II SA/Kr 385/19

IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 stycznia 2019 r, znak: [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt: [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 27 listopada 2018 r., (znak [...]), w którym orzeczono o odmowie wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Nr [...] z dnia 15.12.2011 w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...] o pow. 1.9028 ha położonej w M. , gm. K. W podstawie prawnej organ II instancji powołał art. 124, art. 144, w zw. z art. 148 i art. 149 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako "k.p.a.") W uzasadnieniu wskazano, że żądaniem z dnia 30 września 2016 r. S. M. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu dz. nr [...] o pow. 1.9028 ha położonej w M. , gm. K. . Wnioskodawca podał, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, przez co nie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu. W toku ponownie przeprowadzanego postępowania, organ I instancji postanowieniem z dnia 27 listopada 2018 r. odmówił wznowienia postępowania z wniosku S. M. w sprawie zakończonej ww. decyzją podziałową. W uzasadnieniu podano, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności: protokołu z dnia 28.05.2018 r., kopii wyroków sądowych wydawanych w sprawie przedmiotowej nieruchomości wynika, iż S. M. o przedmiotowej decyzji dowiedział podczas rozprawy sądowej, a było to kilka lat temu, co implikuje - zdaniem organu I instancji, iż w latach 2014/2015/2016 wnioskodawca posiadał wiedzę, że ww. decyzja była już obrocie prawnym. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się S. M. wnosząc zażalenie, w którym zarzucił organowi naruszenie art. 5 k.c. oraz art. 8.k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. SKO w powołanym na wstępie rozstrzygnięciu z 22 stycznia 2019 r. nie znalazło podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji uznając ww. zażalenie za bezzasadne. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ odwoławczy wyjaśnił, że żądanie wznowienia postępowania może wywrzeć skutek prawny tylko wtedy, gdy zostanie złożone z zachowaniem określonego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego terminu. Termin ten wynosi 1 miesiąc i zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna swój bieg w momencie dowiedzenia się przez stronę o decyzji. Organ administracyjny obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu przez stronę. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania implikuje konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, SKO stwierdziło, iż w aktach postępowania istnieją dowody, które pozwalają w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, iż S. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania z przekroczeniem terminu statuowanego w art. 148 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał na bezsporną w niniejszym postępowaniu okoliczność, iż przed Sądem Rejonowym [...] w Krakowie, Wydział I Cywilny ( sygn. akt [...]) toczyło się postępowanie w przedmiocie zwolnienia nieruchomości położonej w M. , stanowiącej działkę nr [...], powstałą w wyniku podziału nieruchomości stanowiącej działkę [...]. Pozwanym w przedmiotowym procesie był S. M.. W toku postępowania administracyjnego wnioskodawca przedłożył do akt sprawy pismem z dnia 22.06.2016 r.: kserokopię wyroku Sądu Rejonowego [...] w Krakowie, Wydział I Cywilny z dnia [...].04.2014 r., sygn. akt [...] oraz kserokopię pozwu z dnia 5.04.2013 r. wniesionego w tej sprawie. W tym miejscu organ II instancji zauważył, iż z treści ww. pozwu wynika, iż m.in. załącznikiem do niego jest kopia decyzji Wójta Gminy Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu dz. nr [...] o pow. 1.9028 ha, położonej w M. , gm. K. . Nadto Kolegium stwierdziło, iż z uzasadnienia przedmiotowego wyroku z dnia [...].04.2014 r. wynika dodatkowo, że Sąd dokonał ustaleń stanu faktycznego m.in. w oparciu o treść decyzji Wójta Gminy Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu dz. nr [...] o pow. 1.9028 ha z dnia 15.12.2011 r., której kopia jak wskazał Sąd znajduje się w aktach przedmiotowego postępowania sądowego. Zdaniem organu odwoławczego, powyżej ustalone okoliczności pozostają spójne z oświadczeniem wnioskodawcy, złożonym do protokołu z dnia 28 maja 2018 r., iż o przedmiotowej decyzji strona powzięła wiadomość w toku postępowania sądowego, w czasie rozprawy sądowej. Nadto wnioskodawca w toku postępowania nie wyjaśnił, na czym miał polegać błąd, który winien dyskwalifikować złożone przez niego wyjaśnienia. Na koniec Kolegium wskazało, że mimo postawy wnioskodawcy, która nie sprzyjała wyjaśnieniu kluczowej dla rozstrzygnięcia jego żądania kwestii, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że wniosek S. M. z 30 września 2016 r .o wznowienie postępowania, został złożony z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. W sprawie nie zostały spełnione wymagania formalne, dające podstawę do wznowienia postępowania, dlatego też na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. zasadnie odmówiono wznowienia postępowania. Na wyżej opisane postanowienie Kolegium skargę złożył S. M., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: art. 5 k.c., art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 35 § 3 zdanie ostatnie k.p.a., art. 36 §1 k.p.a. Ponadto skarżący wskazał, że organ nie udowodnił, że skarżący posiadał wiedzę o decyzjach w latach wcześniejszych, nie wykazał tego żadnymi dowodami. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jest realnie zainteresowany wynikiem tego postępowania ponieważ korzysta z tych działek, a ich własność jest objęta ograniczonym prawem rzeczowym. Zdaniem skarżącego działania Wójta nie są uważane za wykonywanie prawa i nie korzystają z ochrony, a SKO łamie zasady współżycia społecznego z art. 5 k.c. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej - p.p.s.a.). Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wznowienie postępowania jest instytucją prawną, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a i 145b k.p.a., następuje tylko na żądanie strony. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z żądaniem wznowienia postępowania opartym na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli na braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Przepisy k.p.a. ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania może być wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda (jak w niniejszej sprawie) wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W związku z tym ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie jednomiesięcznego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych (por. np. wyroki NSA z 1 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 2495/16; z 9 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2628/17 oraz z 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2813/16). Przez "dowiedzenie się przez stronę o decyzji" uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Jest to zatem dzień, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (zob. wyrok NSA z 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2226/18, LEX nr 2536881). W rozpoznawanej sprawie - jak słusznie wskazały organy - z akt sprawy wynika, że o wydaniu decyzji kończącej postępowanie, którego wznowienia żądał skarżący, wnioskodawca dowiedział się podczas rozprawy sądowej, klika lat temu (vide: protokół z 28.05.2018 r., k. 68 a.a.). Ustalenia dokonane przez organy administracyjne w kwestii ustalenia terminu, w którym strona powzięła wiadomość o ww. decyzji podziałowej z 2011 r. znajdują potwierdzenie w zebranym i szczegółowo opisanym z uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia materiale dowodowym (tj. np. akta sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w Krakowie, Wydział I Cywilny o sygnaturze [...], w której skarżący brał udział). Słusznie zatem przyjął organ, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postepowania z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnej innej możliwości rozpoczęcia biegu jednomiesięcznego terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania, opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji, której jej nie doręczono. Skoro zatem wniosek skarżącego z 30 września 2016 r. o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem ustawowego terminu na jego złożenie (termin ten nie został również przywrócony), zasadnie organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania a organ odwoławczy utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Mając to na uwadze, WSA w Krakowie podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący uchybił terminowi z art. 148 § 2 k.p.a., co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.