II SA/Kr 36/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-14
Skład orzekający: Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy złożyli skargę kasacyjną i kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, pomimo wcześniejszego oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez NSA?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazali swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo złożenia skargi kasacyjnej i kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przedstawili oni wystarczających dokumentów do weryfikacji ich sytuacji finansowej, a ich argumentacja w sprzeciwie od postanowienia referendarza była powtarzalna i nie korelowała z motywami rozstrzygnięcia. Wcześniejsze postanowienia sądów, w tym NSA, również wskazywały na brak podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku oddalającego ich skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były oddalane, w tym przez NSA. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia braków wniosku, żądając m.in. dokumentów finansowych. Skarżący nie przedstawili wszystkich wymaganych dokumentów, a referendarz sądowy oddalił ich wniosek, wskazując na niepełność informacji i potencjalne poświadczenie nieprawdy dotyczące posiadania rachunków bankowych. Skarżący wnieśli sprzeciw, który został rozpatrzony przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. i K.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 października 2010 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek J.W. i K.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy, a postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie na to postanowienie.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.W. i K.W. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 października 2010 r. (.....) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Od powyższego orzeczenia skarżący złożyli skargę kasacyjną wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w skład ich majątku wchodzi dom o pow. 110 m² oraz mieszkanie o pow. 70 m². Skarżąca nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu męża. Skarżący uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.500 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 12 marca 2012 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków wniosku poprzez udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżących, zeznania podatkowego skarżących za rok 2011 r., zeznania podatkowego skarżącego za rok 2011 r. dotyczącego prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (PIT 28 lub PIT 36L), przedłożenie przez skarżącego kserokopii deklaracji VAT za grudzień 2011 oraz styczeń i luty 2012 r., przedstawienie historii rachunku bankowego firmowego i prywatnego skarżących za ostatnie trzy miesiące, przedłożenie przez skarżących zaświadczenia z właściwego wydziału komunikacji o posiadanych pojazdach mechanicznych lub ich braku oraz oświadczenie skarżącej dotyczące źródeł jej utrzymania.
W odpowiedzi na wezwanie sądu pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 22 marca 2012 r. podał, iż skarżący K.W. prowadzący działalność gospodarczą nie złożył jeszcze zeznania podatkowego za rok 2011, skarżący nie posiadają kont bankowych ani osobistych ani firmowych jak też żadnych pojazdów mechanicznych, a skarżąca pozostaje na utrzymaniu męża. Do pisma dołączone zostały kserokopie faktur za śmieci za III i IV kwartał 2011 r., kserokopie faktury za energię elektryczną, za gaz, ubezpieczenie domu oraz pokwitowanie wpłaty do urzędu skarbowego z tytułu podatku VAT za miesiąc grudzień 2011 r.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że skarżący nie przedstawili wszystkich informacji żądanych w piśmie z dnia 12 marca 2012 r., a ograniczyli się jedynie do tych, które korzystnie mogłyby wpłynąć na ocenę ich sytuacji finansowej. Nie przedstawili deklaracji VAT za grudzień 2011 r. oraz styczeń i luty 2012 r. przedstawiając tylko pokwitowanie wpłaty podatku Vat za grudzień 2011 r.
Nadto referendarz sądowy podniósł, że skarżący poświadczyli nieprawdę twierdząc, iż nie posiadają żadnych rachunków bankowych. Zgodnie bowiem art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. nt 101, poz. 1178 z 1999 r.) przedsiębiorca jest obowiązany do dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego tego przedsiębiorcy, w sytuacjach wymienionych w ustawie. Nadto na stronie internetowej firmy obok numeru NIP widnieje również nr rachunku bankowego.
Na w/w postanowienie referendarza skarżący wnieśli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Podnieśli, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana poprzez wzięcie pod uwagę możliwości finansowych, które strona skarżąca udowodniła w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy i należycie oceniać realne możliwości strony w danym momencie. Wskazali również, że gdyby mieli odpowiednie środki, to postępowanie w zakresie prawa pomocy nie toczyło by się. Dodali, że abstrakcyjne wydaje się wnioskowanie odnoszące się do faktu korzystania z pomocy pełnomocnika z wyboru, który został ustanowiony w głównej sprawie administracyjnej ponad dwa lata temu, a nadto może on działać pro bono. Wskazali też, że nawet gdy z deklaracji VAT 7 wynika, że spółka cywilna której wspólnikiem jest skarżący uzyskała określone obroty to nie jest to jednoznaczne z uzyskaniem przychodu przez wspólnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie wniosek skarżących obejmował przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) dalej ppsa pZgodnie z art. 246 §1rzyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Aby możliwa była weryfikacja zaistnienia w/w przesłanek wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. (art. 252 ust. 1 ppsa).
Z kolei jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ppsa).
Rozpatrywany wniosek nie był pierwszym wnioskiem skarżących w sprawie. Jak podano na wstępie, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2011 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na prawidłowość orzeczenia tego sądu. Podał, że z załączonych do wniosku dokumentów nie wynika, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Z nadesłanych do wniosku z dnia 22 grudnia 2011 r. dokumentów nie wynika, aby zmieniła się sytuacja materialna skarżących. Co więcej skarżący nie nadesłali dodatkowych dokumentów umożliwiających dokładną weryfikację ich sytuacji finansowej.
Niczego nowego do przedmiotowej sprawy nie wniósł też sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 12 kwietnia 2012 r., jego treść jest w zasadzie identyczna z treścią wnoszonych już do tut. Sądu tak sprzeciwu jak i zażalenia na uprzednio wydane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto argumenty podane w sprzeciwie nie korelują z motywami rozstrzygnięcia wskazanymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 kwietnia 2012 r.
W związku z powyższym na podstawie art. 246§1 pkt 2 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło