II SA/Kr 332/11
WyrokWSA w Krakowie2011-04-27
Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie warsztatu mechaniki pojazdowej w budynku, który pierwotnie był myjnią samochodową, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jeśli ta zmiana nie narusza warunków bezpieczeństwa, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska lub układu obciążeń?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji błędnie umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, a następnie wydały decyzje w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Opinia techniczna, na którą się powoływały, nie rozstrzygnęła kwestii zmiany warunków użytkowania obiektu, a jedynie stwierdziła brak naruszenia tych warunków. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując organom ponowne postępowanie i zebranie dowodów pozwalających na jednoznaczną ocenę, czy nastąpiła zmiana warunków użytkowania obiektu budowlanego.Stan faktyczny
Wnioskodawca zawiadomił o użytkowaniu obiektu budowlanego jako zakładu mechaniki pojazdowej zamiast pierwotnej myjni samochodowej. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając zmianę sposobu użytkowania za bezprzedmiotową, ponieważ budynek był w dobrym stanie technicznym i nie naruszał warunków bezpieczeństwa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, wskazując na negatywny wpływ na środowisko i produkcję niebezpiecznych odpadów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant : Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
A. K. wnioskiem z dnia 12 grudnia 2009 r. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o użytkowaniu obiektu budowlanego na działce nr "1" przy ul. [...] w K. w sposób niezgodny z przeznaczeniem, tzn. jako zakład mechaniki pojazdowej zamiast pierwotnej myjni samochodowej.
Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że w 1979 r. zostało wydane pozwolenie na budowę na działce nr "1" przy ul. [...] w K. budynku myjni [...]. Z akt wynika również, że wnioskodawca w tej sprawie złożył w 2007 r. wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o rozbiórkę samowoli budowlanej obejmującej ww. budynek i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 czerwca 2008 r. odmówił nakazania rozbiórki ww. budynku.
W listopadzie 2006 r. została sporządzona ocena techniczna dotycząca zmiany sposobu użytkowania warsztatu mechaniki i elektromechaniki [...] w K. przy ul. [...]. Z ekspertyzy tej wynika, że budynek ten jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się do użytkowania jako warsztat mechaniki [...]. Stwierdzono, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, ponieważ pierwotnie i obecnie budynek ten jest użytkowany jako obiekt użytkowy z przeznaczeniem na usługi do użytku publicznego i użytkowanie go jako warsztatu [...] nie narusza żadnych przepisów dotyczących warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska lub wielkości bądź układu obciążeń. Opisano zakres przestrzegania warunków technicznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz warunków bhp i sanitarno-epidemiologicznych (akta administracyjne sprawy, tom I, karty nr 27-31).
Sporządzono w kwietniu 2007 r. protokół kontroli stanu technicznego sprawdzenia prawidłowości funkcjonowania wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej, który również nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w zakresie wykorzystywania tych instalacji do prowadzenia warsztatu mechaniki [...] (akta administracyjne sprawy, tom I, karty nr 45-44).
W aktach sprawy znajduje się dokumentacja 5-letniego przeglądu technicznego z lutego 2007 r. stwierdzająca dobry stan techniczny budynku i jego przydatność do dalszego wykorzystywania jako warsztatu mechaniki i elektromechaniki [...] (akta administracyjne sprawy, tom I, karty nr 58-62).
Po przeprowadzeniu postępowania z wniosku z dnia 12 grudnia 2009 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 stycznia 2010 r., znak: [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w sprawie zmiany sposobu użytkowania myjni na warsztat [...] zlokalizowany przy ul. [...] w K. na działce nr "1" obr. [...], bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno–budowlanej.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zastosowanie znajduje art. 45 Prawa budowanego z 1974 r., zgodnie z którym przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumie się w szczególności:
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi bądź przeznaczenie do użytku publicznego lokalu (pomieszczenia), który uprzednio miał inne przeznaczenie lub był budowany w innym celu,
2) naruszenie warunków bezpieczeństwa pożarowego lub warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych,
3) zwiększenie lub zmianę układu obciążeń.
Organ I instancji wskazał, że z dołączonej do akt sprawy opinii biegłego dotyczącej oceny technicznej zamiany sposobu użytkowania warsztatu mechaniki i elektromechaniki [...] wynika, że użytkowanie tego budynku jako warsztatu miało miejsce już od 1979 r. i nie narusza ten sposób jego wykorzystywania warunków bezpieczeństwa oraz innych warunków sanitarno-technicznych.
Tym samym w świetle przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i zgromadzonych w jego wyniku dowodów (oględziny, ekspertyza techniczna) przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku znajdującego się na przedmiotowej działce w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (którego zastosowanie uzasadnia wg. organu fakt wybudowania budynku w 1979 r.).
Od decyzji tej odwołanie w ustawowym terminie wniósł A. K.. Stwierdził, że po wybudowaniu przedmiotowego budynku w 1979 r. nastąpiła zmiana sposobu jego użytkowania poprzez przeznaczenie go na warsztat [...], podczas gdy wcześniej działała w nim myjnia samochodowa. Podniósł, że prowadzenie warsztatu samochodowego w budynku jest objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na rozpoczęcie działalności, a zmiana sposobu użytkowania z myjni na warsztat winna być poprzedzona przeprowadzeniem postępowania administracyjnego. Odwołujący podniósł, że nawet wybudowanie przedmiotowego budynku przed 1995 r. nie oznacza, że nie mają do niego zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlanego z 1994 r. Zmiana sposobu użytkowania nastąpiła dopiero od kilku lat, a tym samym zmiana ta dokonana bez żadnego zezwolenia narusza art. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. i art. 91a Prawa budowlanego z 1994 r.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. znak: [...] utrzymał, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 K.p.a. zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy, po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji, dokonał powtórnego rozpoznania sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ I instancji uczył zadość przepisom ustawy Prawo budowlane oraz przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ wskazał, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny pomiędzy stronami. Wybudowany w 1979 r. budynek z przeznaczeniem na myjnię samochodową i warsztat [...] był wykorzystywany w charakterze myjni i warsztatu, następnie samej myjni, a od czasu przejęcia go przez T. K. prowadzony jest w nim warsztat [...]. Zagadnieniem spornym w sprawie jest ustalenie, czy rozpoczęcie prowadzenia warsztatu [...] w budynku, w którym wcześniej prowadzona była myjnia stanowi zmianę sposobu jego użytkowania w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Za organem I instancji wskazano, że w tej sprawie nie zaszła zmiana sposobu użytkowania budynku w rozumieniu Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie pomimo błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji odpowiada prawu. Organ I instancji przeprowadził bowiem analizę w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Tymczasem, zgodnie z treścią przepisu art. 103 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Z powyższego wynika, że przepisy dotychczasowe stosuje się wyłącznie w przypadkach opisanych w ust. 2 cytowanego przepisu, tj. w sytuacji gdy w grę wchodziłoby nakazanie rozbiórki budynku zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie nie można uznać aby sprawa dotyczyła rozbiórki samowoli budowlanej, co uzasadnia oparcie rozstrzygnięcia o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.
Organ odwoławczy wskazując na treść art. 71 Prawa budowlanego, stwierdził, że ze znajdującymi się w aktach opiniami sporządzonymi przez rzeczoznawców, którzy legitymują się urzędowymi dokumentami potwierdzającymi ich kompetencje, rozpoczęcie działalności w charakterze warsztatu [...] w miejscu myjni nie zmieniło warunków opisanych w ust. 2 art. 71 Prawa budowlanego. W związku z tym faktem organ I instancji słusznie przyjął, iż nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ podał, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż rozpoczęcie działalności w zakresie prowadzenia warsztatu [...] objęte jest obowiązkiem przeprowadzenia wcześniejszego postępowania administracyjnego. Brak jest przepisów statuujących taki obowiązek.
Z powyższą decyzją nie zgodził się A. K., który w dniu 31 stycznia 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przedmiotową decyzję. Zakwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa polegające na nieuwzględnieniu faktu, że dokonana zamiana sposobu użytkowania negatywnie wpływa na środowisko, a zatem spełnia przesłankę z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Świadczy o tym fakt, że Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. nałożył mandat karny na Zakład Mechaniki [...] "A" P. J. F., który prowadzi w przedmiotowym budynku warsztat [...], za wytwarzanie niebezpiecznych odpadów bez zezwolenia. Negatywne oddziaływanie na środowisko wynika nie tylko na wytwarzaniu uciążliwego hałasu, ale również produkcji niebezpiecznych i łatwopalnych odpadów, które powodują powstanie niebezpieczeństwa dla jego rodziny. Opinia, na która powołują się organy jest bezużyteczna, ponieważ jest ona nielogiczna (nie można przedmiotowego budynku jednocześnie użytkować jako myjnia i warsztat [...]) oraz zarzucono błędne pokreślenie stron – stroną winien być J. F. jako wynajmujący budynek i prowadzący w nim warsztat [...], a nie T. K.. Opinia biegłego została sporządzona na wniosek wynajmującego garaż, a więc nie jest ona bezstronna. Zarzucił, że nie można z akt sprawy jednoznacznie stwierdzić, ani kiedy został te budynek wybudowany, ani też kiedy nastąpiła zmiana sposobu jego użytkowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem obydwie powołane decyzje są dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.
Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, co oznaczałoby, że w ogóle niedopuszczalnym było prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie przez organ administracji przy udziale danych stron. Taka sytuacja w tej sprawie nie zachodzi. W istocie organy obu instancji dokonały merytorycznej oceny sprawy ustalając, że nie nastąpiło naruszenie warunków w zakresie użytkowania przedmiotowego obiektu jako warsztatu mechaniki [...], czyli przeprowadziły postępowanie w sprawie. Tym samym niedopuszczalnym było zakończenie postępowania w drodze jego umorzenia jako bezprzedmiotowego, ale co najwyżej wydania decyzji merytorycznej odmawiającej ustalenia zaistnienia zmiany sposobu użytkowania.
Niezależnie od tego organy obu instancji błędnie przeprowadziły postępowanie administracyjne.
W pierwszej kolejności należy ustalić, jakie przepisy w tej sprawie powinny mieć zastosowanie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowy obiekt na działce nr "1" przy ul. [...] w K. został wzniesiony pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zwana dalej w skrócie "Prawem budowlanym" lub "ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane", uchylając jednocześnie poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W ustępie 1 tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy i do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy, to znaczy wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona.
Skoro art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jak na przykład zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, czy udzielania pozwolenia na użytkowanie (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1098/05, opub. w ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 95 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 792/07, opub. w LEX nr 486052). Tym samym zasadzie organ odwoławczy ustalił przepisy, które w tej sprawie mają zastosowanie, aczkolwiek dokonał ich błędnej wykładni.
Badane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77, 80 K.p.a. oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zwanej dalej w skrócie "Prawem budowlanym".
Zgodnie z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W myśl art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki (podkreślenie składu Sądu): bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Organy ustaliły, że budynek na działce nr "1" obr. [...] został wzniesiony w 1979 r., a pozwolenie na budowę ustalało przeznaczenie tego budynku jako myjni [...]. Organy ustaliły również, że od początku prowadzenia działalności budynek ten był wykorzystywany jako myjnia i warsztat [...], zatem od początku był wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem.
Jak wynika z powołanych wyżej przepisów podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń stanowi prawnie zdefiniowane pojęcie "zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części".
Dla ustalenia tego faktu organy administracji powinny zgromadzić materiał dowodowy pozwalający na jednoznaczną ocenę, czy nowa działalność zmienia wymienione w tym przepisie warunki. Dla oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 71 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego wymagane są wiadomości specjalne.
W niniejszej sprawie organy obu instancji oparły swoje ustalenia przede wszystkim na ocenie technicznej dotyczącej zmiany sposobu użytkowania, opracowanej przez E. S. z listopada 2006 r., z której wynika, że użytkowanie przedmiotowego budynku jako warsztatu mechaniki i elektromechaniki [...] nie narusza warunków (podkreślenie Sądu) bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, lub ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Opinia ta nie dotyczy jednak istoty art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tzn. nie udziela odpowiedzi na pytanie, czy wykorzystywanie przedmiotowego budynku jako warsztatu [...] stanowiło zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Czym innym jest bowiem naruszenie ww. warunków, a czym innym jedynie ich zmiana.
Warunki dotyczące prowadzenia działalności w danym obiekcie mogą być różnorodne i dostosowane do określonych rodzajów tejże działalności. Może więc okazać się, że dany podmiot prowadząc działalność polegająca np. na świadczeniu usług myjni [...] ma obowiązek spełniać określone warunki, a prowadząc działalność w postaci warsztatu napraw [...] inne warunki. W obu przypadkach właściwe warunki dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń mogą zostać zachowane, ale nie oznacza to, że będą to te same warunki. Co ważne - dowód ten w postaci opinii biegłego został sporządzony prawdopodobnie na wniosek i zlecenie samej strony (A. K.), tym samym należało dokonać oceny tego dowodu wnikliwie i z dużą ostrożnością, mając na uwadze i to, że opinia ta została sporządzona znacznie wcześniej niż wszczęto przedmiotowe postępowanie, a na stronę nie był nakładany obowiązek przedłożenia tego dowodu.
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organy orzekły w tej sprawie przedwcześnie, opierając się o niepełny materiał dowodowym, a w istocie nie dysponując żadnym dowodem potwierdzającym lub zaprzeczającym spełnieniu przesłanki z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Żaden bowiem dowód zgromadzony w sprawie nie pozwala na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wykorzystywanie obiektu myjni samochodowej na działce nr "1" na cele warsztatu mechaniki i elektromechaniki [...] spowodowało zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń w stosunku do warunków wykorzystywania tego obiektu jako myjni [...]. Nie chodzi więc o naruszenie warunków, ale o ich zmianę.
Oznacza to, że przyjęte przez organy administracji w tej sprawie ustalenia należy uznać za dowolne. Naruszyły zatem art. 7 K.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto art. 77 K.p.a. , który nakazuje organom w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża w pierwszej kolejności organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.
Odrębna kwestią jest ustalenie kręgu stron w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części. Skarżący w skardze podnosi, że w istocie przedmiotowy budynek na działce nr "1" nie użytkuje właściciel nieruchomości, ale najemca i to na tego najemcę powinny być nakładane obowiązki. W ocenie Sądu w tej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły krąg stron. osoba jedynie wynajmująca dany obiekt nie może w nim zmienić zasad jego wykorzystywania – nie może doprowadzić do zmiany sposobu użytkowania bez zgody właściciela. To właściciel danego obiektu co najmniej godzi się na taka zmianę i to właściciel – wynajmując dany obiekt – ma cały zestaw instrumentów prawnych pozwalających mu na doprowadzenie użytkowania danego obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Może np. rozwiązać umowę z najemcą, który zmienia sposób użytkowania obiektu.
Taki pogląd zaprezentowany został również z orzecznictwie sadowym (np. w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 508/07, opub. w LEX nr 505941 z tezą: "Przede wszystkim na właścicielu obiektu ciąży obowiązek dbałości o to, by obiekt ten był użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, niezależnie od tego czy sam ten obiekt wykorzystuje, czy też oddał go do używania innemu podmiotowi".).
W ocenie Sądu zapadłe w sprawie decyzje wydane zostały przedwcześnie, bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co z kolei stanowi naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., jest to przesłanka nakazującą uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. w ponownie prowadzonym postępowaniu organy mają obowiązek w szczególności wyjaśnić, czy prowadzenie warsztatu [...] w budynku myjni [...] zmienia (a nie narusza) warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, w tym np. opinii biegłego. Stosownie do tego, przy uwzględnieniu właściwych przepisów – postępowanie należy zakończyć aktem administracyjnym.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło