II SA/Kr 351/25
WyrokWSA w Krakowie2025-05-22
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Magda Froncisz, Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, z powodu braku jednoznacznego ustalenia gatunku i obwodów usuniętych drzew, jest prawidłowe, czy też należało przeprowadzić dowód z opinii biegłego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew było przedwczesne. Mimo trudności w ustaleniu gatunku i obwodów usuniętych drzew, organy powinny były przeprowadzić dowód z opinii biegłego z zakresu dendrologii, aby wyjaśnić stan faktyczny. Niewykorzystanie tej możliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia lub zgody posiadacza nieruchomości. Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z powodu braku możliwości jednoznacznego ustalenia gatunku i obwodów usuniętych drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza A. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. T. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2025 r., znak SKO.Oś/4170/457/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz J. T. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 12 listopada 2024 r znak: BTO.6132.2.2023.MB, działając na podstawie art. 81 a ust. 1, art. 104 , art.105 i 107 k.p.a. w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 , art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2024 r, poz. 1478) Burmistrz A. umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości w stosunku do Ł. K..
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że pismem z dnia 3 lipca 2023 r. Komisariat Policji w A. przekazał informację o wycince bez zezwolenia drzew na terenie posesji przy ul. Z. . W zw. z powyższym organ ustalił, że wycinki dokonano na działkach nr [...] (R. ul. Z. W związku z pojawieniem się na w/w nieruchomości osoby podającej się za właściciela i zakazem prowadzenia dalszych oględzin terenu nie dokonano jednak szczegółowych ustaleń co do zakresu prowadzonej wycinki oraz co do istnienia dowodów potwierdzających wycinkę drzew, na usunięcie których wymagane było dokonanie zgłoszenia lub uzyskanie zezwolenia. Organ ustalił, że właścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. Z. jest J. T..
W toku postępowania ustalono również, że J. T. i Ł. K. zawarli przedwstępną umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. J. T. zeznała, że nie zlecała żadnej wycinki drzew na tejże nieruchomości, jednak wyraziła zgodę na przeprowadzenie przez Ł. K. sanitarnej wycinki krzewów i drzew, poza drzewostanem na wycinkę którego wymagana jest zgoda Urzędu Gminy A..
Z kolei podczas kolejnych oględzin ustalono, że wycinka drzew została przeprowadzona nie tylko na działkach [...], ale również na działkach [...] i [...] wchodzących w skład nieruchomości położonej w R. przy ul. Z. W wyniku przeprowadzonych prac tj. utwardzenia terenu poprzez nawiezienie ziemi i kamienia, stan nieruchomości uległ zmianie; na działkach [...] nie można było zlokalizować pni po usuniętych drzewach, za wyjątkiem pni drzew po usuniętych drzewach owocowych i drzewach, których usunięcie zgodnie z ustawą o ochronie przyrody nie wymagało zgody . Na działce nr [...], przy ogrodzeniu z nieruchomością ozn. R. , ul. Z. , stwierdzono 2 pnie po usuniętych drzewach gatunku jesion wyniosły, niemniej jednak ich usunięcie nastąpiło na podstawie zgłoszenia dokonanego do Burmistrza A. przez właścicielkę nieruchomości w kwietniu 2022 r.
Na podstawie zeznań świadków (M. B., L. R. T. M., J. T., M. T., Ł. K.) organ ustalił, że podczas prowadzonej na działkach nr [...] i [...] "sanitarnej wycinki drzew i drzew poza drzewostanem na wycinkę którego wymagana jest zgoda Urzędu Gminy A." doszło również do usunięcia drzew podlegających zgłoszeniu, zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Wykonanie wycinki drzew zlecał Ł. K.. Organ administracji nie dał wiary zeznaniom Ł. K., że wskazane przez niego do usunięcia drzewa to te, które można usunąć bez zezwolenia i drzewa owocowe. Ww. nie przedstawił żadnych dowodów na te okoliczność. Ł. K. nie poinformował właściciela nieruchomości o zamiarze i terminie rozpoczęcia wycinki. Mając na uwadze powyższe organ przyjął, że z dużym prawdopodobieństwem nastąpił delikt zagrożony karą pieniężną za usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia i przede wszystkim bez zgody właściciela, którego dopuścił się Ł. K. i to w stosunku do niego należy wszcząć postępowanie administracyjne.
Organ I instancji nie zakwestionował podnoszonych przez właścicielkę terenu jak i świadków stwierdzeń co do faktu, że teren ten był mocno zadrzewiony i to znaczną ilością drzew (innych niż owocowe) o obwodach kwalifikujących te drzewa do usunięcia dopiero po dokonanym zgłoszeniu ich usunięcia(co stanowiło podstawę wszczęcia postępowania). Niemniej jednak zauważył, że ww. osoby nie potrafiły konkretnie określić ile drzew, jakiego gatunku i o jakich obwodach zostało usuniętych.
Przesłuchani świadkowie na okoliczność określenia jakie drzewa zostały usunięte przedstawili rozbieżne informacje, szczegółowo opisane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Mając na uwadze art. 81 a oraz art. 80 k.p.a. organ uznał, że nie zostało udowodnione usunięcie przez Ł. K. drzew o konkretnych gatunkach i obwodach, co w świetle art. 81 a winno zostać rozstrzygnięte na korzyść strony zagrożonej naliczeniem administracyjnej kary pieniężnej. Organ zauważył przy tym, że przedłożone przez J. T. dowody w postaci wydruków ze strony "Krajowej mapy Koron Drzew" potwierdzają, że teren nieruchomości był zadrzewiony, niemniej jednak dostarczone wydruki określają stan na 2012 r. Nadto właścicielka terenu zeznała, że bardzo rzadko bywała na nieruchomości, a nawet pomimo tego, że w 2022 r. wyznaczała drzewa do usunięcia nie jest w stanie stwierdzić ile drzew zostało usuniętych podczas ostatnich wycinek. Tak więc ustalenie ilości drzew rosnących na działce w roku 2012 r. nie można uznać za stan ilościowy występujący na tejże nieruchomości bezpośrednio przed rozpoczęciem wycinki w 2024 r.
Zdaniem organu w nin. sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia z urzędu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew w stosunku do Ł. K.. Na poparcie swojego stanowiska organ administracji powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. T..
Decyzją z dnia 20 stycznia 2025 r. znak: SKO.Oś/4170/457/2024, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3, art. 89 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (w skrócie u.o.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 83, 83 a, 83 c 89 ust. 1 u.o.p. zasadą jest, że na wycinkę drzew z nieruchomości konieczne jest uzyskanie zezwolenia. Zasada ta nie ma jednak postaci zasady absolutnej, a to przez wprowadzenie wyjątków, których spełnienie zwalnia z konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia na wycinkę drzewa bądź obliguje podmiot, który chce wyciąć dane drzewo, jedynie do zgłoszenia owego zamiaru do właściwego organu (por. art. 83f u.o.p.). W sytuacji, gdy dany podmiot dokona wycinki drzewa bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia, albo przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia, bądź gdy dana wycinka zostanie dokonana bez zgody posiadacza nieruchomości oraz gdy zostanie zniszczone drzewo lub krzew, organ administracji publicznej nakłada karę administracyjną za wskazane wyżej działanie (art. 88 u.o.p.).
W niniejszej sprawie na dz. nr [...], stanowiących własność J. T. zostały wycięte drzewa. Powyższe wynika z twierdzeń przedstawionych przez właścicielkę działki oraz osoby będące świadkami w sprawie (zgodnie z protokołami z przesłuchania k. 384-378, 391-387, 398-394, 402-399, 407-404, 439-436). Ponadto fakt dokonanej wycinki drzew został potwierdzony w trakcie oględzin przedmiotowych nieruchomości (k. 35-10, 62-51). Dodatkowo, w toku postępowania do akt zostały dołączone dowody w postaci fotografii przedstawiające nieruchomość wraz z zadrzewieniem oraz wydruki z Krajowej Mapy Koron Drzew dla przedmiotowej nieruchomości (k. 359-297).
Organ odwoławczy podzielił również ustalenia organu I instancji w zakresie stwierdzenia, że w nin. sprawie nie zostało udzielone zezwolenie na wycinkę drzew na nieruchomości nr [...], ani nie został zgłoszony zamiar dokonania wycinki na tejże nieruchomości. Powyższe, obligowało organ do wszczęcia postępowania w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Dokonana wycinka drzew, poza tymi, które nie wymagają zezwolenia lub zgłoszenia, została dokonana bowiem bez zgody posiadacza nieruchomości, a przez to naruszony został art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p.. Z kolei dokonanie powyższych ustaleń wymagało przeanalizowania przesłanek wskazanych w art. 83f u.o.p., szczególnie ustalenia obwodów pnia drzew mierzonych na wysokości 5 cm z uwzględnieniem gatunku wyciętego drzewa (art. 83f ust. 1 pkt 3) oraz ustalenia (co w niniejszej sprawie było podnoszone) czy wycięte drzewa były drzewami owocowymi (art. 83f ust. 1 pkt 5). Zdaniem organu odwoławczego słusznie zauważył organ I instancji, że przedstawione przez świadków wyjaśnienia nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, jakie drzewa, jakiego gatunku i o jakich obwodach zostały usunięte. Znaczne wątpliwości powstają przy określeniu obwodów pnia drzew, które zgodnie z zeznaniami mieszczą się w zakresie od 5 cm do 100 cm, przy uwzględnieniu przy tym różnych gatunków.
Kolegium zauważyło, że zgodnie orzecznictwem sądów administracyjnych nie jest możliwe orzekanie o nałożeniu kary za wycinkę drzew w sytuacji wątpliwości
w zakresie drzew, co do których wycinki nakładana jest kara. Zatem aby wymierzyć taką karę organ jest zobligowany do ustalenia stanu faktycznego co do daty usunięcia, rodzaju usuniętych drzew oraz ich wymiarów, które mają wpływ na wysokość kary, w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości. Trudności z ustaleniem tych okoliczności, nawet jeśli organ uznaje, że wynikają z celowego działania podmiotu podejrzewanego przez organ o usunięcie drzew, nie zwalniają go z dokonania takich ustaleń i nie dają podstaw do orzekania na podstawie przypuszczeń i domniemań (Wyrok WSA w Krakowie z 12.12.2023 r., II SA/Kr 1039/23, LEX nr 3662541; Wyrok WSA w Krakowie z 18.05.2017 r., II SA/Kr 1434/16, LEX nr 2301247).
Odnosząc się do zarzutów odwołanie organ wyjaśnił, że w aktualnym stanie faktycznym dowód z opinii biegłego nie pozwoli na jednoznaczne ustalenie, jakie drzewa, jakiego gatunku, o jakim obwodzie pnia i w jakiej ilości zostały usunięte na przedmiotwej nieruchomości. Postępowanie w zakresie nałożenia kary za wycinkę drzew prowadzone jest przez właściwy organ administracji publicznej, a dowód z opinii biegłego może stanowić jedynie jeden z elementów materiału dowodowego. W sytuacji jednak, kiedy opinia biegłego z dużym prawdopodobieństwem przedstawiałaby jedynie przypuszczenia co do gatunku, ilości i obwodów pni drzew, a przez to nie rozwiązywałaby w sposób jednoznaczny zaistniałych wątpliwości, nie było zasadnym przeprowadzanie takiej opinii w niniejszym postępowaniu (por. Wyrok WSA w Krakowie z 18.05.2017 r., II SA/Kr 1434/16, LEX nr 2301247). Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie. Kolegium nie doszukało się naruszenia zasady prawdy obiektywnej.
Na powyższą decyzję J. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nie zebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie wyczerpująco całego materii dowodowego, w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego, a w konsekwencji nie oceniono na podstawie całokształtu materii dowodowego, czy faktycznie doszło do wycięcia drzew o obwodach podlegających zgłoszeniu, jakiego były one gatunku i w jakiej ilości;
- art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że
w przedmiotowej sprawie zaistniały wątpliwości co do treści normy prawnej, które nalepy rozstrzygnąć na korzyść strony;
- art. 81 a § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że zaistniałe w sprawie wątpliwości, co do treści normy prawnej należy rozstrzygnąć na korzyść strony, w sytuacji kiedy w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach, a ponadto wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich,
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie rzetelnej analizy dowodów w postaci zeznań świadków i stron postępowania;
- 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady bezstronności i równości w postępowaniu;
- art. 89 ust. 3 i 4 u.o.p. poprzez jego niezastosowanie i niezasadne przyjęcie, że nie ma możliwości ustalenia czy doszło do uszkodzenia i zniszczenia drzew w rozumieniu art. 87a ust. 4 i 5 u.o.p., a w konsekwencji, że nie ma przesłanek do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 5 maja 2025 r. Ł. K. wskazał, że dokonał wycinki wyłącznie drzew owocowych, krzewów i samosiejek, które w obwodzie na wysokości 5 cm nie przekraczały wymiarów, wskazujących na konieczność uzyskania zgody na wycinkę. Z kolei strona skarżąca nie przedłożyła dowodów na poparcie jej twierdzeń, zaś zeznania świadków są chaotyczne i niespójne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W wyniku rozpoznania sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiot kontroli sądowej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 20 stycznia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza A. z 12 listopada 2024 r. o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, wszczętego z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew przez Ł. K., bez zgody posiadacza nieruchomości, z działek nr [...] położonych w R.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 88 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2024 r., poz. 1478, dalej: u.o.p.).
Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia (pkt 1), jak też usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2). Zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p. kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Zgodnie z art. 88 ust. 9 u.o.p. decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 6-8, wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Z kolei, zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p. wskazaną wyżej administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Zgodnie z art. 84 ust. 3 u.o.p., jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%. Zgodnie z art. 84 ust. 2 u.o.p., jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. W przypadku usunięcia drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50% (ust. 6).
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że na nieruchomości w R. stanowiącej działki nr [...], zostały wycięte drzewa. Właścicielką wymienionych działek jest skarżąca J. T.. J. T. udzieliła Ł. K., w związku z zawarciem umowy przedwstępnej sprzedaży ww. nieruchomości, zgody na "dokonanie sanitarnej wycinki krzewów i drzew poza drzewostanem na wycinkę którego wymagana jest zgoda Urzędu Gminy A." (vide: oświadczenie z 22 czerwca 2023 r., k. 41 akt adm.).
Bezsporne jest, że na ww. działkach rosły drzewa, które zostały wycięte przez Ł. K.. Wskazują na to oświadczenia właścicielki, zeznania świadków (k. 378-384, 387- 391, 394-398, 399-402, 404-407, 436-439), oględziny przeprowadzone 19 lipca 2023 r. oraz 12 września 2023 r. (k. 10-35, 51-62), zdjęcia przedstawiające nieruchomość wraz z zadrzewieniem oraz wydruki z Krajowej Mapy Koron Drzew dla przedmiotowej nieruchomości (k. 297-359).
Burmistrz A. ustalił, że J. T. dokonała w 2022 r. zgłoszenia zamiaru usunięcia 2 jesionów, a poza tym w odniesieniu do działek nr [...], nie został zgłoszony zamiar dokonania wycinki, ani nie zostało wydane zezwolenie na wycinkę. Ustalenia w tym zakresie nie były kwestionowane przez strony postępowania administracyjnego.
Sporne w przedmiotowej sprawie pozostawały okoliczności w zakresie tego, czy dokonana przez Ł. K. wycinka obejmowała jedynie drzewa i krzewy, do których usunięcia był uprawniony ze względu na ww. zgodę udzieloną przez J. T., czy też obejmowała ona również drzewa, na których wycięcie właścicielka nie wyraziła zgody, tj. drzewa, których wycinka wymagała zezwolenia organu, o którym mowa w art. 83 ust. 1 i nast. u.o.p. W toku postępowania, jak też przed tut. Sądem, Ł. K. konsekwentnie utrzymywał, że dokonał wycinki zgodnie z upoważnieniem, które otrzymał od J. T.. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego organy orzekające w obu instancjach zgodnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że na przedmiotowej nieruchomości rosły drzewa wymagające uzyskania zgody na wycinkę. Wskazują na to w szczególności zeznania świadków. Zdaniem Sądu ustalenia te są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Na istnienie drzew wskazuje stanowisko właścicielki nieruchomości, i to nie tylko wyrażane w toku postępowania administracyjnego dotyczącego kontrolowanej sprawy. Istotna jest bowiem treść oświadczenia złożonego przez nią 22 czerwca 2023 r., w którym upoważniła ona Ł. K. "do dokonania sanitarnej wycinku krzewów i drzew poza drzewostanem na wycinkę którego wymagana jest zgoda Urzędu Gminy A.". Sposób sformułowania tego oświadczenia wskazuje na celowe ograniczenie zakresu zgody, które byłoby zbędne, gdyby na nieruchomości nie było drzew wymagających zgody na wycinkę. Na istnienie drzew wymagających zgody na wycinkę wskazują również zeznania świadków, dokumentacja zdjęciowa oraz wydruki "Krajowej Mapy Koron Drzew" dołączone przez skarżącą. Co do ostatnio przywołanego dowodu Sąd zauważa, że wprawdzie nie obrazuje on stanu bezpośrednio poprzedzającego wycinkę, ale jest to dowód pomocniczy, którego wartość można ocenić konfrontując go z innymi dowodami.
W świetle ustalonych okoliczności zasadne było, bez wątpienia, prowadzenie postępowania w sprawie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew. Kluczowa jest zatem odpowiedź na pytanie, czy istniała podstawa do umorzenia tego postępowania, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowego, z powodu braku jednoznacznego stwierdzenia, jakie drzewa, jakiego gatunku i o jakich obwodach zostały usunięte. Okoliczności te mają istotne znaczenie w sprawie przedmiotowej kary pieniężnej, a to ze względu przesłanki wydania zezwolenia na usunięcie drzew i przesłanki, a także sposób wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej określony w art. 89 ust. 1 u.o.p. nawiązujący do sposobu ustalenia stawek opłat za usunięcie drzew lub krzewów (art. 85 ust. 1 i nast. u.o.p.). W szczególności istotne jest ustalenie obwodu pnia drzewa mierzonego na określonej wysokości. Jak wskazano wyżej, w przedmiotowej sprawie, pomimo przeprowadzonych czynności wyjaśniających, nie udało się organowi pierwszej instancji doprowadzić do ustalenia, jakie gatunki drzew zostały wycięte i jakie były ich gabaryty relewantne dla kary pieniężnej.
W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew jest co najmniej przedwczesne. Zdaniem Sądu, istnieją jeszcze możliwości ustalenia, czy istnieją w przedmiotowej sprawie podstawy do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zauważyć należy, że w sprawie został zgromadzony dość obszerny materiał dowodowy, przywołany wyżej, obejmujący oględziny, dokumentację fotograficzną, zeznania świadków, wyjaśnienia stron postępowania, materiały z ogólnodostępnych stron internetowych. Taki materiał dowodowy umożliwia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a., na okoliczność określenia gatunków wyciętych drzew, ich potencjalnego wieku i gabarytów istotnych dla ewentualnego wymierzenia kary, a zidentyfikowane przez organy orzekające wątpliwości wskazują, że wymagane były wiadomości specjalne z zakresu dendrologii.
W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko skarżącej, zgodnie z którym doszło w kontrolowanej sprawie do naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80, k.p.a. Organy administracji orzekające w sprawie w obu instancjach nie oceniły wnikliwie całokształtu materiału dowodowego, a wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena tego materiału doprowadziła organy do nieprawidłowych wniosków, w tym do przedwczesnego umorzenia postępowania. Zdaniem Sądu w sprawie nie podjęto wszystkich koniecznych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego z zakresu dendrologii celem oceny, na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego, jakie drzewa mogły zostać wycięte oraz jakiej wielkości. W tej kwestii Sąd zauważa, że oczywisty jest na tym etapie sprawy brak możliwości precyzyjnego określenia wielkości wyciętych drzew, a prawdopodobny jest również brak jednoznacznego ustalenia gatunku wyciętych drzew. Nie ulega również wątpliwości, że zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku (tak jak w niniejszej sprawie) bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Rzecz jednak w tym, że ustawa o ochronie przyrody przewiduje takie sytuacje, w których ustalanie podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie lub zniszczenie drzewa odbywa się w takich warunkach, że pnie lub kłody zostały usunięte. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w związku z tym, że Ł. K., który dokonał wycinki, uniemożliwił organowi pierwszej instancji dokonanie oględzin obejmujących pomierzenie wyciętych drzew, podając się przy tym za właściciela nieruchomości (vide: protokół oględzin – k. 35 akt adm.). Przywołane wcześniej przepisy art. 89 ust. 3 i 4 u.o.p. określają sposób wyliczenia kary jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia lub braku kłody. Ta szczególna regulacja powinna być wzięta pod uwagę przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie w ponownym postępowaniu.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot uiszczonego wpisu, orzeczono jak w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło