II SA/Kr 2987/00
WyrokWSA w Krakowie2004-02-23
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Alina Paluch, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca może skutecznie kwestionować wiarygodność wyników badań środowiska pracy, przeprowadzonych przez laboratorium zakładowe, w kontekście stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika, jeśli sam nie dostarczył danych potwierdzających te wyniki lub nie wykazał ich niewiarygodności w sposób niebudzący wątpliwości?Ratio decidendi
Pracodawca nie może skutecznie kwestionować wiarygodności wyników badań środowiska pracy, jeśli nie przedstawi dowodów na ich niewiarygodność. W przypadku stwierdzenia choroby objętej wykazem, przyjmuje się domniemanie związku choroby z pracą, jeśli pracownik był zatrudniony przy pracach narażających na taką chorobę. Ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy, który musi obalić to domniemanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Pracodawca wniósł odwołanie, kwestionując wiarygodność wyników badań środowiska pracy z 1990 r. wskazujących na przekroczenie norm hałasu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko o zawodowym narażeniu pracownika na hałas. Pracodawca wniósł skargę do sądu, podtrzymując zarzut niewiarygodności pomiarów hałasu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA-del. Piotr Lechowski Sędziowie NSA-del. Alina Paluch (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" sp. z o.o w [...] na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]-Delegatura w [...] z dnia 16 października 2000r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala-
[...] Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w [...] przesłała w dniu [...] 2000r. Powiatowemu Inspektoratowi Sanitarnemu w [...] orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u A. B. choroby zawodowej - uszkodzenie słuchu. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] 2000r., Nr [...] stwierdził u A. B. chorobę zawodową - zawodowe uszkodzenie słuchu ( poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych).
W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, co następuje:
Zawodowe uszkodzenie słuchu u A. B. zostało rozpoznane i zgłoszone przez zakład służby zdrowia upoważniony do klinicznego rozpoznawania chorób zawodowych.
Rozpoznania dokonano na podstawie badania laryngologicznego, audiometrycznego i akumetrycznego analizy dokumentacji lekarskiej oraz analizy stanowiska pracy.
W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że A. B. zatrudniony był w zakładzie P. O - W "[...]" Sp. z o.o. ( poprzednia nazwa [...]) na stanowisku ślusarza - tokarza w okresie od 1959r. do 1996r.). W okresie tego zatrudnienia był narażony na hałas przekraczający dopuszczane normy. Badania środowiska pracy wykonane w 1990r. przez Laboratorium Zakładowe wykazały natężenie hałasu do 95 dB. Pierwsze objawy niedosłuchu u A. B. wystąpiły w trakcie zatrudnienia. Badania specjalistyczne wykonane w 1991 r. w Poradni Laryngologicznej W.Sz.Z w [...]wykazały znaczne uszkodzenie słuchu.
Powyższe ustalenia zdaniem organu stanowiły podstawę do wydania decyzji o stwierdzeniu u A. B. choroby zawodowej-uszkodzenia słuchu.
W odwołaniu od powyższej decyzji "[...] " Sp. z o.o. Z. P. O. -W. wnosząc o uchylenie tejże decyzji podniósł, że wyniki badań środowiska pracy wykonane w 1990r. w Laboratorium Zakładowym [...] nie są wiarygodne z uwagi na fakt, że nie określają daty, godziny, temperatury powietrza i wilgotności, nie zawierają szkicu w jakich punktach i odległościach był wykonywany pomiar. Nie określono przy metodyce oznaczenia rodzaju aparatury pomiarowej i dokumentów potwierdzających jej legalizację. W ocenie odwołującego się pomiary środowiska pracy wykonane zostały przez osobę nieuprawnioną.
Decyzją z dnia 16 października 2000r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny Delegatura w [...], na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 kpa oraz w związku z § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. Dz. U. Nr 61 poz. 364 z 1989r, ), po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o.o. Z. P. O. -W. w [...]- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie dokonanych ustaleń odnośnie zawodowego narażenia A. Brańca na hałas podkreślając iż ustalenia te są zgodne z wydaną przez zakład pracy charakterystyką i zostały potwierdzone na formularzu postępowania wyjaśniającego bez wniesienia uwag i zastrzeżeń.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w ocenie wielkości narażenia A. B. na hałas organ pierwszej instancji oparł się na jedynych dostępnych wynikach badań środowiska pracy, przeprowadzonych przez laboratorium zakładowe na stanowiskach pracy w warsztacie mechanicznym. Badania te wykazywały przekroczenia NDN hałasu. Podniósł organ, iż przeprowadzenie badań stężeń i natężeń czynników szkodliwych na stanowiskach pracy jest obowiązkiem pracodawcy, wynikającym z Kodeksu pracy, a ich brak nie może być interpretowany na niekorzyść pracownika.
