II SA/Kr 3513/01
WyrokWSA w Krakowie2004-12-06
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia o służbie funkcjonariusza Służby Więziennej, która zawiera nieprawdziwe lub niepełne informacje dotyczące jego udziału w likwidacji buntu oraz obniżenia aktywności zawodowej z powodu absencji chorobowej, może zostać utrzymana w mocy przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Opinia o służbie funkcjonariusza Służby Więziennej, która zawiera nieprawdziwe lub niepełne informacje dotyczące jego udziału w likwidacji buntu oraz obniżenia aktywności zawodowej z powodu absencji chorobowej, narusza przepisy postępowania i nie może zostać utrzymana w mocy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy opinię, stwierdzając naruszenie art. 7 i art. 77 KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.Stan faktyczny
Skarżący K. P., zwolniony ze służby, złożył wniosek o wydanie opinii o służbie. Opinia została sporządzona z opóźnieniem i zawierała zarzuty dotyczące udziału w likwidacji buntu w 1989 r. oraz obniżenia aktywności zawodowej z powodu absencji chorobowej. Organ odwoławczy utrzymał opinię w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając nieprawdziwość i niepełność opinii.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy opinię o służbie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r sprawy że skargi K. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 8 października 2001 r Nr [...] w przedmiocie opinii o służbie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy opinię o służbie II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokata R. R. - Kancelaria Adwokacka [...] Spółka Jawna ul. [...] w [...] tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...],- ([...] złotych).
Skarżący K. P. w związku z zwolnieniem ze służby w Areszcie Śledczym w [...] z dniem [...] 2000r. złożył wniosek o wydanie opinii o służbie. Wniosek o wydanie opinii Areszt Śledczy w [...] otrzymał w dniu [...] 2000r. Pismem z dnia [...] 2000r. skarżący K. P. został poinformowany, że z uwagi na przekazanie akt personalnych do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w [...], a także złożeniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] wydanie opinii będzie możliwe po przekazaniu akt do jednostki. Akta personalne K. P. zostały przekazane do [...] w związku z odwołaniem od decyzji z dnia [...] 2000r. Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o zwolnieniu ze służby, a następnie zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Akta personalne zostały zwrócone do Aresztu Śledczego w [...][...] 2001 r. Opinia o służbie została sporządzona [...] 2001 r., i jako załącznik do pisma z dnia [...] 2001r. przesłana do skarżącego.
Przedmiotowa opinia została wydana w oparciu o kryteria określone w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 1997r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Służby Więziennej /M.P. Nr 37, poz.364/.
Odwołanie od opinii do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] złożył K. P.. Przedmiotowej opinii zarzucił: 1/ przesłanie opinii po prawie 9 miesiącach od dnia złożenia wniosku, 2/ podanie nieprawdy w stwierdzeniu dotyczącym udziału opiniowanego w likwidacji groźnych wystąpień osadzonych i przywracaniu porządku w areszcie po fali buntów w 1989r., 3/ stronniczość i brak obiektywizmu polegające na stwierdzeniu, że aktywność zawodowa opiniowanego w ostatnim okresie służby uległa dość znacznemu obniżeniu z powodu długotrwałych okresów absencji chorobowej.
Odwołujący się K. P. wniósł o wyjaśnienie przyczyn tak długiego okresu sporządzania opinii, sprostowanie nieprawdy zawartej w opinii poprzez podanie jaki był prawdziwy udziału opiniowanego w buncie osadzonych w Areszcie Śledczym w 1989r., podanie właściwej i zgodnej z posiadanym materiałem opinii o aktywności zawodowej w o ostatnim okresie służby.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia 8 października 2001 r. [...] utrzymał w mocy treść zaskarżonej opinii o służbie z dnia [...] 2001 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art.44 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej /Dz.U. Nr 61, poz.283 z zm./ parag 2 pkt 7 zarządzenia nr 60/96/CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 grudnia 1996r. w sprawie szczegółowego zakresu spraw osobowych funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz właściwości przełożonych w tych sprawach /Dz.Urz. Min. Sprawiedl. Nr 6, poz.42/ oraz zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 1997r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Służby Więziennej /M.P. Nr 37, poz.364/.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że powodem zwłoki w wydaniu opinii był brak akt personalnych K. P., które do Aresztu Śledczego w [...] zostały zwrócone przez Naczelny Sąd Administracyjny dnia [...] 2001 r., a także nieobecność w służbie z powodu urlopu i zwolnienia lekarskiego kierownika działu penitencjarnego. Przytoczone fakty zdaniem organu II instancji tłumaczą w pełni zwłokę w wydaniu żądanej opinii.
Organ II instancji podniósł, że podnoszone przez K. P. zarzuty merytoryczne dotyczące przedmiotowej opinii nie zasługują na uwzględnienie, tym samym organ II instancji w pełni zaakceptował treść opinii.
Skarżący K. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Krakowie z dnia 8 października 2001 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy treść zaskarżonej opinii o służbie z dnia [...] 2001 r. sporządzonej przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...].
W skardze skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza prawo, albowiem opinia o służbie jest niezgodna z zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 1997r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Służby Więziennej /M.P. Nr 37, poz.364/. Skarżący zarzucił, że w opinii o służbie stwierdzono nieprawdę poprzez zamieszczenie sformułowania, iż skarżący brał udział w likwidacji buntu w Areszcie w 1989r., a także poprzez stwierdzenie, że aktywność zawodowa skarżącego w ostatnim okresie służby uległa wyraźnemu obniżeniu z powodu absencji chorobowej. Odnośnie pierwszego zarzutu skarżący podnosi, że przypisywanie mu udziału w likwidacji buntu w Areszcie w 1989r. jest nieprawdziwe, albowiem w czasie buntu na terenie zakładu pracy przebywał tylko przez pierwsze dni tj. do [...] 1989r., albowiem następnie przebywał na zwolnieniu lekarskim, a w tym okresie czasu bunt nie był likwidowany. Odnośnie drugiego zarzutu skarżący podaje, że w służbie przebywał do [...] 1999r., a następnie przez okres 12 miesięcy przebywał poza służbą na zwolnieniu lekarskim, aż do dnia zwolnienia ze służby, tymczasem organ traktuje ten okres czasu jako obniżenie aktywności zawodowej.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że opinia winna obejmować okres rzeczywistego wykonywania służby, a nie czas przebywania na zwolnieniu lekarskim, odnośnie zaś pierwszego zarzutu pełnomocnik podniósł, że opinia nie odzwierciedla faktu, że skarżący nie brał udziału w tłumieniu buntu, gdyż naprzód był zakładnikiem aresztowanych, po uwolnieniu przebywał w szpitalu, a gdy powrócił bunt był zlikwidowany. Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że w przedmiotowej opinii nie uwzględniono szeregu nagród jakie otrzymał skarżący pełniąc służbę.
W pisemnej odpowiedzi na skargę, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/ Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Jak stanowił parg.4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 1997r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Służby Więziennej, które obowiązywało w chwili sporządzania opinii i rozpoznawania odwołania od opinii, opinia o służbie powinna w szczególności określać:
1) kwalifikacje zawodowe funkcjonariusza,
2) zakres powierzonych zadań i czynności oraz sposób wywiązywania się z nich,
3) szczególne osiągnięcia w służbie oraz przyznane funkcjonariuszowi z tego tytułu nagrody i wyróżnienia,
4) fakty naruszenia dyscypliny służbowej, za które funkcjonariusz został ukarany, jeżeli wymierzona kara nie została zatarta lub darowana,
5) przyczyny ustania stosunku służbowego.
Nadto opinia o służbie powinna rzeczowo oceniać służbę funkcjonariusza i przedstawiać jego dorobek zawodowy. Opinię sporządza się na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych funkcjonariusza oraz na podstawie oceny przebiegu służby, a także należy uwzględnić oceny funkcjonariusza zawarte w okresowych opiniach służbowych.
W zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy treść opinii o służbie jak i w samej opinii organy zamieściły sformułowanie, że skarżący "...uczestniczył w likwidacji buntu / groźnych wystąpień osadzonych / w jednostce...". Ten fragment opinii jest m.in. przedmiotem skargi w której skarżący podnosi, że nie uczestniczył w likwidacji buntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę miał m.in. na uwadze, że zawarte w opinii sformułowanie "likwidacja buntu" wskazuje jednoznacznie na charakter udziału skarżącego w tym wydarzeniu. Z takiego określenia można jednoznacznie wnioskować, że skarżący brał czynny i bezpośredni udział w podejmowanych czynnościach wobec osadzonych, których celem było doprowadzenie do likwidacji powstałego buntu. Ten fragment opinii nie zawiera zatem danych, informacji, które wskazywałyby na sam fakt uczestnictwa skarżącego w wydarzeniach, które miały miejsce w Areszcie Śledczym w 1989r., ale jednoznacznie wskazuje jaki był charakter tego uczestnictwa. A zważywszy, że skarżący od 5 grudnia 1989r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, określenie zawarte w opinii o udziale w likwidacji buntu nie oddaje rzeczywistego charakteru udziału skarżącego w przedmiotowym wydarzeniu.
Zasadne są również zarzuty skarżącego co do fragmentu opinii dotyczącej aktywności zawodowej. W przedmiotowej sprawie należało wskazać szczególne osiągnięcia w służbie, nagrody, wyróżnienia, dorobek zawodowy tego z okresu czasu, gdy skarżący pełnił służbę. Z dokumentów znajdujących się w aktach personalnych skarżącego, a to opinii o służbie z dnia [...] 1998r. obejmującej okres od [...] 1994r. do [...] 1998r. wynika brak jakichkolwiek zastrzeżeń do pracy skarżącego, również decyzją personalną nr [...] z dnia [...] 1999r. przyznano skarżącemu nagrodę pieniężną "za zaangażowanie w realizacji zadań służbowych, wysoką dyspozycyjność, wnikliwość w rozwiązywaniu problemów zawodowych co znalazło potwierdzenie w protokole kompleksowej kontroli jednostki". Tymczasem w zaskarżonej decyzji jest mowa obniżeniu aktywności zawodowej skarżącego na co mają wskazywać dokumenty z 1996-2000r. Tym samym to generalne sformułowanie o obniżeniu aktywności zawodowej skarżącego pozostaje przynajmniej w części w sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach personalnych.
Stąd też ocena aktywności zawodowej skarżącego powinna obejmować okres czasu gdy wykonywał służbę z zaznaczeniem, że dotyczy to właśnie tego okresu, a następnie wskazaniem, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim /np. w okresie 12 miesięcznego zwolnienia lekarskiego trudno mówić o obniżeniu aktywności zawodowej, skoro w tym okresie czasu brak było jakiejkolwiek aktywności zawodowej/.
Tym samym zawarta w opinii ocena aktywności zawodowej skarżącego jest niespójna i nie kompletna w stosunku do dokumentów znajdujących się w aktach personalnych, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.77 Kpa, a więc bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenia art.7 Kpa czyli bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 parag 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy opinię o służbie, albowiem stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 ustawy powołanej wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło