II SA/Kr 374/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie AWSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2004 r sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w części dotyczącej działki ewidencyjnej [...] z dnia 29 grudnia 2000 r, Nr : [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji w częściach orzekających o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów co do działki ewidencyjnej [...] obrębu [...] , II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...] ([...]) złotych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , po rozpatrzeniu odwołania B. M., decyzją z dnia 29 grudnia 2000r [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2000r znak [...] , orzekającą o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów obrębu [...] . Decyzję oparto na przepisach " art. 138 §1" kpa, 7 "b" ustawy z dnia 17 maja 1989 " Prawo geodezyjne i kartograficzne" ( tj. Dz. U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086) oraz §30 Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158 , poz. 813). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przyjęto następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne: Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] 2000r, orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] zmian, polegających na uwidocznieniu podziału szeregu działek objętych różnymi pozycjami rejestru, a w tym podziału objętej pozycją 89 rejestru gruntów, działki ewidencyjnej Nr [...] o pow. 1.40 ha własności S. D., na działki [...] o pow. 0.27 ha, [...] o pow. 0.27 ha i [...] o pow.0.36 ha. Za podstawę wprowadzenia zmian przyjął organ I instancji mapę uzupełniającą (sporządzoną [...] 1999r przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w [...] - Pracownia Terenowa w [...] ), przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej za Nr [...] w dniu [...] .1999r. Mapa ta według ustaleń organu I instancji odzwierciedlała określone operatem pomiarowym wyniki pomiaru stanu faktycznego gruntów przyległych do potoku "[...] " na odcinku tzw. "zabezpieczania przeciwpowodziowego "we wsi [...] . Decyzja ta została następnie sprostowana postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] 2001r ( znak [...]), w części powierzchni działki [...] , która w miejscu podanej " 0.27" oznaczono na "0.77ha". Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosła B. M. "zarządzająca masą spadkową" po bracie S. D., podnosząc, że [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych nie uzgodnił wcześniej podziału, oraz, że nadal jest właścicielem działki Nr [...] , na której dokonano zmian. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji podkreślił, że rozpatrując odwołanie dokonano sprawdzenia prawidłowości wprowadzenia zmian i dokumentów będących podstawą ich wprowadzenia, oraz, że powstałe z podziału działki, pozostawione są w dotychczasowych jednostkach rejestrowych. Wskazano, że powołując się na zebrane w postępowaniu odwoławczym dowody, że S. D. dnia [...] . 1997r wyraził zgodę na wejście z robotami ziemnymi mającymi na celu regulację rzeki po powodzi na teren jego działki ewid.Nr [...] , oraz że [...] .1998r B. M. jako jego siostra wyraziła w obecności Sekretarza Gminy i wykonawcy zgodę na roboty ziemne i regulacyjne. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że pomiar i wykonana w jego wyniku mapa uzupełniająca stanowiły dokumenty, uprawniające do wprowadzenia zmian na podstawie §30 ust. 4 Rozporządzenia z 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków, których celem było doprowadzenie operatu ewidencyjnego do zgodności ze stanem faktycznym. Zaznaczono, że powierzchnia działek objęta poszczególnymi jednostkami rejestrowymi nie uległa zmianie, a nowe oznaczenia mogą służyć do dalszych działań prawnych w zakresie przeniesienia własności ( np. wykupu lub wywłaszczenia). Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła B. M.. Skargę oparto na zarzucie sprzeczności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, podniesiono, że nieżyjący już - brat skarżącej, S. D. wyraził zgodę na wejście na teren działki Nr [...] w celu wykonania robót związanych z regulacją potoku, a nie wyrażał zgody na działania ograniczające prawa własności i podział działki. Skarga zarzuca, że dokonano podziału nie informując właściciela co było powodem podziału i zmniejszenia dotychczasowej powierzchni działki. Na rozprawie przed Sądem, skarżąca B. M. jako zarządzająca masą spadkową wyjaśniła, że S. D. do spadku testamentem powołał jej córkę B. M.. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko, w nawiązaniu do zarzutów skargi wskazano, że postanowieniem z dnia 19 marca 2001r sprostowano oczywisty błąd w oznaczeniu powierzchni działek powstałych z podziału, a wprowadzona zmiana nie wprowadza zmian podmiotowych, oraz że regulacja potoku w celu zabezpieczenia przeciwpowodziowego musiała uwzględnić przebudowę koryta, choćby sama działka [...] nie podlegała zniszczeniu powodzią, a wprowadzone zmiany do ewidencji odzwierciedlają wydzielenie koryta potoku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrolę tę sprawują sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej ( art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W sprawowaniu kontroli pod względem zgodności z prawem, nie jest Sąd związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy ( art. 134 ustawy Prawo o p.s.a). Kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2000r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.)- zwanej dalej ustawą - przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się jednolity dla kraju , systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określają przepisy art. 20 ust. 1,2,3,3a ustawy. Informacje te mają charakter przedmiotowy ( dotyczący gruntów) i podmiotowy ( dotyczący właścicieli względnie podmiotów, w których władaniu grunty i budynki się znajdują). Decyzja organu I instancji wyrzeka o wprowadzeniu zmian przedmiotowych, gdyż nie zmieniając danych co do podmiotów własności, zmienia dane w zakresie oznaczania gruntów objętych poszczególnymi pozycjami rejestru gruntów, a w tym wykasuje podział działki [...] objętej poz. 89 własności S. D. na trzy działki ewidencyjne. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy akceptował stanowisko organu I instancji, który za podstawę decyzji przyjmował także przepis §30 ust. 4 Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158, poz. 813 z późn. zm.). Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa zasad prowadzenia ewidencji w postępowaniu ewidencyjnym i wprowadzania w niej zmian. Czyniły to przepisy powołanego Rozporządzenia, które jednak w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji już nie obowiązywało. Utrata mocy przez przepisy powołanego Rozporządzenia z 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji i gruntów z dniem 1 lipca 2000r., nastąpiła na podstawie regulacji zawartej w art. 74 w zw. z art. 16 pkt 21 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej ( Dz. U. Nr 12 , poz. 136 z późń. zm.), powiązanej z brzmieniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjnym i kartograficzne (stanowiącym podstawę Rozporządzenia), nadanym od dnia 1 stycznia 1999r., przepisem art. 60 pkt 22 ustawy z dnia 24 lipca 1998r o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106 poz. 668). Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18.09.2001r sygn II SA/Kr 784/01 oraz z dnia 14.02.2002r II SA/Kr 1442/01 i z dnia 17 maja 2004r sygn akt II SA/Kr 3031/00. W okresie od dnia 1 lipca 2000r, do dnia 3 czerwca 2001r., brak było przepisów wykonawczych opartych na podstawie z art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do dnia wejścia w życie ( §89 ) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ).Podstawę wydania rozporządzenia przez ten Organ stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , w brzmieniu nadanym z mocą od dnia 23 lutego 2001r przepisem art. 31 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 120, poz.1268). Brak w czasie wydania zaskarżonej decyzji uregulowania postępowania ewidencyjnego, w tym w zakresie wprowadzania w ewidencji gruntów zmian w drodze prostowania ujawnionych błędów lub pomyłek, obligował organ odwoławczy do dbałości w ocenie czy organy prowadzące ewidencję wykazały dbałość o zachowanie przewidzianych art. 7 i 77 wymogów dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez zebranie dowodów w zakresie wyczerpującym i zdatnym do poddania ocenie całokształtu materiału dowodowego przy zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu. Z przedstawionych akt postępowania administracyjnego [...] , nie wynika czy postępowanie o wprowadzeniu zmian wszczęto z urzędu, czy na wniosek ( z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika tylko, że pomiar w 1999r został wykonany na wniosek Inspektoratu Rejonowego w [...] , [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych), brak również przewidzianego art. 61 §4 zawiadomienia S. D. lub osoby zarządzającej masą spadkową o wszczęciu i przedmiocie postępowania co do działki [...]. Wydaną dnia [...] .2000r. decyzję, poprzedzają tylko kopia z mapy ewidencyjnej z 1999r i mapy zasadniczej z 1999r ( k. 4-3) , natomiast wszystkie pozostałe dokumenty wszyte w akta- przed tą decyzją, oznaczone są datą 19 marca 2001r jako datą stwierdzenia ich zgodności z oryginałem ( k. 1 i n.), zaś wypis z rejestru gruntów obrazuje stan na 10.01.2001r. Stan akt nie pozwala zatem nawet na weryfikację, czy organ wprowadzając zmiany ci do działki ewidencyjnej [...] , w konkretnej sprawie dysponował dokumentami sporządzonymi na potrzeby tej sprawy. Trzeba tu podkreślić, że jedną decyzją wprowadzono szereg zmian dotyczących innych jednostek rejestrowych i to w sytuacji, gdy zmiany w pozycjach rejestrowych nie pozostawały w związku z innymi pozycjami rejestru. W istocie zatem jedna decyzja załatwia szereg odrębnych spraw z zakresu ewidencji gruntów. Nie wynika z akt postępowania, by zarządzająca faktycznie nieobjętą masą spadkową po S. D. B. M., miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, dowodów oraz przedmiotu sprawy. Powyższe uchybienia procesowe mogły mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż istotnie decyzja o wprowadzeniu zmian w ewidencji, odwołała się wyłącznie do wprowadzonej do zasobu geodezyjnego mapy uzupełniającej z dnia [...] .1999r, kreującej podział i odwołującej się do pomiaru uzupełniającego. Ponownie rozpoznając sprawę uwzględnią organy obowiązujący stan prawny w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów, oraz ewentualne zmiany podmiotowe po stronie skarżącej. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Lit "c" i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 200 w zw. z art. 209 ustawy. Wobec stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie zostało już wykonane, przez wprowadzenie zmian do rejestru gruntów w pozycji 89 jednostki rejestrowej, brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 152 ustawy.