II SA/Kr 385/24

WyrokWSA w Krakowie2024-11-07

Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Małgorzata Łoboz, Sebastian Pietrzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na podstawie aktualnych stawek GUS, mimo trwających postępowań sądowych dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest zobowiązany do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stosowania środków egzekucyjnych, w tym grzywny w celu przymuszenia, dopóki wykonanie decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, nie zostanie wstrzymane. Trwające postępowania sądowe, w tym dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym lub wznowienia postępowania administracyjnego, nie stanowią podstawy do zaniechania egzekucji ani zawieszenia postępowania egzekucyjnego, chyba że wydano postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Wysokość grzywny powinna być obliczana według aktualnych stawek obowiązujących w dacie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny, a nie według stawek z daty wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane w związku z nie wykonaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Podnosili zarzuty dotyczące przedwczesności postępowania egzekucyjnego z uwagi na toczące się postępowania sądowe, wadliwości doręczeń, błędnego obliczenia grzywny według aktualnych stawek GUS oraz kwalifikacji obiektu jako budynku mieszkalnego. Organy administracji utrzymywały w mocy postanowienie, wskazując na wykonalność decyzji o rozbiórce i prawidłowość zastosowanych przepisów dotyczących grzywny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. H. i A. H. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r. nr 1096/2023 znak WSE.7722.63.2023.NWOJ w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Przedmiotem skargi B. H. i A. H. (dalej: skarżący) jest postanowienie nr 1097/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie znak WSE.7722.63.2023.NWOJ z dnia 29 grudnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W stanie faktycznym sprawy decyzją z 24 września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nakazał skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego o funkcji mieszkalnej o wymiarach 7,47m x 4,90m na działce nr [...] w W. Organ wystosował upomnienie i wystawił tytuł wykonawczy z 7 stycznia 2013 r. Wobec ustalenia, że obowiązek nie został wykonany PINB postanowieniem z 15 grudnia 2020 r. nałożył na skarżących, jako zobowiązanych, grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 36 504,84 zł. MWINB postanowieniem z 5 marca 2021 r. uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji nakazał zbadać, czy intencją skarżących było wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarga skarżących na postanowienie organu II instancji została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 7 grudnia 2021 r. sygn. II SA/Kr 577/21. Postanowieniem z 27 lutego 2023 r. PINB odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. Postanowienie to utrzymał w mocy MWINB rozstrzygnięciem z 13 kwietnia 2023 r. Postanowieniem nr 413/23 znak NB/52.3.1.2013 z 10 listopada 2023 r. PINB nałożył na skarżących grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 44 900,88 zł i obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienie w wysokości 68 zł. Organ wskazał, że obiekt podlegający rozbiórce ma powierzchnię zabudowy 36,60 m2. Wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (art. 121 § 5 u.p.e.a.). Prezes GUS w komunikacie z 23 sierpnia 2023 r. ogłosił, że cena ta to 6134 zł. Cena ta obowiązuje w dniu orzekania przez organ egzekucyjny. W zażaleniu na powyższe postanowienie w sprawie grzywny skarżący podnieśli, że w toku pozostają postępowania sądowe w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki, wobec czego postępowanie przymuszające jest przedwczesne i bezprzedmiotowe. Zaakcentowali, że organ dokonuje doręczeń na niewłaściwy adres. Zakwestionowali kwalifikację obiektu, jako budynku mieszkalnego. Podnieśli również, że organ podniósł grzywnę względem poprzednio orzeczonej, co stanowi naruszenie zakazu reformatio in