II SA/Kr 376/05

PostanowienieWSA w Krakowie2006-03-27

Skład orzekający: Grażyna Firek, Mariusz Kotulski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo kwestionujące ustalenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, złożone przez właściciela działki sąsiedniej, które narusza jego interes prawny, powinno być traktowane jako zarzut, a uchwała o jego odrzuceniu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, czy też jako protest podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo O. i A. M. powinno być traktowane jako protest, a nie zarzut, ponieważ samo sąsiedztwo działek nie stanowi o naruszeniu interesu prawnego skarżących w stosunku do ustaleń dotyczących działek, do których nie mają tytułu prawnego. W związku z tym, uchwała Rady Miasta K. o odrzuceniu zarzutu była wadliwa, a skarga do sądu administracyjnego była niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, tj. braku uprzedniego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Stan faktyczny
O. i A. M. wnieśli pismo dotyczące projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru S. na W. w Krakowie, sprzeciwiając się planowaniu rezerwy dla budownictwa na terenach zielonych. Rada Miasta K. zakwalifikowała to pismo jako zarzut i uchwałą odrzuciła go. Skarżący podnieśli, że teren ten w studium uwarunkowań jest określony jako zieleń leśna, a jego zabudowa naruszałaby walory krajobrazowe i ekologiczne oraz mogłaby spowodować katastrofę budowlaną ze względu na skomplikowaną geologię. Wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta K. o odrzuceniu zarzutu.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie WSA Mariusz Kotulski AWSA Wojciech Jakimowicz (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2006 r. sprawy ze skargi O. i A. M. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] października 2004r., Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia skargę odrzucić Na podstawie uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] maja 1999r., Nr [...] przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru S. na W. w K. Projekt tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 1 lipca 2002r. do dnia 29 lipca 2002r. Pismem z dnia 17 lipca 2002r. protest do w/w projektu wnieśli O. i A. M. sprzeciwiając się planowaniu jakiejkolwiek rezerwy, zwłaszcza dla budownictwa jednorodzinnego, na terenach zielonych - rolniczych oznaczonych w projekcie planu symbolem 1R M4. Składający protest zgłosili również zastrzeżenia co do sposobu działania Zarządu Miasta K. w zakresie uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. Rada Miasta K. zakwalifikowała powyższe pismo z dnia 17 lipca 2002r. jako zarzut i na mocy § 3 uchwały z dnia [...] października 2004r., Nr[...] odrzuciła zarzut O. i A. M. Uzasadnienie tej uchwały zostało podzielone na "faktyczne" i "prawne". W części obejmującej uzasadnienie faktyczne w pierwszej kolejności wskazano, że zarzut wniesiony przez O. i A. M. został szczegółowo zbadany w oparciu o materiał dowodowy, który stanowiły m.in.: dokumenty formalnoprawne obrazujące przebieg procesu planistycznego (Uchwała Rady Miasta K. o przystąpieniu do sporządzania planu, komunikaty, obwieszczenia i zawiadomienia), dowodowe materiały merytoryczne (inwentaryzacja urbanistyczna, wnioski do planu, koncepcja planu, wykaz protestów i zarzutów wraz ze sposobem ich rozpatrzenia przez Zarząd Miasta K., prognoza oddziatywania na środowisko, wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K., informacja o zbadaniu spójności rozwiązań omawianego projektu planu z polityką przestrzenną Miasta określoną w w/w Studium. Wskazano również, że Miasto K. przystąpiło do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru S. na W. w K. w oparciu o uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] maja 1999r., Nr[...] określającą zasięg opracowania planu oraz ogólną problematykę opracowania. Sporządzony projekt planu został zaopiniowany i uzgodniony z właściwymi organami, a następnie wyłożony do publicznego wglądu. Wniesione protesty i zarzuty zostały rozpatrzone przez Zarząd Miasta K., wśród nich pismo O. i A. M. zakwalifikowane jako protest. Pismo to dotyczyło postulatu o utrzymanie terenu oznaczonego w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu symbolem 1R/M4 jako niebudowlanego (rolniczego) w warunkach zagrożeń środowiskowych. Odnosiło się do działek nie będących ich własnością, oznaczonych w ewidencji gruntów numerami "1", "2", "3", "4" obręb [...] K., znajdujących się na południe od działki nr "5" należącej