II SA/Kr 446/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi C.S. i J.S. na decyzję nr [.... ] [.... ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 lutego 2015 r. znak: [.... ] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 7 stycznia 2014 r. na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) nakazał C.S. i J.S. jako inwestorom rozbiórkę urządzenia budowlanego w postaci ogrodzenia zlokalizowanego w M. wzdłuż wschodniej granicy działki [...] , długości 29 m. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonych w dniu 31 lipca 2013 r. czynności kontrolnych ustalono, iż na nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] na działce nr [...] zlokalizowane jest między innymi urządzenie budowlane w postaci części ogrodzenia od strony wschodniej o łącznej długości 29 m, zrealizowane wzdłuż wschodniej granicy działki [...]. Inwestor: C.S. i J.S. w 2011 r. wykonali przedmiotowe ogrodzenie na całej szerokości działki nr [...] , bez uzyskania stosownego orzeczenia administracyjnego. Ogrodzenie zostało wykonane na podwalinie betonowej, słupki systemowe zalewane, wypełnienie pół –stalowe. Ogrodzenie ma długość 29 m, zmienną wysokość, maksymalnie -1,25 m, w ogrodzeniu urządzono bramę przesuwną oraz bramkę wejściową. Organ ustalił, że działka nr [...] zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 29 czerwca 2005 r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z 26 lutego 2010 r. znajduje się w jednostkach strukturalnych oznaczonych R (tereny rolnicze), E17MNR (tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej) oraz KDD (tereny dróg publicznych - drogi dojazdowe). Przedmiotowe ogrodzenie zlokalizowane jest w całości na działce nr [...] , w jednostce strukturalnej oznaczonej MNR. Działka nr [...] częściowo zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w planie KDD, zgodnie z pismem Burmistrza Miast i Gminy K. z 4 października 2013 r. - ul. [...] zaliczono z uwagi na pełnioną funkcję w sieci drogowej do dróg publicznych o kategorii "gminnej". Projekt zagospodarowania działki zatwierdzony decyzją dot. udzielenia pozwolenia na budowę z 6 października 2009 r. nie przewidywał budowy ogrodzenia. W związku z powyższym organ stwierdził, że inwestycja wymagała zgłoszenia (art. 30 ust 1, pkt 3 - ustawy Prawo Budowlane), a wobec braku dopełnienia powyższego obowiązku zastosowanie w sprawie znajduje art.49b ustawy - prawo budowlane. Postanowieniem z 28 października 2013 r. organ nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia do siedziby organu w terminie 30 dni wyszczególnionych w orzeczeniu dokumentów. Inwestorzy w zakreślonym terminie nie dostarczyli dokumentów, stad konieczne było orzeczenie nakazu rozbiórki. C.S. i J.S. złożyli odwołanie od ww. decyzji. Podnieśli , że w piśmie z dnia 6 czerwca 2013 r. zwrócili się do organu nadzoru o zalegalizowanie wybudowanego ogrodzenia. Wskazali, że termin określony postanowieniu nakładającym obowiązek przedłożenia dokumentów został przez nich przeoczony, z uwagi na chorobę J.S. który przebywał poza miejscem zamieszkania. Wyjaśnili, że ogrodzenie usytuowane jest w odległości 3,20 od granicy w głąb działki i oddzielone jest od drogi "przydomowym pasem zieleni o szer. 3,20 i przydrożnym pasem wysokiej zieleni o szer. ok. 4 m". Ogrodzenie zostało zaprojektowane w 2011 r. i w dacie jego realizacji inwestorzy pozostawali w przekonaniu, że nie ma potrzeby dokonywania zgłoszenia. Wnieśli o przywrócenie możliwości zalegalizowania ogrodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 lutego 2015 r., znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że PINB prawidłowo zakwalifikował ogrodzenie będące przedmiotem postępowania jako obiekt na którego budowę wymagane jest uprzednie zgłoszenie właściwemu organowi. Jak ustalono w toku postępowania wyjaśniającego droga, od strony której usytuowane jest ogrodzenie, jest drogą publiczną, nr -[...] , zaliczoną do kategorii dróg gminnych uchwałą Rady Miejskiej w K. Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że brak jest przepisów określających normatywne odległości tego rodzaju obiektów względem dróg publicznych, stąd należy przyjąć, że budową ogrodzenia od strony drogi, będzie każda budowa tego obiektu, realizowana na działce bezpośrednio sąsiadującej z działką drogową wzdłuż granicy tych działek. Tym samym organ II instancji stwierdził, że budowa ogrodzenia jako usytuowanego na działce bezpośrednio sąsiadującej z działką drogową drogi publicznej [...] , objęta była obowiązkiem uprzedniego zgłoszenia. Bez znaczenia pozostaje fakt, że ogrodzenie nie przylega bezpośrednio do działki drogowej, a zlokalizowane jest w odległości 3,15 m od tej działki i że istnieje pas zieleni pomiędzy ogrodzeniem a drogą. Niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 49b ust.2 u.p.b. stanowi przesłankę do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym w wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Odnosząc się do wniosku inwestorów z 14 stycznia 2014 r. w przedmiocie przedłużenia terminu na wniesienie wymaganych postanowieniem z 28 października 2013 r. dokumentów organ wskazał, że został on złożony po upływie terminu wyznaczonego w w/w postanowieniu. Inwestorzy zarówno w odwołaniu jak i ww. piśmie podnieśli, iż uchybienie terminu miało miejsce z powodu choroby J.S. oraz błędnego przeczytania pouczenia. Zdaniem organu odwoławczego choroba inwestora nie może stanowić w przedmiotowej sprawie podstawy uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu. Jak wskazał WSA w Rzeszowie w wyroku z 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 459/14 nawet sam fakt choroby poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu przykładowo poprzez wyręczenia się inną osobą. Wskazanie w odwołaniu "przeoczenie terminu" wskazuje na brak staranności w zapoznaniu się z treścią doręczonego postanowienia i nie może świadczyć o braku winy w niedopełnieniu obowiązku. C.S. i J.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. domagając się zmiany decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z 7 stycznia 2014 r. i przywrócenie możliwości legalizacji ogrodzenia. Skarżący podnieśli, że zapoznając się z postanowieniem nakładającym obowiązek przedłożenia dokumentów J.S. przeoczył ten termin, ponieważ dokuczały mu chorobowe objawy neurologiczne, będące następstwem przewlekłej, postępującej [...] na którą choruje od 2001 r. i choroby błędnika na którą cierpi od 2004 r. W okresie jesienno-zimowym występuje u skarżącego zaostrzenie objawów takich jak: uporczywe bóle głowy, zaburzenia koncentracji, zaburzenia widzenia i równowagi. Skarżący zarzucili, że postanowienie z 28 października 2013 r. nie zawierało pouczenia o skutkach niedopełnienia terminu. Podkreślili, że nie mogli skorzystać z pomocy innych osób, albowiem są osobami bezdzietnymi, na emeryturze, a posiadane dochody nie pozwalają na wynajęcie pełnomocnika. Jednocześnie podali, że C.S. do 1990 r. mieszkała na U. Po przyjeździe do Polski nigdy nie uczyła się języka polskiego w żadnej szkole. Pisanie i czytanie w języku polskim sprawia jej duże trudności, dlatego pismo czytał tylko J.S. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ust 1 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej, w tym zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie jest zasadna . Prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie dotyczyło i ogrodzenia o długości ok. 29 m, zlokalizowanego w M. wzdłuż wschodniej granicy działki [...] sąsiadującej z działką drogową stanowiącą drogę gminną - ul. [...] . Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, którą na podstawie przepisu art. 49b ust. 1 ustawy z 7. 07. 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013, poz. 1409) nakazano skarżącym rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia w części zlokalizowanej od strony działki drogowej. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowe ogrodzenie stanowiące obiekt budowlany wykonane na podwalinie betonowej ze słupkami systemowymi o stalowym wypełnieniu pól, mające zmienna wysokość wynoszącą ok. 1,25 z bramą przesuwną oraz bramką wejściową zostało zrealizowane w 2011 r. bez zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Jego inwestorami byli C.S. i J.S. będący właścicielami działki nr [...] . Z akt sprawy wynika również, że inwestorzy C.S. i J.S. pismem z 6 czerwca 2013 r. skierowanym do PINB w O. zainicjowali postępowanie administracyjne wnosząc o legalizację przedmiotowego ogrodzenia. W celu wydania decyzji z art. 49b ust. 1 ustawy należało więc ustalić, że ogrodzenie stanowi obiekt budowlany zrealizowany bez zgłoszenia, w sytuacji, gdy było ono wymagane prawem (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) po wcześniejszym wykluczeniu legalizacji tego obiektu (art. 49b ust. 3 tej ustawy). Nakaz rozbiórki, o którym mowa w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego winien być zatem poprzedzony postępowaniem legalizacyjnym lub wyraźnym wskazaniem z jakiego powodu takiego postępowania organ orzekający nie przeprowadził. W takiej sytuacji trzeba zauważyć, że budowa ogrodzeń stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę. Jednakże budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń w wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Nie ma przy tym znaczenia, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane w odległości ok. 3 m od granicy z działką drogową, która stanowi drogę publiczną, co jest niekwestionowane i wynika z przedłożonych w aktach administracyjnych dokumentów, w tym pisma burmistrza gminy K. z 4 października 2013 r. , z którym wskazano, że jest to droga publiczna nr [...] zaliczona do dróg gminnych uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z 26.09. 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...] ). Nadto trzeba wskazać, że w sprawie organ I instancji w oparciu o art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne i postanowieniem z 28. 10. 2013 r. zobowiązał inwestorów przedmiotowego ogrodzenia do dostarczenia w terminie 30 dni dokumentów wskazanych w ww,. przepisie. W i uzasadnieniu organ przytoczył obok treści art. 30 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy także treść art. 49 b. punkt 1-3. A zatem, skarżący zostali pouczeni, że w przypadku niespełnienia nałożonego na nich obowiązku zostanie zastosowany ust. 1 tj. zostanie nakazana rozbiórka ogrodzenia wzniesionego bez wymaganego zgłoszenia. Jak wynika z akt administracyjnych postanowienie organu I instancji z 28.10. 2013 zostało prawidłowo doręczone skarżącym w dniu 5 listopada 2013 r. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego przez organ I instancji i zawiadomieniu z dnia 11 .12. 2013 r. C.S. i i J.S. w trybie art. 10 § 1 kpa o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, która została doręczona C.S. i J.S. w dniu 13 stycznia 2014 W ocenie Sądu zarówno organ I jak II instancji, który podzielił stanowisko organu I instancji, należy uznać za odpowiadające prawu. Należy podkreślić, że wykazanie przez skarżących inicjatywy mającej na celu legalizację przedmiotowego ogrodzenia bez wymaganej prawem aktywności tj. wykonania nałożonych obowiązków – stosownie do treści art. 49b ust. 3 w zw. z ust. 1 musi skutkować wydaniem nakazu rozbiórki. Należy również podzielić pogląd organu odwoławczego, że wniosek o przedłużenie terminu do wykonania obowiązku nałożonego na inwestorów złożony w dniu 14 stycznia 2014 r., a więc już po wydaniu decyzji I instancji i jej doręczeniu stronom nie mógł odnieść skutku. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowoadministracyjnym termin wyznaczony przez organ administracji publicznej może być zmieniany w zależności od stanu faktycznego konkretnej sprawy, a więc np. gdy wystąpią obiektywne trudności w uzyskaniu wymaganych dokumentów (por. wyrok WSA w Krakowie z 10. 04. 2015 r., sygn.. akt II SA/kr 70/15) , ale wniosek taki powinien być złożony przed upływem wyznaczonego przez organ terminu i ze wskazaniem uzasadnionej przyczyny, natomiast wniosek o przywrócenie uchybionego terminu na zasadach ogólnych wymaga uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy, prośba o przywrócenie terminu musi być wniesiona w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, jednocześnie z jej wniesieniem należy dopełnić czynności dla której określony był termin (art. 58 kpa). A zatem, wniosek skarżących złożony w dniu 14 stycznia 2014 r., w którym wskazano, że J.S. przebywał w listopadzie 2013 r. na leczeniu poza miejscem zamieszkania, "pismo (tj. postanowienie z 28.10. 2013 r.) zostało niedokładnie przeczytane", a termin "przeoczony" - nie mógł zostać uwzględniony. Nie zasługują na uwzględnienie jako niewiarygodne pozostałe zarzuty skargi związane z brakiem możliwości odczytania i zrozumienia ww. postanowienia przez skarżących. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.