peius. Postanowieniem z 29 grudnia 2023 r. MWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał, że kwalifikacja obiektu, jako budynku, została potwierdzona przez MWINB i GINB w postępowaniu w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozbiórce. W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo przyjął do wyliczenia obowiązujący w chwili orzekania komunikat GUS. W sentencji egzekwowanej decyzji wskazane zostały wprost wymiary powierzchni zabudowy obiektu podlegającego rozbiórce. Taką też wartość przyjął PINB do obliczenia grzywny. Jeśli chodzi o wysokość grzywny, to organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego, jest związany jednoznaczną normą z art. 121 § 5 u.p.e.a. Organ II instancji podkreślił, że w aktualnym komunikacie Prezesa GUS cena 1 m2 przedmiotowej powierzchni jest wyższa niż w czasie orzekania przez PINB, ale organ odwoławczy, będąc związany zakazem orzekania na niekorzyść (art. 139 k.p.a.) nie może zmienić skarżonego rozstrzygnięcia w taki sposób, że byłoby ono niekorzystne dla skarżących. Dalej organ wskazał, że trwające postępowania w przedmiocie odrzucenia zarzutów i odmowy wznowienia pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej decyzji PINB. Kolejno organ wyjaśnił, że kwestie dotyczące braku doręczenia upomnienia i decyzji były już przedmiotem oceny w postanowieniach w przedmiocie zarzutów, zaś dodatkowo prawidłowość doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu egzekucyjnym. Dopóki obowiązek nie zostanie wykonany, PINB jest zobligowany doprowadzić do jego wykonania. W skardze na powyższe postanowienie skarżący podnieśli zarzuty naruszenia: 1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie zawieszenie postępowania w sprawie zarówno przez Organ I jak i II instancji, pomimo że możliwość kontynuowania o wznowienie postępowania administracyjnego i ewentualne wznowienie postępowania głównego prowadzić będzie do konieczności uchylenia decyzji Organów obu instancji w trybie postępowania wznowieniowego oraz umorzenia postępowania przymuszającego w całości; 2. art. 139 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. pominięcie zakazu reformationis in peius, tj. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydano decyzję w oparciu o znowelizowane stawki GUS dla ceny za 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, pomimo, że Skarżący nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji w wyniku wniesienia środka zaskarżenia - nie jest akceptowalne, że ze względu na podjęcie przez Skarżących ustawowych kroków prawnych celem ochrony ich interesów Organ podnosi grzywnę z kwoty 36.504,84 zł do kwoty 44.900,88 zł. 3. art. 6 k.p.a., tj. zasady praworządności, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że grzywnę w celu przymuszenia oblicza się wg daty wydania decyzji o nałożeniu grzywny, a nie wg daty wydania decyzji o nakazie rozbiórki, w wyniku czego Strona nie ma pewności co do prawa, a wysokość grzywny zależy od opieszałości funkcjonowania Organu, tj. jak w stanie sprawy grzywna jest nakładana po upływie 10 lat i w zasadniczo innych stawkach; 4. Zarzut przedwczesności i bezprzedmiotowości postępowania przymuszającego oraz o nałożenie grzywny mając na uwadze, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 688/23 w przedmiocie uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie jest prawomocny i zostanie zaskarżony, a ponadto w toku pozostaje postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego o rozbiórkę nieruchomości Skarżących, tj. postępowanie przed. Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1235/23. 5. art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez brak doręczenia skarżącym decyzji z dnia 24.09.2012 r. o rozbiórce szałasu, pomimo że już 28.01.2013 r. Skarżący informowali Organ, że dokonuje nieprawidłowych i nieskutecznych doręczeń wobec czego Organ już w styczniu 2013 r. powinien był wznowić postępowanie i doręczyć nam decyzję o rozbiórce. 6. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanym upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 upea, pomimo że już 28.01.2013 r. Skarżący informowali Organ, że dokonuje nieprawidłowych i nieskutecznych doręczeń wobec czego Organ już w styczniu 2013 r. powinien był dokonać ponownego doręczenia na adres zamieszkania Skarżących. 7. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że budynek Skarżących pełni funkcje mieszkalne, pomimo, że jest to szałas dostosowany do okresowego pobytu osób - tak jak to jest w tradycji góralskiej wypasu owiec w halach i na polanach. 8. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz nieustalenie, że: Skarżący w dacie doręczenia zamieszkiwali pod adresem ul. [...], [...] (dalej jako: adres przy ul. [...]), w tym Skarżąca nigdy nie zamieszkiwała pod adresem [...]; Skarżący już w zgłoszeniu robót budowlanych z dnia 3 lipca 2007 r. wskazali adres zamieszkania przy ul. [...]; dlaczego i kiedy PINB w Zakopanem rozpoczął adresowanie pism na adres przy ul. [...] (dalej jako: adres [...]); czy Skarżący zamieszkują lub zamieszkiwali pod ww. adresem; nieustalenie, że Starostwo Powiatowe w Z. pismem z dnia z dnia 29.07.2011 r. poinformowało PINB w Zakopanem o adresie zamieszkania Skarżących przy ul. [...] (karta 40); jaki adres zamieszkania Skarżący wskazali w pismach: warunki przyłączenia z dnia 29.08.2008 r, zgłoszenie robót budowlanych z dnia 3.07.2007 r.; nieustalenie, że PINB w Zakopanem pomimo treści pisma z dnia 29 lipca 2011 r. w zawiadomieniu z dnia 15.09.2011 r. samodzielnie zmienił adres do doręczeń na adres [...]; nieustalenie w jaki sposób Organ I instancji ustalił adres [...]; nieustalenie kto i kiedy wpisał adres [...] w K. do protokołu z dnia 30.11.2011 r. oraz czy Skarżący potwierdzili lub parafowali ten adres; nierozpatrzenie zarzutu Skarżących, że nie podpisali protokołu z adresem [...] ani nie wskazali tego adresu do protokołu; nieustalenie, że Organ I instancji prowadził korespondencję z Urzędem Miasta K. (m.in. pismo z dnia 12.12.2012 r.) celem weryfikacji adresu zamieszkania Skarżących, w tym jakich Organ I instancji dokonał ustaleń i z czyjej winy nie dokończono procedury poszukiwania właściwego miejsca zamieszkania; 9. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niedokonanie pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym nierozpoznania i nieuzasadnienia zarzutów Skarżących w przedmiocie adresu zamieszkania wynikającego z akt sprawy i wskazujących na konkretne dokumenty oraz nieuzasadnionego dokonania zmiany adresu doręczeń przez Organ I instancji co prowadziło do nierozpoznania istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego. 10. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieprawidłowe ustalenie, że w pismach z dnia 28 stycznia 2013 r. oraz 30 stycznia 2013 r. Skarżący wnieśli podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pomimo, że Skarżący wyraźnie wskazali na wystąpienie przesłanek wznowienia postępowania zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. i które to podanie dalej nie zostało rozpoznane. MWINB w Krakowie nieprawidłowo stwierdził, że ww. pisma nie stanowiły podania o wznowienie postępowania wniesione w ustawowym terminie jednego miesiąca od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, pomimo że wobec niedoręczenia Skarżącym decyzji I instancji nigdy nie otworzył się termin do wniesienia odwołania wobec czego nie było możliwe jego przywrócenie. 11. art. 121 § 5 u.p.e.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i orzeczenie wysokości grzywny, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku wg iloczynu powierzchni zabudowy budynku, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, I 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych w stawkach wg daty wydania decyzji o nałożeniu grzywny zamiast w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, tj. 24 września 2012 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zapadłych postanowień w przedmiocie grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podkreślili, że złożyli zgłoszenie budowy małego budynku gospodarczego na działce nr [...] w W. podając swój adres do doręczeń przy ul. [...]. Również w akcie notarialnym darowizny działki, na której posadowiono przedmiotowy budynek znajduje się adres zamieszkania Skarżącej przy ul. [...]. W rejestrze gruntów widnieje nieprawidłowy adres zamieszkania Skarżących przy [...]. W ocenie skarżących nie można akceptować sytuacji, w których prawidłowość doręczeń jest zależna od tego czy rodzina stron postępowania, w stanie sprawy osoba starsza i schorowana, odbierze i prawidłowo przekaże korespondencję jej adresatom, co oczywiście nie będzie nadal prawidłowym doręczeniem, ale może umożliwić stronom podejmowanie działań tak jak to miało miejsce właśnie w stanie faktycznym sprawy. Okoliczność, że w części pism po 15.09.2011 r. wskazywano adres [...] była po stronie Skarżących odruchem lustrzanym - zachowali się tak, jak im to wskazał Organ i nie można Skarżącym czynić z tego tytułu zarzutu w sytuacji, gdy samodzielnie prawidłowo wskazywali swój adres zamieszkania. Okoliczność, że prawidłowym adresem do doręczeń jest ul. [...] Organ mógł ustalić nawet i w ten sposób, że wpisałby dane Skarżących w wyszukiwarkę internetową i ustaliłby, że pod tym adresem Skarżący prowadzą działalność gospodarczą i rzemieślniczą. Ponadto informacja o adresie wpisana do protokołu, ani nie została wpisana pismem skarżących, ani też Skarżący takiej informacji nie podali. Dalej skarżący wskazali, że obiekt nie nadaje się do stałego zamieszkiwania. Wpisuje się w typową dla tatrzańskich dolin i hal tradycyjną zabudowę typu szałasu tatrzańskiego. Na S. znajduje się kilka szałasów góralskich i są one tradycyjną architekturą tego miejsca i zarazem umożliwiają okresowy pobyt ludzi - nie będąc jednocześnie obiektami mieszkalnymi, tj. tak samo jak przedmiotowy budynek. Wybudowany budynek nawiązuje do najlepszych wzorców budownictwa Podhalańskiego i architektury szałasów pasterskich. Ponadto jest to budynek gospodarczy do sezonowego użytku o kształcie zbliżonym do typowego szałasu pasterskiego z podcieniem, a podobny obiekt to na przykład szałas położonego w G. na P. . Należy podkreślić, że z około 700 szałasów, które znajdowały się w T. bezpośrednio po wojnie, do dnia dzisiejszego ostało się zaledwie około 80, z czego około 30 znajduje się w ruinie. Skarżący nie mogą się zgodzić z polityką PINB w Zakopanem, które akceptuje nowoczesne, wykonane ze stali i szkła wariacje na temat szałasów góralskich, tudzież nowoczesne modernistyczne zabudowania Krupówek, które w żaden sposób nie pasują do miejsca, na którym się znajdują, a zarazem nakazał rozebrać postawiony w całości w technologii tradycyjnej, włącznie z gontem drewnianym, budynek gospodarczy zbudowany na wzór szałasu pasterskiego - bez próby przeprowadzenia jego legalizacji. Przedmiotowy obiekt zdaniem skarżących jest obiektem rekreacji indywidualnej typu szałas pasterski. Decyzja o rozbiórce i upomnienie zostały nadane na adres przy [...], a matka skarżącego i teściowa skarżącej, osoba w kwiecie wieku, nie odebrała korespondencji. Odebrała ona tytuł wykonawczy, po czym skarżący już w piśmie z 28 stycznia 2013 r. podnieśli, że nie doręczono im poprzednio kierowanej korespondencji. Kolejno skarżący zaznaczyli, że w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę grzywna przymuszająca wynosiłaby ewentualnie przelicznik kwoty 3.837,00 zł, tj. 28.086,84 zł. Opieszałość organów i błędy proceduralne doprowadziły do zwiększenia grzywny blisko dwukrotnie. Ponadto skarżący podkreślili, że trwają postępowania sądowe w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Końcowo skarżący wskazali, że aktualnie Gmina K. proceduje zmiany w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Na ten moment ich działka miałaby zostać zgodnie z Studium zamieniona na parking, wobec czego zastałaby zasypana tłuczniem. Aktualnie wokół domu rosną krokusy i dzikie trawy wobec czego wyburzenie szałasu będzie prowadzić do szkód dla środowiska i dla natury tatrzańskiej, ale będzie zgodne z procedowaną wersją Studium. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 139 Kpa, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy był związany obowiązującym w momencie wydawania swojego postanowienia Komunikatem Prezesa GUS. Organy administracji, wydając rozstrzygnięcie, biorą bowiem pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty orzekania. Zakaz reformationis in peius ponadto nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego wydanego na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego funkcji budynku podlegającego rozbiórce, to powyższa cena nie jest ceną określaną indywidualnie w każdej sprawie, np. w zależności od charakteru budynku. Bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne i możliwość stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych pozostają podnoszone okoliczności w postaci braku prawomocnego zakończenia postępowań sądowych w innych sprawach. Dalej organ wskazał, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ogóle nie znajduje zastosowania przepis art. 97 Kpa, określający przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Zgodnie z art. 97 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. W postępowaniu egzekucyjnym natomiast nie jest dopuszczalne stosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczącego zawieszenia postępowania, jak również zawieszenie postępowania egzekucyjnego na innych podstawach wskazanych w art. 97 k.p.a.( tak Przybysz Marek, komentarz do art. 56 u.p.e.a., publ. Lex/el). W postępowaniu egzekucyjnym w administracji istnieje odrębna podstawa do zawieszenia postępowania, którego przesłanki wskazuje art. 56 u.p.e.a. Skarżący pomimo wystosowanego upomnienia z dnia 30 października 2012 r., a następnie wystawionego tytułu wykonawczego nr 01/13 z dnia 7 stycznia 2013 r., wszczynającego postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie, jak dotąd nie wykonali ciążącego na nich obowiązku rozbiórki. Decyzja ostateczna o nakazie rozbiórki, która jest podstawą egzekucji, nie została dotychczas ani uchylona, ani wstrzymana ( w sprawie II SA/Kr 1235/23 oddalono nieprawomocnie skargę w przedmiocie odmowy wznowienia). Toczenie się postępowań sądowych nie ma wpływu na wykonalność tej decyzji; w szczególności też fakt, że wyrok oddalający skargę w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów nie jest prawomocny. Zaskarżenie do WSA w Krakowie postanowienia MWINB nr 288/2023 z dnia 13 kwietnia 2023 r., znak: WSE.7722.9.2023.MULE, a także postanowienia MWINB nr 567/2023 z dnia 21 lipca 2023 r. znak: WOB.7722.339.2021.NOGI nie powoduje, aby obowiązek nakazany w ww. decyzji PINB nr 351/12 przestał być wymagalny i nie stanowi podstawy dla organu egzekucyjnego do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika, byłoby przesłanką do przerwania toku egzekucji poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego i zaniechania stosowania środków egzekucyjnych. Zatem dopóki wykonanie decyzji PINB nr 351/12 z dnia 24 września 2012 r. znak: NB.II.7355-K-021/11 nie jest wstrzymane i decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, organ egzekucyjny zobligowany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku, w tym do stosowania środków egzekucyjnych, do których zalicza się grzywnę w celu przymuszenia. Nietrafne są zatem zarzuty przedwczesności i bezprzedmiotowości postępowania przymuszającego. W kwestii zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a. poprzez ustalenie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy znowelizowanych stawek Prezesa GUS, to jest on całkowicie bezzasadny. Jak wskazała Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie 7 sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r. FPS 2/98, przepis art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Co się tyczy twierdzenia, że wysokość grzywny miałoby się obliczać według daty wydania decyzji o nakazie rozbiórki, a nie według daty wydania postanowienia o nałożeniu grzywny, to jest on bezzasadny i niczym nie umotywowany. Przepisy nie wskazują daty obliczania grzywny, a więc nie ma podstaw do odstępstwa od zasady brania pod uwagę stanu prawnego na dzień orzekania. Potwierdza tę tezę wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 października 2019 r. II SA/Lu 287/19, publ. Lex/el., z którego wynika, że organ stosując ten środek egzekucyjny powinien uwzględniać cenę określoną w komunikacie Prezesa GUS w wysokości aktualnej w dacie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny. We wskazanej sprawie wadliwe przyjęcie przez organ drugiej instancji, do ustalenia wysokości grzywny, ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego stanowiło naruszenie art. 121 § 5 u.p.e.a. i skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego funkcji budynku podlegającego rozbiórce, organ odwoławczy trafnie podnosi, że kwestia ta pozostaje bez wpływu na wysokość nałożonej grzywny. Słusznie organ wywodzi, że sposób wyliczenia grzywny w celu przymuszenia w przypadku obowiązku rozbiórki budynku lub jego części określony został w art. 121 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym przy obliczaniu grzywny uwzględnia się jedynie dwa czynniki: cenę m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszoną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego i powierzchnię zabudowy podlegającego rozbiórce budynku lub jego części. Powyższa cena nie jest ceną określaną indywidualnie w każdej sprawie, np. w zależności od charakteru budynku, jego przeznaczenia, miejsca położenia czy też jego wartości, ale jest to cena ogłaszana przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 3b ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. W kwestii zarzutów co do braku doręczenia skarżącym decyzji o rozbiórce, co do tego, gdzie zamieszkiwali skarżący, czy skarżącym otworzył się termin do wniesienia odwołania w 2013r, kiedy zostało złożone podanie o wznowienie postępowania – to stwierdzić trzeba, że zarzuty te nie dotyczą zakresu sprawy grzywny w celu przymuszenia. W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących podnoszonego braku doręczenia skarżącym upomnienia z dnia 30 października 2012 r. znak: NB.I1.7355-K-021/11, wskazać należy, że kwestia ta została rozpatrzona w postanowieniu PINB nr 66/23 z dnia 27 lutego 2023 r. znak: NB.52.3.1.2013 i utrzymującym je w mocy postanowieniu MWINB nr 288/2023 z dnia 13 kwietnia 2023 r. znak: WSE.7722.9.2023.MULE w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych przez skarżących zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr 01/13 z dnia 7 stycznia 2013 r a ostatecznie pisał o tym tutejszy Sąd w sprawie II SA/Kr 688/23 (nieprawomocnej). Kwestia doręczenia decyzji o rozbiórce była przedmiotem oceny w ostatecznych postanowieniach MWINB: nr 1260/2015 z dnia 21 września 2015 r. znak: WOB.7721.126.2013.MB.51 (w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB) oraz nr 1259/2015 z dnia 21 września 2015 r. znak: WOB.7721.126.2013.MB.51 (w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB z uchybieniem terminu), jak również w decyzji MWINB nr 483/2016 z dnia 17 czerwca 2016 r. znak: WOP.771.26.2016.KURB (w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB) i w utrzymującej ją w mocy decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2016 r. znak: DON.7100.397.2016.DRZ. Skarga na ww. decyzję GINB z dnia 22 sierpnia 2016 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2414/16. Stwierdzić w podsumowaniu należy, że w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie rzeczy zarzutem. Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinny zostać oparte na zasadzie wyłączności rozumianej w ten sposób, że jednego rodzaju przesłanka powinna umożliwiać określonemu podmiotowi wniesienie jednego rodzaju środka prawnego (tak wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r. II OSK 1573/20 LEX nr 3571142). Końcowo, w związku z wywodami skarżących co do przedmiotu rozbiórki, należy wskazać na wyrok NSA z dnia 19 października 2023 r. II GSK 2048/22, LEX nr 3688115:" W postępowaniu egzekucyjnym, nie dokonuje się zatem merytorycznej oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny, ani sąd administracyjny nie są więc uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a w istocie takiej właśnie weryfikacji domaga się skarżący, pomimo że decyzje nakładające obowiązek zostały ocenione przez sąd administracyjny z wynikiem dla niego negatywnym". Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło