II SA/Kr 3680/01
WyrokWSA w Krakowie2006-02-02
Skład orzekający: Grażyna Firek, Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, nie badając jego twierdzeń o udziale w walkach z "rozbitkami wojsk niemieckich" w okresie służby wojskowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, ponieważ nie zbadał jego twierdzeń o udziale w walkach z "rozbitkami wojsk niemieckich" w okresie służby wojskowej. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut osoby o pozbawienie uprawnień kombatanckich, wskazujący na zachowanie uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie, powinien być rozpoznany w postępowaniu weryfikacyjnym. Brak dowodów w aktach sprawy, które jednoznacznie wykluczałyby udział jednostki skarżącego w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił skarżącego K. P. uprawnień kombatanckich przyznanych za "udział w walkach z reakcyjnym podziemiem". Organ stwierdził, że skarżący pełnił służbę wojskową po terminie określonym w ustawie i nie wykazał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając nieprawidłową ocenę przebiegu służby wojskowej i twierdząc, że walczył z "rozbitkami wojsk niemieckich". Organ utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek ( spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 30 października 2001r. Nr [...] w przedni, pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] września 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego K. P. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IISA /Kr 3680/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na podstawie art 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. zł 997 r. Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami) pozbawił K. P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1985 r. z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem WOP od [...] lipca 1947 r. do [...] grudnia 1947 r." tj. łącznie 6 m-cy, wskazując, że w/wymieniony w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim po [...] czerwca 1947 r. tj. po terminie określonym w art. 25 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy i z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cyt. ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że w/w. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a w myśl art, 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.
We wniosku z dnia [...] września 2001 r. K. P. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając, ze ocena przebiegu jego służby wojskowej nie jest prawidłowa i sprawiedliwa albowiem Kierownik Urzędu nie wziął pod uwagę, że wnioskujący w czasie tej służby walczył z "rozbitkami wojsk niemieckich".
Decyzją z dnia 30 października 2001 r.. Nr [...] na podstawie art. l 38§1 pkt l w związku z art.127§ 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U.z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dn. [...] września 2001 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponownie wskazując, że K. P. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" , w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim po [...] czerwca 1947 r. tj. od [...] lipca 1947 r. do [...] grudnia 1947 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach , a zgodnie z art.25 ust2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Nadto wskazał, że zgodnie z treścią powołanego przepisu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy, a stanowisko takie znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie K. P. domagał się ponownego rozpoznania sprawy, zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przywrócenie uprawnień kombatanckich i ponownie przytoczył argumenty uprzednio zgłoszone we wniosku z dnia 18 września 2001 r. podkreślając ponownie, że służbę wojskową odbywał w ramach WOP w okolicach Szczecina i walczył z "rozbitkami wojsk niemieckich".
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie ponownie przytaczając okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z I997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 , a uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] maja 1945 r. do [...] czerwca 1947 r, Już w toku postępowania administracyjnego skarżący podnosił, że jakkolwiek uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walkach w ramach Wojska Polskiego w okresie od [...] lipca 1947 r. r. do [...] grudnia 1947 r. to spełnił przesłanki do przyznania mu uprawnień kombatanckich albowiem w czasie służby wojskowej w WOP w okolicach [...] brał udział w walkach w "rozbitkami wojsk niemieckich", a zatem faktycznie powoływał się na nową podstawę nabycia uprawnień tj. określoną w art. l ust.2 pkt 6 cyt. ustawy. W aktach ZBOWiD jak i w aktach postępowania weryfikacyjnego brak jest jakichkolwiek dokumentów z których można by wysnuć wniosek, ze jednostka w której odbywał służbę skarżący w okresie od [...] lipca 1947 r. do [...] września 1949 r. nie brała udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cyt. ustawy , a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu nie wskazał na podstawie jakiego dowodu dokonał ustalenia, ze jednostka w której służył skarżący nie brała udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w cyt. przepisie.
Należy też podkreślić, że w uchwale z dnia 4 marca 2002 r. opublikowanej w OPS 13/01 i ONSA z 2002 r. nr 4 poz. 132 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich . Wojewódzki Sad Administracyjny w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni pogląd ten podziela. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można bowiem zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.
W tym stanie argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o niemożności odniesienia się do okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie może zostać uznana za prawidłową,
Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 §1 pkt l a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz. 1270 ze zm./, a o kosztach postępowania na zasadzie art.200 tej. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło