II SA/Kr 314/15
WyrokWSA w Krakowie2015-05-27
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Krystyna Daniel, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy droga wewnętrzna, oznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako droga gminna dojazdowa klasy D, może być uznana za "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co skutkowałoby obowiązkiem zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony tej drogi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności dotyczącego charakteru drogi wewnętrznej jako miejsca publicznego. Brak jednoznacznego ustalenia, czy droga ta spełnia kryteria "innego miejsca publicznego" uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki ogrodzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia wybudowanego przez J.B. na działce ewidencyjnej nr [...] od strony działki nr [...], która została zakwalifikowana przez organy nadzoru budowlanego jako droga wewnętrzna i "inne miejsce publiczne". Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że droga ta nie spełnia kryteriów miejsca publicznego i że budowa ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia budowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14 stycznia 2015 r. nr [...] znak [...] na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwany dalej k.p.a.;
- art. 49 b ust. 1 w związku z art. 49 b ust. 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.);
po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – J. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 11 czerwca 2014r. nr [...] znak: [...], którą nakazano cyt: "J. B. rozbiórkę na własny koszt ogrodzenia wybudowanego na dz. ew. nr [...], wzdłuż dz. ew. nr [...], położonej w miejscowości S., gmina S., na odcinku ok. 0,60 m, licząc od słupka narożnego ogrodzenia posesji nr [...] w S. (...)"
utrzymał zakażoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ odwoławczy stwierdził, iż z treści pisma Starostwa Powiatowego z dnia 09.11.2011r. znak: [...] wynika, że skarżący jest samoistnym posiadaczem m.in. działki [...] położonej w S. gmina S., natomiast A. J. jest samoistnym posiadaczem m.in. działki nr [...] w S. gmina S.. Na powyższe wskazuje również wypis uproszczony z rejestru gruntów z dnia 20.03.2012r. oraz wypis uproszczony z rejestru gruntów z dnia 10.01.2013 r. Na w/w wypisie z rejestru gruntów z dnia 10.01.2013 r. jako współwłaściciele na zasadach samoistnego posiadania działki nr [...] są wymienieni: Gmina [...], A. B., B. P., C. P., M. P., P. P., P. P., W. P. oraz L. U.. Krąg stron postępowania został więc ustalony prawidłowo.
Organ podkreślił, iż jak wynika z zebranego materiału dowodowego J. B. wiosną 2010 r. wybudował ogrodzenie działki nr [...] i [...] od strony działki nr [...]. W/w ogrodzenie jest wykonane ze łupków stalowych zamontowanych na cokoliku betonowym, pomiędzy którymi zamontowana jest siatka stalowa. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu z dnia 24.06.2014r. organ wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że J. B. dokonał zgłoszenia budowy ogrodzenia działki nr [...] położonej w S., jednak w treści w/w zgłoszenia z dnia 20.11.2009r. jak i w treści oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością z dnia 20.11.2009r. J. B. nie wskazał, iż zamierza budować ogrodzenie także na działce nr [...] w S..
Zgodnie z pomiarami dokonanymi przez posiadających stosowną wiedzę i doświadczenie pracowników PINB w L., wykonanymi do charakterystycznych punktów w terenie, inwestor wykonał ogrodzenie działki nr [...] w S. od strony działki nr [...] na odcinku ok. 0,60 m licząc od słupka narożnego ogrodzenia posesji nr [...] w S..
Integralną częścią niniejszej decyzji jest załącznik - kopia szkicu wykonanego w dniu 05.12.2014r. na którym kolorem czerwonym zaznaczono odcinek ogrodzenia oznaczony punktami l-A objęty postępowaniem prowadzonym przez PINB w L. pod znakiem: [...].
Z treści wypisu z dnia 05.03.2014r. znak pisma: [...] z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr XVII/103/04 Rady Gminy Słopnice z dnia 26 sierpnia 2004r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z dnia 15.10.2004 r. Nr 308 poz. 3281 ze zm.) wynika, że "Działka ewidencyjna nr [...] położona S. leży w terenie oznaczonym symbolem 6.2.KDD - drogi gminne dojazdowe klasy D", natomiast w treści pisma Wójta Gminy [...] z dnia 05.03.2014 r. znak: [...] wskazano, że "działka ewidencyjna o nr [...], obręb ewidencyjny S. stanowi drogę wewnętrzną w rozumieniu przepisów ww. ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. 2013. 260 ze zm.). Zatem przedmiotowa droga nie stanowi drogi publicznej w znaczeniu przepisów ww. ustawy, natomiast jest traktowana jako miejsce publiczne co oznacza, że może z niej korzystać każdy i jest dostępna dla nieokreślonej liczby osób". W świetle powyższego pisma i zebranego materiału dowodowego należy uznać, że budowa ogrodzenia działki nr [...] w S. od strony działki nr [...] jako miejsca publicznego wymagała w świetle art. 30 ust 1 pkt 3 Pr. Bud. zgłoszenia w organie administracji architektoniczno – budowlanej.
Organ podniósł, iż jak wynika z materiału dowodowego działka nr [...] w S. jest niezabudowana. Wobec powyższego ogrodzenie będące przedmiotem posterowania jest samodzielnym obiektem, gdyż nie jest związane z zabudowaniami działki nr [...] w S.. PINB w L. zastosował więc prawidłowy tryb postępowania z art. 49 b Pr. bud.
Legalizacja jakiegokolwiek obiektu w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane uzależniona jest od jego zgodności z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego, lub w przypadku jego braku z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Postanowieniem z dnia 11.03. 2014 r. nr [...] znak: [...] PINB w L. na podstawie art. 49 b ust. 2 Pr. bud. nałożył "na inwestora – J. B. obowiązek przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L., w terminie 30 dni od dnia odręczenia niniejszego postanowienia, następujących dokumentów i opracowań:
opis techniczny w/w ogrodzenia wraz z jego szkicami (rysunkami)
oświadczenie oprawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
projekt zagospodarowania terenu, opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane oraz aktualne zaświadczenie o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego
zaświadczenie Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
pozytywne uzgodnienie z zarządcą drogi - Gminą [...], w zakresie odległości wybudowanego ogrodzenia od strony dróg"
Organ odwoławczy korzystając z przysługujących mu uprawnień dokonał weryfikacji w/w postanowienia i stwierdza, że zostało ono wydane prawidłowo. Strona zobowiązana w wyznaczonym terminie nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. Zachodzi więc okoliczność o której mowa w art. 49b ust. 3 Pr. bud.
Organ odwoławczy PINB w L. prawidłowo więc nałożył obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego ogrodzenia na działce nr [...], od strony miejsca publicznego t.j. działki nr [...], położonej w miejscowości S., gmina [...], na odcinku ok. 0,60 m, licząc od słupka narożnego ogrodzenia posesji nr [...] w S..
Organ podkreślił, że nie dotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 49 b ust. 2 Pr. bud. stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie zgodnie z treścią art. 49 b ust.3 Pr. bud. sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki w trybie art. 49 b ust. 1 Pr. bud.
Co do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego organ wskazał, że uprzednie istnienie płotu w miejscu wybudowanego ogrodzenia, nie zwalniało inwestora z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony miejsca publicznego. Jak wynika z powołanych powyżej dokumentów, jako samoistny posiadacz działki [...] położonej w S. gmina [...] jest wymieniany skarżący, natomiast jako samoistny posiadacz działki nr [...] w S. gmina [...] jest wskazywana A. J.. Organy nadzoru budowlanego nie rozstrzygają sporów cywilno-prawnych dotyczących kwestii własności działek.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącego na powyższą decyzję, w której zarzucił on naruszenie:
- art. 30 ust. i pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez zakwalifikowanie drogi wewnętrznej do miejsc publicznych, podczas gdy droga nie spełnia kryteriów przemawiających za jej publicznym charakterem;
- 49 b ust. 113 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż skarżący zobowiązany był do przedłożenia żądanych dokumentów podczas gdy budowa przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia właściwemu organowi, a to z uwagi na okoliczność, iż przedmiotowe ogrodzenie nie zostało wzniesione w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca, które w świetle przepisów prawa budowlanego należałoby zakwalifikować jako inne miejsce publiczne;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, szczególności dotyczącego charakteru drogi wewnętrznej pod względem jej dostępności i spełniania przezeń aspektu funkcjonalnego.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 11 czerwca 2014 r. nr [...], znak: [...]; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżącego w przedmiotowej ustawie brak jest legalnej definicji pojęcia miejsce publiczne. W jego ocenie przedmiotowa droga wewnętrzna nie może zostać uznany za inne miejsce publiczne w rozumieniu prawa budowlanego, gdyż przedmiotowa droga jest drogą wewnętrzną, prowadzącą jedynie do pobliskich domów i gospodarstw, a zatem jedynie na użytek osób tam zamieszkujących. Poza tym przedmiotowa droga nie ciągnie się dalej aniżeli ok. 50 m, mierząc od ogrodzenia. Tym samym trudno uznać, iż tak usytuowana droga jest innym miejscem publicznym w rozumieniu przedmiotowej ustawy.
W opinii skarżącego organ ustalił charakter przedmiotowej drogi jedynie w oparciu o pismo Wójta Gminy [...] z dnia 5 marca 2014 r. oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie przeprowadzając w powyższym zakresie żadnego postępowania dowodowego, bez koniecznego uwzględnienia, iż wykładnia i zastosowanie w niniejszej sprawie pojęcia inne miejsce publiczne wymaga odniesienia się do konkretnych okoliczności stanu faktycznego, nie tylko zaś do dokumentów natury czysto formalnej.
Podkreślił, iż zgłoszenie budowy ogrodzeń ma charakter wyjątku, a jako wyjątek powinno być interpretowane zawężające. Art. 30 ust 1 pkt 3 ustawy wymienia obok dróg, ulic, placów i torów kolejowych także "inne miejsca publiczne". Jeśli zatem ustawodawca użył słowa "inne" w znaczeniu uzupełniającym do "miejsc publicznych", to wydaje się, iż zamiarem ustawodawcy było aby wymienione w pierwszej części przepisu pojęcia (drogi, ulice, place i tory kolejowe) miały również charakter miejsc publicznych. Jeśli zatem ustawodawca w pierwszej części przepisu wyraźnie i wyczerpująco określił rodzaj dróg uznanych za miejsca publiczne, to uznać należy, iż nie ma podstaw do tego, aby w pojęciu tym "inne miejsca publiczne" ujmować mnę rodzaje dróg lub ulic, niż te które zostały już jednoznacznie wymienione w treści tego przepisu.
Zdaniem skarżącego nie ustalono w sposób wystarczający i niezbędny dla rozstrzygnięcia, charakteru tejże drogi. W powyższym zakresie, niezbędnym było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a dopiero po stwierdzeniu, iż ów droga należy do desygnatów pojęcia inne miejsca publiczne rozumianego na potrzeby prawa budowlanego, możliwym było wszczęcie postępowania legalizacyjnego. W przedmiotowej sprawie organy niejako "odgórnie" założyły publiczny charakter przedmiotowej drogi, bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr153,poz.1269 ze zm.), Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czyniąc to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 ust. 1 lit a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W zaskarżonym rozstrzygnięciu będącym przedmiotem kontroli Sądu wystąpiły naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkować musiało eliminacją z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Uzasadniony jest bowiem zarzut skargi odnoszący się do niezebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w szczególności dotyczącego ustalenia, iż droga wewnętrzna usytuowana na działce nr [...] jest miejscem publicznym, co niewątpliwie skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie natomiast z art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Z kolei na podstawie art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie okoliczności, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiary i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej. Organ ma zatem obowiązek jasno i należycie uzasadnić swoje zdanie, a w szczególności, wskazać na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.
Przedmiotem oceny Sądu pod względem legalności w rozważanej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 11 czerwca 2014 r. nr [...], którą nakazano J. B. rozbiórkę na własny koszt ogrodzenia wybudowanego na dz. ew. nr [...], wzdłuż dz. ew. nr [...], położonej w miejscowości S., gmina [...], na odcinku ok. 0,60 m, licząc od słupka narożnego ogrodzenia posesji nr [...] w S. (...)"
Podstawą prawną rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego obu instancji był przepis art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, który wymaga ustalenia, że doszło do budowy obiektu budowlanego, na którą to budowę było wymagane zgłoszenie, bez takiego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (co nie dotyczy niniejszej sprawy). W celu wydania decyzji z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego należało więc ustalić, że ogrodzenie stanowi obiekt budowlany zrealizowany bez zgłoszenia, w sytuacji, gdy było ono wymagane prawem (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) po wcześniejszym wykluczeniu legalizacji tego obiektu (art. 49b ust. 3 tej ustawy). Nakaz rozbiórki o którym mowa w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego winien być zatem poprzedzony postępowaniem legalizacyjnym lub wyraźnym wskazaniem z jakiego powodu takiego postępowania organ orzekający nie przeprowadził.
Zauważyć przy tym należy, że budowa ogrodzeń stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę. Jednakże budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń w wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).
Wątpliwości Sądu czy budowa spornego ogrodzenia wymagała zgłoszenia stały się podstawą uchylenia decyzji organów obu instancji.
Otóż lektura wydanych w sprawie decyzji nie pozwala w sposób niebudzący wątpliwości rozstrzygnąć, czy działka gruntu oznaczona nr [...] (klasyfikowana w ewidencji jako: "dr"), która w planie miejscowym oznaczona jest symbolem 6.2.KDD – drogi gminne dojazdowe klasy D - może być uznana za miejsce o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne, tj. jako droga, ulica, plac i inne miejsce publiczne. Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w tej sprawie było bowiem określenie charakteru miejsca, w którym wzniesiono sporne ogrodzenie - według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu jego wznoszenia. Z uzasadnień obu decyzji wynika, że organy nadzoru budowlanego przyjęły, że sporne ogrodzenie wybudowane od strony działki [...] jako miejsca publicznego. Powyższe stwierdzenia w kontekście znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego budzą jednak zastrzeżenia Sądu.
Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym (m.in. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1467/07) wyrażenie "inne miejsca publiczne", o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ma charakter komplementarny w stosunku do wymienionych w pierwszej części omawianego przepisu dróg, ulic, placów i torów kolejowych. Pamiętając, że przepis ten ma charakter wyjątku, a także, że mowa w nim o innych niż drogi, ulice, place i tory kolejowe miejscach publicznych, trzeba dojść do przekonania, że jeśli ustawodawca w pierwszej części przepisu wyraźnie i wyczerpująco określił rodzaje dróg uznanych za miejsca publiczne (drogi, ulice, place), to poszukując znaczenia drugiego członu przepisu, tj. "innych miejsc publicznych", nie ma podstaw do tego, aby w pojęciu tym zamieszczać inne rodzaje dróg, niż te które wyczerpująco już zostały w przepisie wymienione.
Pojęcia "inne miejsca publiczne" nie można więc rozumieć zbyt szeroko jako przeciwstawnego do miejsc niepublicznych, biorąc jedynie pod uwagę powszechną dostępność miejsca. To, że do danego miejsca ma swobodny dostęp nieograniczona liczba osób, nie może być głównym kryterium przy ustalaniu rozumienia pojęcia "innych miejsc publicznych", gdyż takie podejście oznaczałoby całkowite odwrócenie zasady wyrażonej w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (tak NSA w wyroku z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 675/05).
Jak wynika z akt sprawy, droga od strony której skarżący zbudował ogrodzenie, jest drogą wewnętrzną, dojazdową do sąsiadujących z nią nieruchomości (vide: wydruk map z goeoportal.gov.pl K:57 i 58 akt adm.) i jak wynika z wypisu z rejestru gruntów (K: 44 akt adm.) stanowi przedmiot władania Gminy [...] i osób fizycznych. Trudno więc li tylko z tych okoliczności, wyciągnąć wniosek, że jest to miejsce powszechnie dostępne i w związku z tym odpowiada w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określeniu: "innych miejsc publicznych". Gdyby szeroko, rozumieć pojęcie "innych miejsc publicznych", to w warunkach gminnych większość terenów spełniałaby te kryteria. Z pewnością nie jest wystarczającym i przesądzającym o charakterze przedmiotowej drogi pismo Wójta Gminy [...], natomiast z akt sprawy nie wynika by organy poczyniły własne ustalenia w przedmiocie czy istotnie droga ta posiada cechy miejsca ogólnodostępnego. W rzeczywistości bowiem może się okazać, że stanowi ona tylko obsługę komunikacyjną dla nieruchomości przy niej położonych. W świetle poczynionych uwag, koniecznym jest więc wyjaśnienie, czy działka drogowa oznaczona nr [...] może być uznana za miejsce, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne.
Z uwagi na powyższe uzasadnionym jest stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie organy nie ustaliły stanu faktycznego w stopniu umożliwiającym podjęcie decyzji o nakazie rozbiórki. Podkreślić należy, że nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów ustawy Prawo budowlane, powodującą zazwyczaj nieodwracalne skutki, z tego też względu nie można stosować tej sankcji w sytuacjach, kiedy stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób jednoznaczny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, natomiast o wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na mocy art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło