II SA/Kr 423/08

WyrokWSA w Krakowie2008-06-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Piotra Głowacki, NSA Joanna Tuszyńska, WSA Małgorzata Brachel- Ziaja (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny, powinien zostać uwzględniony na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też na podstawie art. 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny, nie jest obiektem wybudowanym w warunkach samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, który nie wyklucza orzeczenia o rozbiórce, ale wymaga uprzedniego wykluczenia możliwości legalizacji obiektu.
Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o nakazanie rozbiórki wyciągu narciarskiego i budynku zaplecza technicznego, argumentując, że inwestycja została wykonana pomimo wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę przez NSA, a następnie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wydania nakazu rozbiórki, uznając, że obiekt nie został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, gdyż istniała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, a inwestor nie miał wiedzy o wstrzymaniu jej wykonania. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów obu instancji z przyczyn proceduralnych, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotra Głowacki Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Brachel- Ziaja (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008r. sprawy ze skargi W.C. , M.G. i B.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia ( ) w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę; skargę oddala. W dniu ........1999 r. W.C. , M.G. i B.G. złożyły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wniosek o wydanie nakazu rozbiórki wyciągu .......+ i budynku zaplecza technicznego zlokalizowanego w okolicy górnej polany [......] oraz nakazu przywrócenia terenu do stanu pierwotnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zarówno decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i pozwolenie na budowę tej inwestycji. Prace budowlane były prowadzone od września do grudnia 1997 r. pomimo, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia ......1997 r. sygn. akt IV SA 238/97 wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z [......] o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [......] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 84, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania decyzji nakazującej PKP-..... Z. rozbiórkę wyciągu narciarskiego oraz budynku zaplecza technicznego zlokalizowanego w rejonie górnej polany ........ Organ I instancji ustalił, że obiekt będący przedmiotem postępowania został wykonany w okresie od ..... września do ..... listopada 1997 r. na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wprawdzie postanowieniem z dnia .......1997 r. sygn. akt IV SA 238/97 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny pismem z dnia .......1999 r. poinformował organ I instancji, że inwestor nie otrzymał tego postanowienia. Przedmiotowy obiekt nie powoduje swym wyglądem oszpecenia otoczenia, jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, środowisku i bezpieczeństwu mienia, a więc brak podstaw do nakazania jego rozbiórki. Po rozpoznaniu odwołania B.G. , M.G. i W.C. ........ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [......] . utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy stwierdzając, że inwestor bez swojej winy nie mógł zapoznać się z postanowieniem o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w aktach sprawy znajduje się dowód na przyjęcie wyciągu do użytkowania, a nie jest możliwe wydanie nakazu rozbiórki w sytuacji legalnego w świetle prawa użytkowania obiektu. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję .......Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w K. wniosły W.C. , M.G. i B.G. twierdząc, że nie jest prawdą, iż inwestor nie miał wiadomości o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestycję zrealizowano bez ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z zagrożeniem interesów osób trzecich. Działanie obiektu powoduje zanieczyszczenie środowiska, skażenie gleby i nadmierny hałas. Obiekt jest wybudowany na gruntach osób trzecich bez ich zgody. W odpowiedzi na skargę .......... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Inwestor prowadził roboty budowlane w czasie, gdy legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Okoliczność, że decyzja ta następnie została wyeliminowana przez sąd z obrotu prawnego nie oznacza, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 25/02 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ze względu na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących udziału stron w postępowaniu administracyjnym. Jako strona w niniejszym postępowaniu powinien brać udział W.G., będący właścicielem jednej z nieruchomości zajętych pod budowę spornego obiektu. Nie był on jednak zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, ani o czynnościach postępowania. Organy orzekające w sprawie z naruszeniem przepisów k.p.a. nie przeprowadziły postępowania w celu ustalenia stron postępowania. Naruszenie tego wymogu jest poważnym błędem, który powoduje konieczność uchylenia w sprawie decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził również, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzji organu odwoławczego nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Polskie Koleje ......Sp. z o.o. w Z. wyrokiem z dnia 27 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 86/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Krakowie. Na rozprawie w dniu ...... czerwca 2008 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Ponownie rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 86/07 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., bowiem postępowanie administracyjne nie było dotknięte taką wadą, która powodowała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności nie został naruszony przepis art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, który przewiduje wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Bowiem w orzecznictwie i doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, że do zastosowania tego przepisu konieczne jest stwierdzenie, że obiekt powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotowy obiekt był realizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która wprawdzie została następnie uchylona przez sąd administracyjny, jednakże nie zmienia to faktu, że inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej. Tym samym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek o orzeczenie rozbiórki na podstawie tego przepisu nie mógł być załatwiony pozytywnie. Usunięcie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę powoduje zaistnienie sytuacji, w której obiekt budowlany wybudowany legalnie, zostaje pozbawiony legalnego bytu, co wymaga ponownego orzeczenia organu nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu stosownego postępowania, jednakże na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Przepis ten nie wyklucza orzeczenia o rozbiórce (ust. 1 pkt 1), jednakże po uprzednim wykluczeniu możliwości doprowadzenia do jego legalizacji. W kwestii braku udziału w postępowaniu W.G. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się, iż w omówionej sytuacji brak ten nie może mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, Sąd pierwszej instancji nie powinien więc czynić z niej podstawowej okoliczności uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, skoro Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż postępowanie administracyjne nie było dotknięte taką wadą, która powodowała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA, skarga W.C. , M.G. i B.G. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło