II SA/Kr 452/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia orzeczenia technicznego skargę oddala. Na wniosek K. i J.Z. z dnia 15.02.2006r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , wszczął w dniu [...].02.2006r. postępowanie wyjaśniające, dotyczące stanu technicznego więźby dachowej i pokrycia dachowego w budynku zlokalizowanym w O. przy ul. [...]. W trakcie toczącego się postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny na wskazanej nieruchomości stwierdzając m. in. zawilgocenie w mieszkaniu wnioskodawców, nieszczelności w ścianach kolankowych budynku, głównie w miejscach oparcia konstrukcji dachu. Ustalono również, iż przedmiotowy budynek kryty jest papą z eternitem, który znajduje się w złym stanie technicznym. Postanowieniem z dnia [...].05.2006r., znak:[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. nr.89 poz.414 z późn. zm.-obecnie tj. Dz. U. z 2006 r. nr.156 poz. 1118 - zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r.) zobowiązał współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w O. przy ul [...], do przedłożenia orzeczenia technicznego dotyczącego stanu technicznego w/w budynku. Orzeczenie winno określać przyczyny powstania zawilgocenia ścian zewnętrznych kondygnacji piętra i ścian kolankowych budynku. Orzeczenie techniczne winno być wykonane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiednie/ specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego w zakresie obejmującym odpowiednią specjalność. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w trakcie oględzin przedmiotowego budynku, podjęto wątpliwości co do jego stanu technicznego, stwierdzając zawilgocenie ścian zewnętrznych oraz sufitu w narożnikach kuchni pokoju i łazienki. Na podstawie przeprowadzonych oględzin nie było możliwe ustalenie przyczyn istnienia zawilgocenia. Organ I instancji stwierdził, iż koniecznym jest ustalenie przyczyn powstania zawilgocenia przedmiotowego budynku, a także wpływu na zaistniały stan techniczny ścianek kolankowych oraz więźby dachowej i jej pokrycia. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Z.W. Żaląca się wskazała m.in. iż wnioskodawcy - K. i J.Z. przyczynili się do powstania opisanego w postanowieniu stanu rzeczy. Zdaniem Z.W. wnioskodawcy chcą wymusić na współwłaścicielach w/w nieruchomości remont dachu, który został w części przez nich uszkodzony. Według żalącej się koszty przedmiotowej ekspertyzy winni ponieść wnioskodawcy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...].02.2008r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji słusznie nałożył obowiązek przedłożenia opinii technicznej na współwłaścicieli przedmiotowego budynku, tj. na Z.W. A.K. , A.R. , M.R. , B.B. , I.F. , K.Z. (uwierzytelniona kserokopia odpisu z księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości nr ew. [...] w O. ). Organ odwoławczy stwierdził, iż orzeczenie techniczne, sporządzone przez osobę uprawnioną, do przedłożenia którego zobowiązano zaskarżonym postanowieniem, pozwoli ustalić, w sposób bezsporny, przyczynę zawilgocenia ścian zewnętrznych przedmiotowego budynku, a przez to jest niezbędne do zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego w/w budynku. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania trybu art. 81c bowiem PINB w trakcie oględzin przedmiotowego budynku, podjął wątpliwości co do jego stanu technicznego stwierdzając w protokole oględzin z dnia [...] marca 2006r. zawilgocenie ścian zewnętrznych oraz sufitu w narożnikach kuchni pokoju i łazienki. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że na podstawie, przeprowadzonych przez organ I instancji, oględzin nie było możliwe ustalenie przyczyn istnienia zawilgocenia. Tylko dokonanie odkrywek przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia umożliwi, zdaniem organu odwoławczego jednoznaczne ustalenie w/w przyczyn. W sprawie uwag zawartych w zażaleniu, wskazano, iż zapis art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego nie pozostawia organowi nadzoru budowlanego dowolności w oznaczeniu podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 81c ust. 2 w/w ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła Z.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu l instancji oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i naruszenie k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż termin do wykonania ekspertyzy już upłynął (26.05.2006r.) i nie został on zmieniony przez organ odwoławczy. Skarżąca podała, iż "zgromadzone przez organ I instancji dowody w sprawie utraciły aktualność, ze względu na upływ czasu oraz z powodu częściowego uzupełnienia pokrycia dachowego na w/w budynku". Zakres opinii, zdaniem skarżącej powinien się zmienić w stosunku do pierwotnie żądanej w 2006r., by nie narażać zobowiązanego na nieuzasadnione wydatki. Skarżąca wskazała, iż nie powinna być osobą zobowiązaną do przedłożenia opinii technicznej oraz ponoszenia jej kosztów ze względu na przyczyny zawarte z zażaleniu od postanowienia organu I instancji. Podniosła, iż uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zawiera wyczerpującego odniesienia się do zarzutów podniesionych przez nią w zażaleniu od rozstrzygnięcia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu, dodatkowo podnosząc, że bez wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia pozostaje podnoszony przez skarżącą fakt wykonania częściowego uzupełnienia więźby dachowej na budynku, bowiem nie ma to wpływu na zasadność przedłożenia orzeczenia technicznego, którego celem jest ustalenie przyczyn w dalszym ciągu istniejącego zawilgocenia budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z póź. zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia (art. 145 § 1 pkt. 1-3 p.o.p.s.a.) a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r., organy administracji architektoniczne budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w O. przy ul. [...]. Z protokółu oględzin sporządzonego w dniu [...] marca 2009r. wynika, że obiekt określony decyzją wywołuje wątpliwości co do swojego stanu technicznego. Tak więc podstawa faktyczna do wydania zaskarżonego postanowienia istnieje. Podnieść należy, iż postanowienia wydane na podstawie art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane mają charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006r., sygn. akt II OSK 1192/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 289261 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2007r., sygn.akt VII SA/Wa 2440/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 334857). Przedmiotem postępowania w badanej sprawie jest stan techniczny budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości, której współwłaścicielami pozostają skarżąca, A.K. , A.R. , M.R. , B.B. , I.F. , K.Z. (odpis z Księgi Wieczystej nr [...]). Słusznie zatem organy administracyjne nałożyły obowiązek przedstawienia orzeczenia technicznego na wszystkich współwłaścicieli budynku, którego ma ono dotyczyć. Wszyscy właściciele odpowiadają za utrzymanie budynku we właściwym stanie technicznym. Dla tej odpowiedzialności i dla zakresu podmiotowego nakładanych obowiązków nie ma znaczenia, czy i który ze współwłaścicieli mieszka w budynku objętym obowiązkiem sporządzenia orzeczenia technicznego, w jakiekolwiek sposób korzysta z niego, czerpie korzyści, jest w nim zameldowany albo też nie jest zainteresowany tym obiektem. Prawa i obowiązki wynikają z samego faktu bycia współwłaścicielem obiektu. Rozliczenia kosztów utrzymania obiektu, sporządzenia orzeczeń technicznych, przeprowadzenia kontroli itp. jest wewnętrzną sprawą współwłaścicieli o charakterze cywilnoprawnym. Jeżeli któryś ze współwłaścicieli nie chce partycypować w kosztach utrzymania nieruchomości winien dążyć we własnym interesie do jak najszybszego zniesienia współwłasności tej nieruchomości, czy to w drodze umowy, czy też postępowania sądowego. W tym kontekście żadnego znaczenia dla zakresu podmiotowego nałożenia obowiązku z zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji nie mają oświadczenia I.F. z [...].01.2009r. i A.R. z [...].02.2009r. Zgodnie zaś z treścią przepisów, zamieszczonych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, obowiązki związane z utrzymaniem obiektów budowlanych spoczywają na jego właścicielach lub zarządcach. Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy przy tym rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2298/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 336729). W tym kontekście, skierowanie kontestowanego postanowienia do współwłaścicieli obiektu, którego stan techniczny budzi wątpliwości trudno oceniać jako wadliwe. Tak więc konkludując wskazać wypada, iż wobec powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu, organ nadzoru budowlanego miał prawo nałożyć na współwłaścicieli obiektu - budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w O. przy ul. [...] w drodze postanowienia obowiązek wykonania oceny stanu technicznego w/w obiektu budowlanego. Działanie organu w tym przypadku było w pełni uzasadnione, gdyż jednym z podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego - określonych w przepisie art. 81 ust. 1 pkt 1b ustawy - Prawo budowlane jest nadzór i kontrola warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych. Niewątpliwie wydanie zaskarżonego postanowienia stanowi konkretyzację powyższej kompetencji i w realiach niniejszej sprawy jest w pełni usprawiedliwione ujawnionymi okolicznościami. Odnosząc się do braku woli po stronie skarżącej do wykonania nałożonego zaskarżonym postanowieniem obowiązku, należy jedynie podnieść, iż niewykonanie lub nienależyte zrealizowanie nałożonego w trybie przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku, skutkuje sankcją wykonania zastępczego przewidzianą w ust. 4 tegoż artykułu. Zgodnie z tym przepisem w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen i ekspertyz albo takich, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem organ nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz, a koszt wykonania zastępczego obciąża i tak osobę zobowiązaną do dostarczenia ekspertyzy. Zgodnie z brzmieniem art.143 k.p.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje jego wykonania (inaczej niż w przypadku decyzji administracyjnej). Zatem żalący się byli, niezależnie od wniesionego zażalenia, zobowiązani do wykonania i przedstawienia żądanej ekspertyzy w terminie określonym w postanowieniu organu I instancji z dnia [...].05.2006r. Sąd z urzędu zwrócił uwagę na nieuzasadnioną przewlekłość postępowania i niezachowanie przez organ odwoławczy terminów z art. 35 k.p.a., poprzez naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. polegające na przekroczeniu ustawowego terminu załatwienia sprawy w trybie odwoławczym. Z akt sprawy wynika, że zażalenie skarżącej od decyzji organu I instancji wpłynęło do tego organu w dniu 31.05.2006r. a do organu II instancji w dniu 19.06.2006r. Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w dniu 27.02.2008. i nadane w urzędzie pocztowym w dniu 28.02.2008r., a doręczona skarżącej w dniu 04.03.2008r. Z powyższego wynika, że rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji w naruszył art. 35 § 3 k.p.a. bowiem załatwił sprawę przez wydanie postanowienia w terminie ośmiu miesięcy od daty doręczenia zażalenia temu organowi. Dodać należy, że termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy (art. 133 k.p.a.) do organu odwoławczego. Termin, o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a., to okres przeznaczony na czynności postępowania tylko organu odwoławczego. Nie wlicza się do niego czasu trwania czynności organu I instancji, za pośrednictwem którego odwołanie jest wnoszone. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2006, s. 281). Analiza akt sprawy prowadzi ponadto do wniosku, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wbrew dyspozycji art. 36 k.p.a. nie zawiadomił stron postępowania podając przyczyny zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Nie podjęto również żadnych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia. Fakt przewlekłości postępowania może wprawdzie rzutować na odpowiedzialność pracownika, który sprawy nie załatwił w terminie (art. 38 k.p.a.), nie ma jednak żadnego znaczenia i wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy administracyjnej, ani też we wskazanej wyżej argumentacji skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.