współwłaścicielką bezpośrednio graniczy z terenem inwestycji.
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., znak [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] - z uwagi na złożenie wniosku po terminie.
Zażalenie na to postanowienie wniosła D. M. wskazując, że w toku postępowania organ I instancji nie uwzględnił faktu, że jest ona stroną postępowania, nie otrzymywała ona stosownych powiadomień na piśmie. Podniesiono także, że inwestycja znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki będącej jej własnością, w związku z powyższym jest ona zainteresowana oddziaływaniem inwestycji na jej nieruchomość.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią wniosku z dnia 30 sierpnia 2017 r. oraz zażalenia z dnia 17 października 2017 r. nie ulega wątpliwości, że - pomimo braku powołania się na tę podstawę prawną - strona skarżąca wywodzi swoje żądania z treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Dla niniejszej sprawy kluczowym jest zatem ustalenie, czy strona w istocie nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. (Nr [...]) ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa, przebudowa i nadbudowa budynku Regionalnego Centrum [...] wraz z infrastrukturą techniczną i przebudową zjazdu na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie".
Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, dalej "u.p.z.p") o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Drugie zdanie przywołanego przepisu stanowi, że obowiązek zawiadomienia na piśmie dotyczy: inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego. Tym samym obowiązek doręczania zawiadomień w formie pisemnej nie rozciąga się w tym przypadku na inne strony postępowania.
Zgodnie z treścią art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 49 § 1 k.p.a. jest m.in. art. 53 ust. 1 u.p.z.p.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że D. M. była strona postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa, przebudowa i nadbudowa budynku Regionalnego Centrum [...] wraz z infrastrukturą techniczną i przebudową zjazdu na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie".
Co więcej, w sytuacjach przewidzianych w art. 53 ust. 1 u.p.z.p. była zawiadamiana w formie obwieszczenia. Wskazują na to:
< obwieszczenie z dnia 8 lutego 2016 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego (karty 123-124);
< obwieszczenie z dnia [...] kwietnia 2016 r. o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (karty 252-253).
Zaznaczyć należy, że wspomniane obwieszczenia zawierają wykaz stron ds. [...] zawiadamianych przez obwieszczenie, wśród których znajduje się również skarżąca. W ocenie Kolegium nie można zatem za zasadne uznać jej zarzutów, jakoby nie była ona stroną toczącego się postępowania. Nadto, na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące braku informowania o toczącym się postępowaniu, albowiem wszystkie wymagane prawem zawiadomienia stron nastąpiły w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa, a także w Internecie na stronie www.bip.krakow.pl. W przypadkach, gdy na mocy przepisów szczególnych (a takim jest art. 53 ust. 1 u.p.z.p.) znajduje zastosowanie przewidziany w art. 49 k.p.a. sposób komunikowania o wydaniu określonej decyzji, czyli publiczne ogłoszenie (poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób), adresat takiego ogłoszenia nie może następnie podnosić zarzutu, że nie został powiadomiony (nie wiedział) o tej decyzji lub ze decyzja ta nie została mu doręczona (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt: IV SA/Po 764/11).
Nawet, jeżeli przyjąć argumentację organu I instancji, który rozpoczął badanie sprawy od weryfikacji zachowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powyższe oznacza, że przewidziany w art. 148 § 2 miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 148 § 1 pkt 4 w odniesieniu do skarżącej rozpocząłby swój bieg w piętnastym dniu po ogłoszeniu tej decyzji w formie obwieszczenia, tj. w dniu 28 kwietnia 2016 r. Mając na uwadze powyższe, a także z uwagi na to, że wniosek D. M. o wznowienie postępowania wpłynął w dniu 30 sierpnia 2017 r., należałoby uznać że złożenie tego wniosku nastąpiło z uchybieniem przewidzianego w ustawie terminu.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. M., zarzucając, że nie wiedziała, że trzeba śledzić stronę internetową miasta Krakowa aby dowiedzieć się co w sąsiedztwie planuje się budować. Podkreśliła, że jest osobą starszą, emerytką i poprosiła o podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że najbardziej odpowiednie byłyby doręczenia za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wniosła również zastrzeżenia co do wysokości objętej decyzją inwestycji, przepustowości okolicznych dróg publicznych oraz braku korytarzy przewietrzania. Wyraziła przypuszczenie, że została celowo pominięta przez organ administracji prowadzący postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) — dalej określanej jako "p.p.s.a." — sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jasno i klarownie wyłożyło zarówno podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, jak i sposób jej zastosowania w niniejszej sprawie. Rozważania te należy w całości podzielić.
Z wniosku skarżącej z dnia 30 sierpnia 2017 r. wynika wprost, że jest to wniosek o wznowienie postępowania.
Postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. W pierwszym etapie oceniane są warunki formalne podania o wznowienie postępowania – termin jego złożenia, powołanie się na ustawową podstawę wznowienia, zakres podmiotowy i przedmiotowy sprawy (w szczególności, czy podanie dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną). Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, względnie o odmowie jego wznowienia. Dopiero skuteczne wznowienie postępowa otwiera drogę – po sprawdzeniu, czy przesłanki wznowienia faktycznie zachodzą – do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej.
Podanie skarżącej z dnia 30 sierpnia 2017 r. już na tym pierwszym etapie zostało zweryfikowane negatywnie.
Prawidłowo zakwalifikowano wniosek skarżącej o wznowienie postępowania z dnia jako wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem wynikało z niego jednoznacznie, że przedmiotem zarzutu D. M. jest okoliczność pominięcia jej jako strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przyjmując, że wnioskodawczyni powołała się na ustawową przesłankę wznowienia postępowania zbadano termin do złożenia wniosku o wznowienie. Zgodnie z art. 148 k.p.a. wniosek winien zostać złożony w ciągu miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji, co do której wznowienia postępowania się domaga.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w ślad za organem I instancji prawidłowo ustaliło, że D. M. była stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa, przebudowa i nadbudowa budynku Regionalnego Centrum [...] wraz z infrastrukturą techniczną i przebudową zjazdu na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie". Wskazują na to rozdzielniki znajdujące się na k. 124 i 253 akt administracyjnych [...], z których wynika, że D. M. była w tej sprawie zawiadamiana w formie obwieszczenia.
Organ II instancji wskazał również podstawę prawną takiego trybu doręczeń. Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. W myśl § 2 art. 49 k.p.a. dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.
Przepisem szczególnym, o którym mowa w początkowej części wymienionego przepisu jest art. 53 § 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym "O wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie".
Jak wynika z akt sprawy dotyczącej wydania decyzji lokalizacyjnej, a co potwierdza również skarżąca, D. M. nie była inwestorem ani właścicielem czy użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której lokalizacja celu publicznego była planowana, lecz właścicielem nieruchomości sąsiedniej. Dawało jej to prawo do udziału w postępowaniu jako jego strona, zaś Prezydentowi Miasta Krakowa dawało podstawę do zawiadamiania jej w drodze obwieszczenia.
Nie może budzić wątpliwości, że – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 846/12 (LEX nr 1216775) – z zestawienia przepisów regulujących zasadę doręczania bezpośredniego (art. 38-48 k.p.a.) z zasadą doręczania w formie obwieszczenia lub innej zwyczajowo przyjętej (art. 49 k.p.a.) wynika, że przyjęcie tej drugiej formy doręczania może mieć charakter wyjątkowy a jednocześnie powodujący wyłączenie stosowania zasad dotyczących doręczania bezpośredniego. Nie ma przy tym znaczenia wiek ani stan zdrowia osoby, której doręcza się pisma w tym trybie. Argument skarżącej, iż jest osobą starszą, emerytką i w związku z tym "najbardziej odpowiednie" byłyby doręczenia za pośrednictwem Poczty Polskiej nie może odnieść skutku. W żadnym wypadku nie znajdują potwierdzenia podejrzenia skarżącej, iż Wydział Architektury i Urbanistyki celowo pominął ją i nie chciał, aby była stroną przedmiotowym postępowaniu.
Skutkiem zastosowania omawianego trybu doręczeń jest przyjęcie swego rodzaju fikcji prawnej, iż strony postępowania wiedzą o kierowanych do nich w tym trybie pismach. Nie ma więc znaczenia okoliczność, że faktycznie skarżąca dowiedziała się o istnieniu decyzji z pisma Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W obwieszczeniu z dnia 13 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta Krakowa zawiadomił strony o wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. (Nr [...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa, przebudowa i nadbudowa budynku Regionalnego Centrum [...] wraz z infrastrukturą techniczną i przebudową zjazdu na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie". Obwieszczenie to wisiało na tablicy ogłoszeń w siedzibie Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa i zostało opublikowane w Internecie na stronie www.bip.krakow.pl w Komunikatach UMK od 13 kwietnia do 27 kwietnia 2016 r. (k. 252 akt administracyjnych). Zgodnie więc z cytowanym wcześniej art. 49 § 2 k.p.a. skarżąca dowiedziała się o wydaniu zaskarżonej decyzji po upływie 14 dni od 13 kwietnia, a więc 27 kwietnia 2016 r.
Skoro wniosek o wznowienie postępowania został złożony 30 sierpnia 2017 r., to niewątpliwie został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Oczywiste jest również, że w świetle prawidłowo dokonywanych doręczeń w trybie art. 49 k.p.a. nie mogła również w odniesieniu do skarżącej zrealizować się przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. niezawiniony brak udziału w postępowaniu.
Ponieważ kontrolowane postanowienie o odmowie wznowienia postępowania okazało się prawidłowe, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło