II SA/Kr 299/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. R. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy W. decyzją z dnia 28 września 2016r. Nr: [...] ., nakazał A.R. , jako posiadaczowi odpadów nielegalnie składowanych na działce nr. [...] w W. , do usunięcia odpadów o kodzie 10 01 01 (żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów) w następujący sposób: 1. odpady o kodzie 10 01 01 w ilości około 315 m2 należy niezwłocznie zebrać specjalistycznym sprzętem z działki, załadować i zabezpieczyć materiałem ochronnym, a następnie przetransportować do miejsca przeznaczonego do ich składowania lub utylizacji, 2. przedłożenie kopii dokumentów potwierdzających przekazanie odpadu, w którym określone będą ilości, data przekazania oraz nazwa odbiorcy, w terminie 14 dni od dnia ich usunięcia, 3. ustalił termin ostatecznego wykonania obowiązku wynikającego z przedmiotowej decyzji do dnia 30 października 2016 r. W uzasadnieniu decyzji podano o wystąpieniu [...] Inspektora Ochrony Środowiska, który poinformował o wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 12, 20 i 25 maja 2016 r., iż na działce nr. [...] jest magazynowany sypki materiał (żużel) oraz beton. Na oględziny w dniu 4 lipca 2016 roku stawił się A.R. , który zeznał do protokołu, iż właścicielem dz. Nr [...] jest jego zmarły ojciec, a obecnie toczy się postępowanie spadkowe w Sądzie Rejonowym w M . Jednocześnie ustalono, że uczestnik niniejszego postępowania A.R. zmarła dnia 3 marca 2016 r. A.R. poinformował, że posiada ustną zgodę spadkobierców na dysponowanie nieruchomością, na której jest zmagazynowany odpad oraz że nie posiada żadnych zezwoleń w tym zakresie, jak również decyzji środowiskowej. Żużel jest własnością firmy, którą prowadzi. W trakcie oględzin wykonano dokumentację fotograficzną, która znajduje się w aktach sprawy oraz spisano protokół z oględzin. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił, że posiadaczem nawiezionych odpadów jest firma Transportowo - Drogowa [...] z siedzibą W. [...] . Od powyższej decyzji A.R. wniósł odwołanie, w którym zaskarża zarzucił: - naruszenie art. 10 § 1 kpa, poprzez nie zawiadomienie stron postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co z kolei uniemożliwiło stronie właściwe ustosunkowanie się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; - naruszenie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, poprzez jego błędną wykładnię, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 13 grudnia 2016r nr [...] , na podstawie art. 26 ust. 1 i 2, oraz art. 34 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2013 poz. 21 ze zm.), oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż pomimo niezakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu, postępowania spadkowego po zmarłym w dniu 9 grudnia 1996 r., właścicielu dz. nr. [...] w miejscowości W. – B.R. , Kolegium w świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego przyjęło, iż pismo skarżącego z dnia 18 lipca 2016 r. skierowane do organu l instancji, w którym podaje krąg spadkobierców po zmarłym B.R , oraz pismo skarżącego z dnia 5 sierpnia 2016 r. skierowane do organu l instancji, w którym podaje krąg spadkobierców po zmarłej w dniu 3 marca 2016 r. A.R. , zam. ostatnio w W. [...] , są wystarczającymi dowodami w sprawie ( k: 44 oraz k: 50 akt sprawy). Podana przez skarżącego do protokołu z wizji lokalnej w dniu 4 lipca 2016 r. informacja, że posiada ustną zgodę rodzeństwa na dysponowanie działką stanowi również - w ocenie składu orzekającego - dowód w przedmiotowej sprawie (k:[...] ). W w/w protokole sporządzonym w trakcie wizji w terenie w dniu 4.07.2016 r. skarżący wyraźnie stwierdził, iż żużel jest własnością jego firmy i nie posiada on zezwolenia na gromadzenie - składowanie odpadów, jak również nie posiada decyzji środowiskowej o ocenie oddziaływania na środowisko. W kwestii naruszenia art. 10 § 1 kpa, Kolegium podało, że w orzecznictwie sądowym istnieje pogląd, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do niego i ewentualnie składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wskaże okoliczności, których możliwości podniesienia została pozbawiona w toku sprawy, a także wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i wykaże istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (tak m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., l OSK 575/10, LEX nr 1070853; wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442; wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., LEX nr 996668; wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2010 r., II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715). Tak wskazane uchybienie procesowe organu ł instancji, w ocenie Kolegium, nie miało miejsca i nie stanowi uzasadnienia dla skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.R. zarzucając: - pominięcie i nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 104 § 2 kpa w związku z art. 26 ustawy o odpadach poprzez nierozpoznanie istoty sprawy z uwagi na fakt, iż organ zupełnie zaniechał dokonania fundamentalnych dla wyniku ustaleń, błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów, iż zmagazynowany na terenie działki nr [...] w m. W. to odpad o określonym kodzie (żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów), a nie materiał - kruszywo w postaci mieszaniny popiołowo-żużlowej stosowanej w budownictwie drogowym (brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji ustalenia prawdy obiektywnej w rozumieniu art. 7 kpa; - pominięcie i nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 1 kpa poprzez samowolną, błędną i lakoniczną wykładnię, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego do całości postępowania, czy na terenie działki nr [...] zmagazynowano materiał - kruszywo w postaci mieszaniny popiołowo-żużlowej stosowanej w budownictwie drogowym czy odpadu o (żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów); - rażąco lakoniczne ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 8 i art. 10 w związku z art. 81 kpa poprzez przyznanie, iż Organ I instancji naruszył art. 10 § 1 kpa poprzez niezawiadomienie stron postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co dalej w konsekwencji pozbawiło skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w tym wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów, jak również zgłoszenia własnych wniosków dowodowych, co ostatecznie doprowadziło do nieuprawnionego uznania za udowodnienie okoliczności faktycznych, co do których skarżący nie miał sposobności się ustosunkować, a nadto ich ustalenie nie zostało poprzedzone wnikliwym postępowaniem dowodowym; - całkowite pominięcie i nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 61 kpa poprzez niepełne jego zastosowanie i zawężenie wyłącznie do przepisu art. 61 § 4 kpa, a w konsekwencji błędną podstawę prawną wszczęcia postępowania administracyjnego określoną w zawiadomieniu Wójta Gminy W. z dnia 15 czerwca 2016 r. i 10 sierpnia 2016 r., znak: [...] . W oparciu o to wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania względnie uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 10 § 1, art. 68, art. 77, art. 80, art. 81 kpa). Jak wynika z akt administracyjnych, najistotniejsze dla sprawy okoliczności tj. rodzaj odpadu i jego ilość organ ustalił w trakcie oględzin. Protokół z tej czynności (k. 36-38 akt administracyjnych) sporządzony został na formularzu, który obejmuje dwie czynności dowodowe: przesłuchanie skarżącego (pkt. 2 protokołu) oraz właściwe oględziny (pkt. 3 protokołu). Z art. 67 kpa wynika, że obowiązek sporządzenia protokołu dotyczy m.in. takich czynności postępowania, jak przesłuchanie strony, czy świadka oraz przeprowadzenie oględzin dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 68 § 1 kpa, protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W myśl § 2 w/w przepisu, protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. W przedmiotowym wypadku skarżący najpierw został przesłuchany, następnie odnotowano odczytanie jego zeznań i protokół zeznań został podpisany przez przedstawicieli organu i skarżącego. Następnie przeprowadzono właściwe oględziny, sporządzono z tej czynności protokół, przy czym został on podpisany wyłącznie przez przedstawicieli organu. Z protokołu nie wynika przy tym, dlaczego nie został on podpisany przez skarżącego, czy kwestionował dokonane ustalenia i czy w ogóle uczestniczył w tej drugiej czynności dowodowej. Biorąc pod uwagę, że zarówno w odwołaniu jak i w skardze, skarżący kwestionuje m.in. rodzaj odpadu jaki ma znajdować się na jego działce, powyższe uchybienie należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, szczególnie że organ naruszył także art. 10 § 1 kpa. Kolejnym istotnym uchybieniem jest oczywiście nieprawidłowe określenie ilości odpadu (przy uwzględnieniu dokonanych ustaleń). Organ wskazał, że jest go ok. 315 m3. Jednocześnie wskazano, że odpad znajduje się na powierzchni o szer. ok. 10,5 metra, długości 15 metrów i wysokości 2 metry. Jak wynika z matematycznego przeliczenia, ilość 315 m3 jest wynikiem iloczynu w/w szerokości, długości i wysokości (10,5 x 15 x 2). W tej sytuacji zgromadzony odpad powinien mieć kształt sześcianu o powierzchni ok. 157,5 m2 i stałej wysokości 2 metrów. Tymczasem przeczy temu zebrany materiał dowodowy i to zarówno co do powierzchni (k. 14 akt administracyjnych), jak w szczególności co do wysokości (k. 32-34 akt administracyjnych). Z będącej załącznikiem do protokołu oględzin dokumentacji fotograficznej wynika, że zgromadzony materiał ma formę połączonych ze sobą pryzm o różnych wysokościach, a wysokość 2 metrów może dotyczyć co najwyżej samych wierzchołków niektórych z nich. Dlatego w ponownym postępowaniu organ przeprowadzi ponowne oględziny zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogami określonymi przez kpa. Z utrwalonego materiału dowodowego winno przy tym jednoznacznie wynikać zarówno jaki materiał został zgromadzony na przedmiotowej działce oraz jaka jest jego ilość. Uwzględniając aktualne możliwości dokumentowania, wykonanie trzech fotografii przedmiotu oględzin, które nie oddają jednoznacznie całokształtu zebranego materiału zarówno co do ilości, jak i jego rodzaju, należy ocenić za niewystarczające. Organ przeprowadzi przy tym postępowanie przyznając przymiot strony wszystkim współwłaścicielom działki nr. [...] w W. Powyższa uwaga związana jest z okolicznością, że organ II instancji z niewiadomych przyczyn doręczył decyzję jedynie skarżącemu, pomijając pozostałych współwłaścicieli tej działki. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy zasądzając na rzecz skarżącego uiszczony przez niego wpis od skargi w wysokości 200 zł.