II SA/Kr 392/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-12-10
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego jest obligatoryjne przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd powinien ustanowić adwokata z urzędu, nawet jeśli poprzednie wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały oddalone, a sytuacja materialna skarżących nie uległa zmianie?Ratio decidendi
Sąd powinien ustanowić adwokata z urzędu, jeśli następuje zmiana okoliczności sprawy polegająca na tym, że sporządzenie skargi kasacyjnej jest obligatoryjne przez profesjonalnego pełnomocnika. Taka sytuacja, niezależnie od sytuacji materialnej strony, może istotnie ograniczyć prawo do sądu i uniemożliwić złożenie skargi kasacyjnej. W takim przypadku, zgodnie z art. 165 PPSA, postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane.Stan faktyczny
Skarżący A.W. i Z.W. złożyli wniosek o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego ich skargę na decyzję SKO w przedmiocie umorzenia postępowania o bonifikatę i wstrzymania egzekucji. Skarżący przedstawili swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody, znaczny majątek, wydatki na leki i utrzymanie, a także egzekucję komorniczą. W przeszłości ich wnioski o przyznanie prawa pomocy były oddalane.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. i Z.W. o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia bonifikaty od ceny budynku oraz wstrzymania egzekucji p o s t a n a w i a ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
W dniu ....... września 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.W. i Z.W. , na urzędowym formularzu, o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2008 roku oddalającego skargę A.W. i Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia bonifikaty od ceny budynku oraz wstrzymania egzekucji.
We wniosku skarżący oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód netto wynosi [....] zł i stanowi go emerytura Z.W. w wysokości [....] zł oraz renta inwalidzka A.W. w wysokości [....] zł wraz z dodatkiem opiekuńczym. W skład majątku skarżących wchodzi dom wielkości 100 m², mieszkanie wielkości 60 m², nieruchomość rolna o areale .......ha oraz budynek gospodarczy. Skarżący nie posiadają zasobów pieniężnych, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżący są osobami schorowanymi. A.W. przebył udar mózgu, nie mówi. Na leki skarżący wydają 300 zł miesięcznie. Ponadto ponoszą następujące wydatki: prąd 150 zł, opał 150 zł, gaz 40 zł, telefon 60 zł, spłata kredytu na leczenie [....] zł, spłata za dom 33 zł. Łączna wysokość pobieranych przez małżonków świadczeń to [....] zł. Z uzyskiwanych dochodów prowadzona jest egzekucja komornicza w kwocie 270 zł miesięcznie, a dom w którym wnioskodawcy zamieszkują objęty jest zajęciem komorniczym.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że obecnie rozpoznawany wniosek skarżących ustanowienie adwokata nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2007 roku skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych w całości, a ich wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zastał oddalony. Z kolei wniosek o ustanowienie adwokata z dnia ..... czerwca 2008 roku został oddalony postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 roku.
Zgodnie z art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) postanowienia referendarza sądowego, od których nie wniesiono sprzeciwu mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżących winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Dane zawarte w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczące stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawców nie uległy zmianie. Należy jednak odnotować, iż zmianie uległy okoliczności sprawy ze względu na fakt, iż zapadł wyrok Sądu I instancji, a ponowny wniosek stron o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zaś obligatoryjne sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Z uwzględnieniem tego właśnie aspektu został rozpoznany obecnie złożony wniosek skarżących. Fakt wystąpienia przymusu działania przez profesjonalnego pełnomocnika jest zmianą okoliczności sprawy, niezależną od ewentualnych zmian w sytuacji materialnej skarżących (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 roku, sygn. akt II FZ 492/05, niepubl.).
W orzecznictwie przyjmuje się, iż sąd nie może odmówić przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt II FZ 651/05).
Z tych względów przychylono się do wniosku skarżących o ustanowienie adwokata i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło