II SA/Kr 337/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. Ż. na czynność Wójta Gminy C. w przedmiocie włączenia karty adresowej budynku położonego w miejscowości C. do gminnej ewidencji zabytków I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Wójta Gminy C. na rzecz K. Ż. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie czynność materialno-techniczną Wójta Gminy C polegającą na włączeniu karty adresowej budynku położonego w miejscowości C. do gminnej ewidencji zabytków (dalej GEZ), tym samym objęcie go ochroną konserwatorską jako zabytku. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie: - art. 22 ust. 5 pkt 3, art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 840) w zw. z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 56; dalej także jako; rozporządzenie), polegające na błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu przepisów poprzez: bezpodstawne i dowolne uznanie budynku za zabytek w sytuacji, gdy nie posiada on cech zabytku w myśl art. 3 pkt 1 i 2 ustawy oraz włączenie karty ewidencyjnej przedmiotowego budynku do GEZ bez przeprowadzania odpowiednich czynności wyjaśniających czy budynek spełnia przesłanki definicji zabytku w myśl przywołanej ustawy oraz brak sporządzenia stosownej dokumentacji potwierdzającej kluczowe w tym zakresie ustalenia; - § 18b w/w rozporządzenia, polegające na jego niezastosowaniu, a to włączeniu karty ewidencyjnej budynku do GEZ bez zawiadomienia o tym fakcie właścicieli nieruchomości; - art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 14 maja 2004 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem oraz § 18 w/w rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r., polegającym na niewłaściwym zastosowaniu przepisów poprzez: bezpodstawne i dowolne uznanie budynku za zabytek w sytuacji, gdy nie posiada on cech zabytku w myśl art. 3 pkt 1 i 2 ustawy oraz poprzez umieszczenie karty adresowej przedmiotowego budynku w gminnej ewidencji zabytków bez sprawdzenia czy dane w niej zawarte są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym oraz czy budynek spełnia przesłanki definicji zabytku w myśl przywołanej ustawy, w szczególności braku stosownej dokumentacji potwierdzającej kluczowe w tej sprawie ustalenia; - § 18 w zw. z § 17 ust. 1 pkt 6, 7, 8 i 9 w/w rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. polegającym na niewłaściwym zastosowaniu przepisów poprzez nie zamieszczenie w karcie historii, opisu I wartości budynku, stanu zachowania i postulatów dotyczących konserwacji, oraz form ochrony przedmiotowego obiektu; - art. 31 ust. 2 i 3 w zw. z art. 64 ust. 1- 3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dopuszczeniu ograniczenia własności pomimo braku przyczyny uzasadniającej takie ograniczenie i przy zaniechaniu wyjaśnienia, czy przyczyna taka w istocie w odniesieniu do obiektu stanowiącego własność Skarżącego wystąpiła oraz poprzez brak wyważenia interesu indywidualnego Skarżącego jako właściciela nieruchomości z interesem publicznym zgodnie z zasadą proporcjonalności, a tym samym arbitralne przyznanie prymatu ochronie zabytków nad ochroną własności, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności Skarżącego. Wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności czynności materialnoprawnej organu i zasądzenie kosztów postępowania. Podkreślono, iż włączenie karty zabytku do ewidencji (gminnej, wojewódzkiej) musi wynikać ze stwierdzenia przez właściwy organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Aby czynności włączenia mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Skoro zatem organ stoi na stanowisku, że obiekt ma zabytkowy charakter powinien kartę sporządzić w taki sposób, aby ten zabytkowy charakter odzwierciedlała. Tymczasem opisana wyżej karta takich informacji nie zawiera. Lakoniczność informacji zawartych w karcie nie umożliwia ustalenia, czy istniejąca na dzień sporządzenia karty substancja budynku była substancją pierwotną, oryginalną, czy zmienioną. Późniejsze dokumenty zawierające "wartościowanie obiektu", nie mogą stanowić potwierdzenia legalności zaskarżonej czynności. Kontrolując działania administracji publicznej Sąd powinien odnosić się do stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie zaskarżonej czynności. W niniejszej sprawie przedmiotowy obiekt został wpisany do gminnej ewidencji zabytków na podstawie karty adresowej, zawierającej jedynie zdjęcie budynku oraz informację na temat jej położenia. Nie dowodzi to jednak wartości zabytkowej obiektu, nawet jeśli sporządzenie kart adresowych organ zlecił pracowni badań i dokumentacji zabytków. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Podkreślił, że 10 października 2024r. Skarżący będący właścicielem spornego budynku mieszkalnego nr [...] położonego na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości C., gmina C., zwrócił się z prośbą o jego wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków z uwagi na fakt, iż jego zdaniem budynek ten nie spełnia żadnego z kryteriów zawartych w art.3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tym samym wg wnioskującego wpisu dokonano z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 23 października 2024 r. przeprowadzono oględziny terenowe, następnie pismem z dnia 24 października 2024r. Wójt Gminy C zwrócił się do : Wojewódzkiego Małopolskiego Konserwatora Zabytków o wyrażenie opinii na temat jego wykreślenia z gminnej ewidencji zabytków, dołączając dokumentację zdjęciową wraz z protokołem przeprowadzonych oględzin. W odpowiedzi na powyższe Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie pismem z dnia 14 listopada 2024r. zawiadomił, że 19 grudnia 2024r. odbędą się oględziny przedmiotowego budynku przez upoważnionych do tego pracowników, celem określenia aktualnych wartości zabytkowych obiektu oraz stanu zachowania budynku. Kolejnym pismem z dnia 2 grudnia 2024r. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie poinformował o zmianie godziny o której się odbędą. Do przedmiotowych oględzin, jednakże nie doszło z uwagi na kategoryczny sprzeciw właściciela nieruchomości, o czym Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie poinformował pismem z dnia 16 grudnia 2024r. W tym samym piśmie Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie negatywnie zaopiniował wyłączenie karty adresowej budynku z gminnej ewidencji zabytków. Mając na uwadze powyższe dnia 8.01.2025r. umorzono postępowanie w przedmiocie wykreślenia z gminnej ewidencji zabytków przedmiotowej nieruchomości, o czym poinformowano Skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skargi podano, iż Uchwała Rady Gminy C. nr XXIV [...] z dnia 30 sierpnia 2021r. w przedmiocie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy C. na lata 2021 – 2024 nie narusza art. 22 ust. 5 pkt 3, art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ujęcie przedmiotowego budynku w gminnej ewidencji zabytków było wynikiem weryfikacji obiektów zabytkowych na terenie Gminy C. przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Pismem z dnia 6 czerwca 2016r. opiniującym program opieki nad zabytkami na lata 2016-2019 Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał włączyć do gminnej ewidencji zespół zabudowy ceglanej z towarzyszącymi budynkami gospodarczymi znajdujący się w C. (dom nr [...]). W świetle art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organ gminy sporządzający ewidencję zabytków nie może samodzielnie modyfikować zasobu zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Jest w tym ograniczony rejestrem zabytków, wojewódzką ewidencją zabytków i wykazem wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może wprawdzie ująć w gminnej ewidencji zabytków inny, wskazany przez siebie zabytek nieruchomy, jednakże nastąpić to powinno w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem, co miało miejsce podczas włączenia do gminnej ewidencji zabytków przedmiotowej nieruchomości. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby włączenie karty budynku do gminnej ewidencji nie zostało poprzedzone jakimikolwiek czynnościami organu, które uzasadniałoby podjęcie takiego rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Konserwator Zabytków jest podmiotem niewątpliwie dysponującym odpowiednią wiedzą w zakresie oceny ustawowych kryteriów przesądzających o kwalifikacji danego obiektu jako zabytku i powołanymi właśnie do realizacji zadań publicznych w tym zakresie. Nadto Skarżący nabył nieruchomość na podstawie Aktu Poświadczenia Dziedziczenia Rep. A Nr [...] z dnia [...] czerwca 2023r. przy czym włączenie budynku do gminnej ewidencji zabytków nastąpiło w 2016 roku. Urząd nie dysponuje dokumentacją między urzędem a poprzednim właścicielem nieruchomości, jednakże nie wykluczone jest, że taką dokumentacją może dysponować Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie lub poprzedni właściciel. Przy czym zgodnie z przyjętym orzecznictwem nawet gdyby właściciele nie zostali indywidualnie poinformowani o objęciu ochroną konserwatorską obiektu to na etapie zakładania kart Gminnej Ewidencji Zabytków w 2016 r., we współpracy z konserwatorem, rozporządzenie MKiDN w ówcześnie obowiązującym brzmieniu nie wskazywało na obowiązek informowania właścicieli, że toczy się postępowanie, którego skutkiem może być wpisanie nieruchomości do ewidencji zabytków. Przepis § 18b ww. rozporządzenia traktujące o zawiadamianiu właścicieli o zamiarze wpisania obiektu do gminnej ewidencji wszedł w życie w dniu 19 października 2019 r. Włączenie wskazanego budynku do gminnej ewidencji zabytków odbyło się po konsultacji z wykwalifikowaną instytucją posiadającą kompetencje do przesądzenia o kwalifikacji danego obiektu jako zabytku tj. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, o czym świadczy jego pismo z dnia 6 czerwca 2016r., w którym to wymienił obiekty budowlane wymagające wyłączenia jak i włączenia do gminnej ewidencji zabytków. Jak wynika z dokumentacji którą dysponuje Urząd Gminy to Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził czynności w celu ujęcia budynku w gminnej ewidencji zabytków. Jeśli chodzi o zarzut nie zamieszczenia w karcie historii, opisu i wartości budynku, stanu zachowania i postulatów dotyczących konserwacji, oraz form ochrony przedmiotowego obiektu to treść rozporządzenia MKiDN z dnia 26 maja 2011 roku miał inne brzmienie. Karta adresowa zabyttku nieruchomego została sporządzona dnia 15 czerwca 2016r. przez pracownika Urzędu Gminy, a dopiero w 2019r. § 17 w ust. 1 lit. a) pkt 7 i 8 otrzymały brzmienie:"7) fotografia z opisem wskazującym orientację w stosunku do sąsiednich terenów lub stron świata albo mapa z zaznaczonym stanowiskiem archeologicznym; 8) historia, opis i wartości;" a w lit. b) dodano pkt 9- 11 w brzmieniu:"9) stan zachowania i postulaty dotyczące konserwacji; 10) wykonanie karty; 11) zatwierdzenie karty.";6) natomiast § 18 otrzymał brzmienie: "§ 18. 1. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków do gminnej ewidencji zabytków po zweryfikowaniu, że dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi odpowiednio w decyzji o wpisie zabytku do rejestru lub w karcie ewidencyjnej zabytku. 2. W przypadku zabytku nieruchomego innego niż zabytki określone w ust. 1 wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową tego zabytku do gminnej ewidencji zabytków po osiągnięciu porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków co do zasadności ujęcia tego zabytku w gminnej ewidencji zabytków oraz najpilniejszych postulatów konserwatorskich." 11) zatwierdzenie karty.". Podsumowując karta adresowa zabytku nieruchomego została sporządzona zgodnie z obowiązującym wówczas wzorem karty adresowej zabytku nieruchomego określonym załącznikiem nr 6 do rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy sąd stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest więc uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710) w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2021 r. poz. 56) jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. m.in.: postanowienie NSA z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II OZ 218/21). W kontrolowanej sprawie, wobec tego że zaskarżona czynność miała miejsce w 2016r. zastosowanie znajdują przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Zauważyć należy, że termin wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w dacie włączenia karty adresowej przedmiotowego obiektu do rejestru zabytków był bardzo restrykcyjny. W ocenie sądu, odrzucenie skargi z powołaniem na przekroczenie tego terminu, w przypadku, gdy wezwanie o usunięcie naruszenia prawa zostało złożone (w kontrolowanej sprawie skarżący złożył wniosek o usunięcie budynku z GEZ pismem z 10.10.2024r., aby natychmiast po umorzeniu postępowania w sprawie decyzją z dnia 8.01.2025r. swoim pismem z dnia 23 stycznia 2025r. wywieść przedmiotową skargę), powinien wykazać, że wezwanie to faktycznie nastąpiło po terminie. W materiałach przekazanych sądowi, brak jakiegokolwiek dowodu, że o włączeniu karty adresowej przedmiotowego obiektu, skarżący lub ich poprzednicy prawni byli przez organ w jakimkolwiek terminie i formie informowani. Nie można więc przyjąć, że istnieją obiektywnie okoliczności, które wykazywały fakt wiedzy skarżącego, o dokonaniu tej czynności, w terminie wcześniejszym, niż czas bezpośrednio poprzedzający termin, w którym dokonali wezwania organ do usunięcia naruszenia prawa – usunięcia budynku z GEZ). Nabycie nieruchomości, czy też posiadanie nieruchomości, nie daje podstaw do przyjęcia, że właściciel powinien mieć wiedzę, że obiekt który stanowi przedmiot jego własności, jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie bowiem z art. 9 ust 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wpisanie zabytku nieruchomego do rejestru ujawnia się w księdze wieczystej danej nieruchomości na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie decyzji o wpisie do rejestru tego zabytku. Brak jednak regulacji, by w księdze wieczystej nieruchomości ujawnić ujęcie karty adresowej danego obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Dokładając najwyższej nawet staranności właściciel nieruchomości, w oparciu o analizę księgi wieczystej, nie musi mieć wiedzy, że nabył lub posiada obiekt ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Warto też zwrócić uwagę, na to, że w orzecznictwie kwestia, czy skardze podlegać może czynność materialno-techniczna (włączenie karty adresowej obiektu do gminnej ewidencji zabytków) czy zarządzenie o tym włączeniu są rozbieżności, także co do trybu skarżenia tego typu aktów i terminów w jakich skargi można wnosić (por. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 28 sierpnia 2024 r. II OSK 1499/24). Kwestie te nie mogą być obojętne przy ocenie zachowania terminu do złożenia skargi, ewentualnie oceny zawinienia skarżącego przy dokonaniu tej czynność. Wobec powyższego, sąd przyjmuje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Co zaś do merytorycznej zasadności skargi, wskazać należy, że włączenie karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków nie jest formą ochrony zabytków - taką formę stanowi wpis do rejestru zabytków (art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Ewidencje zabytków w formie kart ewidencyjnych traktować należy zatem, jako swoisty środek wstępnej ochrony danego obiektu uznanego za zabytkowy i wiążący się z pewnymi ograniczeniami względem nieruchomości ujętej w takiej ewidencji. Z chwilą włączenia karty adresowej obiektu do gminnej ewidencji zabytków powstają bowiem obowiązki obciążające jego właściciela i posiadacza, które to obowiązki określone są w przepisach art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Obowiązki te związane są ogólnie mówiąc z opieką nad zabytkiem i obowiązkami informacyjnym. Obowiązki związane z włączeniem danego obiektu do gminnej ewidencji zabytków wynikają także z innych przepisów. Dla przykładu są to obowiązki związane z uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę dla inwestycji planowanych na obszarach lub w odniesieniu do budynków ujętych w gminnej ewidencji zabytków (art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Dla właściciela lub posiadacza danego obiektu, kwestia wpisania tego obiektu do gminnej ewidencji zabytków ma doniosłe, prawne znaczenie, gdyż nakłada na niego obowiązki, jakich nie mają właściciele obiektów, które do tej ewidencji wpisane nie są. Postępowanie, jakie toczy się w tym przedmiocie, nie może być zatem pobieżne czy obarczone rażącymi brakami w ustaleniach dotyczących danego obiektu pod względem jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Przepis art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pojęcie "zabytek" definiuje jako nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Z kolei przepis art. 22 ust. 4 tej ustawy stanowi, iż wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Jak stanowi art. 22 ust 5 pkt 2 w/w ustawy w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Sposób prowadzenia ewidencji zabytków określa rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113, poz. 6619 dalej; rozporządzenie). Akt ten w § 17 wskazuje, jakie rubryki zawiera karta ewidencyjna zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru gminnego oraz określa jej wzór. Jak powszechnie przyjmuje w orzecznictwie, czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej, jest czynnością związaną, pochodną w stosunku do czynności włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków i niezależną od ocen wójta (burmistrza, prezydenta miasta) co do zabytkowego charakteru przedmiotu wpisu do ewidencji. Zatem w sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2024 r. II OSK 1166/21, z dnia 13 grudnia 2022 r. II OSK 2086/21, z dnia 8 czerwca 2022 r. II OSK 1845/19). Czym innym jednak, jest automatyzm działania organu gminy po powzięciu informacji o wpisami nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a czym innym merytoryczna poprawność dokonanej czynności włączenia karty adresowej zabytku. Zgodnie bowiem z § 18 wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Sama czynność, choćby dokonana niejako z automatu, musi być formalnie poprawna. Jak mowa wyżej, § 17 wskazuje, jakie rubryki zawiera karta ewidencyjna zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru gminnego oraz określa jej wzór. Sposób wypełnienia tych rubryk, według podanego wzoru jest dla organu obligatoryjny i podlega jego kontroli. Wadliwe wypełnienie rubryk karty włączonej do gminnej ewidencji zabytków, skutkuje wadliwością samej czynności. Wzór kart adresowej określony jest w załączniku nr 6 rozporządzenia i zawiera m.in. rubrykę "2.Czas powstania" – wymóg w tym zakresie zawierał w/w § 17 ust. 1 pkt 2 obowiązującej w 2026r. treści. Przekazana sądowi karta adresowa przedmiotowego budynku nie zawiera wypełnionej rubryki "2.Czas powstania", a zatem nie zawierała kluczowej informacji o dacie wybudowania (powstania) spornego budynku. Uznać zatem należy, że włączenie tej karty (wadliwie sporządzonej) do gminnej ewidencji zabytków było czynnością obarczoną błędem sprawdzenia, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składa się wpis od skargi - 200 zł oraz 497 zł jako koszty zastępstwa adwokackiego - 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 c rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz.U.2023.1964 t.j.) i opłata od pełnomocnictwa – 17 zł.