II SA/Kr 33/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 294/12 p o s t a n a w i a wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 294/12 Z. S. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata z T. ze względu na swoją trudną sytuację materialną. W związku z tym, że wniosek skarżącego został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 stycznia 2013 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną G. oraz trójką dzieci: M. ur. [...] 1996 r., J. ur. [...] 2000 r. i M. ur. [...] 1996 r. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej, a wysokość otrzymywanych zasiłków skarżący określił na kwotę 800 zł miesięcznie. W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł argumenty odnoszące się do złożonej przez niego skargi. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych Z. S., dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: oświadczenie czy skarżący uzyskuje jakiekolwiek dochody – jeśli tak, należało wskazać ich źródło oraz wysokość, oświadczenie czy skarżący i jego żona są zarejestrowani we właściwym urzędzie pracy jako osoby bezrobotne, udokumentowanie wysokości zasiłków pobieranych z MOPS, przedłożenie spisu miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego na utrzymanie (wyżywienie, ewentualne leczenie, środki czystości, itp.) oraz udokumentowanie aktualnymi rachunkami / fakturami (za ostatni okres rozliczeniowy) wysokości wydatków ponoszonych na prąd, gaz, czynsz za mieszkanie, wodę, wywóz śmieci, itp. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że nie pracuje, nie posiada dochodu i nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Żona wnioskodawcy jest zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Spisu miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie skarżący nie posiada, a kwitki za zakup chleba, czy masła są wyrzucane. Czynsz nie jest płacony z powodu dewastacji lokalu przez wspólnotę. Do pisma skarżący załączył kopię faktury z dnia 8 lutego 2013 roku za energię elektryczną za okres od 18 grudnia 2012 roku do 7 lutego 2013 roku opiewającej na kwotę 201,46 zł oraz decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia 25 lutego 2013 roku o umorzeniu postępowania w sprawie zasiłku celowego. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§ 2 p.p.s.a.) Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, winien był przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów we własnym zakresie. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do Z. S. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. W przedmiotowej sprawie skarżący nie uczynił zadość nałożonemu przez referendarza sądowego obowiązkowi dostarczenia określonych dokumentów. Wobec szeregu dokumentów źródłowych, o których przedłożenie był wzywany przesłał on jedynie kopię faktury za energię elektryczną oraz decyzję MOPS w T. o umorzeniu postępowania w sprawie zasiłku celowego ze względu na wycofanie przez G. S. wniosku o przyznanie owego świadczenia. Skarżący w żaden sposób nie podjął się przy tym wyjaśnienia z jakiego powodu jego małżonka po trzech dniach od złożenia wniosku o przyznanie pomocy społecznej wycofała swój wniosek rezygnując tym samym z możliwości uzyskania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Okoliczności te mogą sugerować, że sytuacja rodziny mogła ulec poprawie. Wobec faktu iż skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tym samym naraził się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Niezłożenie bowiem dowodów, o które był wezwany, jest równoznaczne z niewykazaniem przez stronę podstaw do przyznania prawa pomocy i uzasadnia oddalenie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 175/12). Orzekający pragnie w tym miejscu zaakcentować, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem, wskazano wyżej, w gestii zainteresowanego leży wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).