II SA/Kr 338/10

WyrokWSA w Krakowie2010-04-19

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Jacek Bursa, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w drodze umowy darowizny po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa, jest uprawniona do złożenia wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji błędnie zinterpretowały prawo materialne, odmawiając skarżącym prawa do odszkodowania wyłącznie z powodu tego, że nie byli właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd oparł się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r. (sygn. akt I OPS 3/09), zgodnie z którym osoba, która nabyła nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w drodze aktu notarialnego po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa, może być uznana za uprawnioną do złożenia wniosku o odszkodowanie.
Stan faktyczny
Skarżący D.B. i B.B. domagali się odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę gminną. Właścicielem nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. była M.M., która w 2001 r. darowała nieruchomość skarżącym. Wniosek o odszkodowanie złożyli skarżący w grudniu 2005 r. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, uznając, że skarżący nie byli właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi D.B. i B.B. na decyzję Wojewody [....] z dnia 6 maja 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II SA/Kr 338/10 Uzasadnienie wyroku z dnia 19 kwietnia 2010 roku Decyzją z dnia [...].03.2009 r.( [...]) Starosta C. , na podstawie art. 73 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) oraz art. 104 i art;107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -kodeks postępowania administracyjnego orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz D. i B.B. , zam. [...], za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów L. - obręb [...], jako działka 1 o pow. 0,0200 ha, zajętej pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej - ul. [...] w G. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją [...] z dnia [...]-10-2008 r. Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. własności nieruchomość oznaczonej w ewidencji gruntów L. [...] , jako działka 1 o pow. 0,0200 ha, zajętej pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej -ul. [...] w G . Zgodnie z obowiązującymi przepisami art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną; /Dz.U.Nr 133,poz.872 ze zm./ nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie wypłaca gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998r. drogami gminnymi, Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg. Odszkodowanie ustalane jest i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Wniosek Państwa D. i B.B. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów L. -obręb [...] , jako działka 1 o pow. 0,0200 ha, zajętą pod drogę publiczną wpłynął do Starosty C. w dniu 12.12.2005 roku. W trakcie prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie po otrzymaniu ww. decyzji Wojewody ustalono, że właścicielem nieruchomości na dzień 31.12.1998 r. zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego w C. [...] z dnia 11.02.2009 r. była Pani M.M. , natomiast wniosek o odszkodowanie w dniu 12.12.2005 r. złożyli Państwo D. i B.B. , którzy nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy darowizny Rep. [...] z dnia 17.04.2001 r. Z uwagi na to, że odszkodowanie przysługuje osobie, która była właścicielem nieruchomości na dzień 31.12.1998 r. i złożyła wniosek w okresie od dnia l stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. uznać należy, że Państwo D. i B.B. nie są podmiotami uprawnionymi do otrzymania odszkodowania z tytułu zajęcia dz. nr 1 o pow. 0,0200 ha, pod drogę publiczną, w związku z czym orzeczono jak w sentencji niniejszej decyzji. Decyzją z dnia [...].05.2009 r. ([...] Wojewoda na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., nr 261, póz. 2603 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu do powyższej decyzji stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 73 ust. l i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielom takich nieruchomości przysługuje odszkodowanie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na ich wniosek złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Z przepisu art. 73 wynika, iż ustalenie i wypłata odszkodowania następuję przy spełnieniu następujących przesłanek: - dana nieruchomość musi być zajęta pod pas drogi publicznej, - nieruchomość taka nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego, - z wnioskiem o ustalenie odszkodowania występuje właściciel nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., przy czym wszystkie te przesłanki musza być spełnione łącznie. Jak z powyższego wynika, postępowanie w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony. Oznacza to, iż stroną tego postępowania jest, z jednej strony poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości, któremu przysługiwało prawo własności do nieruchomości zajętej pod drogę przed 1 stycznia 1999 r., a z drugiej, aktualny w momencie orzekania o zwrocie nieruchomości jej właściciel tj. Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Przepis art. 73 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną "ma charakter szczególny w stosunku do przepisów wywłaszczeniowych ustawy z "dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603). Dotyczy bowiem nabycia własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., w przeciwieństwie do nabycia własności w drodze wywłaszczenia na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, które następuje na podstawie decyzji konstytutywnej" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA 2398/02). Właściciele nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną., stały się z 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, mogą dochodzić jedynie odszkodowania przewidzianego w tym przepisie, zachowując wskazany w nim tryb " (wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2001r., sygn. akt II CKN 601/00, OSNC 2002/2/27). Analizując wyżej opisane przesłanki art. 73 w/w ustawy w świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy organ stwierdził, iż z wnioskiem "o ustalenie wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod drogę gminną - ulicę [...] w G. oznaczoną numerem działki 1 położoną w obr. G. ", w dniu 12 grudnia 2005 r. wystąpili Państwo D. i B.B. Biorąc pod uwagę podniesione wyżej okoliczności, Wojewoda przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zmierzające do zbadania, czy wnioskodawcy — Pani D.B. i Pan B.B. byli właścicielami w/w nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. W tym zakresie organ odwoławczy dokonał analizy materiału dowodowego sprawy zebranego przez organ I instancji i stwierdził, iż zgodnie treścią zaświadczenia Sądu Rejonowego w C. [...] z 11 lutego 2009 r. właścicielką przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. była Pani M.J.M. c. J. i Z. . Państwo D. i B.B. w dniu 31 grudnia 1998 r. nie posiadali zatem praw do przedmiotowej działki. Z faktu zawarcia, dopiero w dniu 17.04.2001 r. umowy darowizny pomiędzy Panią M.M. , a Panią D.B. i Panem B.B. również nie wynika, aby Państwo B. byli uprawnieni do otrzymania odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, gdyż wymieniona czynność prawna wywierające skutki konstytutywne miała miejsce po 31 grudnia 1998 r., tj. w dniu 17 kwietnia 2001 r. Organ II instancji zwrócił ponadto uwagę, iż zgodnie z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1688/04 (Lex nr 213415)"Z przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, póz. 872 ze zm.) wynika, że inne podmioty, poza właścicielami, nie mogą zrealizować żądania o odszkodowanie. Jeżeli więc doszło do zbycia roszczenia o odszkodowanie lub przeniesienie (cesji) na inną osobę, to taka czynność jest prawnie bezskuteczna ". W związku z powyższym, w opinii Wojewody , Pani D.B. oraz Panu B.B. nie przysługuje uprawnienie do uzyskania odszkodowania w trybie omawianego postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr 1 o po w. 0,0200 ha, zajętą pod drogę gminną ul. [...] w G . Wojewoda stwierdził natomiast, iż przymiot strony oraz uprawnienie do dochodzenia odszkodowania na mocy art. 73 ust. l i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przysługiwały w przedmiotowym postępowaniu Pani M.M. , która nie skorzystała z uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową działkę. Skargę na powyższą decyzję wnieśli D.B. i B.B. zarzucając że taka interpretacja przepisów jak przedstawiły w swoich decyzjach organy obu instancji jest niesprawiedliwa, krzywdząca i burząca ich wiarę, że mieszkają w demokratycznym kraju. Ponadto przedstawili szczegółowo stan faktyczny dotyczący przedmiotowej nieruchomości, wnosząc o uwzględnienie ich skargi. W odpowiedzi na odwołanie Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając w uzasadnieniu argumenty obszernie wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 20 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił niniejsze postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § l pkt l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia 8 marca 2010 roku niniejsze postępowanie sądowe zostało podjęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak powyżej wskazano, niniejsze postępowanie sądowe było zawieszone na podstawie art. 125 § l pkt l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego, mającego istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2010 r. (I OPS 3/09) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. W uzasadnieniu m.in. wskazał, że "Zgodnie z art. 73 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W myśl ust. 2 tego artykułu odszkodowanie wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg. Podstawą ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. l jest ostateczna decyzja wojewody. Odszkodowanie zaś za tak przejęte nieruchomości zajęte pod drogi ustalane i wypłacane jest przez właściwego starostę na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia l stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Powyższy przepis stanowi normę o charakterze wywłaszczeniowym. Odjęcie z mocy prawa dotychczasowym właścicielom własności nieruchomości pod drogami publicznymi z dniem 1 stycznia 1999 r. stanowiło w istocie wywłaszczenie ex legę i nie było zależne, ani od okresu władztwa podmiotu publicznego, ani od sposobu zachowania uprawnionego, przy czym samo zajęcie, jak już wskazano, częstokroć odbywało się z naruszeniem prawa. Wprawdzie legalna definicja wywłaszczenia zawarta w art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się wyłącznie do fizycznego wywłaszczenia, jednak podstawowym przepisem determinującym wykładnię pojęcia wywłaszczenia w polskim systemie prawnym, nie jest powołany przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP mówiący, że wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na cele publiczne i tylko za słusznym odszkodowaniem. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało szerokie rozumienie pojęcia wywłaszczenia. W tym miejscu należy wskazać, że już w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 1990 r. sygn. akt K 1/90 (OTK 1990/1/2), wydanym jeszcze na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów konstytucyjnych, przedstawiono pogląd, że wywłaszczenie to "wszelkie pozbawienie własności z przeznaczeniem na cele publiczne, bez względu na formę (nie tylko na podstawie decyzji administracyjnej)." Natomiast oceniając konstytucyjność art. 73 ust. l ustawy Trybunał Konstytucyjny, potwierdzając zgodność tego przepisu z Konstytucją użył pojęcia "wywłaszczenie faktyczne" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2000 r. sygn. akt P 5/99 - OTK 2000/2/60). Potwierdzeniem szerokiej wykładni pojęcia wywłaszczenia jest również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt III CZP 19/06 (OSNC 2006/12/195), w której przejęcie nieruchomości z mocy prawa zostało określone również jako "faktyczne wywłaszczenie". Art. 21 ust. 2 Konstytucji RP uzależnia dopuszczalność wywłaszczenia od spełnienia przesłanki słusznego odszkodowania. W świetle postanowień Konstytucji pojęcie słusznego odszkodowania odnosi się do konieczności wyważenia interesu publicznego i prywatnego, do zachowania właściwych proporcji w zakresie ograniczeń, których doznają właściciele. Jak wcześniej wskazano art. 73 przewiduje szczególny rodzaj wywłaszczenia. Zatem odjęcie prawa własności na podstawie tego przepisu powinno być powiązane ze słusznym odszkodowaniem ustalonym i wypłaconym na rzecz osoby, która de facto doznała tego uszczerbku. Do ustalania i wypłaty odszkodowania za drogi publiczne stosuje się przepisy o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości (tj. przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) z odmiennościami wynikającym z ust. 4 i 5 art. 73. Co do zasady podmiotem uprawnionym do realizacji roszczenia odszkodowawczego jest osoba, która w dniu 1 stycznia 1999 r. utraciła własność nieruchomości. Z wywłaszczeniem, które nastąpiło w tej dacie, ustawa powiązała powstanie roszczenia odszkodowawczego, wynikającego z utraty prawa, z tym tylko zastrzeżeniem, że realizacja tego roszczenia została odroczona i ograniczona w czasie oraz uzależniona od złożenia wniosku w ustawowym terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. Takie stanowisko jest w pełni słuszne, o ile nie doszło do przeniesienia własności