II SA/Kr 322/03
WyrokWSA w Krakowie2005-05-16
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron, w sytuacji gdy dotyczyło ono przejścia pracownika do innego pracodawcy w ramach reorganizacji, może być podstawą do odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a. Nie ustosunkowały się one do zarzutu skarżącej dotyczącego przejęcia części zakładu pracy przez innego pracodawcę w trybie art. 23¹ k.p., co mogłoby oznaczać kontynuację stosunku pracy, a nie jego rozwiązanie z przyczyn leżących po stronie pracownika. Skutek przejęcia zakładu pracy następuje z mocy prawa i nie może być unicestwiony dalszymi porozumieniami czy zawieraniem nowych umów.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. została pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron, co miało nastąpić w okresie 6 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy. Skarżąca zarzuciła, że w rzeczywistości doszło do przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę w ramach reorganizacji, co powinno być traktowane jako kontynuacja stosunku pracy, a nie jego rozwiązanie z jej winy. Organy administracji nie zbadały tej kwestii, opierając się jedynie na treści świadectwa pracy i porozumienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 9 stycznia 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2002 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Decyzją z dnia 9 stycznia 2003 r. ([...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2002 r. ([...]) wstrzymujące B. B. z dniem [...].11.2002 r. wypłatę zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu decyzji jako podstawę prawną wskazany został przepis art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 z późn. zm.), w myśl którego prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy lub z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
Z przedłożonych przez B. B. w związku z rejestracją, dokumentów wynika, że w okresie od [...].04.2002 r. do [...].08.2002 r. była zatrudniona w C. I S. P. - Spółka z o.o. w W., a stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Następnie została zawarta umowa o pracę z C. XII C. P. Spółka z o.o. w K., gdzie była zatrudniona w okresie od [...].08.2002 r. do [...].10.2002 r., a stosunek pracy wypowiedziany został przez pracodawcę. Z tego powodu brak było podstawy prawnej do przyznania B. B. zasiłku dla bezrobotnych, po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania - zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy.
W skardze ze na powyższą decyzję wniesionej do Naczelnego Sadu Administracyjnego B. B. zarzuciła, że przyznanie jej prawa do zasiłku dopiero po 90 dniach od zarejestrowania się w Grodzkim Urzędzie Pracy w K., z powodu rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron, nie uwzględnia okoliczności, że w takiej samej sytuacji znalazło się 450 pracowników, z którymi w ten sam sposób rozwiązano stosunek pracy. Oznacza to zdaniem skarżącej, że w gruncie rzeczy nie mogła mieć wpływu na tak przyjęty sposób uregulowania kwestii przejścia pracowników C. I S. P. - Spółka z o.o. w W. do C. XII C. P. Spółka z o.o. w K.. Świadczy o tym treść zawartego w dniu [...].08.2002 r. w K. porozumienia, którego przedmiotem jest przejście pracownika - w tym przypadku skarżącej - z C. I S. P. - Spółka z o.o. w W. do C. XII C. P. Spółka z o.o. w K. Porozumienie określające sposób przejścia pracownika przewiduje w § 2, iż stanowi ono podstawę rozwiązania stosunku pracy z "Pracodawcą Przekazującym" następnie z dniem [...].08.2002 r, w trybie porozumienia stron, zgodnie z załącznikiem Nr 1 do "Porozumienia". Stronami "Porozumienia" są poza C. I S. P. - Spółka z o.o. w W. i C. XII C. P. Spółka z o.o. w K., także pracownicy - w tym przypadku B. B.
Porozumienie pomiędzy pracodawcami dotychczasowym oraz nowym, oraz B. B. było podstawą sporządzenia świadectwa pracy z dnia [...].08.2002 r, a następnie zawarcia w dniu [...].08.2002 r. nowej umowy o pracę pomiędzy C. XII C. P. Spółka z o.o. w K. a skarżącą, według której jak wynika z zarzutów skargi doszło do przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę, którym stał się C. XII C. P. Spółka z o.o. w K.. Przemawiają za tym wg skarżącej wszystkie okoliczności - tj. fakt, iż miejscem jej pracy nadal był K., a składki na ubezpieczenie społeczne - odprowadzane jak poprzednio do ZUS w W., a w szczególności obowiązek udzielania niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego należnego za 2002 r. W tych okolicznościach według skarżącej rozwiązanie stosunku pracy z dniem [...].08.2002 r. nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Zastosowanie w stosunku do skarżącej sankcji określonej przepisem art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez "wstrzymanie" i pozbawienie jej wypłaty zasiłku przez 90 dni od zarejestrowania, polega na nieporozumieniu polegającym na przyjęciu, że doszło do rozwiązania stosunku pracy podczas gdy zdaniem skarżącej była to kontynuacja stosunku pracy nawiązanego w dniu [...].04.2002 r. - z C. I S. P. - Spółka z o.o. w W.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 zwanej dalej p.p.s.a.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu na podstawie tej ustawy przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne - z mocy art. 97 § 1 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Istotę rozstrzygnięcia skargi stanowi ustalenie, czy w świetle wskazanych w skardze okoliczności tj. przejścia 450 pracowników firmy C. I do C. XII oraz zawarcie z nimi trójstronnego porozumienia, analogicznego do tego jakie przedstawiła B. B., rzeczywiście doszło do rozwiązania ze skarżącą stosunku pracy na mocy porozumienia stron, czy też doszło do określonej przepisem art. 23 ¹ kodeksu pracy (k.p.) sytuacji przejęcia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę. W takim przypadku, zgodnie z przepisem art. 23 ¹ k.p. nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem § 5, który stanowi, że z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części pracodawca jest zobowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym pracę na innej podstawie niż umowa o pracę.
Przepis ten stanowi bezwzględną ochronę trwałości stosunku pracy, będącej ceną za swobodę pracodawcy w dokonywaniu w przedsiębiorstwach przekształceń strukturalnych niezbędnych dla sprostania rygorom wolnorynkowej konkurencji (z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2.10.1996 I PRN 72/96 - OSNP 1997/7/115). Wyłączenie mechanizmu działania art. 23 ¹ k.p. byłoby teoretycznie możliwe w trybie porozumienia postrajkowego, ale musiałoby to jednoznacznie wynikać z jego treści.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ nie ustosunkował się do podniesionego już w odwołaniu zarzutu, iż w gruncie rzeczy w przypadku skarżącej nastąpiło przejęcie przez C. XII części C. I . Kwestia ta nie była objęta żadnym postępowaniem wyjaśniającym przed organem pierwszej instancji. Tym samym organy naruszyły przepisy rządzące postępowaniem administracyjnym, a w szczególności art. 77 kpa zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 kpa w zakresie w jakim przepis ten wymaga wskazania uzasadnienia faktycznego i prawnego. Tymczasem organy przemilczały te aspekty sprawy, które wskazują na fakt przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę w trybie art. 23 ¹ k.p.
Z tego względu należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w wyżej opisanym zakresie, mając na uwadze przy tym, że przejęcie zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę mogą być różne zdarzenia prawne - tj. albo czynności cywilnoprawne, albo reorganizacja, podział przedsiębiorstwa i przekazanie kompetencji, przekształcenia prawne w oparciu o prawo spółek itp.
Z treści art. 23 ¹ k.p. wynika wprost, że skutek określony tym przepisem następuje z mocy samego prawa i nie może być unicestwiony działaniem pracodawcy przejmującego, polegającym na zastąpieniu dotychczasowej umowy o pracę inną umową, jak to miało miejsce w przypadku skarżącej. Oznacza to, że o ile doszło to do zdarzenia prawnego uzasadniającego przejęcie części zakładu pracy przez inny podmiot i wejście w rolę nowego pracodawcy, to bez znaczenia z punktu widzenia ochrony trwałości stosunku pracy były dalsze czynności i porozumienia, a także zawieranie nowej umowy o pracę i wydanie świadectwa pracy o treści potwierdzającej rozwiązanie stosunku pracy.
Świadectwo pracy jest wyłącznie dokumentem poświadczającym fakt zatrudnienia jak i rozwiązania stosunku pracy, a wskazane w nim okoliczności podlegają weryfikacji i ocenie prawnej, do której w przypadku gdy chodzi o skutki wynikające z mocy prawa organ był i jest uprawniony.
Należy też mieć na uwadze, że skutek przejęcia części zakładu pracy przez inny podmiot w postaci wejścia tego podmiotu w rolę pracodawcy, jest niezależny od liczby zatrudnionych, a więc może obejmować jedną osobę (teza Sądu Najwyższego z dnia 2.10.1996 r. I PRN 72/96 - OSN 1997/7/115), tym niemniej ocenę tego skutku, wzmacnia fakt, że jak twierdzi skarżąca, przejęciem objętych było 450 osób. Okoliczność ta wymaga ustalenia i uwzględnienia w postępowaniu wyjaśniającym.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku za przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło