II SA/Kr 349/19
WyrokWSA w Krakowie2019-06-19
Skład orzekający: SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel, SWSA Mirosław Bator, SWSA Paweł Darmoń (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich do nieruchomości, na której prowadzona jest działalność objęta zezwoleniem na zbieranie odpadów, posiadają legitymację procesową do złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia takiego zezwolenia, mimo że przepis szczególny (art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach) wyłącza ich z kręgu stron postępowania o wydanie zezwolenia?Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości sąsiednich do nieruchomości, na której prowadzona jest działalność objęta zezwoleniem na zbieranie odpadów, nie posiadają legitymacji procesowej do złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia takiego zezwolenia. Przepis art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach, wyłączający ich z kręgu stron postępowania o wydanie zezwolenia, ma zastosowanie również w nadzwyczajnych trybach postępowania dotyczących już wydanej decyzji, w tym w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Brak legitymacji procesowej w takich przypadkach jest oczywisty i uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiednich do działki, na której prowadzona jest działalność w zakresie zbierania odpadów, złożyli wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji zezwalającej na tę działalność, powołując się na rozbiórkę hali magazynowej. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając skarżących za osoby niebędące stronami postępowania zgodnie z art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących kręgu stron oraz przesłanek wygaśnięcia decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skarg : R. W., P. P. i P. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 stycznia 2019 r. znak: SKO. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczącej zezwolenia na zbieranie odpadów skargi oddala
Decyzją z dnia 21 lutego 2014 r. znak: [...] Starosta [...] zezwolił M. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą M. K. Z.U.P.H. "[...], [...], na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów wymienionych szczegółowo w treści decyzji. Wskazano, że działalność ta prowadzona będzie na terenie nieruchomości o nr ew. [...] w B. przy [...], obejmującej plac składowy o powierzchni 200 m2 i halę magazynową o powierzchni 240 m2, określono pozostałe warunki zezwolenia, a także termin ważności decyzji do dnia 21 lutego 2024 r.
Podaniem z dnia 8 listopada 2018 r. P. R., R. W. i P. P. wnieśli o stwierdzenie wygaśnięcia opisanej wyżej decyzji. Powołując się na art. 162 k.p.a. i art. 48 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.z 2018, poz. 992) wnioskdoawcy wskazali, że dokonano rozbiórki hali magazynowej, która jest niezbędnym elementem do prowadzenia właściwej gospodarki odpadami.
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2018 r. Starosta [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia opisanej wyżej decyzji.
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach stronami postępowań m. in. o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów lub wydobywanie odpadów ze składowiska. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis ten ma również zastowanie w trybach nadzwyczajnych.
Wnioskodawcy są właścicielami działek położonych w sąsiedztwie działki nr [...], na której prowadzona jest działalność w zakresie zbierania odpadów (co jest faktem znanym organowi z urzędu, z uwagi na złożenie wczesniej szeregu pism dotyczących decyzji Starosty [...] dnia 21 lutego 2014r. znak: [...]). Skoro wnioskodawcy nie posiadają legitymacji do złożenia skutecznego wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, to na podstawie art. 61a k.p.a. w zw. z art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach należało wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli P. R., P. P. i R. W. wskazując, iż działalność firmy [...] prowadzonej pn: "Punkt zbierania złomu i metali kolorowych na działce nr [...] w B. przy ulicy [...]" jest niezgodna z obowiązującym od 2010 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Potwierdził to stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2018 r. sygn. akt. II SA/Kr 502/18. W wyroku tym oddalono skargę na decyzję SKO w T. z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt. [...], którą to decyzją Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta B. z 8 listopada 2017r. znak: [...] i odmówiło ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pn: "Punkt zbierania złomu i metali kolorowych na działce nr [...] przy ulicy [...] w B.".
Dalej skarżący zwrócili uwagę, iż są właścicielami terenów zabudowy mieszkaniowej i na podstawie art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego mają prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, a firma [...] prowadzi działalność uciążliwą, zakłóca spokój, powoduje stres, który ma związek z faktem, iż realnie jest zagrożone zdrowie i życie właścicieli nieruchomości sąsiednich
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 stycznia 2019 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W jego uzasadnieniu SKO wskazało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61 a ust. 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zdaniem Kolegium wnioskodawcom nie przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem decyzja Starosty Powiatu w B. 21 lutego 2014 r. nie dotyczy ich interesu prawnego.
Za organem I instancji powołano się na art. 170 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, który normuje krąg stron postępowania w przedmiocie zezwolenia na zbieranie odpadów wskazując, że stroną postępowania jest osoba ubiegająca się o wydanie zezwolenia, ale nie właściciele nieruchomości sąsiednich.
Jest oczywiste, że status strony nie przysługiwał wnioskodawcom w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym tj. w sprawie zezwolenia o które wnioskował M. K., albowiem nie byli i nie są oni właścicielami działki nr [...] w B.. Przepis art. 170 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach jednoznacznie wskazuje, że stronami postępowania nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją. Zatem żądanie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jako wniesione przez osoby niebędące stronami musiało skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przewidzianego w art. 61a § 1 k.p.a.
Dodatkowo Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości decyzji w rozumieniu art. 162 k.p.a., który powołano w podaniu. Nie można bowiem mówić, że przestał istnieć któryś z elementów materialnego stosunku prawnego, który statuuje ową decyzje.
W ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach jest regulowana kwestia wygaśnięcia decyzji w sprawie zezwolenia na zbieraniu odpadów. Zgodnie z art. 48 tejże ustawy, zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasa:
1) po upływie czasu, na jaki zostało wydane;
2) jeżeli podmiot objęty zezwoleniem zaprzestał działalności objętej zezwoleniem lub z innych powodów zezwolenie stało się bezprzedmiotowe;
3) na wniosek podmiotu objętego zezwoleniem;
4) jeżeli podmiot objęty zezwoleniem nie rozpoczął działalności objętej zezwoleniem w terminie 2 lat od dnia, w którym zezwolenie stało się ostateczne;
5) jeżeli podmiot objęty zezwoleniem nie prowadził działalności objętej zezwoleniem przez 2 lata.
Powyższe przesłanki wskazują, że ich wystąpienie powoduje wygaśniecie zezwolenia z mocy prawa. Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła, a zatem w oparciu ten przepis nie można stwierdzić wygaśnięcia decyzji.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. W. (sygn. akt II SA/Kr 349/19), P. P. (sygn. II SA/Kr 350/19) i P. R. (sygn. II SA/Kr 351/19). Sprawy te zostały w dniu 19 czerwca 2019 r. zostały na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 349/19.
W jednobrzmiących skargach skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
- art. 61a § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. polegające na bezpodstawnym zastosowaniu tego przepisu i bezzasadnej odmowie przyznania skarżącym przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym i stanowiącym tego bezpośrednią konsekwencję, odmowę wszczęcia postępowania,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia 6 grudnia 2018 roku, w sytuacji, gdy prawidłowe było jego uchylenie oraz wszczęcie postępowania i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Starosty Powiatu B. z dnia 21 lutego 2014 roku, znak: [...] lub przekazanie sprawy Starosty Powiatu w B. do ponownego rozpoznania.
- art. 162 § 1 ust. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018, poz. 992, dalej: ustawa o odpadach) polegające na bezzasadnym uznaniu, iż nie została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości decyzji z dnia 21 lutego 2014 roku, znak: [...] oraz przesłanka interesu społecznego w sytuacji gdy nastąpiły faktyczne zmiany w zakresie urządzeń i budynków, znajdujących się na działce nr [...] w B., położonej przy ul. [...], a za wygaśnięciem tej decyzji dodatkowo przemawia interes społeczny mieszkańców sąsiadujących z powyższą działalnością.
- art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:
a) niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości decyzji oraz interesu społecznego w sytuacji gdy nastąpiły faktycznie zmiany w zakresie urządzeń i budynków, znajdujących się na działce nr [...] w B., położonej przy ul. [...], a wygaśnięcie decyzji leży w interesie społecznym mieszkańców sąsiadujących z powyższą działalnością.
b) niepodjęcie przez organy obu instancji wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia przedmiotowej sprawy, nie bacząc na interes społeczny mieszkańców, sąsiadujących z działalnością objętą przedmiotową decyzją oraz brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, poprzez zupełne pominięcie faktu, iż spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 162 §1 ust. 1 pkt 1 k.p.a. przemawiające za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z postanowieniem Starosty B., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwołąwcze w T. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające skarżącym wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów – z uwagi na fakt, że nie będąc stronami postępowania, nie mają legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o wszczęcie postępowania. Weryfikacji w postępowaniu sądowym podlegała więc dokonana przez organy obu instancji ocena legitymacji P. R., P. P. i R. W..
Należy podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając wszczęcia postępowania nie miało kompetencji by oceniać, czy decyzja Starosty [...] z dnia 21 lutego 2014 r. znak: [...] (dalej określana jako "decyzja") stała się bezprzedmiotowa. Błędem było umieszczenie w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia rozważań dotyczących tej kwestii. Bezprzedmiotowość decyzji jest jedną z przesłanek stwierdzenia jej wygaśnięcia, wymienioną w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w w przepisie szczególnym dotyczącym wygaśnięcia decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów tj. w art. 48 pkt 2 ustawy o odpadach. Zaistnienie tej, jak i innych przesłanek wygaśnięcia decyzji administracyjnej, może być analizowane dopiero po wszczęciu postępowania, na etapie merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Jeżeli organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania w danej sprawie administracyjnej, to nie może jednocześnie rozważać, czy istnieją przesłanki do wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy.
Omówione wyżej uchybienie proceduralne Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. może prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Kolegium powinno wprawdzie ograniczyć uzasadnienie postanowienia do wskazania, dlaczego nie jest możliwe wszczęcie postępowania (a to wykluczało możliwość przejścia na kolejny etap sprawy administracyjnej tj. rozważań w przedmiocie zasadności wniosku), jednakże umieszczenie w końcowej części uzasadnienia postanowienia tych rozważań nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Nie może również podlegać merytorycznej weryfikacji przed sądem administracyjnym. Skoro SKO nie mogło analizować merytorycznych presłanek wygaszenia decyzji, to również Sąd w niniejszym postępowaniu nie może badać, czy kwestia bezprzedmiotowości została przez organ odwoławczy oceniona prawidłowo.
W świetle powyższego poza granicami sprawy pozostają zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 pkt 2 ustawy o odpadach poprzez błędne uznanie, że nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości decyzji. Sąd nie ma kompetencji do badania zasadności tych zarzutów na obecnym etapie postępowania.
Skarżący zarzucają organom obu instancji naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że nastąpiła rozbiórka hali magazynowej, w której składowano odpady. Również i ta kwestia - z tych samych powodów - nie może być przedmiotem analizy na etapie odmowy wszczęcia postępowania z powodu braku legitymacji wnioskodawcy. Powołane przepisy nie zostały naruszone.
Odnosząc się do zarzutu, iż należało wszcząć postępowanie i dopiero po jego wszczęciu zbadać, czy skarżącym przysługiwał interes prawny, a więc czy mieli przymiot strony postępowania – należy przypomnieć, że podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 61a § 1 k.p.a. Stanowi on: "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania." Sami skarżący przytaczają orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. 1771/12, z którego wynika, że przepis ów można zastosować wówczas, gdy brak legitymacji strony jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić. O ile bowiem kwestia legitymacji wymagałaby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, to winno ono odbywać się w ramach już wszczętego i będącego w toku postępowania administracyjnego.
Rzecz jednak w tym, że wbrew stanowisku skarżących w okolicznościach niniejszej sprawy ich brak legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji był oczywisty i nie wymagał prowadzenia jakiegokolwiek postępowania. Skarżący zarówno na etapie składania wniosku, jak i w zażaleniu oraz skardze do WSA swój interes prawny do występowania w omawianej sprawie wywodzą z faktu, że są właścicielami działek znajdujących się w sąsiedztwie działki o nr ew. [...] w B. przy ul. [...] tj. działki, na której prowadzona jest działalność w zakresie zbierania odpadów zgodnie z treścią decyzji z dnia 21 lutego 2014 r. znak: [...] (numery działek należących do poszczególnych wnioskodawców zostały wymienione w zażaleniach). Organ I instancji w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2018 r. wskazał, że okoliczność ta jest mu znana z urzędu. Była to jedyna okoliczność faktyczna wymagająca ustalenia przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, bowiem już sam ten fakt uzasadnia uznanie, że skarżący nie są stronami postępowania. Ustalenie to nie budzi żadnych wątpliwości, skoro było organowi I instancji wiadome z urzędu, a same strony fakt ten potwierdziły. Nie sposób mówić tu o jakimkolwiek "postępowaniu wyjaśniającym", którego przeprowadzenie wymagałoby wszczęcia postępowania administracyjnego.
W ocenie skarżących organy obu instancji uznały błędnie, że treść art. 170 ustawy o odpadach, przesądza o braku interesu prawnego po stronie skarżących. Organy pominęły przy tym całkowicie treść art. 28 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podnieśli, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (i analogicznie w postępowaniach dotyczących stwierdzenia wygaśnięcia decyzji) stronami mogą być nie tylko te podmioty, które brały udział w postępowaniu zwykłym, ale również inne podmioty, o ile wykażą swój interes prawny, zatem organ każdorazowo musi zbadać istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy i nie może się przy tym ograniczać wyłącznie do przepisów postępowania administracyjnego, pomijając całkowicie normy wynikające z prawa cywilnego.
Powyższy tok rozumowania jest błędny.
Krąg stron w postępowaniu administracyjnym określa przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Jest to najbardziej ogólny przepis proceduralny, który znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy brak przepisu szczególnego, określającego krąg stron postępowania w danej kategorii spraw w sposób szczególny. Jednym z takich właśnie przepisów szczególnych jest art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach, zgodnie z którym stronami postępowań, o których mowa w ust. 1 (m in. postępowania w sprawie zezwolenia na zbieranie odpadów) nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów lub wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów.
Relacja pomiędzy tymi przepisami tj. art. 28 k.p.a. i art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach jest oczywista i nie budzi żadnych wątpliwości. O ile pierwszy z nich określa kto ma być stroną postępowania, to drugi z wymienionych przepisów wskazuje, kto stroną w postępowaniach wymienionych w ust. 1 art. 170 ustawy o odpadach być nie może. Jeżeli więc w sprawie pojawia się podmiot będący właścicielem nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone zbieranie odpadów, to nie może być on stroną postępowania niezależnie od tego, czy przysługuje mu interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy też nie. Innymi słowy zastosowanie art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach wyłącza możliwość ustalania kręgu stron postępowania w oparciu o kryterium interesu prawnego.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym, a dotyczącym zezwolenia na zbieranie odpadów, właściciele nieruchomości sąsiednich wobec nieruchomości, na której działalność ma być prowadzona, nie są stronami, niezależnie od tego, czy przysługuje im interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia 21 lutego 2014 r. znak: [...]
Do rozważenia pozostaje, czy wyłączenie z kręgu stron postępowania o zezwolenie na zbieranie odpadów, o którym mowa w art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach, rozciąga się również na tryby nadzwyczajne tj. dotyczące wydanej już wcześniej decyzji ostatecznej. Jednym z takich właśnie trybów jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, o którym mowa w art. 162 k.p.a.
W ocenie Sądu tak właśnie jest, podobne stanowisko zajęła w komentarzu do art. 170 ustawy o odpadach K. K. (Art. 170. W: Ustawa o odpadach. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2013). Skoro ustawodawca wyraźnie ograniczył krąg stron postępowania w trybie zwyczajnym, to brak jest podstaw, by krąg stron w postępowaniu np. o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji określać w sposób odmienny niż o wydanie takiej decyzji. Wolą ustawodawcy było wykluczenie pewnych osób z kręgu stron postępowania, a zatem ograniczenie ich praw procesowych, uniemożliwienie im realizacji ewentualnego interesu prawnego w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Brak jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw by twierdzić, że osoby te powinny mieć większe uprawnienia procesowe już po wydaniu takiej decyzji, niż w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. Oznacza to, że osoby będące właścicielami nieruchomości sąsiadujących z tą, na której prowadzona jest działalność w zakresie zbierania odpadów, zostały z mocy art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach pozbawione przymiotu strony również w nadzwyczajnych postępowaniach dotyczących ostatecznej decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów – niezależnie od ewentualnego interesu prawnego, czy też jakiegokolwiek oddziaływania tej działalności na nieruchomości sąsiednie. Innymi słowy kwestia takiego oddziaływania i interesu prawnego w ogóle nie jest brana pod uwagę przy ustalaniu kręgu stron postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów.
Skarżący, powołując się na orzecznictwo NSA podnoszą, że w trybach nadzwyczajnych możliwe jest ustalenie odmiennego kręgu stron postępowania niż w przypadku trybu zwyczajnego. Przywołane postanowienie NSA z dnia 15 marca 2013 r., sygn. I OSK 326/13 dotyczy jednak postępowania, w którym krąg stron ustala się na podstawie art. 28 k.p.a., a nie na podstawie przepisu szczególnego. Jeżeli krąg stron postępowania jest określony przepisem szczególnym, przepis ten ma zastosowano zarówno w trybie zwykłym, jak i w nadzwyczajnych trybach postępowania.
Jak wynika z powyższego bezprzedmiotowe są argumenty skarżących zmierzające do wykazania, że mają oni interes prawny w postępowaniu dotyczącym wygaszenia decyzji Starosty [...] z dnia 21 lutego 2014 r. znak: [...] Dotyczy to zarówno zastrzeżeń co do sposobu prowadzenia działalności polegającej na zbieraniu odpadów, podnoszonej przez skarżących niezgodności tej działalności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również zagrożenia wynikającego z jej prowadzenia. Ani organy administracji, ani sąd administracyjny nie analizują interesu prawnego osób domagających się wszczęcia postępowania w omawianym trybie, bowiem wyklucza to art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach.
Okoliczność, ze skarżący zostali dopuszczeni do udziału w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pod sygn. II SA/Kr 209/17, a dotyczącym rozbiórki hali magazynowej na działce nr [...] w B. – również nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Sami skarżący wskazują, że podstawą dopuszczenia ich do udziału w tej sprawie było również kryterium interesu prawnego. Jak już wyżej stwierdzono - kryterium to w kontrolowanej sprawie nie ma zastosowania.
Skarżący jako właściciele nieruchomości sąsiednich do działki nr ew. [...] w B. nie mogą być stronami przedmiotowego postępowania i w konsekwencji nie mogą skutecznie domagać się jego wszczęcia. Dlatego też prawidłowo organy obu instancji uznały, że należy odmówić wszczęcia postępowania. Wszystkie podniesione w skardze zarzuty nie odniosły skutku.
Ponieważ zarzuty skarg okazały się nieuzasadnione, a zaskarżone postanowienie prawidłowe – Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło