II SA/Kr 310/11
WyrokWSA w Krakowie2011-04-19
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Mirosław Bator, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a następnie wydana przez organ pierwszej instancji nowa decyzja merytoryczna, mogą zostać uznane za nieważne na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (naruszenie powagi rzeczy osądzonej)?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ obie zostały wydane w warunkach naruszenia powagi rzeczy osądzonej (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Sprawa dotycząca wniosku o pozwolenie na użytkowanie została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z marca 2009 r., która stała się ostateczna po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wydanie nowych decyzji w tej samej sprawie, bez wzruszenia poprzedniej ostatecznej decyzji, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tych nowszych decyzji.Stan faktyczny
Wniosek o pozwolenie na użytkowanie dla inwestycji rozbudowy pawilonu handlowego został pierwotnie odrzucony decyzją PINB z marca 2009 r. z powodu niezgodności z projektem budowlanym. Odwołanie od tej decyzji zostało uznane za wniesione po terminie przez WINB. WSA w Krakowie uchylił postanowienie WINB, wskazując na wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji z pominięciem pełnomocnika. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, WINB umorzył postępowanie odwoławcze. Następnie PINB ponownie odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie decyzją z września 2010 r. WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 stycznia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] września 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi C. P. i M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009r., znak [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestorów z dnia 28 grudnia 2008r., na podstawie art. 59 ust. 5 w związku z art. 55 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., odmówił C.P. oraz M.P. udzielenia pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji pn. "Rozbudowa w parterze pawilonu handlowego i nadbudowa dwóch pięter z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne, rozbudowa wewnętrznych instalacji elektrycznej, wodno - kanalizacyjnej, przyłączy energetycznych z budynku na dz. nr 1 położonego na os. [...] w K. zlokalizowanego na działce nr 2 obr. [...].
Orzekając w ten sposób nawiązał do art. 55 pkt 1 i art. 57 ust. 1- 3 ustawy - Prawo budowlane, jak również dokumentów złożonych przez inwestorów oraz przeprowadzonej kontroli budowy dnia 11 lutego 2009r. Ustalił, że przedmiotowe roboty budowlane były wykonywane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] lutego 2003r., znak [...] , zaś zostały zrealizowane niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym. Stwierdził niezgodność z zapisem art. 59a ust. 2 pkt 1, pkt 2a i 2b Prawa budowlanego oraz uznał, że nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające : na zamurowaniu podcienia w przyziemju, dobudowaniu schodów na l piętro na elewacji frontowej, wykonaniu balkonów na pierwszym i drugim piętrze oraz zmianie strychu na lokal mieszkalny. Powyższe powoduje zmiany w zakresie zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu, tj. kubatury, powierzchni zabudowy i zmiany zamierzonego sposobu użytkowania - co narusza 36a ust. 5 pkt 2 i 6 ustawy - Prawo Budowlane.
Wyjaśnił też, że w związku z powyższym objęta wnioskiem o inwestycja będzie przedmiotem odrębnego postępowania, przeprowadzonego przez PINB po myśli art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] marca 2009r., znak [...] do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli C.P. i M.P.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r., znak [...], na podstawie art. 134 i art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.), stwierdził, że odwołanie C. i M.P. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona C.P. w dniu 6 kwietnia 2009r., a zatem odwołanie nadane przez skarżących w placówce poczty polskiej 24 kwietnia 2009r. zostało wniesione po upływie czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
Powyższe postanowienie, zaskarżone przez C.P. i M.P. zostało uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Kr 1399/09.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za bezsporne okoliczności dotyczące daty doręczenia stronom decyzji organu pierwszej instancji oraz wniesienia odwołania, przy czym wskazał na niedostrzeżony przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. fakt uprzedniego udzielenia przez C.P. i M.P. pełnomocnictwa do reprezentowania ich w postępowaniu administracyjnym A.R. , który decyzji nie otrzymał.
W ocenie prawnej i wskazaniach zaprezentował następujące stanowisko : " Zgodnie z art. 40 § 2 kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Skoro zaś art. 40 § 2 kpa nakazuje doręczenie pisma pełnomocnikowi strony, z potwierdzenia odbioru powinno wynikać, że osoba taka otrzymała kierowaną do niej korespondencję. Doręczenie pisma osobie niebędącej pełnomocnikiem strony postępowania nie może być uznane za doręczenie zgodne z art. 40 § 2 kpa. Pismo doręczone zatem osobie niebędącej pełnomocnikiem strony nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej do odbioru pisma, jaką jest, z mocy art. 40 § 2 kpa, pełnomocnik, nie nastąpiło (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2001 r. sygn. akt I SA 2605/99, Lex OMEGA nr 54139).
W przedmiotowej sprawie organ l instancji doręczył swoją decyzję bezpośrednio inwestorom z pominięciem ustanowionego przez nich pełnomocnika. Dlatego należy uznać, że decyzja PINB nie została skutecznie doręczona, a więc nie otwarł się termin do wniesienia od niej odwołania. Tymczasem organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, czym naruszył art. 134 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa. Nieuwzględnienie przez WINB faktu wadliwego doręczenia decyzji l instancji niewątpliwie miało istotny wpływ na wynika sprawy, a zatem Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w sentencji. (...) Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy zobowiązane będą do uwzględnienia przedstawionej wyżej wykładni przepisów o doręczeniach oraz terminach do wniesienia odwołania, a następnie rozstrzygnięcia kwestii udzielenia pozwolenia na użytkowanie zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] maja 201Or. , znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw.z art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze.
Wydając takie rozstrzygnięcia streścił przebieg dotychczasowego postępowania, powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Kr 1399/09, jak również dokonał analogicznych jak w nim poczynione ustaleń dotyczących wadliwości doręczenie decyzji organu pierwszej instancji.
W tym kontekście wskazał, że organ administracji publicznej jest związany wydanym przez siebie rozstrzygnięciem od jego doręczenia (art. 110 k.p.a.). Z akt administracyjnych wynika , że C. i M.P. są jedynymi stronami postępowania. Skoro decyzja organu pierwszej instancji nie została im doręczona w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, że przedmiotowa decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Nie wiąże ona zatem ani organu, ani stron postępowania. Organ odwoławczy nie może rozpoznać merytorycznie odwołania od decyzji, która nie została doręczona w sposób prawidłowy ( art. 40 § 2 k.p.a. ). Merytoryczne rozpoznanie dowołania w takiej sytuacji prowadziło by do naruszenia powyższego przepisu oraz w konsekwencji do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. W takim wypadku, gdy brak rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, koniecznym jest umorzenie postępowania odwoławczego. Niedoręczenie decyzji skutecznie ustanowionemu pełnomocnikowi stron postępowania skutkuje jej brakiem w obiegu prawnym, tym samym organ pierwszej instancji powinien ponownie rozpatrzyć wniosek C.P. i M.P. o wydanie pozwolenia na użytkowanie.
Po zwrocie akt przez organ drugiej instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., znak [...], wydaną w związku z rozpoznaniem wniosku inwestorów z dnia 28 grudnia 2008r., na podstawie art. 59 ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednol. Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., odmówił C.P. oraz M.P. udzielenia pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji pn. "Rozbudowa w parterze pawilonu handlowego i nadbudowa dwóch pięter z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne, rozbudowa wewnętrznych instalacji elektrycznej, wodno - kanalizacyjnej, przyłączy energetycznych z budynku na dz. nr 3 położonego na os. [...] w K. zlokalizowanego na działce nr 2 obr. [...].
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] lutego 2003r., znak [...] o pozwoleniu na budowę i w myśl art. 55 ustawy - Prawo budowlane inwestorzy zobowiązani byli uzyskać pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Przytoczył treść art. 55 i 57 ustawy - Prawo budowlane, a także wymienił dokumenty dołączone do wniosku . Podał dalej, że w dniu 11 lutego 2009 r. dokonano protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy niezgodności wykonania obiektu z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, polegającej na : zamurowanie podcienia w przyziemiu, dobudowanie schodów dojściowych na pierwsze piętro na elewacji frontowej, wykonanie balkonów na pierwszym i drugim piętrze. Nadto ustalono, że dokonano zmiany sposobu użytkowania części obiektu -zamieniono strych na lokal mieszkalny, co w całości powoduje zmiany w zakresie sposobu zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu, tj. kubatury, powierzchni zabudowy i zmiany zamierzonego sposobu użytkowania. Powołał następnie treść art. 36a ustawy - Prawo budowlane , jak również stwierdził, że opisane wyżej zmiany stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.
W dalszych wywodach nawiązał do wydanych dotąd w sprawie orzeczeń. Przytoczył pogląd wyrażony w decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. , znak [...] co do braku związania stron i organu poprzednio wydaną decyzją, która nie weszła do obrostu prawnego. Stwierdził również, że kierując się tam zawartymi rozważaniami ponownie rozpatrzono wniosek o pozwolenie na użytkowanie oraz wydano niniejszą decyzję.
O decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., znak [...] C.P. i M.P. wnieśli w terminie odwołanie , w którym zakwestionowali prawdziwość zawartego w protokole kontroli stwierdzenia, iż obiekt wykonany został niezgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również wskazali na przyczyny dokonanych w trakcie budowy zmian oraz powołali szereg argumentów mających świadczyć, że nie są to odstępstwa istotne. Zdaniem skarżących, znajdujące się w aktach prawy dokumenty potwierdzają, że realizacja inwestycji nastąpiła na podstawie projektu budowlanego posiadającego wymagane uzgodnienia i pozytywne oświadczenia stosownych instytucji i organów, pod nadzorem upoważnionych do tego osób. W zrealizowanej inwestycji spełnione zostały wszystkie charakterystyczne parametry dotyczące: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 59 ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Dokonując ustaleń i oceny prawnej w sposób analogiczny do wyrażonego w zaskarżonej decyzji wskazał dodatkowo, że przedłożone przez inwestorów wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, wymagane przepisem art. 57 ust. pkt 2 ustwy - Prawo budowlane oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami nie znajduje potwierdzenia w pozostałych dokumentach oraz pismach przedłożonych przez inwestorów. W oświadczeniu kierownik budowy E.L. stwierdził, że obiekt został wykonany zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, jak również że w obiekcie nie dokonano zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę , co pozostaje w sprzeczności ze stwierdzeniami skarżących oraz ich pełnomocnika, którzy potwierdzają wykonanie w obiekcie zmian.
Analiza projektu zagospodarowania działki (stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę) 'oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej (przedłożonej przez inwestorów wraz z wnioskiem o pozwolenia na użytkowanie) wskazuje, że inwestor dokonał zmian w zakresie zagospodarowania działki wykonując obiekt o innych parametrach. Powyższe zmiany są w ocenie organu odwoławczego zmianami istotnie odstępującymi od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane. Według planu zagospodarowania ściana północna przedmiotowego budynku jest cofnięta w stosunku do ściany budynku o numerze [...] zlokalizowanego na działce nr 3 . Powyższe potwierdzają rysunki w projekcie architektoniczno-budowlanym. Natomiast na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej ściana północna przedmiotowego budynku jest nieznacznie wysunięta w stosunku do ściany północnej budynku o numerze [...], co potwierdzają zdjęcia przedłożone przez inwestorów wraz z pismem z dnia 25 maja w prowadzonym dzienniku budowy. Przed zgłoszeniem inwestycji do odbioru wykonana została inwentaryzacja powykonawcza obiektu, w której ujęto wykonanie nieistotnych i dopuszczalnych zmian przewidzianych w art. 36a, pkt 5 u stawy -Prawo budowlane.
Wskazywali nadto, że budowa została wykonana zagadnie z zatwierdzonym projektem i warunkami pozwolenia na budową, a w jej trakcie nie dokonano żadnych zmian odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na realizację.
Zwrócili również uwagę na kilkakrotne przypadki przekroczenia terminu do załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym wnioskami i zarzutami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych zakresie zgromadzonego w nich materiału należy stwierdzić w sprawie niniejszej wystąpienie przesłanek do eliminacji zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia [...] września 2010 r., znak [...] aczkolwiek z przyczyn innych niż będące podstawą zarzutów.
Artykuł 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obliguje sąd do stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wynika, że nieważna jest decyzja , która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, przy czym w myśl § 2 tego artykułu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Na tle powyższej regulacji w doktrynie podnosi się trafnie, że przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia ( G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III. ). Zwraca się też słusznie uwagę, że nawet w przypadku bezskuteczności decyzji ostatecznej, wydanie nowej decyzji w sprawie, bez wzruszenia poprzedniej, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności drugiej decyzji ( tak B. Adamiak J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Duże Komentarze Becka, 7. wydanie str. 741 oraz wyrok NSA z dnia 27 lipca 1981r., SA/Po 15/81, OSPiKA 1982, Nr 3-4, póz. 25 ).
Dla przyjęcia, że wystąpiła przesłanka nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ( naruszenie rei iudicatae ), należy stwierdzić tożsamość obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Zarówno w doktrynie , jak i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że sprawa musi dotyczyć tych samych podmiotów ( względnie ich następców prawnych ), tego samego przedmiotu - tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych ( por. J. Borkowski .Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 10, 2009, s. 601 ).
Zgodnie z treścią art. 104 § 1 - 2 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2).
Artykuł 15 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
Stosownie zaś do art. 16 § 1 k.p.a. zd. pierwsze, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.
Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć:
a) decyzje podjęte w pierwszej instancji, od których strony nie wniosły odwołania w zakreślonym terminie i strona nie występowała o przywrócenie terminu, bądź też występowała, ale nie przywrócono jej terminu do złożenia odwołania (art. 134 k.p.a.);
b) decyzje podjęte w jednoinstancyjnym postępowaniu ( jednoinstancyjność postępowania, jako wyjątek od zasady dwuinstancyjności, wprowadzają przepisy K.p.a. - art. 127 § 3, oraz szczególne przepisy ustawowe);
c) decyzje podjęte przez organ drugiej instancji;
d) decyzje określone w innych przepisach (niż K.p.a.) jako prawomocne ( tak G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom l. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2010, wyd. III.).
Zamknięty katalog decyzji wydawanych przez organ drugiej instancji został określony w art. 138§1 - 2 k.p.a., gdzie w § 1 pkt 3 przewidziano decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się zgodnie, że skutkiem prawnym decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego jest pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej odwołaniem decyzji (tak np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. oraz wyrok NSA z 23 listopada 2007r., II OSK 1488/06, zam. zb. LEX nr 456787).
Uwzględniają powyższe uwagi w stanie faktycznym sprawy należy uznać, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia [...] września 2010 r., znak [...] zostały wydane w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Obie decyzję dotyczą bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, przy czym w nie zachodzą przesłanki, o których mowa w myśl § 2 tego artykułu.
Sprawa z wniosku inwestorów C.P. oraz M.P. z dnia 28 grudnia 2008r. o udzielenia pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji pn. "Rozbudowa w parterze pawilonu handlowego i nadbudowa dwóch pięter z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne, rozbudowa wewnętrznych instalacji elektrycznej, wodno - kanalizacyjnej, przyłączy energetycznych z budynku na dz. nr 3 położonego na os. [...] w K. zlokalizowanego na działce nr 2 obr. [...]", została już bowiem rozstrzygnięta decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki-decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009r., znak [...]. Decyzja ta stała się ostateczna na skutek wydania przez Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzji z dnia [...] maja 2010r., znak [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W sprawie powyższej wyczerpano tok instancji i nie jest tak, by decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nr [...] z dnia ,[...]marca 2009r, znak [...] nie weszła do obiegu prawnego, co należy odróżnić od jej skuteczności. Do takich wniosków nie upoważnia w szczególności ocena prawna oraz ogólne wskazania co do dalszego toku postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Kr 1399/09, w którym w żadnym fragmencie nie ma mowy o tym, by nieprawidłowo doręczoną stronom decyzję organu pierwszej instancji uznać za akt niepozostający w obrocie prawnym.
Decyzja administracyjna zostaje wydania z momentem jej podpisania przez organ administracji publicznej. Stosownie do art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Moment doręczenia albo ogłoszenia decyzji decyduje o jej wejściu do obrotu prawnego, niezależnie od tego, czy takie doręczenie albo ogłoszenie było prawidłowe. Sytuacja związania organu wydaną decyzją ma miejsce również w przypadku, gdy doręczenie decyzji (tj. ujawnienie na zewnętrz władczej woli organu) nastąpiło do rąk strony pomimo, że ustanowiła ona pełnomocnika. Od tego momentu organ nie może już dokonać zmian w treści wydanego przez siebie aktu, mimo wadliwego jego doręczenia ( podobnie wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2009r., sygn. akt IV SA/GI 53/09, zam. zb. LEX nr 514455). Od wejścia decyzji do obrotu prawnego należy odróżnić zupełnie inną kwestię , tj. kwestię skuteczności doręczenia decyzji, od której zależy bieg terminu do wniesienia odwołania .
Tożsamość podmiotowa i przedmiotowa spraw nie budzi wątpliwości w świetle ustaleń i oceny prawnej zawartej w powołanych na wstępie kolejno decyzjach, co uzasadnia stwierdzenie nieważności wydanych ponownie w toku instancji decyzji.
W tej sytuacji poza oceną i rozważaniami pozostaje zasadność zarzutów skargi , które zmierzają do kontroli prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego. Rozpoznanie tych zarzutów w świetle stwierdzonych wad czynie dalszą kontrole nie tylko zbędną, ale i niedopuszczałną( tak T. Woś , H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis 2005, str. 461 ).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie upoważnia do kontroli legalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nr [...] z dnia [...] marca 2009r., znak [...] oraz decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2010r. , znak [...] albowiem zostały one wydane w odrębnym postępowaniu rozpoznawczym, zakończonym ostateczną decyzją. Powyższa decyzja organu odwoławczego zawiera pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z którego to prawa strony nie skorzystały.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skarżący pomimo stosownego pouczenia zawartego w wezwaniu na rozprawę dnia 19 kwietnia 2011 r. nie składali wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło