II SA/Kr 344/16
WyrokWSA w Krakowie2016-06-07
Skład orzekający: Andrzej Irla, Mariusz Kotulski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części budynku, bez przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadków i stron, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę bez przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadków i stron stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a.). Sąd uznał, że przeprowadzenie tych dowodów mogło mieć istotny wpływ na ustalenie czasu realizacji spornego stropu, a tym samym na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego (stropu żelbetowego) wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Strona skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów z przesłuchania świadków i stron, a także nieprawidłowe doręczenie zawiadomień o oględzinach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 1000 zł (tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 stycznia 2016 r., nr [...], znak: [...] na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.)
- art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: "u.p.b.")
po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – W. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 27 maja 2015 r. znak: [...], którą nakazano inwestorowi W. M. zam. przy ul. [...] w K. rozbiórką rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w K. tj. stropu żelbetowego o powierzchni zabudowy 2,60 m x 3,45 m zrealizowanego na wysokości pierwszej kondygnacji pomiędzy budynkami położonymi na działkach nr [...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], wobec braku wypełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18.11.2014 r. znak: [...]
utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zawiadomieniem z dnia 30 września 2014 r. znak: [...] organ I instancji powiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], położonych przy ul. [...] w K., realizowanych bez wymaganej zgody właściwego organu architektoniczno-budowlanego.
W dniu 7 listopada 2014 r. organ I instancji przeprowadził oględziny przy ul. [...] w K. podczas, których ustalono następujący stan faktyczny: "W dniu 07.11.2014 r. przeprowadzono oględziny dotyczące robót budowlanych polegających na wykonaniu stropu żelbetowego na konstrukcji belek (...) łączącego dwa budynki na sąsiednich działkach (nr działek podano wyżej) konstrukcja żelbetowa powstała w miejsce poprzednie zadaszenia o konstrukcji stalowej pomiędzy tymi budynkami (...) Strop konstrukcyjnie zakończony"
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. znak: [...] PINB nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej do dnia 30 kwietnia 2015 r.
Zawiadomieniem z dnia 4 maja 2015 r. znak: [...] organ I instancji poinformował strony o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego.
W dniu 27 maja 2015 r. PINB wydał decyzję nr [...] znak: [...] [...]. Odwołanie od w/w decyzji w ustawowym terminie złożył W. M.
Postanowieniem WINB nr [...] z dnia 10 listopada 2015 r. znak: [...] tut. Organ zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego.
Zawiadomieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. znak: [...] WINB poinformował strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
W dniu 30 grudnia 2015 r. na dziennik podawczy WINB wpłynęło pismo w sprawie W. M. przekazane przez organ I instancji za pismem z dnia 23 grudnia 2015 r. znak: [...].
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego zważył, co następuje:
Organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy PINB znak: [...].
WINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena nałożenia na W. M. obowiązku dokonania rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego tj. stropu żelbetowego o powierzchni zabudowy 2,60m x 3,45m zrealizowanego na wysokości pierwszej kondygnacji pomiędzy budynkami położonymi na działkach o nr ewid. [...] i [...] jedn. ewid. [...] przy ul. [...] w K.
W dniu 21 sierpnia 2014 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo Z. M., w którym zwrócił się on o "(...) wstrzymanie i kontrolą rozpoczętej nielegalnie bez pozwoleń dobudówki do mojej części domu położonego na działce nr [...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]." Ponadto w aktach organu PINB w protokole organu I instancji, podpisanym przez inwestora W. M. wskazano jako datę zrealizowania przedmiotowej rozbudowy 2014 r. (k. [...] akt PINB). Zatem, w stanie faktycznym niniejszej sprawy ma zastosowanie obowiązująca ustawa Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., bowiem przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane po dniu 1 stycznia 1995 r.
Jak wynika z protokołu z oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 7 listopada 2014 r. przy ul. [...] w K.: "Konstrukcja żelbetowa powstała w miejsce poprzedniego zadaszenia o konstrukcji stalowej pomiędzy tymi budynkami". Podczas oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu 8 grudnia 2015 r. W. M. oświadczył, że: "przedmiotowy strop stanowi zadaszenie nad korytarzem w parterze i powstał w miejsce poprzedniego zadaszenia o konstrukcji stalowej pomiędzy tymi budynkami". Ponadto podczas w/w oględzin ustalono, że zakres wykonanych przez Inwestora robót polegał na wykonaniu stropu żelbetowego na konstrukcji belek stalowych zatem doszło do podniesienia zadaszenia przewiązki znajdującej się pomiędzy budynkiem położonym na działce o nr ewid. [...] a [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. W związku z powyższym Inwestor W. M. dokonał rozbudowy części budynku mieszkalno-usługowego położonego przy ul. [...] w K.
Organ powołał treść art. 3 u.p.b. oraz treść art. 28 u.p.b. i art. 48
Jak ustalił organ I instancji podczas prowadzonego postępowania administracyjnego Inwestor W. M. w chwili budowy przedmiotowego stropu żelbetowego nie posiadał pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. znak: [...] organ I instancji nałożył na Inwestora W. M. obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r. zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b.
Inwestor nie skorzystał z prawa do legalizacji, które mu przysługiwało.
W przypadku niespełnienia przesłanek z 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b. organ obowiązkowo musi wydać decyzje nakazującą rozbiórkę.
Odnosząc się do uwag zawartych w odwołaniu WINB wskazuje, że organ I instancji skierował decyzję nr [...] z dnia 27 maja 2015 r. znak: [...] na adres kancelarii pełnomocnika strony tj. r. pr. A. Z. Zatem powyższa decyzja została prawidłowo doręczona.
Ponadto strony miały możliwość czynnego udziału w całości postępowania, w tym zapoznania się z aktami, co zostało udokumentowane protokołami z przyjęcia stron w siedzibie PINB, czy też wypowiadania się co do zgromadzonych przez PINB dowodów. Ponadto uczestniczyły w oględzinach przeprowadzonych przez organ I instancji. Zatem został im zapewniony czynny udział w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
Organ zapoznał się z operatem przedłożonym przez pełnomocnika strony za pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. WINB wskazał, że przedmiotowa opinia stanowi wycenę kilku nieruchomości w tym działki o nr ewid. [...]. Nie stanowi natomiast wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej nałożonego postanowieniem PINB z dnia 18 listopada 2014 r. znak: [...]. Zatem niniejsza wycena nieruchomości pozostaje poza zakresem postępowania w przedmiocie samowolnej budowy stropu żelbetowego o wymiarach 2,60m x 3,45m przy ul. [...] w K.
Zatem reasumując PINB w niniejszej sprawie wydał prawidłową decyzję o rozbiórce rozbudowy budynku w postaci stropu żelbetowego o wymiarach 2,60 m x 3,45 m zrealizowanego na wysokości pierwszej kondygnacji pomiędzy budynkami położonymi na działkach o nr ewid. [...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. [...].
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący – W. M.
Skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania tj. przepisów art. 8 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. oraz 79 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienia o oględzinach po ich przeprowadzeniu;
2) naruszenia przepisów postępowania tj. przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z przepisami art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 78 § 1 k.p.a. poprzez utrzymania w mocy decyzji I instancji pomimo nieprzeprowadzenia przez organ I instancji dowodów z przesłuchania A. M. i W. M., które to dowody zostały zgłoszone przez skarżącego i miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
3) naruszenia przepisów postępowania tj. przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z przepisami art. 7 k.p.a., 77 § 1 oraz 78 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji pomimo nieprzeprowadzenia przez organ I dowodów z operatu dostarczonego przez skarżącego, który to dowód został zgłoszony przez Skarżącego i miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
4) naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 140 k.p.a. w związku z przepisem art. 107 k.p.a. poprzez uzasadnienie decyzji wynikające z braku odniesienia się w uzasadnieniu do zarzutów złożonych w odwołaniu
5) naruszenie przepisów art. 7 k.p.a.,77 i 107 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy tj. zakresu czynności wykonanych w okresie, w którym według organu skarżący dopuścił się samowoli budowlanej oraz okresu, w którym wykonano elementy będące przedmiotem rozbiórki,
6) naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 107 k.p.a. poprzez ustalenie okresu wykonywanych robót na podstawie protokołu kontroli pomimo braku złożenia stosownego oświadczenia w tym zakresie przez skarżącego oraz braku wyjaśnienia na jakiej podstawie ustalono okres wykonywanych robót,
7) naruszenie przepisów postępowania tj. przepisów art. 8 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. oraz 79 § 1 k.p.a. poprzez brak doręczenia skarżącemu zawiadomienia o oględzinach z dnia 7 listopada 2014 r.,
8) naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz przepisu art. 40 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wydanej decyzji pomimo doręczenia z pominięciem pełnomocnika,
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie wniósł o doręczenie pełnomocnikowi strony o terminie oględzin po terminie ich przeprowadzenia jest bowiem oczywistym i rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu został pozbawiony możności obrony swoich praw. W przedmiotowej sprawie nie doręczono bowiem pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienia o terminie oględzin z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Pełnomocnikowi doręczono bowiem zawiadomienie na oględziny mające być przeprowadzone w dniu 8 grudnia 2015 r. już po terminie ich przeprowadzenia. Naruszenie obowiązku wynikającego z art. 79 k.p.a. jest podstawą do zastosowania trybu wskazanego w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. W tym przypadku spełniona będzie przesłanka braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym bez jej winy.
Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie złożył wniosek o przesłuchanie w charakterze strony W. M. oraz świadka A. M. Przesłuchanie wskazanych świadków miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący w piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. wskazał bowiem, że w okresie przeprowadzonej kontroli nie wykonywał żadnych robót budowlanych. Skarżący wykonał jedynie wylanie betonu na konstrukcję zadaszenia co było bieżącą konserwacją mającą na celu zabezpieczenie przed przeciekaniem. Natomiast roboty, których rozebranie nakazano w decyzji zostały wykonane w latach 80. Wykonanie wylania beton nie powinno więc podlegać rozbiórce na podstawie obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane. W związku z powyższym skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron oraz świadka na okoliczność okresu, w którym wykonano roboty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania. Jednakże wskazane dowody nie zostały przeprowadzone co uniemożliwiło wyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy. Zauważył, że organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje pomimo tego, że w odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania polegające na nieprzesłuchaniu A. M. oraz W. M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących nieprzeprowadzenia osobowych źródeł dowodowych. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ ustalił okres wykonywania robót na podstawie protokołu z dnia 7 listopada 2014 r. Jednakże w tym protokole W. M. nie składał żadnych oświadczeń. Podpisanie protokołu stanowiło jedynie potwierdzenie zapoznania się z ustaleniami organu. Jednakże w żaden sposób nie wskazano na jakiej podstawie przedstawiciele organu ustalili, że roboty wykonano 2014 r. Pomimo powyższego ustalenia wskazane w protokole nie zostały zweryfikowane osobowymi źródłami dowodowymi pomimo składania odpowiednich wniosków przez Skarżącego.
Podkreślił, że nie został nawet zawiadomiony o oględzinach w dniu 7 listopada 2014 r. Organ uniemożliwił więc reprezentacje strony przez profesjonalnego pełnomocnika zarówno na oględzinach w dniu 7 listopada 2014 r. oraz 8 grudnia 2015 r. Ponadto organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę treści 10 strony operatu z dnia 15 czerwca 2007 r., z którego to operatu wynika, że roboty wykonane przez Skarżącego nie zostały wykonane w okresie, w którym prowadzono postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie. Jeśli operat potwierdza, że roboty były wykonane przed 15 czerwca 2007 r. to tym bardziej nie mogły zostać wykonane w okresie, w którym wszczęto niniejsze postępowanie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że operat doręczony przez skarżącego nie jest dokumentem dotyczącym legalizacji budowy. Powyższe budzi zdziwienie, ponieważ skarżący nigdy powyższego nie podnosił. Skarżący w złożonym wniosku dowodowym wskazał, że dowód z operatu powinien zostać przeprowadzony na okoliczność okresu, w którym wykonano roboty będące przedmiotem rozbiórki.
Zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji, doręczył decyzję stronie zamiast pełnomocnikowi. Powyższe naruszało przepis art. 40 § 2 kpa. W związku z powyższym należy uznać, że decyzja nie została skutecznie doręczona i tym samym nie wywołuje skutków prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 145 p.p.s.a., kontrola ta sprawowana jest oceniając zgodność zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów postępowania, jeżeli ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od tego, czy zarzuty sformułowane w skardze mają uzasadnienie. Sąd może wyjść poza te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Na samym początku trzeba zauważyć, że Sąd podzielił zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia przez organ II instancji (tj. WINB) przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 78 § 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo nieprzeprowadzenia przez organ I instancji dowodów z przesłuchania A. M. i W. M., które to dowody zostały zgłoszone przez skarżącego i co może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zauważa, że w sprawie nie jest tak jak podnosi skarżący, że organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich zarzutów złożonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ II instancji uzasadniając swoją decyzję z różnym stopniem szczegółowości odniósł się do zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji I instancji, jednak z pominięciem jego zarzutu dot. nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony i świadków.
W myśl art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie nie został przeprowadzony dowód z przesłuchania A. M. i W. M., który to dowód był wnioskowany przez skarżącego a w okolicznościach kontrolowanej sprawy można przyjąć, że przeprowadzenie tego dowodu może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż może usunąć podnoszone w skardze i odwołaniu wątpliwości w przedmiocie czasu realizacji przedmiotowego stropu i znajdującego, w związku z tym, zastosowanie do sprawy stanu prawnego. W tym miejscu należy zauważyć, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji ustosunkował się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania A. M. i W. M., uznając zarazem przeprowadzenie tego dowodu za zbędne i opierając się na pozostałym materiale dowodowym. Jednak skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji kwestionował dalej i zarzucał brak przeprowadzenia wnioskowanego przed organem I instancji dowodu ze złożenia wyjaśnień i odpowiednio przesłuchania strony i świadków podnosząc, że przedmiotowe roboty budowlane miały miejsce w innym czasie, niż to zostało ustalone przez organ w wyniku po raz pierwszy przeprowadzonych oględzin w sprawie, a co może mieć znaczenie dla przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie. Organ II instancji nie ustosunkował się do tego zarzutu zawartego w odwołaniu. W uzasadnieniu swojej decyzji utrzymującej zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy, organ II instancji odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego, jednak nie wypowiedział się co do wnioskowanego dowodu z przesłuchania i jego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z prawnego punktu widzenia, Organ II instancji mógł teoretycznie albo uznać ten wniosek dowodowy za nieistotny w sprawie i odpowiednio to uzasadnić w świetle posiadanego i odpowiednio uzupełnionego w inny sposób na tę okoliczność materiału dowodowego, albo przeprowadzić lub zlecić organowi I instancji przeprowadzenie tego właśnie dowodu i wyciągnąć z niego wnioski co do stanu faktycznego sprawy. Nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu, bez ustosunkowania się dlaczego organ II instancji postanowił go nie przeprowadzić i zamienić, zastąpić innym dowodem, stanowi naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 78 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Tak jest z uwagi na powinność organu zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości co do przepisów prawa materialnego/budowlanego mających zastosowanie w kontrolowanej sprawie. Na marginesie trzeba zauważyć, że dowód z wyjaśnień strony należy przeprowadzać, kiedy sporne okoliczności nie mogą być wyjaśnione w oparciu o inny bardziej zobiektywizowany materiał dowodowy.
Przed przystąpieniem do aktu stosowania prawa organ ma obowiązek ustalić stan faktyczny sprawy w zakresie relewantnym, istotnym dla treści stosowanych przepisów prawa. Stosowanie prawa administracyjnego polega na tym, że organ bada, czy istniejący stan faktyczny, prawidłowo ustalony zgodnie z zasadą prawdy materialnej - koresponduje z treścią obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W związku z tym, organ powinien ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a następnie wykazać, czy zaistniały, czy też nie zaistniały w rzeczywistości i następnie wyjaśnić dlaczego i w oparciu o jakie dowody organ może zająć określone stanowisko w przedmiocie ustalenia stanu faktycznego.
Zasada prawdy obiektywnej zawarta w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zasadę prawdy obiektywnej rozwija art. 77 k.p.a, który stanowi, że organ zobowiązany jest w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Na organie ciąży obowiązek podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz ustalenia, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1942/13 odnosząc się do art. 7 k.p.a. oraz 77 k.p.a. stwierdził, że: "W treści tych przepisów zawarta jest podstawowa cecha postępowania administracyjnego, wskazująca obowiązek organu administracji zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Aktywność ta winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy." Zgodnie z art. 78. k.p.a. " § 1. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.§ 2. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy".
W świetle wskazanych powyżej przepisów prawa i orzecznictwa sądowego, powyższa ocena Sądu uwzględniająca opisany zarzut jest uzasadniona.
Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów skarżącego, Sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, kiedy organ I instancji doręczył pełnomocnikowi Skarżącego zawiadomienie o oględzinach w dniu 8 grudnia 2015 r. przeprowadzonych w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego. Jest bezsprzeczne, że skarżący osobiście brał w nich udział osobiście, jednak w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie wiadomo, czy nieobecność pełnomocnika skarżącego podczas oględzin w dniu 8 grudnia 2015 r. była spowodowana brakiem zawiadomienia o oględzinach w ustawowym terminie, a sama nieobecność pełnomocnika mogła mieć potencjalnie znaczenie dla wyniku sprawy, a konkretnie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i stosowanych w niej przepisów prawa materialnego. W odniesieniu do tezy skarżącego, że w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 7 listopada 2014 r. W. M. nie składał żadnych oświadczeń, a podpisanie protokołu stanowiło jedynie potwierdzenie zapoznania się z ustaleniami organu, Sąd stwierdza, że z treści protokołu podpisanego przez skarżącego wynika, że "roboty budowlane rozpoczęto wg oświadczenia W. M. w 2014 r." przy czym w protokole jest przekreślone imię Z. i niżej napisane jest imię W., a zmiana ta została parafowana. Protokół zatem odzwierciedla treść ww. zacytowanej wypowiedzi skarżącego.
Odnosząc się do zarzutu dot. nieprawidłowego przeprowadzenia dowodu z operatu szacunkowego, organy odniosły się do przedstawionego przez Skarżącego operatu, uznając go za dokument nieprzydatny w sprawie. Jednak sposób tego odniesienia się nie nawiązał bezpośrednio do intencji i retoryki odwołującego się. W odniesieniu do operatu przedłożonego przez pełnomocnika strony za pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r., WINB wskazał, że przedmiotowa opinia stanowi wycenę kilku nieruchomości w tym działki o nr ewid. [...]. Zdaniem organu, nie stanowi natomiast wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej nałożonego postanowieniem PINB z dnia 18 listopada 2014 r. znak: [...], a zatem ta wycena nieruchomości, zdaniem organu, pozostaje poza zakresem postępowania w przedmiocie samowolnej budowy stropu żelbetowego o wymiarach 2,60m x 3,45m przy ul. [...] w K. Tymczasem odwołujący się przedstawił operat w celu wykazania, według swojej oceny jego merytorycznej zawartości, kiedy powstało kwestionowane zadaszenie.
W tej sytuacji, w ramach ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący będzie miał ponowną prawną możliwość sformułowania doprecyzowanych tez dowodowych z jednoznacznym wskazaniem konkretnych fragmentów treści operatu przemawiających za zasadnością, w jego ocenie, tych stwierdzeń, które chce wykazać. W ramach tego ponownie przeprowadzonego postepowania wyjaśniającego organ powinien ustosunkować się także do twierdzeń podnoszących, że zakres wykonanych przez inwestora robót polegał na wykonaniu stropu żelbetowego na konstrukcji belek stalowych, kiedy z kolei skarżący podnosi co innego w piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r., a mianowicie, że w okresie przeprowadzonej kontroli w dniu 7 listopada 2014 r. nie wykonywał żadnych robót budowlanych. Skarżący wykonał jedynie wylanie betonu na konstrukcję zadaszenia, co było bieżącą konserwacją mającą na celu zabezpieczenie przed przeciekaniem. Natomiast roboty, których rozebranie nakazano w decyzji zostały wykonane w latach 80. Wykonanie wylania betonu nie powinno więc, w przekonaniu skarżącego, podlegać rozbiórce na podstawie obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane, gdyż beton został wylany na stalowe zadaszenie. Wskazana kwestia powinna być jednoznacznie ustalona w ramach ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, tak aby nie budziła wątpliwości i to w wyniku dowodu ze świadków, wyjaśnień stron, jak i ponownych oględzin, tym razem z zapewnieniem prawidłowego zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o dniu, miejscu i godzinie oględzin, o ile skarżący będzie dalej działał w sprawie przy pomocy pełnomocnika. Ponadto, zdaniem Sądu, organ powinien rozważyć odpowiednie poszerzenie grona świadków, tak, aby wyjaśnienia i zeznania złożone przez A. M. i W. M., można było porównać z wynikami pochodzącymi z innych podmiotowych źródeł dowodowych.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów w sprawie jest bezsprzeczne, że wbrew twierdzeniom skarżącego, skarżącemu doręczono zawiadomienie o oględzinach z dnia 7 listopada 2014 r. Potwierdzenie odbioru zawiadomienia znajduje się w aktach sprawy. Z kolei decyzja organu I instancji została zaadresowana na adres pełnomocnika i bezsprzecznie odebrana. Potwierdzenie odbioru decyzji znajduje się w aktach sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pkt I sentencji wyroku uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło