II SA/Kr 336/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 28.01.2010r., nr XLIX/732/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego: KOZINIEC, DROGA NA BYSTRE postanawia : odmówić przywrócenia terminu. Wraz ze skargą "A" Sp. z o.o. w Z. (zwanego dalej skarżącą) z dnia 28.01.2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż Rada Miasta Zakopane w swojej uchwale z dnia 30.09.2010r. stanowiącej odpowiedź na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa, nie zawierała jakiegokolwiek pouczenia o tym czy przysługuje od niej jakikolwiek środek zaskarżenia, jego tryb i termin do jego wniesienia. "W związku z powyższym skarżący wystosował pismo wzywające do pouczenia go o możliwości o dalszej możliwości odwołania się, a w wypadku jego niedopuszczalności o terminie, trybie i organie właściwym do jego rozpoznania. Niestety do dnia dzisiejszego tj. do 27 stycznia 2010r. roku skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi w tym przedmiocie ze strony organu wezwanego." Następnie strona skarżąca powołała się na postanowienia kodeksu postępowania administracyjnego (art.9, 35, 36, 124 § 1 i 125 § 3, a także art.107 § 1), które to przepisy z niewiadomych dla skarżącej powodów nie znalazły swojego zastosowania w niniejszej sprawie. Przytoczone zostały także zasady wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym. "Wobec faktu, iż skarżący nie dochował wymaganego 30-dniowego terminu do wniesienia skargi z wyłącznej winy organu, który nie pouczył go o możliwości terminie oraz organie do którego może on wnieść niniejszą skargę, a także nie udzielił żadnej podpowiedzi na zapytanie skarżącego w tym przedmiocie, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest w pełni uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie." W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępnie stwierdzić należy, iż w postępowaniach planistycznych, a w konsekwencji także w procedurze zaskarżania aktów generalnych (aktów prawa miejscowego), a takim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie znajdują w zasadzie zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zasady zaskarżania takich aktów do sądu administracyjnego reguluje całościowo art.101 ustawy o samorządzie gminnym, który jedynie w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia nakazuje stosować przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Co więcej z brzmienia art.1 k.p.a. jasno wynika, że kodeks postępowania administracyjnego normuje wyłącznie postępowanie: 1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, 2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1, 3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2, 4) w sprawach wydawania zaświadczeń. Stanowienie prawa miejscowego i tryb jego zaskarżania nie jest załatwianiem sprawy indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (ani nie spełnia żadnej z pozostały przesłanek powołanego art.1 k.p.a.). Stąd zarzut strony skarżącej dotyczący uchybienia przez Radę Miasta Zakopane postanowieniom art.9, art.35, art.36, art.124 § 1 i art.125 § 3, a także art.107 § 1 k.p.a. jest całkowicie bezzasadny. Niezależnie od powyższej uwagi wniosek o przywrócenie terminu i jego zasadność podlega ocenie sądu administracyjnego na gruncie unormowań ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z brzmieniem art. 86 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Takie pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym miała być dokonana czynność w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art.87 cyt. ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku "A" Sp. z o.o. w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 28.01.2010r., nr XLIX/732/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego: KOZINIEC, DROGA NA BYSTRE nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Jak wynika treści skargi strona skarżąca prawidłowo powołała zasady zaskarżenia aktów w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym. Oceny zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego należy dokonać uwzględniając treść art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) oraz uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 (sygn. akt: II OPS 2/07) Zgodnie z brzmieniem tej uchwały do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) ma zastosowanie przepis art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, póz. 1270). Wniosek taki wynika a contrario z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, który wyłącza jedynie zastosowanie w tych sprawach art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyłączenie to oznacza, że pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące wnoszenia skargi do sądu administracyjnego będą miały zastosowanie, o ile ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej. Z art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika termin trzydziestodniowy do wnoszenia skargi i ma on zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Zaś art. 53 § 2 cytowanej ustawy odnoszący się do sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, statuuje sześćdziesięciodniowy termin dla wniesienia skargi i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym w sprawie wezwania stosuje się przepisy o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 k.p.a.). Przepis art. 35 k.p.a. przewiduje natomiast, że organy administracji mają obowiązek załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później, niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągi dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. Z tak sformułowanych przepisów wynika, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 k.p.a., przy czym ustawa o samorządzie gminnym nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania. Oznacza to, że skarżący nie musi wyczekiwać na odpowiedź właściwego organu, tzn. ma prawo wezwać organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wnieść skargę do sądu, a skarga taka nie będzie skargą przedwczesną. Istotne jest jedynie to, by przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia, a wezwanie to ma być bezskuteczne. O bezskuteczności wezwania natomiast można mówić zarówno wówczas, gdy właściwy organ nie uwzględni wezwania i to stanowisko przedstawi w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajmie stanowiska w sprawie wezwania i nie udzieli odpowiedzi skarżącemu. Mając powyższe na uwadze ocenić należy, czy zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, gdyż fakt jej wniesienia z uchybieniem terminu nie budzi wątpliwości. Strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Istotą postępowania zmierzającego do przywrócenia terminu do dokonania czynności sądowej jest wykazanie, iż miały miejsce okoliczności o charakterze obiektywnym utrudniające lub uniemożliwiające dokonanie takiej czynności w prawem zakreślonym terminie (np. nagła choroba, powódź) i których przy dołożeniu należytej staranności nie można było przezwyciężyć, a więc wyłączające winę strony skarżącej (lub jej pełnomocnika) w zaniechaniu dokonania tych czynności w terminie. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. "Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku." – postanowienie WSA w Warszawie 21.02.2006r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05. Brak odpowiedniej wiedzy prawniczej, czy też pozostawanie w błędnym przekonaniu, iż do zaskarżania uchwały w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym mają w pełni zastosowanie przepisy k.p.a. nie stanowią nadzwyczajnych przeszkód, które uniemożliwiałyby zachowanie terminu do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy (por. cyt. wyżej postanowienie WSA w Warszawie). Wskazać należy, że ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony (co do wykazania braku winy). Oznacza to, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu i daje sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Niewątpliwie kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przy tym przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Podkreślić przy tym należy, że strona skarżąca jest osobą prawną, spółką kapitałową prawa handlowego. Standard oceny zachowań podmiotu, który prowadzi działalność gospodarczą oraz który może i powinien korzystać z fachowej obsługi prawnej jest inny niż wobec osoby fizycznej, która wykazuje się np. nieporadnością życiową. W tym kontekście podkreślić należy, iż skarżąca, która jak sama twierdzi nie wiedziała o tym czy przysługuje jej jakikolwiek środek zaskarżenia, tryb i termin do jego wniesienia po otrzymaniu uchwały Rady Miasta Zakopane z dnia 30.09.2010r. – co nastąpiło w dniu 6.10.2010r. - dopiero pismem z dnia 8.11.2010r., a wiec prawie miesiąc później, zwraca się do tego organu o udzielenie informacji co do środków zaskarżenia. Nie sposób przyjąć, iż podmiot (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) nie pozostaje bez winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w sytuacji gdy nie zgadzając się z otrzymaną odpowiedzią na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i nie wiedząc jaki jest tryb zaskarżenia zwleka prawie miesiąc z pismem do Rady Miasta o udzielenie stosownych informacji. Co więcej później zwleka w sposób nieuzasadniony z samym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego prawie trzy i pół miesiąca (czyni to dopiero 28.01.2011r.). W szczególności nie stanowi tu usprawiedliwienia oczekiwanie na odpowiedź organu w przedmiocie wniesionego pisma z 8.11.2010r., gdyż nawet przykładając terminy załatwienia sprawy wynikające z k.p.a. – jak chce to czynić strona skarżąca – zostały one znacząco przekroczone. Tego typu działania powinny być prowadzone w możliwie krótkich terminach (np. 7 dni od daty otrzymania uchwały Rady Miasta Zakopane) wskazujących na zaangażowanie skarżącej i jej szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw oraz przy dokonywaniu czynności procesowych. W przeciwnym wypadku doprowadziłoby to o przywracania terminów do wniesienia skargi nawet po wielu latach z powoływaniem się na oczekiwanie od organu odpowiedzi na pisma strony skarżącej. Tym samym zdaniem Sądu nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym (uniemożliwiające wniesienie skargi w okresie pomiędzy 7.10.2010r. a 28.01.2011r.) Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.