II SA/Kr 415/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Brachel- Ziaja (spr.) Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak WSA: Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [....] przyznał W.C. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od l listopada 2005 r. do 30 czerwca 2006 r., w wysokości 144 zł. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji złożonego przez W.C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [....] utrzymało ją w mocy. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 16, art. 20 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 póz. 2255 ze zm.), § 2 i następne rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 póz. 881) oraz art. 138 § l pkt l kodeksu postępowania administracyjnego W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy powołał się na uzasadnienie decyzji I instancji, w którym wskazano na przepisy prawa regulujące problematykę zasiłków pielęgnacyjnych i ustalono, że wnioskodawca spełnia przesłanki do otrzymania takiego zasiłku. ; W.C. w odwołaniu domagał się przyznania mu zasiłku także za miesiące wrzesień i październik, ponieważ w tych miesiącach był chory i pozostawał w leczeniu. Podniósł, że zasiłek pielęgnacyjny jest dla niego głównym źródłem utrzymania. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Powołano się przy tym na art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wymienia przesłanki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a w szczególności z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wynika, że wnioskodawca spełnia te warunki. Jednocześnie podkreślono, że W.C. złożył wniosek w dniu 3 listopada 2005 r. Zgodnie z art. 24 ust. l ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Na podstawie tego przepisu zasiłek przyznano od listopada 2005 r. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności W.C. ustalono, że orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie wydano na okres do 30 czerwca 2006 r., dlatego też zasiłek pielęgnacyjny również przyznano do 30 czerwca 2006 r. Objęta odwołaniem decyzja jest prawidłowa pod względem formalnym i zawiera wszelkie elementy decyzji, o których mowa w art. 107 § l k.p.a. Kolegium podkreśliło, że orzekając w niniejszej sprawie organy administracji publicznej związane są powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, co wyłącza możliwość działania w granicach uznania administracyjnego. Wskazano, mając na uwadze trudną sytuację strony, że istnieje możliwość skorzystania z pomocy wynikającej z ustawy o pomocy społecznej. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.C. podnosząc, że został niesłusznie pozbawiony prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za miesiące wrzesień i październik 2005 r. Skarżący uważa, że miał prawo do zasiłku za ten okres, jednakże padł ofiarą zmian organizacyjnych, gdyż zasiłek wypłaca obecnie inna instytucja. Ponadto zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację materialną oraz na fakt pobierania zasiłku pielęgnacyjnego od dzieciństwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło ojej oddalenie i w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Skarżący spełniał przesłanki do przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego. Nie było jednak możliwe przyznanie mu tego świadczenia za wrzesień i październik 2005 r., gdyż wniosek o jego przyznanie został złożony dopiero w listopadzie 2005 r. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 16 ust. l ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 póz. 2255 ze zmianami) zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Na podstawie ust. 3 tego przepisu zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że W.C. w dacie wydania decyzji I instancji miał ukończone 21 lat i legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, która datuje się od dzieciństwa. Tym samym skarżący spełniał warunki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozważenia wymaga kwestia okresu, na jaki należało przyznać W.C. zasiłek pielęgnacyjny. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Stosownie zaś do art. 24 ust. 4 tej ustawy w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Wobec ustalenia w orzeczeniu z dnia 6 czerwca 2003 r. umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 30 czerwca 2006 r., prawidłowo przyznano zasiłek pielęgnacyjny do tego właśnie dnia. Natomiast w odniesieniu do daty, od której należało przyznać zasiłek sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 września 2006 r., sygn. I SA/Wa 1028/06 (LEX nr 256729): "przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. W ocenie sądu przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek. W szczególności zaś przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała - tak jak w rozpoznawanej sprawie - w związku ze zmianą stanu prawnego polegającego na wskazaniu przez ustawę innego organu właściwego w sprawie przyznawania i wypłaty świadczenia. (...) W ocenie sądu zmiana podmiotu przyznającego i wypłacającego świadczenie oraz złożenie kolejnego wniosku do właściwego organu nie powoduje wszczęcia nowej sprawy. (...) Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, określający początek przyznania i wypłacania zasiłku. Wniosek skarżącej z dnia 30 marca 2006 r. powinien zostać potraktowany jako wniosek o kontynuację uprzednio przyznanego świadczenia i stosowny zasiłek pielęgnacyjny powinien jej zostać przyznany począwszy od dnia l września 2005 r. Strona nie może bowiem ponosić ujemnych konsekwencji zmiany organu właściwego w sprawie, która to zmiana wynikała z przepisów ustawowych". Analogiczna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. W.C. miał przyznane prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od l maja 2004 do 31 sierpnia 2005 r. i w tym okresie świadczenie było wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (decyzja k. l - 2 akt administracyjnych). Wniosek skarżącego z dnia 3 listopada 2005 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie był zatem pierwszym wnioskiem w sprawie i nie wszczynał on - zdaniem sądu - odrębnego postępowania. Złożenie tego wniosku wiązało się ze zmianą organu uprawnionego do przyznawania i wypłaty zasiłku. Zmianę tę wprowadziły zaś przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Od dnia l września 2005 r. organem właściwym do przyznawania i wypłacania świadczenia w stosunku do skarżącego stosownie do treści art. 49 ust. l pkt l w związku z art. 3 pkt 11 tej ustawy, jest Prezydent Miasta K. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy obu instancji nie przyznając skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego za miesiące wrzesień i październik naruszyły przepis art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji obie te decyzje podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.