Podkreślono także, iż pomiary środowiska pracy wykonane przez laboratorium zakładowe nadzorowane przez organy inspekcji sanitarnej, nigdy nie były kwestionowane. Nadzorem objęta była zarówno prawidłowość wykonywania badań i pomiarów, jak również stosowanych norm, procedur i legalizacji aparatury pomiarowej oraz przeszkolenia pracowników.
Na tę ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego "[...]" Spółka z o.o. Z. P. O. - W. w [...] wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc ojej uchylenie. W skardze tej podnosi, że wyniki pomiarów środowiska pracy są niewiarygodne, co uzasadnia zarzut nieprawidłowego postępowania dowodowego i wyjaśnienia istoty sprawy, bowiem wyniki pomiaru hałasu wykonane przez Laboratorium Zakładowe w 1990r. nie mogą przesądzać o istnieniu takich czynników w środowisku pracy A. B. w całym okresie jego zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że kwestionowanie przez skarżącego wyników badań środowiska pracy jest gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami w sprawie. Przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest ocena pracy laboratorium, co usiłuje wywodzić skarżący, a ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a rozpoznaną chorobą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga "[...] " Sp. z o.o. w [...] jest nieuzasadniona.
Istotą sprawy jest to czy występujące u A. B. schorzenie jest chorobą zawodową oraz czy między wykonywaną przez niego pracą zawodową, a stwierdzonym schorzeniem istnieje związek przyczynowy, a to stosownie do uregulowania zawartego w § 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Powołane przepisy ustalają zadania i zakres działania organów inspekcji sanitarnej w przypadku chorób zawodowych.
Zakres tej kompetencji ogranicza się do wydawania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia. Oczywiście podstawą do wydania takiej decyzji jest między innymi stosowne orzeczenie lekarskie wydane przez jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych ( § 7 omawianego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).
W niniejszej sprawie u A. B. rozpoznana została choroba wymieniona póz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powyższego rozporządzenia - zawodowe uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem. Należy się zgodzić z organem odwoławczym, iż kwestionowanie przez skarżącego wyników badań środowiska pracy jest gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami w sprawie. To, że A. B. był narażony zawodowo na hałas ponadnormatywny, potwierdzony został także przez skarżący zakład pracy w wydanej charakterystyce stanowiska pracy ( k. 5 akt administracyjnych ) oraz w formularzu postępowania wyjaśniającego ( k. 7 akt administracyjnych ), niezależnie od wyników pomiaru hałasu wykonanych przez Laboratorium Zakładowe w 1990r.
Jak to zresztą słusznie zauważył [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę, iż jest rzeczą niewymagającą specjalnego dowodzenia, że praca przy użyciu tokarek, szlifierek, piły, ramowych frezarek, nożyc mechanicznych ( a takimi przecież narzędziami pracował A. B.), powoduje hałas.
Podkreślić należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także i Sądu Najwyższego przyjmuje się domniemanie, że stwierdzenie choroby objętej wykazem oznacza, że jej powstanie pozostaje w związku z pracą, jeśli poszkodowany był zatrudniony przy pracach, których wykonywanie naraża na taką chorobę.
Oznacza to, że wbrew zarzutom zawartych w skardze, w takiej sytuacji nie pracownik powinien udowodnić, iż jego zachorowanie - uszkodzenie słuchu - pozostaje w związku z pracą wykonywaną u strony skarżącej, lecz przeciwnie orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. rozpoznanego schorzenia jako choroby zawodowej, może zapaść po obaleniu tego domniemania. Argumenty podnoszone przez stronę skarżącą nie obalają tego domniemania.
Wbrew zarzutom skargi organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie zgromadziły materiał dowodowy w celu należytego wyjaśnienia sprawy, co w rozpoznawanej sprawie dotyczyło ustalenia istnienia choroby zawodowej, dokonały oceny i analizy zebranego materiału dowodowego dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107§ 3 kpa.
Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło