II SA/Kr 388/15
WyrokWSA w Krakowie2015-06-03
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Magda Froncisz, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części budynku, nie przeprowadzając procedury legalizacyjnej i nie nakładając na wszystkich inwestorów obowiązku przedłożenia dokumentów do legalizacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.), ponieważ nie przeprowadziły należytej procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej. W szczególności, nie nałożono na wszystkich inwestorów obowiązku przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji, co pozbawiło ich możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę rozbudowanej części budynku usługowo-handlowego, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorzy dokonali zgłoszenia robót budowlanych, jednak organy uznały, że zgłoszenie dotyczyło remontu, a wykonane prace stanowiły rozbudowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce. Inwestorzy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. brak przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 lutego 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 30 maja 2014 r. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. K. i M. P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących G. K. i M. P. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] z dnia 30 maja 2014 r. znak [...] nakazał inwestorom M. P. i G. K. rozbiórkę rozbudowanej od strony wschodniej części istniejącego budynku o funkcji usługowo-handlowej, położonego na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości B. przy ul. Z. gm. [...], wybudowanej bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która winna być wydana przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej Starostwa Powiatowego.
W decyzji wskazano, że roboty rozbiórkowe dotyczą części przedmiotowego budynku: rozbiórka ścian wzniesionych na istniejącym podeście o wym. 6,51 x 2,56 od strony wschodniej budynku, w skład której wchodzą: zewnętrzne ściany szt. 3, ściany działowe wraz z wykonanym stropem żelbetowym, który jednocześnie stanowi przekrycie tej części budynku. Nowe ściany zostały wykonane z pustaka ceramicznego typu "[...]" na zaprawie cementowo-wapiennej, w których zamontowano 3 szt. stolarki okiennej o wym. 1,2 x 0,6 m.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dalej "P.b." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 27 września 2012 r. wpłynął wniosek z dnia 25.09.2012 r. Powiatowego Zarządu Dróg w C. o podjęcie działań zmierzających do sprawdzenia legalności inwestycji na budynku byłego baru w B. (od strony drogi powiatowej nr [...] - ul. Z. w B.).
PINB na podstawie art. 81 ust. 4 i art. 81a P.b. powiadomił inwestorów o kontroli. Inspektorzy PINB w wyznaczonym terminie przeprowadzili kontrolę na terenie przedmiotowej nieruchomości. Na miejscu przy współudziale pełnomocnika inwestorów A. R. protokolarnie zostało stwierdzone: Inwestorzy w 2011 r. nabyli nieruchomość, która jest zabudowana budynkiem usługowo-handlowym. M. P. w dniu 13.06.2012 r. dokonał do Starostwa Powiatowego w C. zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych pn: "remont w zakresie: wymiana pokrycia stropodachu ocieplenie ścian zewnętrznych, malowanie i tynkowanie ścian zewnętrznych, tynkowanie ścian wewnętrznych w budynku usługowym na działce nr [...] w B.".
W sposób możliwy do oceny wizualnej stwierdzono następujący zakres wykonanych robót budowlanych ww. budynku:
Wykonano dwa otwory w ścianie konstrukcyjnej o wymiarach 1,68 m x 2,3 m wraz z montażem elementu konstrukcyjnego - nadproża;
Wykonano ścianę działową z otworem drzwiowym o wymiarach 0,85 m x 2 m;
Od strony wschodniej na istniejących fundamentach wzniesiono zewnętrzne ściany szt. 3 wraz z wykonanym stropem żelbetowym. Nowe ściany zostały wykonane z pustaka ceramicznego typu "[...]" na zaprawie cementowo - wapiennej. W ścianie zamontowano 3 szt. otworów okiennych w wymiarach (1,2 m x 0,6 m).
Od strony północnej wykonano: nową płytę żelbetową stanowiącą podest o wymiarach 2,35 m - 7,7 m, wykonano 3 słupy filary podpierające przedmiotową płytę z cegły ceramicznej o wymiarach 0,4 m x 0,4 m oraz wykonano schody zewnętrzne o szerokości 2,75 m, 10 stopni (16 cm x 27 cm).
W ścianie zachodniej wykonano otwór drzwiowy o wymiarach (86 cm x 206 cm) w miejscu jednego z okien.
2 listopada 2012 r. organ pozyskał od Starostwa Powiatowego w C. - Wydział Architektury i Gospodarki Nieruchomościami w C. uwierzytelnione kserokopie dokumentacji archiwalnej zgłoszenia znak: [...] z dnia 13.06.2012 r.
Ponadto PINB pobrał z zakładowego archiwum dokumenty z prowadzonego w poprzednich latach postępowania dotyczącego przedmiotowego budynku usługowo-handlowego położonego na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości B. gm. [...]. Z powyższych dokumentów wynikało, że w roku 9 grudnia 2009 r. przeprowadzono kontrolę utrzymania i użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego - lokalu gastronomicznego. Na miejscu kontroli spisano protokół z poprzednim właścicielem obiektu oraz wykonano dokumentację fotograficzną.
Dokonując porównania ze stanem faktycznym organ stwierdził, że właściciele M. P. oraz G. K. wykonali roboty budowlane w istniejącym budynku usługowo-handlowym niezgodnie z treścią dokonanego zgłoszenia, tym samym dopuścili się wykonania robót budowlanych stanowiących "samowolę budowlaną". Dowodem są zdjęcia przedmiotowego obiektu, które obrazują, że właściciel dopuścił się wykonania robót budowlanych polegających na rozbudowie i przebudowie, zmieniając tym samym formę architektoniczną obiektu jak i charakterystyczne parametry obiektu budowlanego. Część wykonanych robót budowlanych została zdefiniowana w art. 3 pkt. 7a P.b. - przebudowa - roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Natomiast poprzez rozbudowę organ rozumie budowę polegająca na zmianie istotnych charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczbę kondygnacji, w efekcie której powstaje nowa substancja budowlana. Rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku, o dodatkowe pomieszczenie.
Zdaniem organu wykonana rozbudowa była przesłanką do zastosowania w postępowaniu administracyjnym trybu art. 48 P.b. Ponadto organ uznał złożone przez pełnomocnika inwestora oświadczenie: "że nowo powstałe ściany zastąpiono uprzednio istniejące ściany z płyt wiórowych na konstrukcji stalowej i konstrukcję stalową dachu", za niewiarygodne, gdyż zdjęcie nr [...] przedmiotowego obiektu obrazuje faktycznie istnienie fundamentu wraz z płytą (elewacja wschodnia), która pierwotnie stanowiła podest przed głównym wejściem do obiektu z schodami zewnętrznymi, która ponadto była zadaszona dachem jednospadowym pokrytym blachą trapezową i wsparta na konstrukcji stalowej wraz z balustradą, przytwierdzoną do płyty podestu.
W stanie istniejącym powstało nowe pomieszczenie, które połączone jest funkcjonalnie z istniejącym obiektem.
Odnośnie zawartości załącznika graficznego do dokonanego w dniu 13.06.2012 r. zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę organ wskazał, że ww. dokument pn: "[...]" został opracowany przez Studio Projektowe "[...]" R. D. i D. B.. Rysunki przedstawiają zinwentaryzowaną rozbudowę budynku, gdzie graficznie zostało zaznaczono, że przedmiotowe rozbudowane pomieszczenie od strony elewacji wschodniej, będzie miało funkcję pomieszczenia higieniczno-sanitarnego.
Tym samym inwestor dokonał zgłoszenia w ww. zakresie wprowadzając w inwentarz - w stan faktyczny - rozbudowaną część obiektu.
Dokonane przez inwestora w trybie art. 29 i 30 P.b. ww. zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych organ uznał za nieskuteczne, ponieważ w treści dokonanego zgłoszenia inwestor zadeklarował wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących ścian, a ustalenia PINB wskazują, że inwestor wykonał roboty budowlane, polegające na rozbudowie istniejącego obiektu.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. - roboty budowlane polegające na rozbudowie można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 P.b. W art. 29 P.b. zawarto zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie zostało zwolnione z obowiązku uprzedniego uzyskania od właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wymóg "odtworzenia stanu pierwotnego" powoduje, że w wyniku remontu nie może powstać zupełnie nowy obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny. Zakres pojęcia "remont" nie może by rozszerzony na sytuacje polegające na odbudowie, czy też przebudowie obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 3 pkt. 6 P.b.
Zatem organ stwierdził, że wykonane przez inwestora roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną. W takich przypadkach organ ma obowiązek stosować procedurę określoną w art. 48 - 49 P.b., zmierzającą do rozbiórki lub zalegalizowania robót budowlanych zrealizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednakże legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem, natomiast nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji.
W konsekwencji organ wszczął postępowanie z urzędu w sprawie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku usługowo-handlowego położonego na działce oznaczonej nr [...] miejscowości w B. gm. [...] bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, których inwestorem jest M. P..
Następnie organ wydał postanowienie z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...], którym wstrzymano prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych oraz zobowiązano do dostarczenia do PINB dokumentów zawartych w art. 48 ust. 3 P.b.
Wysokość opłaty legalizacyjnej została obliczona na kwotę 375 000 zł, bowiem organ nadzoru budowlanego nie może legalizować samowoli budowlanych z pominięciem opłaty legalizacyjnej, jak również przy jej obliczaniu nie może uwzględniać takich czynników, jak sytuacja rodzinna, czy możliwości finansowe sprawy samowoli budowlanej.
Następnie organ powiadomił pełnomocnika A. R., że w sprawie wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku usługowo-handlowym, prowadzone będą dwa odrębne postępowania administracyjne:
- pod znakiem: [...], w sprawie dot. wykonanej rozbudowy istniejącego budynku usługowo-handlowego,
- pod znakiem: [...], w sprawie dot. wykonanych robót budowlanych w istniejącym budynku usługowo-handlowym, polegających na jego przebudowie.
A. R. 28 listopada 2012 r. złożyła na dziennik podawczy PINB, pismo, uzupełnione pismem z 14 stycznia 2013 r., w którym oświadczyła w imieniu inwestorów, że nie zamierzają oni podejmować postępowania legalizacyjnego, dotyczącego robót budowlanych na działce ew. [...] w B..
Podniosła również, że po upływie znacznie dłuższego niż 30 od zgłoszenia inwestorzy przystąpili do zaprojektowanych prac budowlanych w przekonaniu, że wnikliwa analiza projektu dokonana przez organ administracji budowlanej, także nadzór budowlany, nie dała podstaw do sprzeciwu, który powodowałby potrzebę uzyskania zezwolenia budowlanego.
Organ stwierdził, że wykonanie czynności nakazanych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 P.b. nie jest prawem, lecz obowiązkiem inwestora, z wykonaniem których ustawodawca wiąże określone skutki. Dopuszczona przez ustawodawcę w art. 48 P.b. procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia określonych w ust. 2 i 3 obowiązków skutkuje odstąpieniem o orzekania rozbiórki. Natomiast w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków, ustawodawca wprost wskazał w art. 48 ust. 4 P.b., konieczność orzeczenia rozbiórki obiektu lub jego części.
Organ, wobec niedostarczenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b. wskazał, że nie mógł wdrożyć postępowania legalizacyjnego dla przedmiotowego obiektu.
W dniu 14 lutego 2013 r., PINB wydał decyzję nr [...], na podstawie przepisu art. 48 ust. 1, którą nakazał inwestorowi rozbiórkę wykonanej rozbudowy przedmiotowego budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 26 czerwca 2013 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania inwestora, uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji oraz uchylił postanowienie PINB z dnia 19 listopada 2012 r. znak: [...].
Przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotu postępowania PINB wykorzystał materiał dowodowy stanowiący część akt sprawy [...].
Na wstępie organ rozdzielił ww. postępowanie na dwa odrębne. l tak, w sprawie dot. "rozbudowy od strony wschodniej części istniejącego budynku o funkcji usługowo - handlowej, położonego na działce oznaczonej Nr [...] w miejscowości B. przy ul. Z. gm. [...], wybudowanej bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która winna być wydana przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej Starostwa Powiatowego", PINB nadał nową sygnaturę akt [...].
Natomiast w sprawie dot. "wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową i przebudową istniejącego budynku usługowo-handlowego: płyty żelbetowej stanowiącej podest (taras) wraz ze schodami zewnętrznymi od strony północnej przedmiotowego budynku, położonego na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości B. przy ul. Z. - zrealizowanej przez inwestorów; M. P. i G. K. bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która winna być wydana przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej Starostwa Powiatowego", PINB nadał nową sygnaturę akt [...].
PINB w dniu 27 września 2013 r. wszczął postępowanie z urzędu w sprawie dot. wykonanych robót budowlanych polegających na rozbudowie od strony wschodniej istniejącego budynku usługowo-handlowego, położonego na działce oznaczonej nr [...] miejscowości w B. gm. [...], bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Starostwo Powiatowe w C. za pismem z dnia 17 października 2013 r. znak: [...] udzieliło organowi informacji, że na przedmiotowe inwestycje nie zostało udzielone pozwolenie na budowę.
Dnia 14 listopada 2013 r. inspektorzy PINB przeprowadzili oględziny na terenie przedmiotowej nieruchomości, w celu ustalenia stanu faktycznego oraz określenia przedmiotu postępowania. Na miejscu A. R. wyjaśniła, że roboty budowlane w ww. budynku wykonane zostały na podstawie dokonanego zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w C.. Inwestorem robót budowlanych są G. K. i M. P. Wykonana rozbudowa budynku stwierdzona podczas przeprowadzonej kontroli przez PINB w dniu 23.10.2012 r. nie uległa zmianie.
Urząd Miasta w T. - Wydział Architektury i Urbanistyki udzielił informacji, że na nieruchomości, na której usytuowany jest budynek usługowo-handlowy, nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dodatkowo organ wskazał, że na wniosek M. P. została wydana decyzja o warunkach zabudowy znak: [...] z dnia 20.06.2013 r. w sprawie przebudowy i nadbudowy budynku usługowego oraz rozbudowy o schody zewnętrzne, budowy wewnętrznej instalacji, miejsc postojowych, nawierzchni utwardzonych (dojścia, dojazdy) na działkach nr [...] i [...] w B.. Do akt dołączono kserokopię ww. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Z treści ww. dokumentu organ wywnioskował, że "nieprzekraczalna linia zabudowy" jest usytuowana od strony wschodniej przedmiotowego budynku, a jej przebieg ma miejsce po licu ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku - nie obejmuje rozbudowanej części budynku, w stosunku do którego prowadzone jest niniejsze postępowanie administracyjne.
Nadto mapa zasadnicza, pobrana z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w swej treści nie zawiera istnienia rozbudowanej części budynku od strony wschodniej, a tylko i wyłącznie schody zewnętrzne, które prowadziły na podest - przedstawiony stan budynku jest tożsamy ze stanem na zdjęciach fotograficznych z archiwum zakładowego.
G. K. i M. P. wnieśli odwołanie od opisanej na wstępie decyzji. Podnieśli, że WINB w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia 26.06 2013 r. wskazał następujące problemy wymagające korekty przy ponownym rozpoznaniu sprawy i zalecił:
1. jednoznaczne ustalenie, jaki zakres robót budowlanych został zgłoszony przez inwestora do organu administracji budowlanej oraz porównanie stanu projektowanego z faktycznym, co pozwoliłoby na jednoznaczne ustalenie, w jakiej części inwestor wykroczył poza zakres dokonanego zgłoszenia,
2. ustalenie w sposób jednoznaczny osoby inwestora.
3. ustalenie właściwego kręgu stron postępowania.
Organ orzekający nie ustalił, zgodnie ze wskazaniami organu II instancji, że wykonane od strony wschodniej budynku prace budowlane wykraczały poza zakres zgłoszenia budowlanego, którego inwestorzy dokonali 13.06.2012 r..
Organ stanął na stanowisku, że jeżeli wykonane przez inwestorów prace są rozbudową lub przebudową wymagającą zezwolenia budowlanego, to fakt, że inwestorzy złożyli zgłoszenie budowlane oraz jego treść i zakres są bez znaczenia. Wyrażony w ten sposób pogląd organu I instancji nie jest słuszny i pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażonym w motywach decyzji organu II instancji, uchylającej pierwotną decyzję o rozbiórce.
Zakres wykonanych prac jest niewątpliwy i w sposób jednoznaczny wynika z protokołów i fotografii sporządzonych podczas oględzin dokonywanych przez PINB w C. podczas kontroli w dniach 23.10.2012 r. i 14.11.2013 r. Również archiwalny materiał porównawczy, mimo, że pochodzi z okresu o kilka lat wcześniejszego niż czas wykonywanych przez inwestorów robót, pozwala stwierdzić stan zabudowy od strony wschodniej.
Nie budzi także wątpliwości opis zamiarów inwestycyjnych stron, zawarty w materiałach koncepcyjnych dołączonych do wniosku z dnia 13.06.2012 r .
Załącznik graficzny do zgłoszenia zawiera szczegółową wizualizację pokazującą, że zamiarem inwestorów było zamknięcie konstrukcji istniejącej na podeście ścianami tak, aby wewnątrz mogły powstać łazienki. Treść zgłoszenia przeczytanego w całości, wraz załącznikiem graficznym, nie pozostawia wątpliwości co do planów inwestorów.
W tej sytuacji, gdyby okazały się jakiekolwiek wątpliwości co do treści złożonych dokumentów /załączników wniosku/, inwestorzy powinni zostać wezwani do ich wyjaśnienia, w terminie przewidzianym przez przepisy o zgłoszeniu budowlanym.
Wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości mógł zażądać także Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., który od dnia 31.07.2012 r. wiedział o zgłoszeniu budowlanym inwestorów oraz nadto posiadał w swoim archiwum materiał porównawczy z 2009 r.
Zdaniem odwołujących brak reakcji uprawnionych organów oznacza milczącą akceptację tak dla zakresu planowanych robót, jak i ich formalnego przygotowania. W tej sytuacji przyjęcie przez organ orzekający, że inwestorzy, mimo niezakwestionowanego zgłoszenia, mieli obowiązek uzyskać zezwolenie budowlane, nie znajduje uzasadnienia.
Odwołujący podnieśli, że kwalifikacja zgłoszonych przez inwestorów i wykonanych robót budowlanych jako rozbudowa i przebudowa miałaby rozstrzygające znaczenie, gdyby w toku przygotowania inwestycji w ciągu 30 dni od zgłoszenia inwestorzy zostali zawiadomieni o obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zezwolenia budowlanego.
Po wydaniu pierwotnej decyzji o nakazie rozbiórki inwestorzy wystąpili o wydanie decyzji o warunkach zabudowy 20.06.2013 r. W wyniku tego postępowania okazało się, że mapa zasadnicza Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej nie zawiera aktualnego stanu zabudowy działki [...] i bez uaktualnienia jest nieprzydatna do określenia warunków zabudowy.
Inwestorzy złożyli jedną, nie zmienianą w toku prac, koncepcję rewitalizacji budynku. Dla osiągnięcia jednoznaczności przedstawianej koncepcji zlecili jej opracowanie architektonicznej pracowni specjalistycznej zakładając, że w ten sposób zgłoszenie będzie czytelne i zrozumiałe dla profesjonalnych pracowników administracji.
Załącznik graficzny był przez organ administracji budowlanej Starosty badany, o czym świadczy treść postanowienia Starosty z dnia 10.07.2012 r. zawierającego zobowiązanie do uzupełnienia wniosku.
W tej sytuacji, w przekonaniu inwestorów, postępowanie administracyjne na żadnym etapie nie wykazało, że na podeście od strony wschodniej budynku wykonano jakiekolwiek niezgłoszone prace. Prace te bez względu na ich kwalifikację nie zostały oprotestowane przez uprawnione organy administracji budowlanej.
Przeciętny inwestor nie ma obowiązku śledzenia aktualnych interpretacji pojęć prawnych, a przeciwnie, w postępowaniu administracyjnym powinien być wszechstronnie informowany przez funkcjonariuszy państwowych o sytuacji prawnej, w jakiej się znajduje.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 18 lutego 2015 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 P.b. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że PINB ponownie rozpatrując niniejszą sprawę wypełnił wskazania organu odwoławczego zawarte w decyzji z dnia 26 czerwca 2013 r. znak: [...]. Organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania oraz inwestorów przedmiotowej inwestycji.
PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce rozbudowa budynku usługowo-handlowego od strony wschodniej, na którą zgodnie z art. 28 P.b. niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę
Z materiału dowodowego wynika, iż inwestorzy nie legitymują się ww. pozwoleniem. W ocenie organu odwoławczego zgromadzona w sprawie dokumentacja zgłoszenia Staroście zamiaru wykonywania robót budowlanych z dnia 13 czerwca 2012 r. znak: [...] nie obejmowała robót polegających na wykonaniu rozbudowy przedmiotowego budynku od strony wschodniej.
Z akt zgłoszenia wynika, że inwestorzy mieli zamiar wykonania remontu w zakresie wymiany pokrycia stropodachu bez zmiany kształtu stropodachu oraz docieplenia ścian zewnętrznych, malowania i tynkowania ścian zewnętrznych i tynkowania ścian wewnętrznych budynku posadowionego na działce nr ewid. [...] w miejscowości B.. Celem postępowania w sprawie zgłoszenia jest ustalenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane odpowiadaj ą wymaganiom prawa i mogą być realizowane, czy też organ powinien nie dopuścić do realizacji danej budowy.
Dlatego też składane przez inwestora dokumenty powinny zawierać konkretne dane o planowanej inwestycji w zakresie umożliwiającym ich skonfrontowanie z przepisami technicznymi i dokonanie oceny, czy zamierzenie jest zgodne z prawem. W zgłoszeniu należy określić w sposób precyzyjny rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych, a także termin ich rozpoczęcia, dołączając także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wymagane przepisami odrębnymi pozwolenia, uzgodnienia i opinie.
Analiza dokumentacji zgłoszenia znak: [...] z dnia 13 czerwca 2012r. wykazała, że zarówno na druku zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, jak i na pierwszej stronie projektu technicznego obejmującej zakres prowadzonych robót budowlanych, jak również w części opisowej tego projektu autorstwa B. S. inwestorzy nie ujawnili zamiaru rozbudowy obiektu.
W części graficznej w/w Projektu sporządzający go architekt na rzutach parteru 1-02 i A-02 nie zaznaczył jakoby ściany stanowiące rozbudowę obiektu były projektowane. Z rzutu parteru budynku wynika, że ściany te są ścianami już istniejącymi, a projektowane jest wyłącznie ich ocieplenie. Zatem w opinii organu inwestorzy dokonali zgłoszenia jedynie remontu przedmiotowego budynku, zaś rozbudowę wykonali samowolnie.
Organ I instancji zatem prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma tryb postępowania uregulowany w art. 48 P.b..
Powołane przepisy świadczą o tym, że organ nadzoru budowlanego jest władny do wszczęcia procedury legalizacyjnej dopiero w przypadku ustalenia, że zrealizowany obiekt jest zgodny z przepisami regulującymi kwestie zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami odrębnymi, w tym przepisami techniczno - budowlanymi.
Organ I instancji dokonał właściwych ustaleń i prawidłowo stwierdził, iż rozbudowa budynku usługowo-handlowego od strony wschodniej narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie WINB zasadne było wykorzystanie przez PINB zalegającej w aktach sprawy decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Burmistrza dla przedmiotowej inwestycji w dniu 20 czerwca 2013 r. znak: [...], w oparciu o którą organ I instancji ustalił obowiązującą nieprzekraczalną linię zabudowy. W ocenie WINB, PINB prawidłowo ustalił, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wszczęcie procedury legalizacyjnej.
W ocenie WINB organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Organ odwoławczy, kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. był zobligowany do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy.
G. K. i M. P. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu.
Dodatkowo podnieśli, że stan techniczny budynku przed planowanymi pracami był znany lokalnym organom administracji budowlanej od wielu lat, o czym świadczy m.in. materiał fotograficzny z 2009 r.. W tym kontekście stwierdzenie zawarte w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji, że załącznik graficzny do zgłoszenia budowlanego niewystarczająco określał zakres planowanych robót jest sprzeczne z materiałem zebranym w sprawie i zupełnie dowolne. Nadto ewentualne wątpliwości powstałe w toku postępowania mogły zostać usunięte przez uzupełniające wyjaśnienia stron, gdyby wyjaśnień takich organ zażądał (art. 30 ust. 5 i ust. 7 P.b.).
Za dowolne powinno się także uznać ustalenie, że pierwsza strona zgłoszenia budowlanego przesądza o zawartości całego przedstawionego dokumentu. Inwestorzy złożyli profesjonalny projekt koncepcyjny prac budowlanych w przekonaniu, że treść tego dokumentu będzie jednoznaczna dla fachowych pracowników administracji budowlanej.
Zawarty w aktach materiał fotograficzny wykazuje jednoznacznie, że wykonane prace nie zmieniły obrysu budynku oraz nie spowodowały zmiany zagospodarowania terenu oraz sposobu użytkowania obiektu.
W tej sytuacji nie jest słuszna ocena, dokonana przez organy obu instancji, że zabudowa istniejącego zadaszonego podestu ścianami jako wymagająca uzyskania zezwolenia budowlanego przesądza o zawinieniu przez inwestorów samowoli budowlanej i wystarczająco uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż wskazane w jej uzasadnieniu.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przede wszystkim przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do powyższego zastrzeżenia, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Powyższy przepis umożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. W toku tego postępowania, w myśl art. 48 ust. 3 P.b., w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych organ nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (art. 48 ust. 4) organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego stosownie do treści art.48 ust. 1 P.b..
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012r. (sygn. II OSK 155/11, LEX nr 1219065) przesłanką zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego jest całkowite zignorowanie przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Podstawową kwestią, którą należało rozstrzygnąć w niniejszej sprawie jest prawidłowość przyjętego przez organ stanowiska, że w sprawie wystąpił przypadek braku zgodności samowoli budowlanej z decyzją Burmistrza z dnia 20 czerwca 2013 r. znak: [...] o warunkach zabudowy, a innymi słowy, czy ustalenia ww. decyzji o warunkach zabudowy w sposób jednoznaczny wykluczają możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego przez skarżących obiektu budowlanego.
Odnosząc się do kwestii zasadności wykorzystania przez organ I instancji znajdującej się w aktach administracyjnych ww. decyzji o warunkach zabudowy, w oparciu o którą organ I instancji ustalił obowiązującą nieprzekraczalną linię zabudowy, należy wskazać, że decyzja ta została wydana dnia 20 czerwca 2013 r. na wniosek M. P., natomiast G. K. był tylko uczestnikiem postepowania. Decyzja ta nie wyklucza możliwości późniejszego wystąpienia przez któregoś ze współwłaścicieli nieruchomości o wydanie nowej decyzji o warunkach zabudowy, odmiennie określającej nieprzekraczalną linię zabudowy, aktualną na datę wydania przez organ II instancji decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki (rok 2015).
Możliwe jest bowiem wykazanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uzyskanie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy także po wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 48 P.b. (por. wyrok TK z dnia 20 grudnia 2007 r., P 37/06, Dz. U. nr 247, poz. 1844).
Skoro możliwe jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 P.b., to udzielenie stronie informacji w tym przedmiocie ma szczególne znaczenie dla legalizacji samowoli budowlanej, a organ - dążąc do legalizacji samowoli - powinien umożliwić stronie jej uzyskanie oraz poinformować o skutkach braku inicjatywy w tym zakresie, jakim jest nakaz rozbiórki. Istnieje zatem po stronie organu wymóg nałożenia na inwestora postanowieniem obowiązku przedłożenia takiej decyzji w toku postępowania legalizacyjnego. (por. wyrok NSA z 4.09.2014 r., sygn. II OSK 543/13).
W konsekwencji powyższego, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ rozważy i ustali, czy w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przeprowadzenie procedury legalizacyjnej.
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, iż roboty budowlane zostały wykonane w okresie od czerwca do października 2012 r., a skarżący nie dysponowali pozwoleniem na budowę. Uprzednio w dniu 13.06.2012 r. zostało dokonane przez inwestora M. P. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na remoncie budynku usługowego na działce nr [...] w B. w zakresie wymiany pokrycia stropodachu, ocieplenia ścian zewnętrznych, malowania i tynkowania ścian zewnętrznych, tynkowania ścian wewnętrznych.
Miało to miejsce przed wydaniem postanowienia nr [...] z dnia 19 listopada 2012 r. wstrzymującego inwestorowi M. P. prowadzenie ww. robót budowlanych. Organy słusznie uznały w niniejszej sprawie, że wykonane roboty budowlane nie są przebudową i remontem w rozumieniu art. 3 pkt 7a i 8 P.b.. Trafnie stwierdziły, że wykonanych w budynku robót, których dotyczy zaskarżona decyzja, nie można zakwalifikować jako przebudowy, ponieważ w wyniku ww. robót powstało nowe pomieszczenie, które połączone jest funkcjonalnie z istniejącym obiektem. Uległa zmianie kubatura obiektu, zmieniono formę architektoniczną, jak i charakterystyczne parametry obiektu budowlanego, co zostało szeroko udokumentowane w zebranym materiale dowodowym. Prawidłowo uznano także, że dokonanego zgłoszenia nie można uznać za podstawę prowadzenia prac budowlanych polegających na rozbudowie, gdyż - jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego - zgłoszono roboty budowlane polegające na remoncie przedmiotowego budynku.
Skarżący przyznali również, że zakres wykonanych prac jest niewątpliwy i w sposób jednoznaczny wynika z protokołów i fotografii sporządzonych podczas oględzin dokonywanych przez PINB w C. podczas kontroli w dniach 23.10.2012 r. i 14.11.2013 r. Również archiwalny materiał porównawczy, mimo, że pochodzi z okresu o kilka lat wcześniejszego niż czas wykonywanych przez inwestorów robót, pozwala stwierdzić stan zabudowy od strony wschodniej.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 P.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast stosownie do art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane (w tym rozbudowę obiektu) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 P.b..
W świetle powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy, organy słusznie zastosowały dla procedury legalizacyjnej oraz ewentualnego nakazu rozbiórki przepisy z art. 48 P.b.. O ile jednak organy trafnie wskazały na obowiązek zastosowania opisanej w tym przepisie procedury legalizacyjnej, o tyle przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że ustalenia organów nadzoru budowlanego nie spełniają wymogów z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a..
Prawidłowo organ stwierdził, że dokonane przez inwestora w trybie art. 29 i 30 P.b. ww. zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych było nieskuteczne w tym sensie, że w treści dokonanego zgłoszenia zadeklarowano wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących ścian, a wykonano roboty budowlane, polegające na rozbudowie istniejącego obiektu (wykonaniu ścian). Słusznie organ wskazał, że zakres pojęcia "remont" nie może by rozszerzony na sytuacje polegające na odbudowie, czy też przebudowie obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 3 pkt. 6 P.b.. Zasadnie organ stwierdził, że wykonane przez inwestora roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną.
W takich przypadkach organ ma obowiązek stosować procedurę określoną w art. 48 - 49 P.b., zmierzającą do rozbiórki lub zalegalizowania robót budowlanych zrealizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji.
Należy wskazać, że zaskarżoną do Sądu decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną po uprzednim uchyleniu przez organ odwoławczy decyzją z dnia 26 czerwca 2013 r. nr [...] znak: [...] decyzji organu I instancji z dnia 14 lutego 2013 r., nr [...].
W ww. decyzji kasatoryjnej, prócz stwierdzonych uchybień w zakresie ustalenia zakresu prowadzonych robót, organ odwoławczy wytknął organowi I instancji m.in. brak jednoznacznego ustalenia, czy inwestorem jest tylko M. P., czy też M. P. i G. K..
Organ I instancji w dniu 27 września 2013 r. ponownie wszczął postępowanie z urzędu, tym razem wobec obu inwestorów, w sprawie wykonanych robót budowlanych polegających na rozbudowie od strony wschodniej istniejącego budynku usługowo-handlowego, położonego na działce oznaczonej nr [...] miejscowości w B. gm. [...], bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnie jednak organ nie wydał postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązującego inwestorów do dostarczenia dokumentów opisanych w art. 48 ust. 3 P.b. skierowanego do poprawnie ustalonych inwestorów (M. P. i G. K.).
Organ nie wdrożył więc postępowania legalizacyjnego, którego negatywny wynik warunkuje dopiero możliwość wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ winien w ponownie prowadzonym postępowaniu wdrożyć postępowanie legalizacyjne wobec obu inwestorów.
Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 P.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 2 P.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie takie otwiera możliwość legalizacji samowoli budowlanej pod warunkiem przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, wskazanych w art. 48 ust. 3 P.b. Przedłożenie w wyznaczonym terminie tych dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 P.b.).
Należy stwierdzić, że współwłaściciele nieruchomości i zarazem inwestorzy M. P. oraz G. K. wykonali wskazane w decyzji organu I instancji roboty budowlane w istniejącym budynku usługowo-handlowym stanowiące "samowolę budowlaną".
Błędne jednakże działanie organów skutkowało pozbawieniem ich, jako uczestników procesu budowlanego (inwestycyjnego), możliwości legalizacji samowoli budowlanej, w konsekwencji czego wadliwe decyzje organów obu instancji musiały zostać uchylone przez Sąd.
Postanowienie PINB z dnia 19 listopada 2012 r. znak: [...] nakładało obowiązek tylko na M. P.. Co jednak najważniejsze postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia 26 czerwca 2013 r. znak: [...].
Z powyższego wynika, że w sprawie nie został na inwestorów nałożony obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, wskazanych w art. 48 ust. 3 P.b. Uchybienia tego nie konwaliduje fakt doręczenia skarżącym – inwestorom decyzji nakazującej rozbiórkę. Dlatego też prowadząc ponownie postępowanie organy uwzględnią wszystkich uczestników procesu budowlanego (inwestorów) i wdrożą wobec nich postępowanie legalizacyjne. Ewentualna decyzja o rozbiórce musi być poprzedzona prawidłowo wydanym postanowieniem, nakładającym na wszystkich inwestorów obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów celem legalizacji samowoli budowlanej.
Nie jest natomiast trafny pogląd skarżących, jakoby brak reakcji uprawnionych organów oznaczał milczącą akceptację dla zakresu planowanych robót, jak i ich formalnego przygotowania, niezależnie od treści zgłoszenia. Fakt niezakwestionowanego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w zakresie wymagającym obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, nie może konwalidować samowoli budowlanej. Inwestorzy, niezależnie od dokonanego zgłoszenia, mieli więc obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w zakresie robót budowlanych opisanych w decyzji nr [...] z dnia 30 maja 2014 r. znak [...].
Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Wbrew jednak twierdzeniom skarżących, z uzasadnienia skarżonych decyzji jednoznacznie wynika, że opis zamiarów inwestycyjnych zawarty w materiałach koncepcyjnych dołączonych do zgłoszenia z dnia 13.06.2012 r. nie budził wątpliwości organów w tym sensie, że organ przyjął, iż ściany na podeście istnieją, a inwestorzy zamierzają je jedynie ocieplić, pomalować i otynkować. Załącznik graficzny do zgłoszenia zawiera wizualizację pokazującą istniejące na podeście ściany. Legenda części rysunkowej projektu oraz inwentaryzacji projektu załączonego do zgłoszenia zawiera pozycję "ściany projektowane", jednak brak jest zaznaczenia na planie takich ścian. Również z opisu technicznego nie wynika zamiar wybudowania przez skarżących nieistniejących wcześniej ścian. Organ odwoławczy trafnie wskazał, że w części graficznej Projektu dołączonego do zgłoszenia sporządzający go architekt na rzutach parteru 1-02 i A-02 nie zaznaczył, jakoby ściany stanowiące rozbudowę obiektu były projektowane. Z rzutu parteru budynku wynika, że ściany te są ścianami już istniejącymi, a projektowane jest wyłącznie ich ocieplenie. Ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wynika tymczasem, że w 2009 r. sporne ściany nie istniały.
Niezależnie jednak od rozstrzygnięcia kwestii, czy organ przyjmujący zgłoszenie był zobowiązany do wniesienia sprzeciwu (kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego), to fakt dokonanego Staroście [...] – zaakceptowanego bez sprzeciwu organu - zgłoszenia oraz jego treść i zakres nie mogą wpłynąć na ocenę zrealizowanych w sposób niezgodny z prawem robót budowlanych i konsekwencji tego stanu. Zawinienie, czy jego brak, przez inwestorów samowoli budowlanej nie ma znaczenia w kwestii oceny przesłanek orzeczenia nakazu rozbiórki. Dlatego powyższych zarzutów skarżących nie można uznać za zasadne.
Niezależnie od nietrafności zarzutów podniesionych w skardze, opisane powyżej uchybienia dostrzeżone przez Sąd w ramach postępowania sądowoadministracyjnego są związane z brakiem wdrożenia i przeprowadzenia przez organ I instancji należytej procedury legalizacyjnej, a organ odwoławczy nie zauważył tych błędów.
Organy nie wypowiedziały się również w przedmiocie zarzutu skarżących, że mapa zasadnicza Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej nie zawiera aktualnego stanu zabudowy działki [...] i bez uaktualnienia jest nieprzydatna do określenia warunków zabudowy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy powinny rozważyć także i tę kwestię.
Sąd doszedł do przekonania, że organy naruszyły w niniejszej sprawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd uznał, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i ta decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa, jej uchylenie także stało się konieczne.
W punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 152 P.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Rozpoznając sprawę ponownie, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a., organy uwzględnią zamieszczone w treści niniejszego uzasadnienia wskazania Sądu co do dalszego postępowania.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.. Na zasądzoną na rzecz skarżących kwotę 757 zł składa się: kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 500 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł oraz koszt uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło