II SA/Kr 32/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. F., G. F. i J. F. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 16 listopada 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją z dnia [...].01.2017 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art.6 ust.1 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.poz.443), umorzył z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie budynku gospodarczego wraz ze zbiornikiem na gromadzenie wydalin pochodzenia zwierzęcego - obornika przy ul. [...] w Krakowie na działce nr [...] obr. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniach [...].12.2008 r. i [...].11.2016 r. ustalił, że przy budynku inwentarsko-gospodarczym oddalonym od granicy z działką sąsiednią ok. 0,5 m, od strony północnej, znajduje się zbiornik na obornik o wymiarach 4,90 m x 5,30 m., wysokości betonowych ścian obudowy ok. 80 cm, zagłębiony w gruncie. W obiekcie tym zlokalizowany jest zbiornik na gnojowicę o głębokości ok. 0,5 m. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, budynkiem gospodarczo - inwentarskim z betonowym gnojownikiem oraz budynkiem stodoły. Pomiędzy posesją nr "a" i "b" usytuowane jest ogrodzenie w postaci siatki stalowej na słupkach stalowych z podmurówką betonową o wysokości około 20 cm ponad terenem od strony działki nr [...]. Budynek gospodarczo - inwentarski to obiekt parterowy, murowany z dachem dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną. W budynku tym trzymane są krowa z jałówką i kury, a na poddaszu przechowywane jest siano. Gnojowica gromadzona w zbiorniku sukcesywnie wywożona jest na pola uprawne poniżej ul. [...]. Budynek gospodarczy został zrealizowany na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia [...].12.1970 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę "budynku gospodarczego - inwentarskiego na nieruchomości stanowiącej własność [...] a położonej w Rajsku", wydanej na rzecz inwestora J. K., Według oświadczenia M. K. (właścicielki posesji nr "a"), nieruchomości zabudowane budynkami nr "a" przed 1939 r. stanowiły jedną nieruchomość, która jeszcze w tym czasie została podzielona. Budynek mieszkalny wraz ze stodołą zostały wybudowane w 1934 r., natomiast budynek gospodarczo - inwentarski został wybudowany przez jej ojca J. K. w latach 1970 -1972 na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1970 r. Ustalił również, na podstawie analizy sentencji ww. decyzji, że zbiornik na obornik i gnojowicę był obiektem związanym z ww. budynkiem przeznaczonym do chowu zwierząt inwentarskich. Ponadto organ ustalił przeznaczenie działki w kolejnych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, poczynając od 1977 r. Wskazał, że aktualnie działka podlega ustaleniom obowiązującego od 14.12.2013 r. miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rajsko", zatwierdzonego Uchwałą nr XC/1325/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 20.11.2013 r. i zlokalizowana jest na terenie o przeznaczeniu MN 15 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na podstawie wyrysu z planu zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 25.04.1988 r. ustalił z kolei, że na kontrolowanej nieruchomości zaznaczone są budynki, którymi zabudowana jest do chwili obecnej ww. nieruchomość, w tym budynek mieszkalny, budynek gospodarczy oraz stodoła. Organ wskazał, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie powstania przedmiotowego budynku gospodarczego, budowa takiego obiektu budowlanego, wymagała pozwolenia na budowę, co wynika z art. 28 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. oraz przepisu § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.). Dlatego też ocenił, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że inwestycja została zrealizowana "nielegalnie", co obligowało organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Odwołanie od ww. decyzji wniosła W. F., zarzucając naruszenie § 36 ust. 1 i 2; § 11 ust. 1 i 2 pkt 4 § 28, § 29 w zw. z § 316 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że decyzja została wydana w oparciu o nierzetelne oględziny nieruchomości oraz nieprawdziwe oświadczenia właścicielki nieruchomości M. K.. Wskazała, że ze względu na nieprawidłowe zamontowanie rynien w budynku nr "a", wody opadowe i śnieg zalegający na dachu spływają bezpośrednio na posesję nr "b", co powoduje powstawanie błota, zawilgnięcie budynku nr "b" i powstawanie grzyba. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16.11.2017 r., znak: [...], na podstawie art, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że rolą organu nadzoru budowlanego było zebranie materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie, czy i w jakim zakresie inwestor zrealizował roboty budowlane polegające na budowie budynku inwentarsko-gospodarczego wraz ze zbiornikiem na obornik i gnojowicę z naruszeniem prawa i czy obiekt ten winien być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. W ocenie MWINB, mimo częściowo nietrafnego uzasadnienia decyzji PINB, dotyczącego przepisów obowiązujących w dacie budowy budynku, jest ona zasadna. Stwierdził, że pomimo braku zachowania się (poza decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].12.1970 r.) dokumentacji archiwalnej dotyczącej budynku gospodarczo-inwentarskiego, nie można uznać, że budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. W dacie budowy przedmiotowego budynku inwentarskiego, którego niezbędnym elementem dla jego prawidłowego funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem jest gnojownik (jako urządzenie techniczno-budowlane związane z obiektem) obowiązywała ustawa Prawo budowlane z dnia 31.01.1961 r. Tryb udzielania pozwoleń na budowę, prowadzenia robót i uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie określało rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 02.07.1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego. Zgodnie z § 50 w/w rozporządzenia budynek inwentarski nie wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a żadne z obowiązujących wówczas aktów prawnych nie nakładało na inwestora obowiązku przechowywania dokumentacji projektowej. Zatem nie można stwierdzić, czy budynek zrealizowano zgodnie z pozwoleniem na budowę, tym bardziej że przepisy dotyczące projektu budowalnego były w dacie budowy znacznie mniej precyzyjne niż obecnie. Ponadto, w dacie uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].12.1970 r. obowiązywało rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Rozporządzenie to nie regulowało w sposób precyzyjny usytuowania i sposobu wykonania gnojowników i zbiorników na gnojowicę. W oparciu o archiwalne dokumentacje, potwierdzające stan ewidencji gruntów i stan zabudowy terenu z lat 70-tych oraz zapisy planu zagospodarowania przestrzennego Krakowskiego Zespołu Miejskiego obowiązującego w latach 1977-1988) nie można stwierdzić, że w dacie budowy zostały naruszone przepisy planistyczne lub techniczno-budowlane w/w rozporządzenia, w tym § 56 i 105 w/w rozporządzenia z dnia 21.07.1961 r. Działka nr [...] znajdowała się jeszcze w 1977 r. obszarze upraw polowych z zabudową mieszkaniowo-rolniczą, przeznaczoną do adaptacji z możliwością przekształceń i wymiany wyłącznie dla rolników. Ponadto jak wynika z treści mapy, działki na tym terenie ulegały wielokrotnym podziałom i przekształceniom, brak zatem dowodów, że obecna granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] stanowiła w 1970 r. granicę nieruchomości, należących do odrębnych podmiotów i obecnie przebiega tak samo jak w dacie budowy budynku inwentarskiego. Fakt, że sąsiednie działki zostały później zabudowane budynkami mieszkalnymi, a ustalenia planów miejscowych uległy zmianie nie powoduje, że dotychczasowa zabudowa rolnicza i jej sposób użytkowania stał się niezgodny z prawem. Kontrole w toku postępowania, w tym kontrole przeprowadzone przez Straż Miejską nie potwierdziły nieszczelności zbiorników na wydaliny pochodzenia zwierzęcego zlokalizowane przy budynku inwentarskim. Z akt sprawy nie wynika zatem, że doszło do naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby podjęcie działań naprawczych przez organ nadzoru budowlanego celem doprowadzenia przedmiotowego budynku wraz z gnojownikiem do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Do obiektów wybudowanych legalnie nie mogą mieć zastosowania obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Organ przytoczył treść § 330 rozporządzenia i wyjaśnił, że przepisy w/w rozporządzenia nie dotyczą obiektów wybudowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przed ich wejściem w życie. PINB prawidłowo zatem uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa, uzasadniającego wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu, MWINB wskazał, że dotyczą one kwestii odwodnienia dachu budynku inwentarskiego, która w dacie jego budowy była uregulowana bardzo lakonicznie. Z treści § 54 rozporządzenia z 1961 r. nie wynika aby przedmiotowy budynek został zrealizowany z naruszeniem przepisów. Budynek posiada od strony sąsiada orynnowanie i rurę spustową wyprowadzoną na teren własnej nieruchomości. Wody opadowe nie są kierowane na teren sąsiedniej nieruchomości, a spływowi wód opadowych w kierunku działki nr [...] zapobiega również ciągła betonowa podmurówka ogrodzenia między działkami. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia naruszeń przepisów w tej kwestii, nawet w odniesieniu do przepisów techniczno-budowlanych obecnie obowiązujących (§ 28 i § 29).Tym samym, zasadnie organ I instancji uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W. F., J. F. i G. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie podnosząc, że organ nadzoru budowlanego oraz funkcjonariusze Straży Miejskiej nie zbadali jak wyglądają rynny i odprowadzenia wód opadowych od strony ich nieruchomości. Rynny nie odprowadzają wody do kanalizacji czy też do zbiornika z odpadami. M. K. nie ma podłączenia do kanalizacji, przez co nieruchomość skarżących jest zalewana. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych wyżej kryteriów, uznać należy, że narusza ona przepisy procedury administracyjnej, a to art.7, art.77, art.75, art.80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do podanych regulacji organ zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa bowiem na organie, który w tym zakresie obowiązany jest między innymi do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wystąpienia do strony z żądaniem przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń, czy też wystąpienia do innych organów lub instytucji o udzielenie będących w ich posiadaniu informacji bądź udostępnienie dokumentów, mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Spełnienia tych obowiązków organy zaniechały. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na postawienie tezy, że budynek wraz z gnojownikiem, stanowiącym urządzenie techniczno-budowlane związane z obiektem nie został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Znajdująca się na k.26 akt administracyjnych, potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie posiada pieczęci o jej ostateczności. Tak więc należało zachować szczególną ostrożność w dokonaniu ustalenia, że kwestionowane obiekty budowlane nie mogły być nielegalne. Teza ta została postawiona przedwcześnie, bez zebrania wystarczającego do rozstrzygnięcia sprawy materiału dowodowego. Sprzecznie z opisanymi wyżej zasadami procesowymi, postanowieniem z dnia [...].02.2009 r. PINB w Krakowie nałożył na następcę prawnego inwestora – M. K. obowiązek przedłożenia mapy sytuacyjno-wysokościowej z usytuowaniem obiektów tj. budynku gospodarczego wraz ze zbiornikiem na gromadzenie wydalin pochodzenia zwierzęcego z zaznaczeniem odległości od granic sąsiednich działek nr [...] i [...]. Okoliczności te powinny być ustalone podczas oględzin nieruchomości. Organ nie przedsięwziął również żadnych czynności zmierzających do uzyskania planu realizacyjnego i projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].12.1970 r., poprzestając na dokumentach uzyskanych od M. K., stwierdzających, że do archiwum UMK nie zostały przekazane akta byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie znak: [...] oraz że w Starostwie Powiatowym w Krakowie nie przechowuje się akt b. PPRN. Tymczasem dokumentów (decyzji z dnia [...].12.1970 r., planu realizacyjnego, projektu budowlanego) należało poszukiwać w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim i Archiwum Państwowym, wystosowując do tych instytucji bardziej szczegółowe pisma niż uczyniła to inwestorka. Organ powinien również uzyskać z zasobu geodezyjnego i kartograficznego mapy z daty wydania pozwolenia na budowę oraz z okresu bezpośrednio następującego po zakończeniu budowy (po 1972 r.), na podstawie których można by ustalić, czy był już wtedy przeprowadzony podział nieruchomości i czy wybudowane obiekty zostały na nich uwidocznione. To z kolei mogłoby być podstawą rozumowania co do przyjęcia ich do użytkowania (budynek widoczny na zdjęciach nie jest parterowy), co mogłoby przekładać się na legalność budowy. Nawiasem mówiąc, organ nie zrobił użytku z informacji znajdującej się na k.33, wskazującej na to, że M. K. posiada mapę podziału nieruchomości. Przypomnieć w związku z tym należy, że legalność zabudowy wzniesionej w latach 1970 – 1972 należy oceniać według przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U.1961.7.46 z poźn.zm.). Stosownie do art.36 ust.1 i 3 ustawy przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego należało uzyskać pozwolenia na budowę. Zgodnie z rozporządzeniem Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz.U.1961.38.197) budowa budynku gospodarczo-inwentarskiego i gnojownika, jako nie wymieniona w przepisie § 5 (określającym przypadki konieczności dokonania zgłoszeń budowy obiektów budowlanych) wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa budynku gospodarczo-inwentarskiego wymagała przedstawienia organowi projektu podstawowego (§ 7), a budowa gnojownika - przedstawienia szkicu sytuacyjnego, uwidaczniającego położenie nieruchomości względem stron świata, ulicy i sąsiednich nieruchomości oraz wymiary i granice nieruchomości, kierunki spadków terenów