nieruchomości po dacie 31 grudnia 1998 r. przez właściciela ujawnionego w księdze wieczystej na rzecz innego podmiotu, jeszcze przed upływem terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy oraz przed wydaniem przez wojewodę decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem l stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Prezentowane w orzecznictwie poglądy, że skoro przejęcie prawa własności w myśl art. 73 ust. l następuje z mocy prawa w określonej dacie, tj. z dniem 1 stycznia 1999 r., to w tym zakresie wykluczone jest nabywanie gruntów już zajętych pod drogi publiczne w trybie wszelkich umów cywilnoprawnych, są trafne co do zasady. W art. 73 ust. 4 ustawy w związku z ust. l tego artykułu niewątpliwie co do zasady chodzi o właściciela nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. Ale jest to zasada i w sytuacjach zwykłych -najczęściej występujących - dotyczy to wprost bezpośrednio tego byłego właściciela. Jednakże nie powinno budzić wątpliwości, że tym występującym o odszkodowanie właścicielem nieruchomości będą także jego spadkobiercy, w razie otwarcia spadku przed dniem 31 "grudnia 2005 r. i złożenia przez nich wniosku przed tą datą gdyż nie ma żadnej normy prawnej w obowiązującym systemie prawa, która wykluczałaby prawo do odszkodowania (art. 73 ust. 1), czy prawo do żądania jego ustalenia i wypłacenia (art. 73 ust. 4 zdanie ostatnie) z masy spadkowej. Jest to niewątpliwie prawo majątkowe także w rozumieniu prawa cywilnego, w tym spadkowego (aktywa, bo ściśle związane z utratą własności nieruchomości), choć bezpośrednio związane z prawem publicznym i jako takie mające postać (formę) żądania administracyjnoprawnego, dochodzonego na drodze administracyjnej. Zatem przez właściciela w rozumieniu art. 73 ust. 4 w zw. z ust. l oraz w zw. z przepisami Kodeksu cywilnego o spadkobraniu, niewątpliwie rozumieć należy także spadkobierców osoby, która utraciła własność nieruchomości, jeśli otwarcie spadku nastąpiło przed datą wygaśnięcia tego prawa. Nie jest więc zawsze tak, że z uwagi na "jednoznaczną" treść przepisu art. 73 ust. 4, tylko osoba, będąca właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. jest legitymowaną do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania. Ponadto w niektórych sytuacjach byli właściciele nieruchomości zajętych pod drogi nie mieli świadomości, że dana nieruchomość przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i dokonywali obrotu tymi nieruchomościami legitymując się w tej dacie wpisem w księdze wieczystej prawa własności co do tej nieruchomości. Nowi nabywcy wpisywani byli do ksiąg wieczystych, gdyż prawo własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie było jeszcze wówczas ujawnione. Zatem dopóki nie doszło do stwierdzenia nieważności czynności prawnej objętej aktem notarialnym przez sąd powszechny lub nie został wykreślony z ksiąg wieczystych wpis prawa własności, nie można pozbawić tych "nowych wieczystoksięgowych właścicieli" (tj. osób ujawnionych w księdze wieczystej jako ich właściciele), jeszcze przed wydaniem decyzji wojewody stwierdzającej nabycie z mocy prawa tejże nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, przymiotu właściciela w rozumieniu art. 73 ust.4 ustawy, tj. podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku o odszkodowanie - wystąpienia z żądaniem ustalenia i wypłaty odszkodowania." Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać , że decyzją z dnia [...].10.2008 r. Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem l stycznia 1999 r. przez Gminę L. własności nieruchomość oznaczonej w ewidencji gruntów L. -obręb [...], jako działka 1 o pow. 0,0200 ha, zajętej pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej - ul. [...] w G. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 31.12. 1998 r. była M.M. , która na podstawie umowy darowizny z dnia 17.04.2001 r. przeniosła jej własność na D. i B.B. . Wniosek o odszkodowanie został złożony w dniu 12.12.2005 r. D. i B.B. Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, jak również poglądy prawne przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.01.2010 roku i w jego uzasadnieniu, należy wskazać, że tak organ I jak i II instancji odmawiając skarżącym prawa do odszkodowania z uwagi na okoliczność, iż w dniu 31.12.1998 r. nie byli właścicielami wywłaszczonej nieruchomości, orzekły z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § l pkt la i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło