II SA/Kr 299/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 grudnia 2010 r., nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania I. skargę oddala II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat A.G. 295,20 zł (słownie dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) , w tym podatek od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. , na podstawie 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie budowy bramy ogrodzeniowej (ogrodzenia) na działkach nr 1 i 2 w W. od strony drogi gminnej oznaczonej jako działka nr 3 w W. , bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem R.D . W wyniku przeprowadzonych w dniu 18 lipca 2001 roku oględzin, organ stwierdził, że na działkach nr 1 i 4 w W. znajduje się brama ogrodzeniowa usytuowana od strony drogi gminnej. Ponadto ustalono, że bramę wykonała M.S. w lipcu 2001 roku, a na budowę bramy nie posiadała pozwolenia na budowę. Wyrokiem z dnia 27 maja 2004 roku, opatrzonym klauzulą wykonalności Sąd Rejonowy w T. orzekł, że "przywraca powodom (...) utracone przez nich posiadanie pasa gruntu o szerokości 4 metrów mającego charakter drogi polnej, biegnącego na granicy działek ewidencyjnych nr: 1, 2, 5 , 6 ,7 , 8 i 9 oraz działki ewidencyjnej numer 4 , położonych w W. poprzez: I. nakazanie pozwanym M.S. i R.S. usunięcia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku bramy metalowej, jednoskrzydłowej znajdującej się na początku szlaku drożnego w pobliżu drogi gminnej asfaltowej oznaczonej jako działka nr 3 ; II. nakazanie pozwanym przywrócenia opisanego wyżej w ustępie l wyroku pasa gruntu do stanu poprzedniego przez jego wyrównanie i utwardzenie". Ponadto do akt sprawy dołączono aktualny wypis z rejestru gruntów, a także aktualną kopię mapy ewidencyjnej gruntów. W oparciu o powyższe dokumenty organ ustalił, że obecnie działka nr 4 posiada nr 2 . Organ sprecyzował, że przedmiotowa brama stalowa jednoskrzydłowa usytuowana jest na działkach nr 1 i 2 w W. od strony drogi gminnej oznaczonej jako działka nr 10 Organ I instancji wskazał, że organy administracji publicznej zobowiązane są do respektowania orzeczeń sądów powszechnych i niemożliwe jest prowadzenie postępowania administracyjnego w celu zbadania legalności budowy obiektu budowlanego - bramy ogrodzeniowej, co do którego prawomocnie sąd powszechny orzekł nakaz rozbiórki. W świetle powyższych ustaleń, postępowanie w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od decyzji wniosła M.S. , domagając się uchylenia decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że wyrok [...] nie nadaje do wykonania i został wydany na podstawie sfałszowanej mapy. Podała również, że komornik odmówił wykonania wyroku, uzasadniając to w ten sposób, że działka 11 "nie brała udziału w procesie". Działka ta następnie została podzielona na działki nr 12 i 13 przy czym odwołująca się nie wie, kto tego dokonał. Nie zgodziła się z ustaleniem organu I instancji, iż część bramy znajduje się na działce nr 2 i 1. Nadto podała, że przedmiotowa brama została usunięta podczas jej nieobecności. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak:[...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Słusznie PINB w T. wskazał, iż podstawą rozstrzygnięcia powinien być przepis art. 105 § 1 kpa. Przesłanka bezprzedmiotowości - w rozumieniu ww. przepisu występuje - gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania na drodze postępowania administracyjnego. Z taką właśnie sytuacją organ ma do czynienia w niniejszej sprawie. Jak prawidłowo wskazał PINB w T. , organ traci podstawę do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu cywilnego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki przedmiotu postępowania. Co więcej, postępowanie jest również bezprzedmiotowe w tym rozumieniu, że jego przedmiot (brama) już nie istnieje - co przyznała M.S. w odwołaniu. Zarzuty odwołania - w ocenie MINB w K. - nie zasługują na uwzględnienie, stanowią one bowiem jedynie polemikę odwołującej się z ustaleniami prawomocnego wyroku sądu cywilnego, co nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosła M.S. . W skardze powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art.105 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego treścią ( w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Użycie w art. 105 § 1 k.p.a. słowa "stało się" na gruncie wykładni językowej nie może być pozbawione znaczenia. Sugeruje to zaistnienie pewnego zdarzenia, czy wyjście na jaw takiego zdarzenia, powodującego bezprzedmiotowość postępowania w toku samego postępowania, po jego wszczęciu. Wskazać również należy, że postępowanie jest bezprzedmiotowe także z powodu braku faktycznego przedmiotu do rozpatrzenia sprawy. Przenosząc rozważania te na grunt rozpatrywanej sprawy, podkreślić należy, że na karcie [...] akt administracyjnych znajduje się kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt [...] zaopatrzonego klauzulą wykonalności, w którym w przywrócono powodom utracone przez nich posiadanie pasa gruntu o szerokości 4 metrów mającego charakter drogi polnej, biegnącego na granicy działek ewidencyjnych nr: 1, 2, 5, 6 , 7 , 8 i 9 oraz działki ewidencyjnej numer 4 , położonych w W. poprzez nakazanie pozwanym M.S. i R.S. usunięcia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku bramy metalowej, jednoskrzydłowej, znajdującej się na początku szlaku drożnego w pobliżu drogi gminnej, asfaltowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 10. Z kolei w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 18 lipca 2001 r., organ ustalił, że na działce nr 14 wybudowano bramę jednoskrzydłową, zawieszoną na słupie z dwuteownika, wykonaną z profili zamkniętych i rozciągniętej siatki ogrodzeniowej. W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte zostało w 2001 r. "w sprawie wybudowanej bramy przez M.S. na działce nr 14 i 1 od strony drogi gminnej w W. " (k.[...] akt administracyjnych). Jak wynika z akt administracyjnych, w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 18 lipca 2001 r., skarżąca oświadczyła, że brama posadowiona jest na działce nr 11 . Na karcie [...] akt znajduje się kopia mapy ewidencyjnej z dnia 27.07.2001, na której kolorem czerwonym zaznaczono usytuowanie bramy. Zawiadomieniem z dnia 12.02.2010 r. (k.[...]) organ poinformował strony o ponownym rozpatrywaniu sprawy "budowy bramy ogrodzeniowej na działkach nr 1 i 13 w W. od strony drogi gminnej oznaczonej jako działka nr 10 " Z treści mapy znajdującej się na k.[...] akt administracyjnych wynika, że dawna działka nr 14 otrzymała oznaczenie 13 . Porównanie treści wyroku cytowanego Sądu z mapą znajdującą się na k. [...]akt administracyjnych I instancji i mapą znajdującą się na k. [...] akt organu II instancji oraz protokołem oględzin z dnia 18 lipca 2001 r. wskazuje, że przedmiot postępowania administracyjnego i cywilnego był tożsamy. Dlatego też zasadne jest stanowisko organów, że w przypadku istnienia prawomocnego wyroku sądu nakazującego usunięcie bramy, prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wybudowania tej bramy jest bezprzedmiotowe. Skoro nadto w odwołaniu skarżąca przyznała, że przedmiotowa brama została usunięta, nie istnieje przedmiot tego postępowania i również z tego powodu jest ono bezprzedmiotowe. Z treści skargi wynika, że skarżąca w istocie nie kwestionuje decyzji o umorzeniu postępowania, a nie zgadza się jedynie z jej uzasadnieniem. Oponuje przeciwko ustaleniu, że brama była usytuowana na działce 1 i 14 , względnie na działce 1 i 2 Okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w sprawie samowolnego wybudowania bramy. Jak wcześniej wskazano, Sąd może uwzględnić skargę tylko wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ewentualnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z analizy mapy znajdującej się na k.[...] akt administracyjnych wynika, że działka nr 15 o minimalnych wymiarach (w ewidencji gruntów określono jej powierzchnię na 0, 0004 ha, własność B.D. – k. [...]) położona jest w granicy z działką stanowiącą drogę gminną nr 10 , działką nr 1 i działką nr 2 . Sposób określenia usytuowania przedmiotowej bramy w decyzji umarzającej postępowanie nie budzi wątpliwości co do rzeczywistego położenia tej bramy w terenie, tak więc nawet, gdyby brama ta została postawiona na działce nr 15 , nie ma to żadnego wpływu na wynik sprawy. Działka nr 15 położona jest na początku szlaku drożnego, o którym mowa w cytowanym wyroku Sądu Rejonowego w T. W oparciu o powyższe, na podstawie art.,151 p,p,s,a, orzeczono jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust.1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) ----------------------- 6