nieruchomości, położenie i wymiary obrysów obiektów budowlanych istniejących i projektowanych na nieruchomościach z oznaczeniem ich przeznaczenia, położenie, wymiary obrysów i odległości wzajemne oraz odległości w stosunku do obiektów budowlanych i granic nieruchomości - studzien, dołów ustępowych, gnojowników itp. urządzeń istniejących albo projektowanych na danej nieruchomości oraz istniejących na sąsiednich nieruchomościach w odległości do 15 metrów od granic nieruchomości, jak również określenia sposobu wykonania zamierzonych robót budowlanych oraz określenie rodzaju gruntu (§ 9). W celu uzyskania pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-inwentarskiego inwestor obowiązany był przedstawić organowi dwa egzemplarze zatwierdzonego projektu. Możliwe było również jednoczesne ubieganie się o wydanie pozwolenia na budowę i o zatwierdzenie projektu (§ 14). Przed udzieleniem pozwolenia na budowę gnojownika organ obowiązany był zbadać szkic pod względem: 1) prawidłowości usytuowania i rozwiązań urbanistyczno-architektonicznych określonych obiektów budowlanych lub urządzeń, 2) zgodności rozwiązań z przepisami i obowiązującymi państwowymi normami oraz z ogólnie uznanymi zasadami współczesnej wiedzy technicznej, 3) zgodności rozwiązań z warunkami miejscowymi i z istniejącym stanem faktycznym na miejscu budowy oraz czy nie zachodzi potrzeba zastrzeżenia pewnych warunków dla zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Zgodnie zaś z § 15 rozporządzenia, jeżeli inwestor miał zamiar wykonać roboty budowlane według projektów typowych, był obowiązany przedstawić zamiast zatwierdzonego projektu podstawowego m.in. dwa egzemplarze planu realizacyjnego projektowanej inwestycji budowlanej, zatwierdzonego lub do zatwierdzenia oraz dwa egzemplarze projektu typowego danego obiektu budowlanego oraz w razie potrzeby (§ 15). Jeden egzemplarz przedstawionych dokumentów otrzymywał razem z pozwoleniem na budowę inwestor w celu przechowywania ich na miejscu wykonywania robót budowlanych, drugi egzemplarz pozostawał w aktach powiatowego organu państwowego nadzoru budowlanego (§ 21). W myśl § 50 rozporządzenia odnośnie do obiektów budowlanych będących parterowymi budynkami gospodarskimi wznoszonymi na terenach położonych poza granicami administracyjnymi miast i osiedli oraz co do gnojowników – nie było wymagane zgłoszenie przystąpienia do użytkowania ani uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Z kolei zgodnie z § 56 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Urz.MB.1966.10.44) odległość gnojownika od studzien powinna wynosić co najmniej 15 m, od drogi publicznej i od granicy nieruchomości co najmniej 7,5 m, licząc od najbliższej krawędzi ściany zbiornika, a od otworów z pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi - co najmniej 10 m. W przepisie § 56 ust. 6 i 7 rozporządzenia przewidziano odstępstwo od sytuowania gnojownika w wyżej wskazany sposób przez dopuszczenie jego położenia przy granicy nieruchomości, ale tylko przy spełnieniu następujących warunków: 1) wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości, 2) zachowane zostaną odległości 15 m od studzien i 10 m od otworów pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, 3) będą przylegać do podobnych zbiorników po przeciwnej stronie granicy, 4) będą sytuowane co najmniej 1 m od granicy nieruchomości, jeśli mają być wolnostojące. Tak więc, co do zasady, dopiero pozytywna weryfikacja tych założeń mogła prowadzić do wniosku, że kwestionowane obiekty wybudowane zostały legalnie. Pozostawanie bowiem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej z naruszeniem powyższych zasad, nie może prowadzić do uznania wykonanej budowy za nielegalną. Jeżeli jednakże, mając na uwadze ustalone fakty, że podział nieruchomości nastąpił przed 1939 r. oraz że gnojownik sytuowany jest 0,5 m od granicy (czyli sprzecznie z cytowanymi wyżej przepisami) nie można tak dużej wagi przywiązywać do znajdującej się w aktach decyzji o pozwoleniu na budowę, nie posiadającej pieczęci o jej ostateczności. Zwrócić jeszcze należy uwagę, że zgodnie z art.61 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane, zamieszczonym w rozdziale 6 "O nadzorze nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych" organy państwowego nadzoru budowlanego mają prawo żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych udzielania informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania bądź utrzymaniem obiektu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie zastosowanie się do wskazówek Sądu. Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art.135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów nie orzeczono wobec braku wniosku skarżących w tym przedmiocie.