II SA/Kr 398/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Suchej Beskidzkiej na uchwałę Rady Gminy Zawoja z dnia 4 grudnia 2003 r. nr XIII/105/2003 w przedmiocie jednorazowej opłaty za przyłączenie do wodociągów mienia komunalnego. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe II SA/Kr 398/12 UZASADNIENIE Rada Gminy Zawoja podjęła w dniu 4 grudnia 2003 r. uchwałę numer Xlll/105/2003 w sprawie jednorazowych opłat za przyłączenie do wodociągów mienia komunalnego w 2004 r. Zgodnie z § 1 tej uchwały ustalono na kwotę 3000 zł stawkę opłaty za zezwolenie na przyłączenie do linii wodociągów mienia komunalnego zarówno budynków indywidualnych jak i budynków, w których prowadzona jest działalność usługowa. W § 3 uchwały wskazano, że właścicielowi, który na własny koszt podłączy budynek do urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę, po jego oddaniu do eksploatacji, należność obniża się o 50 %. Pismem z dnia 8 lutego 2012 r. Prokurator Rejonowy w [...] zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił jej naruszenie art. 7 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 1996 r., nr 13, póz. 74) polegające na uznaniu, że przepisy te stanowią podstawę prawną nałożenia w drodze uchwały rady gminy obowiązku ponoszenia opłat za przyłączenie do wodociągów mienia komunalnego. W uzasadnieniu skargi podano, że uchwała Rady Gminy Zawoja z dnia 4 grudnia 2003 r. jest aktem prawa miejscowego, albowiem reguluje w sposób normatywny, to znaczy generalny i abstrakcyjny obowiązki właścicieli nieruchomości. Żaden przepis w polskim systemie prawnym nie daje tymczasem gminie uprawnień do ogólnego wprowadzenia opłat w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących. Przepisem takim nie mógł być w szczególności art. 7 ust. 12 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który zawiera katalog zadań, jakie zostały postawione jednostkom samorządu gminnego. Przepis ten ma charakter organizacyjny, nie jest przepisem prawa materialnego, a tym bardziej nie stanowi delegacji do stanowienia aktów prawa miejscowego. Uprawnień do ogólnego wprowadzania opłat nie dawał radzie gminy także powołany w uchwale art. 18 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy. Przepis ten jest regulacją prawa ustrojowego, ustala zakres działania organów, określa w sposób ogólny zadania publiczne, których wykonywanie powierzono samorządowi gminnemu. Opłaty przewidziane zaskarżoną uchwałą miały charakter jednostronnie narzuconej mieszkańcom daniny publicznej, brak było zaś przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzania takich opłat i regulacji. Prokurator wskazał nadto, że z uwagi na treść art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym mu na mocy art. 4 ustawy z dnia 12 maja 2000 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, ustawy -kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 48, poz. 552) brak jest ograniczeń czasowych dla możliwości stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Zawoja wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że zaskarżona uchwała, w zakresie w jakim Prokurator postawił jej zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i art. 18 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie istnieje w obrocie prawnym. W stosunku do przedmiotowej uchwały zostało bowiem wydane rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 5 stycznia 2004 r. (znak: [...]), w którym stwierdzono nieważność § 1 i § 3 tejże uchwały. Rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone przez Gminę Zawoja i stało się prawomocne. Rada Gminy Zawoja wskazała nadto, że wydane na podstawie art. 91 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody powoduje w stosunku do aktu rady gminy jego wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. W rezultacie wydania rozstrzygnięcia nadzorczego następuje powrót do sytuacji, jaka miała miejsce przed podjęciem uchwały. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Rada Gminy Zawoja wskazała, że rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdzające nieważność aktu organu gminy pozbawia go mocy obowiązującej, a więc nie można już takiego aktu zmieniać lub uchylać. W części, w jakiej uchwała z dnia 4 grudnia 2003 r. nie została unieważniona wskazanym wyżej rozstrzygnięciem nadzorczym (to znaczy w § 2,4,5,6 oraz 7) nie narusza powołanych w skardze przepisów. W dalszej części odpowiedzi na skargę Rada Gminy Zawoja, z ostrożności procesowej, podniosła argumenty merytoryczne, kwestionujące zasadność skargi. Wskazano, że błędne jest przypisanie opłacie przyłączeniowej przymusowego charakteru i zaliczenie jej do kategorii danin publicznych. Realizacja obowiązku uiszczenia opłaty przyłączeniowej nie została bowiem zagwarantowana środkami przymusu państwowego. Nietrafny jest również pogląd, że kwestionowana uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego dlatego, że przepisy powołane jako jej podstawa nie dają kompetencji do wydawania aktów prawa miejscowego. Stanowienie aktów prawa miejscowego może przecież nastąpić tylko na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego a upoważnienia tego nie można domniemywać. Skoro uchwała ta nie jest aktem prawa miejscowego, nie można stwierdzić jej nieważności po upływie jednego roku. Na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r., po zapoznaniu się z kopią rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] z dnia 5 stycznia 2004 r., znak: [...], stwierdzającego nieważność zaskarżonej uchwały, Prokurator cofnął skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r.- Dz. U. z 2012 r., poz. 1270; dalej powoływana jako: "p.p.s.a") skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi, co do zasady wiąże sąd. W myśl art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Uznając w rozpoznawanej sprawie cofnięcie skargi przez Prokuratora za dopuszczalne, Sąd umorzył postępowanie sądowe, na podstawie powołanych wyżej przepisów.