II SA/Kr 413/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-11-22
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochodowy, mimo wcześniejszego oddalenia podobnego wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Pomimo wezwań, nie przedstawiła kompletnych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochodowy, a jej sytuacja nie uległa zmianie od czasu poprzedniego, prawomocnie oddalonego wniosku. Prawo pomocy jest uzależnione od możliwości ponoszenia kosztów postępowania, a nie od stanu zdrowia.Stan faktyczny
Skarżący A.F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, motywując go trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Wniosek został złożony po raz drugi, gdyż poprzedni został prawomocnie oddalony. Mimo wezwań do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy, skarżący dostarczył jedynie wybiórcze informacje i dokumenty, uchylając się od przedłożenia wielu wymaganych dowodów.Rozstrzygnięcie
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 stycznia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a wniosek skarżącego oddalić
W dniu 14 sierpnia 2013 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo A.F. , w którym skarżący zawarł prośbę o przyznanie adwokata z urzędu i zwolnienie z opłaty 100 zł, motywowaną trudną sytuację materialną spowodowaną bardzo złym stanem zdrowia.
W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżący został wezwany do jego uzupełnienia poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu "PPF" w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W wyznaczonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza "PPF" wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.F. oraz córkami: I. ur. 20 maja 1990 roku i B. ur. 7 sierpnia 1992 roku. Ich miesięczny dochód wynosi 2.500 zł i stanowi go renta skarżącego w wysokości [...] zł i wynagrodzenie za pracę żony w wysokości [...] zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 60 m² oraz działki wielkości 23 arów. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek A.F. podniósł, iż jest po przebytych trzech zawałach serca z miażdżycą zatorową kończyn dolnych. Przeszedł cztery operacje i jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Żona wnioskodawcy pracuje. Dwie córki ze względu na brak pracy są zarejestrowane w urzędzie pracy jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Aby żyć, skarżący musi przyjmować bardzo dużo leków, które są drogie. Sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo ciężka.
W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień i stosownych dokumentów na okoliczność wykazania jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: odcinka pobieranej renty za miesiąc wrzesień 2013 roku, zaświadczenia z zakładu pracy małżonki o wysokości wynagrodzenia za miesiąc wrzesień 2013 roku, zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o uzyskaniu przez córki skarżącego statusu osób bezrobotnych, spisu miesięcznych wydatków rodziny skarżącego związanych z bieżącymi (niezbędnymi) potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami (fakturami) za ostatni okres rozliczeniowy, oświadczenia jaka jest wysokość wydatków na leczenie oraz udokumentowanie tych wydatków odpowiednimi rachunkami, przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, przedłożenie zaświadczenia z właściwego Wydziału Komunikacji o pojazdach mechanicznych zarejestrowanych na nazwisko skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz przedłożenie zaświadczenia z Urzędu Miasta L. – Wydział Finansowy oraz Wydziału Geodezji i Katastru Starostwa Powiatowego w L. o składnicach majątku nieruchomego skarżącego, uwidocznionych we właściwych ewidencjach prowadzonych przez ten urząd.
Odnosząc się do wezwania A.F. oświadczył, że jego córki I., i B. posiadają status osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, a sąd może zasięgnąć opinii w tym przedmiocie w Starostwie Powiatowym. Miesięczne wydatki rodziny to: prąd ok. 300 zł, gaz ok. 200 zł i śmieci ok. 90 zł. Woda czerpana jest z przydomowej studni. Leki pozostają niewykupione z powodu braku środków finansowych, chociaż są niezbędne z powodu chorych płuc. Skarżący wykupuje najtańsze zamienniki leków na serce. Żywność to pieczywo, mleko, ziemniaki, kasza, mąka i czasami jakaś wędlina. Skarżący podał, iż od 2 lat jest zadłużony w banku, a do spłaty pozostało jeszcze ok. 8 tys. zł. z kredytu w wysokości 20 tys. zł. Pozostałych dokumentów skarżący nie może dostarczyć, gdyż nie może samodzielnie chodzić, a nie ma nikogo, kto mógłby udzielić mu pomocy.
Do pisma Wnioskodawca załączył receptę wystawioną w dniu 26 sierpnia 2013 roku, przekaz pocztowy – potwierdzenie wypłaty świadczenia rentowego A.F. za miesiąc listopad 2013 roku w wysokości 691,84 zł oraz dowodu wpłaty kwoty 409,43 zł tytułem opłaty za gaz.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek skarżącego jest kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek A.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie również wniosek skarżącego oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 roku sygn. akt II OZ 1096/12 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu I instancji.
Rozpoznanie kolejnego (drugiego) wniosku skarżącego winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.
Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchyla się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że sytuacja osobista, rodzinna i majątkowa skarżącego nie uległy zmianie. A.F. nadal dysponuje stałym miesięcznym dochodem z renty w wysokości 900 zł, a jego żona wynagrodzeniem za pracę w wysokości 1.600 zł (poprzednio 1.900 zł). Powołuje się, jak uprzednio, na trudna sytuację zdrowotną i konieczność zażywania leków, których zakup stanowi obciążenie domowego budżetu.
Skarżący, pomimo skierowanego do niego wezwania, konsekwentnie uchyla się od przedłożenia dokumentów potwierdzających jaki jest faktycznie jego stan majątkowy, pomimo znacznych rozbieżności w tym przedmiocie. Pominął milczeniem wezwanie do przedłożenia zaświadczenia z Urzędu Miasta L. – Wydział Finansowy oraz Wydziału Geodezji i Katastru Starostwa Powiatowego w L. o składnicach majątku nieruchomego skarżącego, uwidocznionych we właściwych ewidencjach prowadzonych przez ten urząd oraz zaświadczenia z właściwego Wydziału Komunikacji o pojazdach mechanicznych zarejestrowanych na nazwisko skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie odniósł się do wezwania o przedłożenie wykazów posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem. Nie przesłał też zaświadczenia z zakładu pracy małżonki o wysokości wynagrodzenia za miesiąc wrzesień 2013 roku, ani zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o uzyskaniu przez córki statusu osób bezrobotnych. Twierdzenie skarżącego, że sąd może we własnym zakresie zwrócić się o wydanie takiego zaświadczenia jest nie do przyjęcia. To przecież sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Argumenty skarżącego o złym stanie zdrowia były analizowane przy rozpoznawaniu uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo wyraźnego wezwania skarżący nie potwierdził jednak stosownymi dokumentami jaka jest aktualnie wysokość wydatków związanych z leczeniem. Przesłana recepta nie stanowi prawidłowego wykonania skierowanego do skarżącego wezwania. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne są bowiem dane dotyczące wysokości koniecznych wydatków w stosunku do możliwości finansowych wnioskodawcy. Prawo pomocy uzależnione jest od możliwości ponoszenia kosztów postępowania, nie zaś od stanu zdrowia strony.
W rozpoznawanym stanie faktycznym brak jest zatem podstaw do tego, aby kolejny wniosek mógł być oceniony w korzystny dla skarżącego sposób. Złożone przez A.F. oświadczenia i dokumenty są bowiem wybiórcze i wymijające. Z tego też względu nie sposób przyjąć, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy.
Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło