II SA/Kr 3610/01
WyrokWSA w Krakowie2004-04-20
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, zamiast dochodzonego świadczenia przedemerytalnego, może zostać wydana bez wyraźnego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania świadczenia korzystniejszego i bez wyczerpującego uzasadnienia prawnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 kpa. Organ pierwszej instancji nie wykazał przyczyn przyznania mniej korzystnego świadczenia (zasiłku przedemerytalnego) zamiast dochodzonego świadczenia przedemerytalnego. Organ drugiej instancji nie sanował tej sytuacji poprzez powołanie w uzasadnieniu materialno-prawnych podstaw odmowy przyznania korzystniejszego świadczenia. Brak wyraźnego rozstrzygnięcia o odmowie w decyzji organu pierwszej instancji skutkuje niespójnością decyzji organu drugiej instancji.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego, jednak organy administracji przyznały jej zasiłek przedemerytalny. Skarżąca argumentowała, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (utrata renty inwalidzkiej, brak orzeczenia o niepełnosprawności), co powinno kwalifikować ją do świadczenia przedemerytalnego. Organy obu instancji uznały, że skarżąca spełnia warunki do zasiłku przedemerytalnego, ale nie do świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec sprawozdawca Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 30 października 2001 r, Nr : [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Decyzją z dnia 30.10.2001r. ( [...] ) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] .2001r. ([...] ) w sprawie przyznania M. W. zasiłku przedemerytalnego od [...] .2001r. - w wysokości [...]zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda powołując się na przepis art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ) oraz art. 24 ust. 2 tej ustawy i art. 37j ust. 2 uznał za wykazany przez M. W. okres zatrudnienia od [...].1965 do [...].1982r. od [...].1982 do [...] .1990r. od [...].1990 do [...].1992, od [...].1993r. do [...].1997, od [...].1997r. do [...].1999r. - w pełnym wymiarze czasu pracy, oraz okres zatrudnienia od [...].1999r. do [...].2001r. -w wymiarze czasu pracy 1/2 etatu przy czym rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem przez zakład pracy na podstawie art. 36 §1 pkt 3 kodeksu pracy- tj. z przyczyn innych niż określone w art. 37k ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu ( w/w). W tym stanie faktycznym M. W. zdaniem organów obu instancji spełnia warunki uprawniające jedynie do zasiłku przedemerytalnego przewidzianego art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W skardze na powyższą decyzję M. W. domagała się jej uchylenia i przyznania świadczenia przedemerytalnego w miejsce - zasiłku. Rozwiązanie umowy o pracę z Zakładem Pracy Chronionej w [...] nastąpiło wskutek utraty uprawnień do renty inwalidzkiej, którą pobierała od 1995r. Wypowiedzenie umowy o pracę z dniem [...] 2001r. Zakład umotywował brakiem orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem skarżącej taka motywacja kwalifikuje przyczyny rozwiązania umowy o pracę jako dotyczące zakładu pracy, a posiadanie 36 -cio letniego okresu uprawniającego do emerytury, jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanek od których zależy przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, gdyż M. W. ur. [...].1949r. nie spełnia warunków wymienionych w art.37 k ust. 1 pkt 1 i 2 ani pkt 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast spełnia warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego ( art. 37 j ust. 1 ).
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania administracyjnego na podstawie dowodów w ramach uprawnień wynikających z dyspozycji art. 80 kpa przyjęto, iż skarżąca składając wniosek o świadczenie przedemerytalne udokumentowała wymagany 35 letni okres uprawniający do emerytury, oraz spełnia określone art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. M. W. ur. [...] .1949r. będąc w okresie od [...].1999 r. do [...].2001r. zatrudniona w wymiarze 1/2 etatu w Zakładzie Pracy Chronionej, utraciła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i nie przedłożyła orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie takie stanowi warunek zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji stwierdził, iż M. W. spełnia warunki określone przepisem art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu tj, posiada uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego w wysokości określonej w ust. 2 tego przepisu. Wydając decyzję o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, organ pierwszej instancji nie wyrzekł o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego, pomimo, iż złożona przez skarżącą dokumentacja płacowa jednoznacznie wskazywała, że oczekuje ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego ( art. 37 k ust. 3). Nie wyjaśnił także swego stanowiska co do przyczyn przyznania świadczenia mniej korzystnego od dochodzonego przez skarżącą. Kwestię tę wyjaśnił dopiero organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której zastosowanie do rozpatrzenia niniejszej sprawy wynika z treści art. 97 §1 ustawy z daty j.w. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153 poz. 1271 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do przepisu art. 107 kpa decyzje i jej uzasadnienie powinny spełniać określone warunki. W szczególności §3 tego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Organ pierwszej instancji nie wykazał przyczyn dla których przyznano inne - mniej korzystne świadczenie tj. zasiłek przedemerytalny, co w sposób oczywisty wyklucza przyznanie świadczenia przedemerytalnego, którego domagała się skarżąca. Natomiast utrzymująca to orzeczenie w mocy decyzja organu drugiej instancji nie sanuje tej sytuacji poprzez powołanie w uzasadnieniu materialno- prawnych podstaw z powodu których dochodzone świadczenie nie może zostać przyznane. Nadto skutkiem tego uzasadnienie stało się nieadekwatne do wyrzeczenia zawartego w decyzji co także stanowi naruszenie art. 107 §3 kpa. Wprawdzie decyzja o przyznaniu mniej korzystnego świadczenia, sama w sobie stanowi odmowę świadczenia korzystniejszego jakim w przypadku skarżącej byłoby świadczenie przedemerytalne, jednakże brak w decyzji pierwszoinstancyjnej wyrzeczenia o odmowie skutkuje niespójnością decyzji organu drugiej instancji powołującego podstawę prawną tej odmowy.
Naruszenie zasad określonych art. 107 kpa mogło mieć istotny wpływ na wyniki postępowania, dlatego na mocy art. 145 §1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.
Natomiast nie doszło w rozpatrywanym przypadku do naruszenia zasady dwuinstancyjności ( art. 15 kpa), albowiem w sytuacji gdy z rejestracją w urzędzie pracy połączony jest wniosek o określone świadczenie, to w myśl art. 61 kpa wszczyna się postępowanie administracyjne w tej sprawie.
W przypadku, gdy organ w ramach swych uprawnień oceni, iż stronie przysługuje prawo do świadczenia lecz mniej korzystnego niż dochodzone nie może poprzestać na odmowie. Z kolei przyznanie jednego ze świadczeń przewidzianych ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyklucza przyznanie w tym samym okresie pozostałych. Z tych względów postępowanie w sprawie o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego ma jednolity charakter, a jego wynikiem może być przyznanie jednego z tych świadczeń, o ile spełnione zostaną ustawowe przesłanki warunkujące nabycie uprawnienia.
Sąd pomimo wymogów art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzekł o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji, gdyż oznaczałoby to wstrzymanie wypłaty przyznanego świadczenia co jest sprzeczne z treścią art. 134 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło