II SA/Kr 307/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego postanawia oddalić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych oraz nieuiszczenie wpisu od skargi. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 11 maja 2018 r. W dniu 15 maja 2018 r. (data nadania przesyłki poleconej) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. We wniosku wskazał, że podany przez niego adres dla doręczeń jest adresem spółki, w której pracuje jako członek zarządu. Skarżący jest rezydentem [...]. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało odebrane przez innego pracownika spółki. Skarżący przebywał w tym okresie za granicą. Pismo to nie zostało mu przekazane. O obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi dowiedział się dopiero z doręczonego mu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Skarżący do pisma dołączył odpisy skargi oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r. NSA wskazał, że WSA rozstrzygnął wniosek w innym zakresie niż wnioskował skarżący. Wniosek dotyczył bowiem przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, natomiast Sąd I instancji w sentencji zaskarżonego postanowienia orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi należy przypomnieć, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 powołanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Skarżący wywodzi, że przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi był fakt, że nie otrzymał wezwania do ich usunięcia. Tego rodzaju przeszkoda ustała w dniu otrzymania przez niego odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, a zatem wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący jednocześnie z wnioskiem dopełnił czynności, co do których wcześniej nie dochował terminu. Jednakże nie zostały w niniejszej sprawie uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 46 § 2 p.p.s.a. gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt. Wezwanie o uzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi zostało przesłane na adres, który wcześniej skarżący podał w skardze. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja, że przesyłka została doręczona "dorosłemu domownikowi". Nie było żadnych podstaw by kwestionować prawidłowość tego doręczenia. Okoliczność, że skarżący jest rezydentem [...] oraz, że w czasie doręczenia przesyłki przebywał za granicą Polski nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Podobnie nie usprawiedliwia uchybienia terminu okoliczność, że osoba, która odebrała przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków, nie przekazała tego pisma skarżącemu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. I OZ 1226/14 (LEX nr 1628656): "Pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. Błędy i zaniedbania osoby, którą posłużył się skarżący obciążają jego samego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu". Skarżący w zażaleniu od wydanego wcześniej postanowienia WSA w Krakowie podniósł, że osoba, która odebrała adresowane do niego pismo sądowe nie miała upoważnienia od skarżącego do odbioru pism. Podkreślić należy, że adres skarżącego – jako obligatoryjny element formalny skargi, zgodnie z powołanym wyżej art. 46 § 2 p.p.s.a. - pełni istotną funkcję w toku postępowania przed sądem administracyjnym. Brak wskazania adresu lub wskazanie złego adresu skarżącego uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i stanowi podstawę do zawieszenia postępowania sądowego zgodnie z art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 70 § 1 i § 2 p.p.s.a. strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby, a w razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu. Wreszcie art. 73 p.p.s.a. przewiduje tzw. fikcję doręczenia, jeżeli pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki adresat jej nie odbierze. W niniejszej sprawie skarżący podał w skardze oraz we wszystkich kolejnych pismach jako adres do doręczeń - jak twierdzi - adres spółki, w której pracuje na pół etatu jako członek zarządu. Nie wskazał jednak nazwy tej spółki, podnosząc jednocześnie, że pod wskazanym adresem mają siedziby trzy spółki, w których pracuje kilka tysięcy osób. Wszystkie przesłane na ten adres pisma zostały doręczone: a) k. 14 – odbiór potwierdzony przez H. B. – określoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako "dorosły domownik", b) k. 47 – odbiór potwierdzony przez M. K. – również określoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako "dorosły domownik", przy czym obok jej własnoręcznego podpisu widnieje pieczątka "[...] sp. z o.o. ul. [...], 38 – 500 S.", c) k. 100 – odbiór przez skarżącego osobiście. Skarżący zakwestionował tylko pierwsze w wymienionych doręczeń, twierdząc, że osoba, która odebrała pismo nie została przez niego do tego upoważniona. Tak argumentacja nie może odnieść skutku. Nie można przyznać stronie postępowania prawa do dowolnego kwestionowania doręczeń dokonanych na podany przez niego adres z uwagi na rzekomy brak upoważnienia do odbioru pism, bowiem całkowicie sparaliżowałoby to możliwość przeprowadzenia postępowania sądowego. To na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania takiego adresu, pod który będzie możliwe doręczanie pism sądowych i w razie nieobecności pod tym adresem – zapewnienie, że odbiór pisma nastąpi przez osobę upoważnioną, a osoba nieupoważniona odmówi przyjęcia pisma, wobec czego skutek doręczenia nastąpi po dwukrotnym awizowaniu w trybie powołanego już wyżej art. 73 p.p.s.a. Jeżeli zaś skarżący nie był w stanie zabezpieczyć prawidłowego trybu doręczenia pism sądowych i dopuścił do sytuacji, w której osoba nieuprawniona odbiera pismo adresowane do niego – to doręczenie takie jest również wobec niego skuteczne. Jako prezes zarządu spółki winien mieć szczególną pieczę nad tym, by osoby nieupoważnione nie odbierały pism do niego adresowanych. Uznając, że skarżący odpowiada również za błędy i zaniedbania osoby, która odebrała wezwanie do uzupełnienia braków – należało oddalić wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a.