II SA/Kr 364/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2008 r. sprawy ze skargi W.D. na uchwałę Rady Gminy w G. z dnia [....] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gmina G. postanawia: odrzucić skargę W. D., B. T., T. T., H. L., J. L., A. G., B. J., J. J., T. S., J. S., G. S., P. S., J. W., J. W. i A. G. pismem z dnia [...] marca 2008r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 2006r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w [...] wniosła o jej oddalenie uznając zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Sąd wezwał skarżących pismami z dnia 30.04.2008r. do uiszczenia wpisów sądowych od wniesionej skargi. Wpis taki w kwocie 300 zł wpłynął tylko od W. D. Postanowieniem z dnia 14.07.2008r. WSA w Krakowie odrzucił skargi B. T., T. T., H. L., J. L., A. G., B. J., J. J., T. S., J. S., G. S., P. S., J. W., J. W. i A. G., gdyż skarżący nie uiścili wpisu w zakreślonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Podstawowymi kwestiami w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia przez W. D. skargi na w/w uchwałę Rady Gminy w [...] oraz zachowanie procedury związanej z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu stanowiącego samorządu terytorialnego. Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Również art.101 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001r. Dz.U. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) wskazuje, iż skargę do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Skargę na taką uchwałę można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców powiatu, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Natomiast w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym w sprawie wezwania stosuje się przepisy o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 k.p.a.). Przepis art. 35 k.p.a. przewiduje natomiast, że organy administracji mają obowiązek załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później, niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągi dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. Z tak sformułowanych przepisów wynika, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 k.p.a., przy czym ustawa o samorządzie gminnym nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania. Oznacza to, że skarżący nie musi wyczekiwać na odpowiedź właściwego organu, tzn. ma prawo wezwać organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wnieść skargę do sądu, a skarga taka nie będzie skargą przedwczesną. Istotne jest jedynie to, by przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia, a wezwanie to ma być bezskuteczne. O bezskuteczności wezwania natomiast można mówić zarówno wówczas, gdy właściwy organ nie uwzględni wezwania i to stanowisko przedstawi w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajmie stanowiska w sprawie wezwania i nie udzieli odpowiedzi skarżącemu. W każdym z tych przypadków jednak będzie miał zastosowanie inny termin dla wniesienia skargi - bądź trzydziestodniowy, bądź też sześćdziesięciodniowy. Jeśli skarżący po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia otrzyma odpowiedź na wezwanie i stwierdzi, że nie jest ono skuteczne, to wówczas może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie. Ów termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi zaczyna biec tylko wówczas, gdy doręczenie odpowiedzi na wezwanie nastąpi przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, chyba że skarżący już wcześniej nie czekając na odpowiedź złoży skargę. Jeśli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, a skarżący wyczekuje na stanowisko organu, to powinien wnieść skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy skarżący kilkakrotnie występowali z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Po raz pierwszy z wezwaniem wystąpili do Zarządu Gminy w [...] (!) pismem z dnia [...] lipca 2007r., w którym żądali zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a w którym zawarte były również zarzuty co do nieprawidłowości w przeprowadzeniu procedury planistycznej. Powyższe pismo wpłynęło do Urzędu Gminy w [...] w dniu [...] lipca 2007r. Już to pismo należy traktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie stwierdzić należy, że zostało ono skierowane do nieistniejącego na gruncie obowiązującego prawa organu. Dodatkowo odpowiedź na wezwanie została udzielona przez Wójta Gminy [...], a nie przez Radę Gminy [...]. W ocenie Sądu odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego nie może być udzielona przez którykolwiek organ gminy, lecz przez organ właściwy do ewentualnego uwzględnienia skierowanego przez wnioskodawcę wezwania. Wezwanie do usunięcia naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego nie ma bowiem wyłącznie charakteru wymogu formalnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, lecz jego istotą jest skłonienie organu, który podjął zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie do ponownego przeanalizowania zasadności wydanego aktu z punktu widzenia zarzutów podniesionych w wezwaniu i do ich ewentualnego uwzględnienia. W sytuacji zaskarżenia uchwały rady gminy, to ona powinna udzielić odpowiedzi na wezwanie, a w sytuacji zaskarżenia zarządzenia wójta (burmistrza, prezydenta), to wójt (burmistrz, prezydent) powinien udzielić odpowiedzi na wezwanie. Podkreślić także należy, że nie można wykluczyć sytuacji konfliktu pomiędzy organem wykonawczym a stanowiącym i kontrolnym gminy, co dodatkowo umacnia tezę o konieczności udzielenia odpowiedzi na wezwanie przez właściwy organ. W przypadku skargi na uchwałę dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego powinna zatem udzielić rada gminy, tj. na gruncie niniejszej sprawy Rada Gminy [...], do której Wójt tejże gminy miał obowiązek przekazać wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 sierpnia 2006 r., II OSK 1009/06 (publ. na stronie internetowej NSA) wyraził pogląd, że "w przypadku wezwania do usunięcia naruszenia uchwałą rady gminy, stanowisko w sprawie wezwania powinna zająć rada gminy, ponieważ tylko rada gminy może zweryfikować uchwałę, której dotyczy wezwanie. Zajęcie stanowiska w sprawie wezwania przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i poinformowanie o tym wzywającego nie może być traktowane jako stanowisko rady gminy, jeżeli rada w tym przedmiocie nie zajmowała stanowiska. W takim przypadku (...) należy przyjąć, że rada gminy nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie" . Termin do wniesienia skargi wynosił więc w tym przypadku sześćdziesiąt dni od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i upłynął 25 września 2007r. Kolejne wystąpienie skarżących z żądaniem usunięcia naruszenia prawa, zawarte były w pismach z 3 września 2002r. (data wpływu 3.09.2007r.) i z 12 lutego 2008r. (data wpływu 14.02.2008r.). W wyniku tego ostatniego wystąpienia została złożona skarga będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Jednocześnie podkreślić należy, że każde kolejne wystąpienie w tej samej sprawie nie jest wezwaniem w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r, nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) i nie może być traktowane jako wezwanie, od daty którego należy liczyć termin do wniesienia skargi lub udzielenia odpowiedzi przez właściwy organ. Zgodnie z orzecznictwem NSA wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy, jest czynnością prawną która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest odpowiednikiem środka odwoławczego, o jakim mowa w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Środek odwoławczy na dane rozstrzygnięcie można wnieść tylko raz. Ta sama osoba nie może wielokrotnie składać wezwania do tego samego organu w tej samej sprawie, dotyczącej tej samej uchwały. (postanowienie WSA w Warszawie z 9.09.2005r., sygn. akt VI SA/Wa 1888/04) Na powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny zwracał już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu postanowienia z 20.12.2007r., sygn. akt 1206/07. Podsumowując stwierdzić należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione m.in. przez skarżącą zawierało (i tym samym było nim tak w ujęciu formalnym jak i materialnym) pismo z dnia 12.07.2007r. Późniejsze pisma z 3.09.2007r. i 12.02.2008r. (podpisane m.in. przez skarżącą), chociaż również zawierające wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie stanowią wezwania w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Jak wskazano wyżej wezwanie do usunięcia prawa z [...].07.2007r. wpłynęło do organu w dniu 27.07.2007r., a w konsekwencji termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym minął w dniu 25.09.2007r. Tymczasem skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została dopiero 25.03.2008r. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art.58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), który mówi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli skargę wniesiono po upływie terminu do jej wniesienia.