do O. i A. M. Podniesiono, że projekt planu ustalał lokalizację działek nr "1", "2", "3", "4" obręb [...] w terenach przeznaczonych na cele rolnicze z możliwością zabudowy (1R/M4). W wyniku rozpatrzenia zarzutów Zarząd Miasta K. postanowił o uwzględnieniu zarzutu właściciela tych działek (ze względu na fakt, iż właściciel podczas wyłożenia poinformował o możliwości dojazdu do swego terenu z ul. P. poprzez działkę nr "6", będącą również jego własnością) w części dotyczącej sposobu użytkowania - poprzez wprowadzenie zapisu o przeznaczeniu terenu na cele mieszkalnictwa jednorodzinnego uwzględniając dojazd do działek z ulicy P. Natomiast zabudowę działek warunkuje się sporządzeniem ekspertyzy geologiczno-gruntowej z uwagi na położenie na stoku o dużym nachyleniu. W efekcie powyższego Zarząd Miasta K., działając w ramach kompetencji przyznanych przez ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym rozpatrzył protest państwa O. i A. M., częściowo go uwzględniając przez wprowadzenie zapisu warunkującego zabudowę na działkach nr "1", "2", "3", "4" obręb [...] od uzyskania pozytywnej specjalistycznej opinii geologicznej. Nieuwzględniona część została skierowana do ostatecznego rozstrzygnięcia przez Radę Miasta K. Organ planistyczny wskazał, ze pismo O. i A. M. zostało rozpatrzone przez Zarząd Miasta K. jako protest, jednakże ze względu na ukształtowanie terenu O. i A. M. podnoszą, że przeznaczenie a następnie sposób zagospodarowania działek położonych na stoku powyżej ich działki może oddziaływać na ich nieruchomość. W związku z tym, ze względu fakt, że lokalizacja ewentualnej przyszłej zabudowy na działkach sąsiednich może oddziaływać na działkę nr "5", Rada Miasta K. rozpatrzyła pismo O. i A. M. jako zarzut. Rada Miasta K. rozpatrując treść pisma zakwalifikowanego jako zarzut wzięła pod uwagę kilka okoliczności. Wskazano, że: - w związku z treścią zarzutu Rada Miasta odniosła się do rozwiązań planistycznych dotyczących nie tylko przedmiotowych działek, ale całokształtu ustaleń projektu planu oraz zważyła interesy obu właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Podkreślono, że zarzut, mimo że jest indywidualnym środkiem prawnym przysługującym określonym podmiotom, w trakcie procesu planistycznego winien również być rozpatrywany w nawiązaniu "do projektu planu, jego celów i założeń oraz całościowych rozwiązań, a także w nawiązaniu do obowiązujących przepisów szczególnych, - omawiany teren (oznaczony w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu jako 1R/M4) w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K. przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową (M4). Projekt planu podtrzymuje budowlany charakter terenu, wprowadzając jednak warunek poprzedzenia zabudowy działek sporządzeniem ekspertyzy geologicznogruntowej z uwagi na położenie na stoku o dużym nachyleniu. Mając na uwadze warunki bezpieczeństwa osób i mienia oraz uwzględniając zaistniałe w ostatnim okresie katastrofy budowlane w wyniku osuwisk na terenach, gdzie dotychczas nie rejestrowano tych zjawisk, wprowadzono zapisy warunkujące zabudowę od wnikliwego rozpoznania geologicznego, szczególnie w terenach o spadkach powyżej 12%. Taki zapis będzie miał na celu próbę pogodzenia interesu właściciela działek nr "1", "2", "3", "4" obręb [...], któremu pozostawi się prawo ich zabudowy oraz interesu właściciela działki nr "5" obręb [...], który będzie miał gwarancję, że usytuowanie powyżej jego działki ewentualnej zabudowy będzie uwarunkowane wykonaniem ekspertyzy geologiczno-gruntowej. W uzgodnieniach, jakie przeprowadzono w trakcie procedury planistycznej Dyrekcja Zespołu [...] Parków Krajobrazowych nie wyraziła sprzeciwu odnośnie do zabudowy tego terenu, w związku z powyższym przyjęto, że nie znaleziono powodów do zastosowania przepisów art. 17 i 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 poz. 880) mówiącego o możliwości wprowadzenia różnego rodzaju zakazów. Dla terenu oznaczonego na rysunku projektu planu z wyłożenia do publicznego wglądu symbolem 1R/M4, w wyniku rozstrzygnięcia zarzutu właściciela terenu przez Zarząd Miasta K., uznano ewentualną możliwość zabudowy tego terenu i wyznaczono jako warunek wykonanie ekspertyzy geologiczno-gruntowej. W tekście planu zostanie również określony charakter ewentualnej przyszłej zabudowy (linia zabudowy, wskaźnik intensywności zabudowy, cechy architektoniczne bryły projektowanego budynku i jej dostosowanie do budynków istniejących) oraz sposób zagospodarowania działki (dojazd poprzez działkę nr "6", konieczność zachowania istniejącej zieleni wysokiej), - działki nr "1", "2", "3", "4" obręb [...], będące własnością osób trzecich, spełniają kryteria określone w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) odnośnie do możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie w sprawie wydania takiej decyzji jest w toku. Organ planistyczny wskazał, że rozpatrując wniesiony zarzut Rada Miasta przeanalizowała możliwości zabudowy wynikające z obowiązujących przepisów i pozostawiła ten teren jako budowlany, z zastrzeżeniem, że uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest uwarunkowane pozytywną opinią geologiczno-gruntową. W uzasadnieniu prawnym uchwały o odrzuceniu nieuwzględnionej części zarzutu wniesionego przez O. i A. M. wskazano, że generalną podstawą prawną odrzucenia złożonego zarzutu (w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. Nr 80, poz. 717) jest przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) stanowiący, że "o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne". Na podstawie rozpoznanego stanu faktycznego oraz przepisów prawa materialnego pozostających w związku z opisanym stanem faktycznym Rada Miasta K. uznała, że decyzją właściwą jest odrzucenie zarzutu, co oznacza pozostawienie zapisu umożliwiającego zabudowę na działkach nr "1", "2", "3", "4" obręb [...], pod warunkiem uzyskania pozytywnych wyników ekspertyzy geologicznej dla ewentualnej zabudowy na terenie omawianych działek. Podniesiono, że sposób rozstrzygnięcia zarzutu znajduje także uzasadnienie w przepisach ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), które wśród wielu zadań własnych gminy wyliczają sprawy ładu przestrzennego (art. 7 ust. 1 pkt 1), zaś jednym z podstawowych sposobów realizacji tego zadania jest sporządzanie i uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), w szczególności art. 1 ust. 2 pkt 1 nakazującego uwzględnienie w zagospodarowaniu przestrzennym wymogów ładu przestrzennego i urbanistyki. Zaznaczono, że Rada Miasta K. rozważała sposób rozstrzygnięcia zarzutu także i w aspekcie wymogów wynikających z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który mówi o walorach ekonomicznych przestrzeni i prawie własności oraz art. 3 ustawy stanowiącego, że "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny". Z uwagi na opisany wcześniej stan faktyczny Rada uznała, że w rozważanym przypadku istnieją przesłanki merytoryczne i prawne przemawiające za odrzuceniem omawianej części zarzutu. Ponadto przedmiotowy obszar w aktualnej sytuacji prawnej - braku planu miejscowego, zmienionych ustaw o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o ochronie przyrody - nie jest bezpośrednio chroniony zapisami ustawowymi. Organ planistyczny wyjaśnił, że przepis art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje radę gminy do rozpatrzenia zarzutu, nie obliguje natomiast rady do jego uwzględnienia. Rada gminy ma więc prawo do odrzucenia zarzutu, a tym samym naruszenia w przypadkach uznanych za konieczne interesu prawnego zainteresowanej osoby, jeżeli takim rozstrzygnięciem nie narusza prawa. Podkreślono także, iż plan miejscowy kształtuje wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) - może więc wprowadzać ograniczenia w tym zakresie, jeżeli tak jak w rozpatrywanym przypadku zachodzi niesprzeczność takich rozstrzygnięć z Konstytucją RP, kodeksem cywilnym oraz innymi ustawami. Poprzez opis stanu faktycznego i prawnego oraz związków między nimi wykazano w ocenie organu, że rozstrzygnięcie zostało podjęte w zgodzie z obowiązującym prawem materialnym, przez właściwy organ w ramach prawidłowo prowadzonej procedury planistycznej - może zatem być skutecznie wprowadzone do ustaleń planu. Rada Miasta K. odrzucając zarzut nie działała jej zdaniem w sposób dowolny ani nie nadużyła przysługującego jej na mocy przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym "władztwa planistycznego". Rozważana była również ewentualność uwzględnienia przedmiotowego zarzutu. Uznano jednak, że jego uwzględnienie wiązałoby się z naruszeniem interesu prawnego właściciela działek nr "1", "2", "3", "4" obręb [...], nie mającym oparcia w przepisach prawnych. W ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] października 2004r., Nr [...] w części odrzucającej wskazane wyżej zarzuty złożyli O. i A. M. podnosząc, iż skarżąc uchwałę w części dotyczącej podtrzymania zapisu umożliwiającego zabudowę na działkach nr "1", "2", "3" i "4" obręb [...], wnioskują o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że ich zarzut dotyczył ustaleń przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "S." dotyczących przeznaczenia obszaru 1R/M4 w odniesieniu do działek nr "1", "2", "3", "4", które to w przedstawionym projekcie planu zostały ujęte jako teren dopuszczający możliwość zabudowy. W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta K. teren 1R/M4 jest wyraźnie określony jako zieleń leśna. Mimo, że Studium uwarunkowań nie jest aktem prawa miejscowego, to zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jako akt wyższego rzędu wiąże organ Gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zapis "zieleń leśna" opisujący w studium uwarunkowań teren 1R/M4 powinien zatem zostać przeniesiony do planu miejscowego jako teren zielony bez możliwości jego zabudowy. Podniesiono, że domagając się utrzymania leśnego charakteru północnego zbocza S. skarżący mieli na względzie konieczność ochrony unikatowych walorów krajobrazowych, ekologicznych i kulturowych, które były podstawą do utworzenia B.-T. Parku Krajobrazowego. Zlokalizowanie na tym terenie budynków mieszkalnych wraz z niezbędną infrastrukturą stanowiłoby jawne naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 1 i 2, art. 153 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Podniesiono też, że północny stok S. to teren o szczególnie skomplikowanej tektonice, geologii i morfologii, w zgodnej opinii ekspertów zakwalifikowany został jako obszar osuwiskowy i sufozyjny. Wydanie zgody na rozpoczęcie inwestycji, praca ciężkiego sprzętu budowlanego i transportowego, wstrząsy i wibracje, to zgoda na dewastację S., ale przede wszystkim prowokowanie katastrofy budowlanej. Oznacza to rażące naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 20, art. 21, Konstytucji RP) poprzez stworzenie planowaną zabudową zagrożenia dla istniejących poniżej przy ul. P. budynków, wśród nich także budynku mieszkalnego skarżących, burząc istniejący stan ładu przestrzennego, obniżając jakość i warunki życia mieszkańców. Skarżący podnieśli, że przytoczoną wyżej argumentację podziela Wojewoda w treści postanowienia z dnia [...] stycznia 2005r. opiniującego negatywnie zamierzenia inwestycyjne na działkach "2", "3", "4" obręb [...], załącznik nr 3. Obok wniosku o uchylenie zaskarżonej uchwały, O. i A. M. wnieśli równocześnie o wstrzymanie postępowania odnośnie do wydania decyzji o warunkach zabudowy, toczącego się obecnie w Urzędzie Miasta K., o czym skarżący zostali poinformowani w uzasadnieniu odrzucenia zarzutu, o którym mowa. W odpowiedzi na skargę organ planistyczny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżących i wniósł o oddalenie skargi. Zaznaczono, że po uchwaleniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. (uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2003r.) zbadano i stwierdzono spójność rozwiązań projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "S." w K. z polityką przestrzenną miasta określoną w studium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Na gruncie spraw ze skarg na uchwały o odrzuceniu zarzutów do projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oznacza to, że sąd administracyjny ma kompetencje do zbadania, czy zaskarżona uchwała zawiera prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, pozwalające stwierdzić brak dowolności w działaniach organów planistycznych oraz ustalić prawidłowość trybu podjęcia zaskarżonej uchwały. Wskazać przy tym należy, na treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 23 i 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415) wprowadzają dwa rodzaje środków służących do kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Pierwszym z nich jest protest, przysługujący każdemu, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie (art. 23 ust. 1). Uchwała o uwzględnieniu lub odrzuceniu protestu nie musi spełniać szczególnych warunków formalnych i przepisy nie wprowadzają warunku jej doręczenia wnoszącemu protest. Na uchwałę o uwzględnieniu bądź odrzuceniu protestu przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie ogólnego przepisu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), wnoszona po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Drugim środkiem jest zarzut, który może wnieść jedynie podmiot szczególnie legitymowany: ten, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu planu (art. 24 ust. 1). Uchwała o uwzględnieniu bądź o odrzuceniu zarzutu powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 2), powinna zostać doręczona wnoszącemu zarzut (arg. z art. 24 ust. 4) i przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (art. 24 ust. 4). Przepisy te stanowią lex specialis wobec art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, a zwłaszcza należy przyjąć, że ze względu na wprowadzany tu termin wniesienia skargi strona skarżąca nie ma obowiązku występowania do organu gminy z wnioskiem o usunięcie naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia, o jakim mowa w art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym. Jak zasadnie podnosi się w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 14 maja 1996r., SA/Kr 2329/95, publ.: ONSA z 1997 r., nr 2, poz. 81) w tak uregulowanej sytuacji prawnej o przynależności danego pisma do kategorii protestów albo zarzutów nie może stanowić jego nazwa ani dowolne zakwalifikowanie przez organ gminy. Decydować może o tym jedynie to, czy w danej sytuacji został naruszony interes prawny lub uprawnienie autora pisma. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez ustalenia projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego przesądza o zakwalifikowaniu pisma jako zarzutu i zobowiązuje radę gminy do doręczenia uchwały o jego uwzględnieniu lub odrzuceniu i opatrzenia jej uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Z tego wywodzi się również obowiązek rady badania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia autora pisma, przed zakwalifikowaniem pisma do rzędu protestów lub zarzutów przed podjęciem uchwały. W przedmiotowej sprawie pismo (traktowane przez Zarząd Miasta K. jako "protest", a przez Radę Miasta K. jako "zarzut") kwestionujące wyłożony projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pochodzi od osób będących właścicielami działki znajdującej się w sąsiedztwie działek, których sposób przeznaczenia w projekcie planu jest kwestionowany przez O. i A. M. i które to działki - tak, jak działka należąca do skarżących - zostały objęte projektowaną zmianą planu. O. i A. M. nie kwestionują sposobu zagospodarowania działki nr "5" stanowiącej ich własność, lecz sposób zagospodarowania działek, do którego nie mają tytułu prawnego, tj. działek nr "1", "2", "3", "4". Samo sąsiedztwo nie może jednak stanowić o interesie prawnym O. i A. M. w stosunku do ustaleń dotyczących działek nr "1", "2", "3", "4", a tym bardziej o naruszeniu tego interesu przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Wskazywane przez organ planistyczny okoliczności związane z faktem, że "lokalizacja ewentualnej przyszłej zabudowy na działkach sąsiednich może oddziaływać na działkę nr "5" mogą być brane pod uwagę przy rozważaniu związków interesu prawnego skarżących z postępowaniem w indywidualnej sprawie administracyjnej dotyczącym np. ustalenia warunków zabudowy terenu lub wydania pozwolenia na budowę na terenie działek sąsiednich, nie mogą natomiast stanowić podstawy do uznania naruszenia interesu prawnego poprzez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania, przestrzennego. Należy bowiem podkreślić, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest jeszcze aktem prawa powszechnie obowiązującego i jako taki nie może wpływać na prawo własności, a tym bardziej naruszać tego prawa, jak i opartego na nim interesu prawnego. W związku z tym należy stwierdzić, że dokonana przez Radę Miasta K. zmiana kwalifikacji pisma z dnia 17 lipca 2002r. złożonego przez O. i A. M. z "protestu" na "zarzut" była nieuzasadniona, a w konsekwencji wadliwa jest również zaskarżona uchwała w przedmiocie "odrzucenia zarzutów". Wadliwe jest również pouczenie o trybie zaskarżenia tej uchwały do sądu administracyjnego. Uchwała powyższa podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skarżący na skutek wadliwego pouczenia nie zrealizowali przed wniesieniem skargi do sądu wyżej wskazanego ustawowego wymogu wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Tym samym nie wyczerpane zostały przez skarżących środki zaskarżenia, co powoduje, że ich skarga jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270), który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w art. 58 § 1 pkt 1- 5 cytowanej ustawy. Sytuacja taka ma niewątpliwie miejsce w przypadku błędnego zakwalifikowania protestu jako zarzutu, podjęcia w konsekwencji tego błędu uchwały w przedmiocie odrzucenia zarzutu i złożenia skargi do sądu bez uprzedniego wyczerpania przez skarżących przysługujących im środków zaskarżenia (por.: E. Radziszewski: Komentarz do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Warszawa 2002, s. 75).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło