II SA/Kr 449/13
WyrokWSA w Krakowie2013-08-06
Skład orzekający: Andrzej Irla, Renata Czeluśniak, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie maksymalnej wysokości zabudowy do 12 metrów na działce o przeznaczeniu mieszkaniowo-usługowym, mające na celu ochronę widoku na zabytkową zabudowę śródmiejską, stanowi naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przekroczenie władztwa planistycznego gminy, a także czy istotne naruszenie trybu sporządzania planu, polegające na ograniczeniu możliwości wnoszenia uwag do projektu planu, skutkuje nieważnością uchwały?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Myślenicach dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uzasadnieniem było naruszenie zasad sporządzania planu poprzez wprowadzenie nieproporcjonalnego ograniczenia wysokości zabudowy do 12 metrów, które nie znalazło wystarczającego oparcia w analizach widokowych ani w decyzjach administracyjnych dotyczących ochrony zabytków. Sąd uznał, że brak szczegółowych ekspertyz widokowych czyni to ograniczenie dowolnym. Zarzut istotnego naruszenia trybu sporządzania planu, dotyczący ograniczenia możliwości wnoszenia uwag, został uznany za niezasadny, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby naruszenie to wpłynęło na treść uchwały.Stan faktyczny
Rada Miejska w Myślenicach podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Myślenice-Centrum". Uchwała ta została zaskarżona przez właścicielkę działki, B.P., w części dotyczącej § 7 ust. 3 pkt 2 lit. b, ograniczającego maksymalną wysokość zabudowy do 12 metrów. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad sporządzania planu poprzez przekroczenie władztwa planistycznego gminy oraz istotne naruszenie trybu sporządzania planu polegające na ograniczeniu możliwości wnoszenia uwag do projektu planu. Domagała się stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej obejmującej § 7 ust. 3 pkt 2 lit. b, w zakresie słów "1.MU.4" oraz jej części graficznej odnośnie działki nr [...] w Myślenicach. Zasądził od Rady Miejskiej w Myślenicach na rzecz skarżącej kwotę 557 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r. sprawy ze skargi B.P., na uchwałę Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 24 października 2012 r. nr 208/XXVI/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej obejmującej § 7 ust. 3 pkt 2 lit. b, w zakresie słów "1.MU.4" oraz jej części graficznej odnośnie działki nr [...] w Myślenicach. II. zasądza od Rady Miejskiej w Myślenicach na rzecz skarżącej B.P. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Miasta Myślenice podjęła w dniu 24.10.2012 r. uchwałę Nr 208/XXVI/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w mieście
Myślenice pod nazwą "Myślenice-Centrum".
Uchwała ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez B.P. , właścicielkę działki nr [...] obr. [...] w Myślenicach, w części dotyczącej par. 7 ust. 3 pkt 2 lit. b, ograniczającego maksymalną, dopuszczalną wysokość zabudowy do 12 m.
Zaskarżonej uchwale zarzucono:
1. Naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj, art. 3 ust. l oraz art. 4 ust. l ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art. 6, art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przekroczenie przez Radę Miejską w Myślenicach władztwa planistycznego gminy przez ograniczenie prawa własności skarżącej w sposób polegający na ustaleniu maksymalnej - 12 m. wysokości zabudowy na działce nr [...] w Myślenicach; ograniczenie to, zdaniem skarżącej, nie jest uzasadnione interesem publicznym i stanem faktycznym sprawy;
2. Istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 17 pkt 13 upzp) polegające na ograniczeniu przez Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice ponownego wyłożenia projektu planu -jedynie do jego części oraz ograniczeniu możliwości wnoszenia uwag jedynie do tej wyłożonej części planu, w sytuacji gdy brak jest podstawy prawnej do ponownego wyłożenia planu na etapie opracowania jego projektu przez organ wykonawczy gminy, a gdy takie wyłożenie jest już de facto dokonywane - brak jest podstawy prawnej do ograniczenia możliwości zgłaszania uwag jedynie do ponownie wyłożonej części projektu planu objętej dokonaną zmianą.
W związku z powyższymi zarzutami, skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części (par. 7 ust. 3 pkt 2 lit. b uchwały), względnie stwierdzenia nieważności całej zaskarżonej uchwały.
Uzasadniając skargę w zakresie pierwszego z przedstawionych powyżej zarzutów, skarżąca podała, że stanowi nadużycie władztwa planistycznego - określenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - zasad zagospodarowania terenu skarżącej przez ograniczenie dopuszczalności zabudowy do wysokości 12 m. Skarżąca podkreśliła, że jej działka nr [...] obr [...] w Myślenicach, znajduje się na terenie o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (symbol l MU.4). Zdaniem. B.P. , bezzasadność ograniczenia wysokości zabudowy do 12 m. względem jej nieruchomości wynika z kilku względów. Pierwszy, to okoliczność, iż za takim ograniczeniem nie przemawia interes publiczny tj. ochrona ekspozycji zabytkowego zespołu urbanistycznego miasta, gdyż w obszarze 1.MU.4 znajdują się już budynki, których wysokość przekracza 12 m. W szczególności budynkiem takim jest budynek skarżącej (dz. nr [...] oraz inne obiekty budowlane, choć niepołożone w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości. Skarżąca podkreśliła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien uwzględniać istniejący stan faktyczny terenów, których dotyczy i nie powinien wprowadzać zapisów, które z istoty % rzeczy nie spowodują zmniejszenia wysokości zabudowy na przedmiotowym obszarze, aby rzekomo chronić widok na zabytkową zabudowę miasta. Wskazano w skardze, że licznie występująca zabudowa na obszarze 1.MU.4 już teraz niweluje ekspozycję na budynki wokół Rynku, zatem cel dla którego ograniczono wysokość zabudowy do 12 m. - nie może zostać zrealizowany. Podkreślono także, iż ograniczenie wysokości zabudowy, wynika z błędnego ustalenia stanu faktycznego (dotychczasowej zabudowy) istniejącego na terenie przyległym do Rynku w Myślenicach. Ten stan faktyczny, nie pozwala na uzasadnione ograniczenie wysokości zabudowy do 12 m. Podkreślono, iż aby ustalić wysokość zabudowy w celu eliminacji zjawiska zasłaniania zabytkowego centrum -nie wystarczy, jak to uczynił organ, jedynie porównać rzędne wysokości nad poziomem morza terenu Rynku i obszaru 1.MU.4. Konieczne było ustalenie stanu istniejącego w terenie, czego zaniedbano. Ustalenie takie winno uwzględniać wysokość istniejących obiektów na tym obszarze oraz powinno zmierzać do stwierdzenia - jaka wysokość nowych budynków pogorszy ekspozycję Rynku, w stosunku do możliwej obecnej ekspozycji. Ustalenie walorów ekspozycji Rynku, wyłącznie na podstawie rzędnych terenu (poziomu gruntu) - powinno, zdaniem skarżącej, prowadzić do wniosku, że jakakolwiek zabudowa tego obszaru - pogarsza tę ekspozycję. Taki wniosek jest, zdaniem B.P., niedopuszczalny. Tak samo ocenione zostało, ustalenie dopuszczalnej wysokości zabudowy - na poziomie 12 m. Wszystko to powoduje, że ograniczenie wysokości zabudowy jest nieproporcjonalne do celu założonego przez organ - czyli ochrony widoku na zabytkową zabudowę centrum miasta.
Nadto, bezzasadność omawianego ograniczenia wysokości zabudowy, zdaniem skarżącej, wynika także z tego, iż obowiązujący poprzednio plan miejscowy (do 31.12.2003 r.) - dopuszczał wysokość zabudowy przekraczającą 12 m. Uchwała nr XIII/73/86 Rady Narodowy Miasta i Gminy Myślenice z dnia 27.11.1986 r. - nie wskazywała wysokości budynków w metrach, lecz dopuszczalną ilość kondygnacji. Spowodowało to, że budynki na spornym terenie przekraczają 12 m. (takim budynkiem jest np. dom skarżącej). Podkreślono, że poprzez ograniczenie wysokości zabudowy do 12 m. doszło do naruszenia prawa własności skarżącej - tj. wolności zabudowy. Z uwagi bowiem na treść par. 7 ust. 3 pkt 2 lit. b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - skarżąca nie może utrzymać zabudowy istniejącej już na jej działce nr [...] obr. [...] . Wynika to z faktu, że będący w trakcie budowy dom skarżącej - przekracza wysokość 12 m. Pozwolenie na budowę, na podstawie którego realizowano inwestycję - zostało uchylone i toczy się postępowanie legalizacyjne. Podkreślono*, że opierając się o założenia poprzednio obowiązującego planu, skarżąca mogłaby zalegalizować swój budynek o obecnej wysokości. Z uwagi jednak na kwestionowane obecnie regulacje planu - skarżąca będzie zmuszona do obniżenia swojego domu. W sprawie nie znajdzie bowiem zastosowanie par. 4 ust. 8 pkt 8 lit. g zaskarżonej uchwały.
Bezzasadność ograniczenia wysokości zabudowy wynika, zdaniem skarżącej także z tego, że takiego samego ograniczenia nie wprowadzono dla terenów sąsiadujących bezpośrednio z terenem 1.MU.4. - oznaczonych symbolami: 3.U.l, l.U.l, 3.U.2., 4.U.1 (tam wysokość ograniczono do 15 m.). Wskazane obszary położone są także na wyższych rzędnych nad poziomem morza niż teren Rynku. Powyższe rozróżnienie nie znajduje dla skarżącej żadnego uzasadnienia.
Dodatkowo wskazano, że gmina Myślenice przekroczyła granice dyskrecjonalności w ramach samodzielności planistycznej wprowadzając limit wysokości budynków na 12 m. Właściciel ma prawo do wykorzystania wszystkich atrybutów przysługującego mu prawa własności. Ograniczenie więc prawa zabudowy, poprzez limitowanie wysokości budynku, nie może być interpretowane w sposób rozszerzający, a za taką interpretację skarżąca uważa wskazane ograniczenie wysokości. Skarżąca jest zdania, iż opisane naruszenie prawa może zostać usunięte poprzez dopuszczenie na obszarze 1.MU.4 maksymalnej wysokości zabudowy do 15 m. (jak na obszarach sąsiednich), względnie na tym terenie lokalnych akcentów wysokościowych do 15 m. lub też wprowadzenie zapisu podobnego do par. 7 ust. 3 pkt 3 mpzp, który przewiduje, że na części terenów 1.MU.28 oraz 1.MU.34 - dopuszczalne są różne parametry maksymalnej wysokości zabudowy (12, 15 m).
W ramach zarzutu naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, skarżąca argumentowała, że Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice ograniczył ponowne wyłożenie projektu planu jedynie do jego części oraz ograniczył możliwość wnoszenia uwag jedynie do tej wyłożonej części. Zdaniem skarżącej, taki sposób procedowania, nie ma podstawy prawnej. Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice - ponownie wyłożył do publicznego wglądu projekt planu w granicach zaznaczonych niebieską i fioletową linią na załączniku graficznym do obwieszczenia z dnia 14.03.2012 r. (nr GPI.l-7322/9/10) oraz ograniczył możliwość wnoszenia uwag jedynie do dokonanych zmian w projekcie planu.
Skarżąca wskazała przy tym, że przepisy regulujące procedurę planistyczną (art. 17 i art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) prowadzą do następujących wniosków w przedmiocie zgłaszania uwag do projektu planu:
1. Uwagi po raz pierwszy zgłaszać można do całości projektu planu, po jego pierwszym wyłożeniu przez burmistrza;
2. Jeżeli burmistrz zdecyduje się dokonać zmian w projekcie planu w wyniku zgłoszonych uwag, w niezbędnym zakresie winien ponowić procedurę uzgodnień;
3. Jeśli burmistrz nie uwzględnił niektórych uwag i przedłożył radzie gminy do uchwalenia projekt planu, to rada gminy może dokonać jeszcze zmian wynikających ze zgłoszonych uwag i wówczas ponowić należy procedurę opisaną w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian, a przedmiotem ponowionych czynności może być jedynie część projektu planu objęta zmianą..
Przedstawione wnioski w punktach 2 oraz 3 dotyczą w szczególności tego, kiedy należy dokonywać ponownego wyłożenia projektu planu oraz jaki ma być jego zakres. Przede wszystkim, jeżeli burmistrz wprowadził zmiany do projektu planu w wyniku zgłoszonych uwag jest zobowiązany " w niezbędnym zakresie ponowić uzgodnienia. " W związku z tym, że j cytowany przepis mówi o ponowieniu uzgodnień, a nie tak jak art. 19 u.p.z.p. o ponowieniu wszystkich czynności, o których mowa w art. 17 u.p.z.p. stwierdzić trzeba, że burmistrz nie ma w ogóle obowiązku ponownego wykładania projektu planu na tym etapie procedury planistycznej. Powtórzenie procedury opracowania planu, a co za tym idzie również powtórne wyłożenie projektu planu miejscowego, następuje tylko w przypadku, jeśli potrzeba zmiany projektu wynika z działań rady gminy (19 ust. l u.p.z.p). Nałożenie na organ sporządzający plan, w art. 17 pkt. 13 obowiązku "ponowienia uzgodnień w niezbędnym zakresie", a następnie przedstawienia radzie gminy projektu planu wraz z listą nieuwzględnionych uwag, wyklucza ponowne wyłożenie projektu planu w wyniku uwzględnienia uwag przez burmistrza. Ponowne wyłożenie odbywać powinno się więc jedynie po wprowadzeniu zmian do projektu planu przez radę gminy, a nawet wówczas tylko w zakresie części projektu planu, która była objęta zmianą.
Powyższe ustalenia prowadzą, zdaniem skarżącej do wniosku, że Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice nie miał* podstawy prawnej do dokonania ponownego wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Myślenice - Centrum".
Zauważono w skardze także, że ustawodawca jedynie w sytuacji ponownego wyłożenia dokonanego na podstawie art. 19 u.p.z.p. (w mniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, albowiem ponowne wyłożenie planu miało miejsce bez przedstawienia radzie gminy projektu planu przez Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice) ogranicza ponawianie czynności proceduralnych, o których mowa w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do części projektu planu (art. 19 ust. 2 u.p.z.p.). W sytuacji ponownego wyłożenia projektu planu niejako z ostrożności proceduralnej przez Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice (przy błędnym zastosowaniu podstawy prawnej z art. 17 pkt. 13 u.p.z.p. mówiącym jedynie o ponawianiu uzgodnień, a nie całej procedury) nie było podstawy prawnej do ograniczania możliwości zgłaszania uwag do część projektu planu objętej zmianą. W związku z powyższym w skardze wskazano, że skoro już Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice z ostrożności proceduralnej (lub błędnego rozumienie przepisów wymienionej ustawy) dokonał ponownego wyłożenia projektu planu (a więc ponowił czynności proceduralne), to nie miał jednak podstawy prawnej do zawężania tego wyłożenia. Taką podstawę daje jedynie arf. 19 u.p.z.p. który oprócz nakazu ponowienia czynności proceduralnych stanowi, że czyni się to do części projektu planu objętej zmianą. W mniejszym stanie faktycznym nie doszło jednak do uwzględnienia uwag i wprowadzenia zmian przez radę gminy, lecz jedynie przez Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice.
W skardze podkreślono, że ograniczenie przez Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice zakresu ponownie wyłożonego projektu planu miejscowego ma charakter istotnego naruszenia trybu postępowania w rozumieniu art. 28 ust. l u.p.z.p. Wskazano, że organ planistyczny winien szczególnie dbać o przestrzeganie tych mechanizmów przewidzianych w procedurze planistycznej, które gwarantują wypowiedzenie się zainteresowanych podmiotów w kwestii projektowanych ustaleń planu, które to ustalenia w wyniku uchwalenia planu stają się prawem powszechnie obowiązującym, oddziałującym na sferę praw właścicielskich obywateli. Jednym z elementów procedury planistycznej służącym powyższemu celowi jest możliwość zapoznawania się z prawidłowo wykładanym do publicznego wglądu projektem planu. Dostępność do projektu planu i wszystkich jego postanowień jest bezpośrednio powiązana z innym uprawnieniem proceduralnym, tj. możliwością składania uwag do tego projektu. Wskazano, że prawo do składania uwag jest prawem iluzorycznym, gdy ogranicza się zakres ponownie wykładanego projektu planu. Celem sformalizowanej procedury planistycznej jest m.in. zagwarantowanie hipotetycznej możliwości wpływu na treść przyszłego planu, a na pewno zagwarantowanie przynajmniej rozważenia argumentów podnoszonych przez podmioty, których ustalenia przyszłego planu mogą bezpośrednio dotyczyć i które z tego względu powinny mieć pewność, że będą mogły zapoznawać się z projektem planu. Sytuacja, w której treść aktu prawa miejscowego jest kształtowana z naruszeniem minimalnych, ustawowych gwarancji ochrony interesów zainteresowanych podmiotów nie może być bowiem traktowana jako nieistotne naruszenie trybu postępowania. Na skutek wskazanego wyżej uchybienia organu planistycznego cele sformalizowanej procedury planistycznej nie mogły być zrealizowane, a takie uchybienie ma znamiona istotnego naruszenia trybu postępowania w rozumieniu art. 28 ust. l u.p.z.p. Naruszenie tego trybu może bowiem pozostawać w bezpośrednim związku z treścią zaskarżonej uchwały, a na pewno w sposób bezpośredni narusza prawa uczestników procesu planistycznego (zwłaszcza właścicieli nieruchomości, w szczególności skarżącej) do prawidłowego przebiegu procedury planistycznej zagwarantowane im w ustawie o •planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice - wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podano, że skarżąca nie wykazała aby zaskarżoną uchwałą naruszony został jej interes prawny. Kwestionowany plan miejscowy nie wprowadził zakazu zabudowy nieruchomości skarżącej, nie dokonał zmiany jej budowlanego przeznaczenia, a jedynie wprowadził ograniczenia w dopuszczalnej wysokości zabudowy tej nieruchomości.
Organ podkreślił, że skarżąca na działce nr [...] obr. [...], wybudowała budynek mieszkalno-usługowy w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 25.10.1994 r. (znak:[...] ). W trakcie realizacji tej inwestycji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Myślenicach, postanowieniem z dnia 22.11.2005 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych an działce B.P., . Powodem tego rozstrzygnięcia, było stwierdzenie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżąca dobudowała dodatkową kondygnację naziemną oraz zmieniła powierzchnię zabudowy i kubaturę budynku. Organ wskazał, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym też w części odnoszącej się do maksymalnej wysokości budynków na obszarze 1.MU.4 (dz. nr[...] ) usankcjonowały wysokość istniejącej zabudowy na tym obszarze, jak również zabudowy, która miała być zrealizowana w oparciu o decyzje o pozwoleniu na budowę wydaną przed wejściem w życie uchwały. W ocenie strony przeciwnej, nie można traktować jako naruszenia interesu prawnego skarżącej zaskarżoną uchwałą faktu, iż uchwała ta wprowadza zapis sankcjonujący zabudowę realizowaną w oparciu o ważne pozwolenia na budowę. Stwierdzona na działce skarżącej samowola budowlana, nie może stanowić uzasadnienia dla istnienia związku między treścią uchwały (w części dotyczącej 12 metrowej wysokości zabudowy), a naruszeniem przez uchwałę interesu prawnego skarżącej. Organ podkreślił, iż do podlegającej ochronie sfery materialnoprawnej skarżącej - nie można zaliczyć konsekwencji samowoli budowlanej.
Nadto podkreślono, iż organ sporządzający plan miejscowy, uwzględnił funkcjonowanie w terenią 1.MU.4 zabudowy o wysokości wyższej niż 12 m. Zgodnie z par. 4 ust. 8 pkt 8 lit g planu - dla istniejącej zabudowy o wysokości wyższej niż ustalona planem - utrzymuje się dotychczasowe parametry, bez możliwości ich zwiększenia.
Odnośnie zarzutu przekroczenia przez Radę Miasta Myślenice granic władztwa planistycznego, organ wskazał, że rada może wpływać na sposób wykonywania prawa własności. Nie sposób uznać, że określając w par. 7 planu wysokość zabudowy na 12 m., z uzasadnieniem ochrony ekspozycji zabytkowego zespołu urbanistycznego miasta (wpisanego do rejestru zabytków) - naruszono zasady planowania przestrzennego. Zabytkowy teren znajduje się poniżej terenu oznaczonego symbolem 1.MU.4. Zdaniem organu, ochrona waloru widokowego zabytkowej części miasta nie może być uzależniona, jak oczekuje tego skarżąca, od ustalenia stanu istniejącego w terenie, lecz winna być wynikiem uwzględnienia wielu czynników, w tym również geograficznych, warunkujących odbiór historycznej panoramy miasta. Podkreślono, iż na potrzeby procedury uchwalania planu, w sposób precyzyjny określono różnicę w wysokościach terenu Rynku i terenu l .MU.4.
Odnośnie argumentów, iż dla terenów sąsiednich tj. 2.U.1, l.U.l, 3.U.2, 4.U.1 wprowadzono maksymalną wysokość zabudowy 15 m. - strona przeciwna wskazała, że analiza rzędnych wysokości wskazanych terenów w stosunku do obszaru chronionego dała możliwość ustalenia wysokości zabudowy na poziomie wyższym o 3 m. w stosunku do terenu 1.MU.4.
Odnośnie "niemożności utrzymania zabudowy przez skarżącą na obecnej wysokości" organ wskazał, że istniejąca na działce skarżącej zabudowa jest wynikiem samowoli budowlanej, co nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Podkreślono, że organ w procesie uchwalania planu miejscowego nie jest związany aktualnym stanem zagospodarowania nieruchomości, jeżeli jest ono niezgodne z prawem. W takiej sytuacji winien wziąć pod uwagę taki sposób ukształtowania zabudowy, który będzie odpowiadał standardom ładu przestrzennego w zakresie urbanistyki i architektury.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia trybu sporządzenia planu organ wskazał, że prawo do ponownego wyłożenia planu zachodzi wyłącznie w sytuacji określonej w art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. gdy rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględniania uwag do projektu planu. Dodano, że w procedurze planistycznej określonej w wymienionej ustawie, zachodzi konieczność ponownego wyłożenia projektu planu przez wójta (burmistrza, prezydenta) w przypadku uwzględnienia uwag do poprzednio wyłożonego projektu planu, mających odniesienie o charakterze ogólnym -jako koniecznej gwarancji dla zapewnienia prawa do czynnego udziału wszystkim zainteresowanym, poprzez możliwość wniesienia uwag do ponownie wyłożonego projektu planu.
Podkreślono przy tym w odpowiedzi na skargę, że przyjmując stanowisko prezentowane przez skarżącą, zachodziłaby sytuacja w której wójt (burmistrz, prezydent) dokonując zmian, w wyniku uwzględnienia uwag wniesionych do projektu planu wyłożonego pierwszy raz, a następnie nie dokonując ponownego wyłożeni tak zmienionego projektu planu - pozbawiałby możliwości odniesienia się do projektu planu przez te osoby, które wcześniej nie wnosiły uwag, a po wprowadzonych zmianach (do pierwotnego projektu) - mogłyby być zainteresowane wniesieniem uwag.
Strona przeciwna odnosząc się do zarzutu wyłożenia tylko części projekt planu (a nie całego) - wskazała, że taki sposób postępowania jest zasadny wobec treści art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej i systemowej. Nie można z treści wskazanej ustawy wnioskować, iż ponowne wyłożenie projektu planu, nie może zostać ograniczone wyłącznie do tej części projektu, która została objęta zmianami (z pominięciem części projektu planu, która nie została zmieniona względem wersji z poprzedniego wyłożenia). Nie ma bowiem podstawy aby przy powtórnym wyłożeniu projektu planu, wykładać cały projekt planu, a więc także tę część, która pozostała niezmieniona (w wersji z pierwotnego wyłożenia). Podkreślono przy tym, że w wyniku wprowadzenia zmian do projektu planu, obowiązuje analogiczna zasada, jak w przypadku konieczności uzgodnień ale wyłącznie w "niezbędnym zakresie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 101 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tjedn.: Dz. U, z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że sądowa kontrola zaskarżonej uchwały lub zarządzenia organu gminy winna w pierwszej kolejności dotyczyć tego, czy wniesiona skarga spełnia następujące wymogi:
1) zaskarżona uchwała dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej;
2) strona przed wzniesieniem skargi bezskuteczne wezwała radę gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wywołanego podjętą uchwałą lub zarządzeniem;
3) zachowany został termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Odnosząc się do wskazanych wyżej wymogów stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości okoliczność, że będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uchwała dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej.
Odnośnie natomiast wymogu wcześniejszego (tj. przed wniesieniem skargi) bezskutecznego wezwania organu gminy przez skarżącą - do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia - wskazać należy, że powyższy wymóg został dochowany (k. 21 a.s.). Jednocześnie sąd uznał, że skarga B.P. została wniesiona do sądu w terminie. Zgodnie bowiem z art. 53 par. 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana p.p.s.a.) w przypadku, w którym ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi - skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W kontrolowanej sprawie organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Myślenice-Centrum (k. 17 i nast. a.s.). Pełnomocnik skarżącej odebrał tę odpowiedź w dniu 12.02.2013 r. (k. 74 a.s.), zaś skarga została złożona do sądu w dniu 14.03.2013 r. (k. 89 a.s.). Porównanie wskazanych dat prowadzi do wniosku iż skarga została złożona w terminie, określonym przez powołany wyżej przepis art. 52 par. 2 p.p.s.a.
Nadto sąd uznał, że skarżąca B.P. ma legitymację, w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. l ustawy o samorządzie gminnym - do zaskarżenia powyższej uchwały. Jest ona bowiem właścicielem działki nr [...] Obr [...], która znajduje się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Uchwała ta zaś, zdaniem skarżącej, narusza prawo własności jej nieruchomości, w sposób zaprezentowany w skardze.
Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn.: Dz. U. z 2012 r., póz. 647 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako u.z.p.) naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego oraz istotne naruszenie trybu sporządzania planu, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Analizując akta planistyczne kontrolowanej sprawy, brak było podstaw do stwierdzenia aby w uchwalaniu kwestionowanego planu, brał udział jakikolwiek niewłaściwy organ. Zarzutów w powyższym zakresie nie zgłaszała też skarżąca.
Oceniając procedurę (tryb) sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Myślenice Centrum, w pierwszej kolejności wskazać należy, że regulujący procedurę planistyczną art. 17 u.z.p. uległ zmianie w dniu 21.10.2010 r. (ustawa z dnia 25.06.2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; Dz.U. Nr 130, póz. 871), tj. w trakcie prac nad projektem zaskarżonego planu. Z przepisów międzyczasowych tej ustawy (art. 4 ust. 2) wynika, że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia wżycie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazać przy tym należy, że uchwałę o przystąpieniu do sporządzania kontrolowanego planu podjęto w dniu 26.08.2010 r. (uchwała Rady Miasta Myślenice nr 434/LXI/2010). Zatem, miarodajny dla oceny trybu uchwalania planu jest więc stan prawny obowiązujący przed zmianą dokonaną powołaną wyżej ustawą. Sąd nie stwierdził istotnego naruszenia procedury (trybu) sporządzania planu.
Wskazać należy, że w dniu 26.08.2010 r. Rada Miasta Myślenice podjęła, na podstawie art. 14 ust. l uz.p. uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr 434/LXI/2010). Integralną częścią powyższej uchwały był załącznik graficzny, wyznaczający granice obszaru objętego planem (art. 14 ust. 2 uzp). Ogłoszenie o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ukazało się w dniu 18.11.2010 r. w Gazecie Myślenickiej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Nadto, wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń w dniach od 18.11.2010 do 17.12.2010 r. Wnioski do projektu planu można było składać do 17.12.2012 r. Zachowany został zatem 21 dniowy termin do składania tych wniosków wynikający z art. 17 ust. l uzp. Zawiadomienie o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego zostało skierowane do 27 instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu. Wypełniono w ten sposób wymóg wynikający z art. 17 pkt 2 i pkt 6 uzp. Stosownie do art. 17 pkt 4 uzp Burmistrz Miasta Myślenice rozpatrzył złożone do planu wnioski. Sporządzony projekt uzyskał wszelkie wymagane opinie i uzgodnienia. Wypełniono w ten sposób wymóg wynikający z art. 17 pkt 2 i pkt 6 uzp. Sporządzona została także prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego. Obwieszczeniem z dnia 24.10.2011 r. oraz ogłoszeniem z tego samego dnia opublikowanym w Biuletynie Informacji Publicznej oraz Gazecie Myślenickiej ogłoszono o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Myślenice-Centrum wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Powyższe czyni zadość art. 17 pkt 9 uzp. Zachowano wymagane przepisami terminy wyłożenia projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami odbyła się dyskusja publiczna. Zachowano też termin zgłaszania uwag do projektu planu. Rozpatrzone zostały także, we właściwym terminie, uwagi do projektu planu (art. 17 pkt 12 uzp). Lista nieuwzględnionych uwag została przekazana Radzie Miasta Myślenice. Rada ta podjęła w dniu 24.10.2012 r. uchwałę Nr 208/XXVI/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w mieście Myślenice pod nazwą "Myślenice-Centrum", która opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 6.11.2012 r. (Dz.Urz.Woj.Małop. z 2012 r. Nr 5566) i weszła w życie w dniu 7.12.2012 r.
Zarzut skarżącej w kwestii naruszenia trybu sporządzania ocenianego planu, sąd uznał za niezasadny. Skarżąca zarzucała, że Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice ograniczył ponowne wyłożenie projektu planu - jedynie do jego części oraz ograniczył możliwość wnoszenia uwag jedynie do tej wyłożonej ponownie części planu. Skarżąca wskazywała, że brak jest podstawy prawnej do ponownego wyłożenia planu na etapie opracowania jego projektu przez organ wykonawczy gminy, a gdy takie wyłożenie jest już de facto dokonywane - brak jest podstawy prawnej do ograniczenia możliwości zgłaszania uwag jedynie do ponownie wyłożonej części projektu planu objętej dokonaną zmianą.
Uznając zarzut ten za niezasadny wskazać należy, że powołany wyżej art. 28 u.z.p, uprawnia do stwierdzenia nieważności uchwalonego planu w całości lub w części jedynie w sytuacji, gdy miało miejsce istotne naruszenie trybu sporządzania planu. Istotność naruszenia trybu postępowania organu przy sporządzaniu planu miejscowego, należy rozumieć jako takie naruszenie trybu, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzenia aktu planistycznego.
W związku z powyższym należy przyjąć, że każdy zarzut stawiany trybowi uchwalania planu miejscowego musi być postrzegany przez pryzmat istotności takiego naruszenia i powiązania tego faktu z treścią konkretnych rozwiązań przyjętych w akcie prawa miejscowego. Inaczej mówiąc, konieczne jest wykazanie, że zarzucane organowi uchybienie proceduralne, wpłynęło na treść przyjętych przez radę miasta rozwiązań planistycznych. Tymczasem uzasadnienie przedstawionego zarzutu skargi nie powołuje, ani tym bardziej nie wykazuje, że zarzucana wadliwość postępowania, w jakikolwiek sposób wpłynęła na treść konkretnych regulacji zawartych w planie miejscowym. W szczególności prezentowana w skardze argumentacja nie nawiązuje w ogóle do charakteru prawnego uwag wnoszonych do projektu planu i związanego z powyższym faktem, rodzajem i zakresem zmian wprowadzanych przez Burmistrza do projektu planu, uzasadniających ponowne jego wyłożenie do publicznego wglądu. Nie podawała także skarga tego, jakich zarzutów nie mogła zgłosić skarżąca, w związku z zarzucanym ograniczeniem prawa do składania uwag wyłącznie do treści wyłożonej ponownie części projektu planu. Nie wskazywano też na ewentualnie istniejący związek (relację) między zmienioną częścią projektu planu, a niemodyfikowanymi jego regulacjami - wpływającymi na wadliwość uniemożliwienia ponownego wypowiedzenia się zainteresowanych osób, odnośnie do całego projektu planu miejscowego. Samo natomiast odwołanie się skarżącej do argumentów związanych z koniecznością zapewnienia przez organ planistyczny abstrakcyjnie ujętej gwarancji dla zainteresowanych podmiotów, w celu zapewnienia im możliwości wypowiedzenia co do planu - nie jest wystarczające dla wykazania istotności naruszenia trybu sporządzania planu, w znaczeniu powyżej przedstawionym. Uznać przy tym należy, że ograniczenie wyłożenia projektu planu, a także ograniczenie zakresu zgłaszanych uwag, nie pozbawiło, ani też nie ograniczyło skarżącej w skorzystaniu z jakiegokolwiek uprawnienia zapewnionego przez procedurę planistyczną. Mogła skarżąca bowiem zgłaszać (i zgłaszała) stosowne zarzuty w trakcie wyłożenia właściwej wersji projektu planu. Z akt planistycznych wynika także (k. 17b), że organ merytorycznie ustosunkował się do tych zarzutów.
Zdaniem sądu, w świetle art. 17 pkt 13 u.z.p. nie ma przeciwwskazań aby Burmistrz, dążąc do zapewnienia zainteresowanym osobom prawa do czynnego udziału w procedurze planistycznej ponownie wyłożył projekt planu, gdy wprowadzone zostały do niego nowe regulacje, wynikające z faktu uwzględnienia zgłoszonych uwag. Takie bowiem procedowanie, umożliwia zgłaszanie dalszych uwag do projektu, a w konsekwencji też dalszą zmianę tej części planu. Nie można też uznać za trafny pogląd, iż po wprowadzeniu zmian do projektu planu, ponownie wyłożony być winien cały plan, a nie jedynie jego zmodyfikowana część. Skoro bowiem określona część projektu planu nie została zmieniona albowiem niezgłoszone zostały do tej części uwagi lub też uwagi te zostały nieuwzględnione, to ponowne wykładanie tej, niezmienionej części projektu planu, nie znajduje dostatecznego uzasadnienia, jeżeli nie zostanie wykazane, że istnieje związek między zmienioną częścią projektu planu, a tą jego częścią, która zmieniona nie została. Inaczej mówiąc, wyłożenie jedynie zmienionej części projektu planu do ponownego wglądu będzie wadliwe jedynie wtedy, gdy zostanie wykazane, że rodzaj i charakter dokonanych zmian wpływa także na tę część projektu planu, która zmieniona nie została. Jak wyżej podkreślono, takich zarzutów skarga nie zawierała, zaś sąd nie dopatrzył się także takiego naruszenia trybu postępowania.
Podkreślić też należy, że w sprawie nie miała miejsca także sytuacja aby jakakolwiek wersja projektu planu miejscowego nie została wyłożona do publicznego wglądu. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia zasad sporządzenia planu (art. 3 ust. l, art 4 ust. l u.z.p.) nalepy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że zasady te, to merytoryczna treść planu określająca politykę przestrzenną przez uprawniony organ.
Zasady sporządzania planu kształtowane są przede wszystkim przez:
1. treść studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Myślenice tj. uchwały Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 31.05.2010 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Myślenice (nr 407/LVII/2010)
2. stanowiska zawarte przez organy opiniujące i uzgadniające;
3. wyważenie interesu publicznego z interesem prywatnym.
Analiza kontrolowanego planu miejscowego, w zakresie wynikającym z zarzutu podniesionego w skardze (naruszenia par. 7 ust. 3 pkt 2 lit. b) i porównanie go z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Myślenice - prowadzi do wniosku, że plan dotyczący obszaru Myślenice - Centrum, we wskazanym zakresie, nie narusza ustaleń studium. Wskazać bowiem należy, że celem
przyjętych w kwestionowanej przez skarżącą części planu ograniczeń wysokości zabudowy *
(na obszarze 1.MU.4 - do 12 m.) było zachowanie widoku na zabudowę śródmiejską miasta Myślenice (par. 4 ust. 2 pkt 4 planu). Analiza zaś treści studium, których konkretyzacją są zapisy planu miejscowego - prowadzi do wniosku, że dokument ten także uwzględnia i przewiduje w swoich założeniach, ochronę zabytkowych obszarów wymienionego miasta, w tym rynku. Wskazać należy, że na k. 182 tomu I studium, pod pozycją nr 69 wymieniony został zespół urbanistyczny miasta, jako znajdujący się w ewidencji obiektów zabytkowych. Studium przewiduje także ścisłą ochronę zabytków objętych statusem prawnym, rewaloryzację i rewitalizację zespołów urbanistycznych i ruralistycznych, uwzględnienie wytycznych konserwatorskich przy realizacji inwestycji, obejmowanie ochroną wartościowych obiektów i zespołów znajdujących się poza rejestrem zabytków, wykorzystanie zasobów dziedzictwa kulturowego dla ochrony tożsamości regionalnej oraz promocji rozwoju gospodarczego, ochronę dziedzictwa kulturowego, kształtowanie harmonijnego krajobrazu poprzez wykorzystanie walorów środowiska kulturowego i podniesienia atrakcyjności obszarów poprzez uwzględnienie ustaleń konserwatorskich i dostosowanie nowej architektury do tradycji i charakteru substancji zabytkowej (por. k. 129 tom I studium). Z rozdziału 4 studium zatytułowanego "Obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego oraz dóbr kultury współczesnej (tom II; k. 43) wynika nadto, że obiekty zabytkowe na obszarze Miasta i Gminy Myślenice podlegają ochronie. Wśród generalnych ustaleń polityki Miasta i Gminy Myślenice w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego oraz dóbr kultury współczesnej, studium uwarunkowań w sposób przykładowy, wymienia nakazy:
- objęcia stałą ochroną wszystkich zespołów zabytkowych oraz pojedynczych obiektów i elementów zabytkowych, które z racji posiadanej rangi historycznej i wartości winne być zachowane dla następnych pokoleń,
- zachowania ich naturalnego otoczenia, tj. zarówno układów i założeń urbanistycznych, jak i zielem towarzyszącej (w tym szczególnie zespołów parkowych),
- objęcia stałą ochroną miejsc upamiętniających ważne wydarzenia historyczne,
- właściwego wykorzystania obiektów zabytkowych w dostosowaniu do aktualnych potrzeb w sposób nie kolidujący z ich charakterem i stanowiący zagrożenia dla konstrukcji i substancji kulturowej.
Nadto w studium wskazano, że dodatkowe ustalenia dotyczą obszaru centrum miasta Myślenice i podkreślono, że ochronie podlega "zachowany zespół rynkowy w mieście Myślenice (z dobrze widocznym średniowiecznym układem urbanistycznym) oraz obiekty kamienic mieszczańskich z przełomu XVIII/XIX w., a także ich sąsiedztwo. Nakazuje się utrzymania jego charakteru i skali zabudowy."
Uznać zatem należy, że z zestawienia powyższych regulacji wynika, że ochrona "widoku" na zabytkową część miasta, o czym stanowi, będący uzasadnieniem dla regulacji planu zaskarżonych skargą B.P. - par. 4 ust. l pkt 4 - jest formą konkretyzacji przyjętej w studium, a przedstawionej powyżej - ochrony zabytków, w tym zabudowy Rynku w mieście Myślenice. Rolą bowiem planu miejscowego jest doprecyzowanie zasad ogólnie w studium ujętych i to w taki sposób aby nie doprowadzić do ich zmiany.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 3 ust. l p.z.p. i art. 4 ust. l p.z.p., a więc przekroczenia przez gminę przysługującego jej władztwa planistycznego, w zakresie określenia w planie (par. 7 ust. 3 pkt 2 lit b) dopuszczalnej wysokości zabudowy na obszarze oznaczonym w planie symbolem 1MU.4 - do 12 m., wskazać należy w pierwszej kolejności, że nie budzi zastrzeżeń sądu sama zasada (dopuszczalność) ochrony przez lokalnego prawodawcę zabytku/zespołu zabytków, polegająca na zapewnieniu na niego widoku, jak również sposób osiągnięcia tego celu, tj. ograniczenie w określonym miejscu wysokości planowanej zabudowy. Podkreślić bowiem należy, że przepisy prawa miejscowego (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) winny być także zgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Ustawa z dnia 23.07. 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, póz. 1568 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako o.z.i.o.z.) stanowi w art. 3 pkt 15, że otoczeniem zabytku nieruchomego jest teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Uwzględnianie zadań ochronnych względem zabytku w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przewiduje także art. 4 pkt 6 o.z.i.o.z. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. l pkt l lit b powołanej ustawy, ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności: układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi.
Jak już wcześniej zaznaczono, uzasadnieniem dla przyjętych w planie ograniczeń w wykonywaniu prawa własności względem działki skarżącej nr [...] obr. [...] -była, zgodnie z par. 4 ust. 2 pkt 4 planu - właśnie ochrona widoku na zabudowę śródmiejską. Zatem podstawową kwestią w kontrolowanej sprawie jest ocena dopuszczalności wprowadzenia przez Radę Miasta Myślenice wskazanych wyżej ograniczeń w dopuszczalnej wysokości zabudowy działki skarżącej.
W tym zakresie należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:
Po pierwsze, z treści powołanego wyżej art. 3 pkt 15 o.z.i.o.z. wynika, że ochrona wartości widokowych zabytku, odnosi się do kwestii związanej z "otoczeniem zabytku". Wg powołanego przepisu, teren stanowiący otoczenie zabytku, winien zostać wyznaczony w decyzji o wpisie tego zabytku do rejestru zabytków. Celem zaś wyznaczenia takiego terenu wokół zabytku -jest właśnie ochrona jego wartości widokowych. Nadto, zgodnie z art. 9 ust. 2 powołanej ustawy, do rejestru może być również wpisane samo otoczenie zabytku wpisanego do rejestru. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1. o.z.i.o.z. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się, w szczególności ochronę zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia. Otoczenie zatem zabytku, związane z kwestią ochrony jego wartości widokowych (percepcji, ekspozycji zabytku), wg powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - chronione może być albo poprzez stosowne postanowienia decyzji o wpisie zabytku do rejestru (art. 3 pkt 15) albo może stanowić odrębną formę ochrony, podlegającą wpisowi do rejestru, na podstawie art. 9 ust. 2 powołanej ustawy.
Ze znajdującej się w zaskarżonym planie miejscowym tabeli wymieniającej obiekty zabytkowe na terenie objętym planem, a wpisane do rejestru zabytków (par. 4 ust. 6 pkt 2 planu) wynika natomiast, że ochronie podlega jedynie zabytkowy zespół urbanistyczny historycznego miasta Myślenice tj.:
1. centrum układu staromiejskiego (zabytkowy układ przestrzenny w zakresie historycznego planu tj. układu lokacyjnego, obejmującego kwadratowy rynek i wybiegające z niego ulice; zabudowa w obrębie tego zespołu (wszystkich pierzei rynkowych oraz ulic wylotowych zespołu kościoła p.w. Narodzenia N.P. Marii, Dom Grecki, budynek gimnazjum,
2. pozostałości wcześniejszych układów przestrzennych - tj. domniemany ośrodek osadniczy w rejonie Stradomia, pozostałości układu lokacyjnego wzdłuż ul. Daszyńskiego, elementy architektoniczno-przestrzenne w w.w. obszarze.
Z wymienionej tabeli wynika także, że nie zostało wpisane do rejestru zabytków otoczenie wymienionego zespołu urbanistycznego. Wskazać przy tym należy, że w aktach planistycznych nie ma decyzji o wpisie wymienionego wyżej zespołu urbanistycznego do rejestru zabytków. Nie można zatem na podstawie akt planistycznych ocenić, czy i ewentualnie jak, decyzja ta reguluje kwestię dotyczącą ochrony otoczenia tego obiektu oraz jak daleko ochrona ta sięga. To zaś nie pozwala na ocenę, czy regulacje kontrolowanego planu miejscowego uwzględniają w należyty sposób treść dotychczas wydanych decyzji administracyjnych odnoszących się do ochrony otoczenia układu urbanistycznego miasta Myślenice i związanej z tym ochrony widoku na ten układ. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § l p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza że sąd bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku poszukiwania i zgromadzenia potrzebnych czy koniecznych dowodów w sprawie toczącej się przed nim, a tylko przewidują dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami z istniejących dokumentów. Sąd oczywiście może wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, ale to uzupełnienie nie może natomiast oznaczać kompletowania przez sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków sądu, lecz organu. (I OSK 58/09, wyrok NSA W-wa z dnia 23.10.2009 r., LEX nr 573288).
Po drugie, należy zauważyć, że uchwała, której przedmiotem jest plan miejscowy, nie zawiera uzasadnienia. To zaś powoduje, że właśnie w materiałach planistycznych poszukiwać należy przyjętych w planie ustaleń i rozwiązań. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że analiza zawartości i treści przedłożonych sądowi akt planistycznych prowadzi do wniosku, że nie zawierają one żadnych dokumentów pozwalających zweryfikować przyjęte w planie ograniczenia wysokości zabudowy na obszarze 1.MU.4 - właśnie z powołaniem się na ochronę widoku na zabytkową część miasta. Skoro bowiem zawarta w akcie prawa miejscowego regulacja, w istotny sposób ogranicza prawo własności obywatela, zatem regulacje te, muszą wynikać i mieć oparcie w stosownych, pozyskanych na potrzeby sporządzania planu, dokumentach. Powinny to być, zdaniem sądu, stosowne obliczenia, symulacje lub analizy widokowe, które umożliwią kontrolę niezbędności i celowości przyjętego w planie ograniczenia prawa własności. Zawartość akt planistycznych prowadzi jednak do wniosku, że takich ekspertyz, na potrzeby wprowadzenia ograniczeń w wysokości zabudowy, właśnie ze względu na ochronę widoku na zabytkową część miasta - nie sporządzono. Powołanie się na same rzędne terenu tj. wysokości nad poziomem morza (dokładnie przedstawione dopiero w dokumentach złożonych do akt sądowych przez skarżącą) - nie może być uznane za prawidłową przesłanką wyznaczenia omawianego ograniczenia zabudowy nieruchomości. Brak szczegółowych ekspertyz widokowych, i analiz w tym przedmiocie, czyni rozwiązania przyjęte w planie (w zaskarżonej części) dowolnymi.
Po trzecie, aby można było w ogóle mówić o zachowaniu widoku na zabytkową część miasta, należy przede wszystkim ustalić punkt odniesienia dla takiej oceny. Zaznaczone na części graficznej planu otwarcie widokowe znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] - stanowiącej własność skarżącej (w jej północnej części). Zwrócić uwagę należy na fakt, że znak graficzny określający otwarcie widokowe (ramiona zakończone strzałkami) wskazuje kierunek, który należy uwzględniać, oceniając kwestię zachowania widoku na zabytkową część miasta. Uznać przy tym należy, że obszar otwarcia widokowego wyznaczony na rysunku planu ramionami strzałek, nie pokrywa się z terenem działki będącej własnością skarżącej (strzałki skierowane są na południowy wschód oraz południowy-zachód, wzdłuż ulicy Sobieskiego). Przyjąć więc trzeba, że działka skarżącej, nie ma zatem istotnego odniesienia dla wyznaczonego na rysunku planu otwarcia widokowego i wynikającego z tego obszaru chronionego tym otwarciem.
Wobec powyższego, na podstawie art. 28 ust. l ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 147 par. l p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność zaskarżonej części uchwały, tj. jego części tekstowej obejmującej par. 7 ust. 3 pkt 2 lit. b w zakresie słów 1.MU.4, oraz jej części graficznej odnośnie działki nr [...] obr. [...]. . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło