II SA/Kr 453/16

WyrokWSA w Krakowie2016-10-05

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać dwie odrębne decyzje w sprawie umorzenia części należności za usunięcie drzew i krzewów oraz pobrania pozostałej części tej należności?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać dwie odrębne decyzje w sprawie umorzenia części należności za usunięcie drzew i krzewów oraz pobrania pozostałej części tej należności, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją przepisów ustawy o ochronie przyrody z dnia 25 czerwca 2015 r. i stosuje się do niego przepisy w brzmieniu dotychczasowym. W takim przypadku możliwe jest wydanie decyzji o umorzeniu należności w przypadku spełnienia przesłanek z art. 84 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody oraz odrębnej decyzji o obowiązku uiszczenia opłaty w przypadku, gdy nasadzenia zamienne nie zachowały żywotności z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości (art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki A. Sp. z o.o. o umorzenie należności za usunięcie drzew i krzewów, naliczonej decyzją z 2009 r. Organ pierwszej instancji umorzył część należności, uznając, że posadzone nasadzenia zastępcze zachowały żywotność. Pozostałą część należności za 40 drzew, które obumarły, pozostawiono do uiszczenia. Spółka odwołała się, domagając się umorzenia całej należności, kwestionując ustalenia organu co do przyczyn obumarcia drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przyczyny obumarcia drzew leżą po stronie skarżącej. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara- Dubiel WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia częściowej należności za usunięcie drzew i krzewów skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia 19 listopada 2015 znak: [...] umorzył inwestorowi: A sp. z o.o., ul. [...], [...] K.– dalej skarżąca, część należności w kwocie: [...] zł z całościowej należności tj. w kwocie: [...] zł, z tytułu opłaty, naliczonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2009 r. znak: [...] - za usunięcie 106 szt. drzew i 847,5 m2 krzewów, kolidujących z inwestycją pn.: "Przebudowa (skablowanie) jednotorowej linii 110 V relacji S.-B., dwutorowej linii 15 kV relacji S.-B, G.- L. oraz jednotorowej linii 15 kV relacji S.-S. wraz z towarzyszącym kablem teletechnicznym na osiedlu [...], na dz. nr [...], [...], [...], [...] obr, [...], dz. nr [...], [...] obr. [...] P. - ETAP I", ponieważ posadzone w zamian na terenie Wspólnoty [...] przy ul. [...], [...], [...], [...], [...] K., ul. [...] (tj. działki nr [...] obr. [...] P.) oraz na terenie działki nr [...], [...] obr. [...] P. w K., 66 szt. drzew (tj. katalpy, lipy, klony) oraz 847 szt. krzewów (tj. forsycja, dereń, pęcherznica, jaśminowce), zachowały żywotność po okresie 3 lat od daty ich posadzenia. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania, w tym wskazał, iż na wniosek skarżącej została wydana decyzja Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 30 grudnia 2009r. zezwalająca Spółce na usunięcie 106 szt. drzew i 847,5 m2 krzewów, kolidujących z planowaną budową inwestycji. Zezwolenie zostało uzależnione od posadzenia nasadzeń zastępczych tj. 106 drzew i 847,5 szt. krzewów na terenie dz. nr [...] obr. [...] P. w terminie do 30 maja 2012r. W decyzji została naliczona opłata w kwocie [...] zł za usunięcie drzew i krzewów, odroczona na 3 lata od dnia wydania zezwolenia. Pismem z dnia 27 czerwca 2012r. inwestor poinformował Wydział Kształtowania Środowiska o wykonaniu nasadzeń zastępczych zgodnie z ww. decyzją i dostarczył protokół wykonania nasadzeń drzew i krzewów z dnia 30.05.2012r. poświadczający termin posadzenia drzewa i krzewów. W dniu 17.07.2012r. przeprowadzono oględziny posadzonych egzemplarzy. Organ wskazał również, że drzewa w ilości 106 szt. (tj. katalpy, lipy, klony, brzozy, jarzęby) oraz 847 szt. krzewów (tj. forsycja, dereń, pęcherznica, jaśminowce), zostały posadzone w dniu 30.05.2012 r. na terenie Wspólnoty [...] przy ul. [...], [...], [...], [...], [...] K. ul. [...] (tj. działki nr [...] obr. [...] P.) oraz na terenie działki nr [...], [...] obr [...] P. w K., w związku z czym termin umorzenia opłaty został wyznaczony po dniu 30.05.2015r. Organ wyjaśnił również, że w dniu 28.08.2015r. ustawą z dnia 25.06.2015r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045) została wprowadzona szeroka nowelizacja przepisów ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 28.08.2015r. stosuje się przepisy art. 83-87 ustawy o ochronie przyrody w ich brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsze postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu opłaty za usunięcie 106 szt. drzew i 847,5 m2 krzewów, ustalonej w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30.12.2009r. znak: [...] zostało wszczęte przed dniem 28.08.2015r. zastosowanie do niego mają przepisy ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 25.06.2015r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Organ wskazał, że w dniach 2 czerwca 2015r. i 16 czerwca 2015r. odbyły się oględziny posadzonej zieleni, podczas których stwierdzono, iż posadzone 66 szt. drzew-katalpy, lipy, klony oraz 847 szt. krzewów - forsycja, dereń, pęcherznica, jaśminowce są żywotne po upływie trzech lat od daty ich posadzenia, a więc opłata naliczona w Decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30.12.2009r. znak: [...] w kwocie: [...] zł, podlega umorzeniu, natomiast 40 szt. drzew - lipy, klony, brzozy, jarzęby jest nieżywotna, w związku z powyższym w zakresie pozostałej należności tj. w wysokości [...] zł zostanie wydana decyzja. Następnie wspomnianą na wstępie decyzją Prezydent Miasta orzekł o umorzeniu części należności skarżącej z całościowej należności tj. w kwocie: [...] zł z tytułu opłaty, naliczonej Decyzją Prezydenta Miasta z dnia 30.12.2009r. znak: [...]. Od ww. decyzji odwołanie w terminie wniosła skarżąca, zaskarżając przedmiotową decyzję w części, w jakiej organ I instancji nie orzekł o umorzeniu opłaty za wycięcie drzew kwocie [...] zł to jest w zakresie obumarłych nasadzeń zastępczych z przyczyn niezależnych od Spółki. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonym zakresie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie organowi I instancji. W odwołaniu skarżąca zakwestionowała wydanie dwóch osobnych decyzji tj.: w przedmiocie pozostawienia do uiszczenia części naliczonej opłaty i umarzającej pozostałą część, a także błędy w ustaleniach faktycznych, które doprowadziły do tego, że uznano, iż 40 szt. drzew obumarło z przyczyn zależnych od skarżącej, a nie z przyczyn od niej niezależnych w szczególności, że Organ I instancji nie przeprowadził w sprawie wszelkich dowodów, w tym dowodu z opinii biegłego w zakresie przyczyn obumarcia drzew. Skarżąca wskazała, że przyczyny niezależne od posiadacz to: szkodniki, grzyby, choroby bakteryjne i wirusowe, zanieczyszczenie powietrza i gleby, uszkodzenia mechaniczne drzew, które w sprawie nie zostały zbadane (przy okazji oględzin z dnia 2 czerwca 2015 r. i 16 czerwca 2015 r.). W związku z powyższym skarżąca wniosła o umorzenie całej opłaty naliczonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2009 r. znak: [...] opłaty w całości. Organ I instancji przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wskazał, że odwołanie nie jest uzasadnione i nie znalazł podstaw do zmiany swej decyzji w trybie art. 132 k.p.a. Wyjaśnił również, że w dniu 25 czerwca 2015 r. skarżąca została wezwana pisemnie do wyjaśnień w zakresie niezachowania żywotności przez 40 szt. drzew z 106 szt. drzew nakazanych do posadzenia. Ponadto organ zwrócił się do skarżącej o przedłożenie dokumentów tj. faktur, rachunków, zleceń itp. potwierdzających zabiegi pielęgnacyjne, zgodne z zasadami sztuki ogrodowej (tj. podlewanie, formowanie mis, ściółkowanie, usuwanie pędów odroślowych, plewienie, uzupełnianie palików, koszenie) jakie były stosowane w stosunku do ww. drzew. Skarżąca jednak nie wypowiedziała się w tym zakresie. Następnie w dniu 29 września 2015 r. skarżąca została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań z czego nie skorzystała. Ponadto organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy pozwolił jednoznacznie stwierdzić, iż skarżąca nie dochowała należytej staranności przy wykonywaniu warunku decyzji, co w sposób szczegółowy zostało opisane w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji. W dniu 2 czerwca 2015r. zostały przeprowadzone oględziny powyższych drzew przez pracowników Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta, posiadających wyższe wykształcenie kierunkowe Akademii Rolniczej z zakresu ogrodnictwa, dysponujących odpowiednią wiedzą merytoryczną dotyczącą dendrologii, wieloletnim doświadczeniem zawodowym jak również przy obecności Prokurenta Spółki - Pana P. N.. Podczas oględzin dostęp do powyższych drzew (tj. 40 szt. drzew) był znacznie utrudniony przez gęsto porośniętą, wysoką trawę oraz zarośla. W związku z powyższym za zgodą przedstawiciela skarżącej oględziny zostały przeniesione na termin 16 czerwca 2015 r., dając tym samym skarżącej możliwość przygotowania terenu poprzez skoszenie trawy. Jednakże w dniu 16 czerwca 2015 r. teren nadal nie był przygotowany, co świadczy o braku zainteresowania przez inwestora żywotnością drzew oraz brakiem jakiejkolwiek pielęgnacji ww. drzew. Organ wskazał również, że oględziny, wbrew twierdzeniu skarżącej odbyły się, i to nie tak jak twierdzi skarżąca z oddali, lecz inspektorzy Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta razem z przedstawicielem skarżącej weszli na powyższy teren podchodząc do poszczególnych drzew stwierdzając, że drzewa są suche, łamliwe i nie posiadają żadnych oznak żywotności. Dowodem na przebieg oględzin jest dokumentacja fotograficzna zgromadzona w aktach sprawy. Organ wskazał także, że nie było konieczności powołania biegłego do ustalenia przyczyn obumarcia 40 szt. drzew, gdyż pracownik Organu miał odpowiednią wiedzę i mógł poczynić odpowiednie ustalenia w sprawie. W wyniku złożonego przez skarżącą przedmiotowego odwołania na ww. decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 lutego 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 84 ust. 2 i 5 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.), art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy streścił przebieg dotychczasowego postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2009 r. znak: [...] została wydana pod warunkiem wykonania nowych nasadzeń w postaci 106 szt. drzew liściastych z grupy I z tabeli z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228 póz. 2306) oraz 847,5 m2 krzewów ozdobnych na terenie dz. nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] do dnia 30 maja 2012 r. W decyzji została ustalona opłata za przesadzenie drzew. Termin uiszczenia opłaty został odroczony do dnia 31 grudnia 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że powyższa decyzja, wskutek braku odwołania, stała się ostateczna. Organ wyjaśnił również, że opłata, naliczona za usunięcie drzew i krzewów została już ostatecznie wymierzona, co nie było kwestionowane w sprawie. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawia organ I instancji miał zbadać, czy warunek wskazany w decyzji został zrealizowany w całości, w części, czy też nie został zrealizowany w ogóle. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wydał formalnie dwa rozstrzygnięcia - jedną decyzją (znak: [...]) umorzył Spółce należność za drzewa i krzewy, jakie zachowały żywotność, a kolejną decyzją (znak: [...]) pozostawił część należności do uiszczenia za 40 szt. drzew, które nie zachowały żywotności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organ I instancji na początku merytorycznie zbadał całą sprawę, a następnie podzielił sprawę administracyjną ze względu na jej rozstrzygnięcie. W ten sposób w ocenie organu odwoławczego odrębnie rozstrzygnął sprawę umorzenia należności, a osobno pozostawienia jej do uiszczenia. Organ podkreślił również, że zdaniem Kolegium nie miało to wpływu na istotę rozstrzygnięcia, a było zabiegiem porządkującym rozstrzygnięcia i zabiegiem czysto formalnym. W ten sposób skarżąca mogła odwołać się jedynie od decyzji dla niej niekorzystnej. Powyższe rozstrzygnięcia wydane nie w jednej a formalnie w dwóch decyzjach, nawet gdyby potraktować jako uchybienie, do czego nie ma wyraźnej podstawy ustawowej, nie miało wpływu na wynik sprawy, a obie decyzje mogą funkcjonować samodzielnie. Zdaniem organu, bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że 66 szt. drzew (tj. katalpy, lipy, klony) oraz 847 szt. krzewów (tj. forsycja, dereń, pęcherznica, jaśminowce), zachowało żywotność po okresie 3 lat od daty ich posadzenia, a drzewa i krzewy zostały posadzone w miejscu nasadzeń wskazanym w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2009 r. znak: [...]. W związku z tym należało w sprawie zweryfikować, czy umarzana kwota jest kwotą prawidłową. Kolegium zweryfikowało umarzaną kwotę należności (Kolegium od kwoty [...] zł odjęło kwotę należności za krzewy –[...] a następnie pozostałą kwotę – [...] zł podzieliło proporcjonalnie do liczby nasadzeń zastępczych i liczby obumarłych drzew - podzieliło przez 106 i pomnożyło przez 40; w ten sposób otrzymało należność, której nie można było umorzyć – [...] zł i tą należność odjęło od kwoty [...] zł - kwoty pierwotnej opłaty) i jest ona prawidłowa. Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania organ wskazał, że kwestia przyczyn obumarcia 40 szt. drzew była przedmiotem odrębnego rozpoznania Kolegium w decyzji z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. [...]. Wskazać przy tym należy, że w tamtej sprawie bezspornym było, iż 40 szt. drzew nasadzonych w ramach nasadzeń zastępczych nie zachowało żywotności. Spornym natomiast w sprawie było, czy były to przyczyny zależne, czy też niezależne od skarżącej. Kolegium ustaliło, że przyczyny obumarcia drzew leżą po stronie skarżącej. W ocenie organu odwoławczego drzewa zostały zbyt gęsto nasadzone, co miało niewątpliwe przełożenie na możliwość ich rozwoju (drzewa silne rozwinęły się kosztem słabszych, które, nie mając ku temu odpowiednich warunków, obumarły). Kolejno, już zaraz po nasadzeniu część drzew wykazywały one oznaki (defoliacja liści), które wskazywały na konieczność ich pielęgnacji, czego nie zrobiono. Po nasadzeniu drzewa pozostawiono same sobie, teren zarósł najprawdopodobniej chwastami, które "zagłuszyły" obumarłe drzewa, uniemożliwiając im dostęp do wody i soli mineralnych. Także gatunki drzew zostały źle dobrane w stosunku do terenu, na którym dokonano nasadzenia. Natomiast teren nasadzeń i warunki wegetacji drzew mogły być przyczyną powstania chorób i grzybów na obumarłych drzewach, jednakże te grzyby i choroby byłyby wtórną przyczyną obumarcia drzew, gdyż pierwotna przyczyna tkwiła właśnie w wyborze gatunków drzew i miejsc do nasadzeń, a także braku pielęgnacji po nasadzeniu. Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca i w obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1.Naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj. a. Naruszenie art. 7, art. 77 §1, art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, skutkujących: * brakiem zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie, * błędnym przyjęciem, że zebrany materiał dowodowy obrazuje stan rzeczywisty sprawy, * dowolną oceną zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszeniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasady praworządności. b. Naruszenie art. 84 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, a w konsekwencji nie wyznaczenie biegłego do wyjaśnienia przyczyny obumarcia nasadzeń zastępczych, pomimo występujących ku temu przesłanek. c. Naruszenie art. 8, art. 11, art. 107 §1 i §3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, sprowadzające się do * niewłaściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w ramach którego organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu zarzutów, * niewłaściwego uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji, * braku uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji, a w konsekwencji naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasady przekonywania oraz zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej. d. Naruszenie art. 104 §2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że organ I instancji prawidłowo wydał dwie decyzje w sprawie, podczas gdy powiązania przedmiotowe pomiędzy decyzjami Prezydenta Miasta a oraz decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego są bardzo duże i uniemożliwiają ich rozdzielenie. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: Naruszenie art. 84 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że nie nastąpiły przyczyny niezależne od posiadacza nieruchomości powodujące brak zachowania żywotności pozostałych nasadzeń zastępczych. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej. Skarżąca w uzasadnieniu skargi przedstawiła przebieg postępowania w sprawie. W kwestii naruszeń przepisom postępowania skarżąca powołała się na orzecznictwo sądowo-administracyjne oraz przywołała treść norm wskazanych w skardze. Podkreśliła, że w sprawie nie ustalono przyczyn obumarcia drzew, nie zbadano kory i gleby. Wskazała, że w sprawie wymagane było powołanie biegłego, wbrew twierdzeniom decyzji o wykształceniu pracowników UMK. W ocenie skarżącej organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania bowiem pominięto kwestie naruszenia prawa materialnego przez organ I instancji. Skarżąca wskazała na brak uzasadnienia prawnego i brak dogłębnego zbadania przesłanek umorzenia opłaty na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty związane z podstawą prawną dla wydania niniejszej decyzji. Nie ma bowiem wątpliwości, że skarżona decyzja, umarzająca skarżącej część należności, czytana literalnie, jest decyzją ipso facto dla Spółki korzystną. Jest ona skarżona tylko poprzez kwestionowanie treści, których w niej nie ma (czyli braku umorzenia całości należności), a które to treści są objęte drugą decyzją Prezydenta Miasta (znak: [...]) orzekającą o pobraniu opłaty od Spółki części należności do uiszczenia za 40 szt. drzew, które nie zachowały żywotności, czyli właśnie części nie umorzonej. Przyczyny pobrania opłaty w kontekście przepisów stanowiących podstawę do takiego orzeczenia (art. 84 ust. 1,2 5a w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody) zostały wyjaśnione w drugiej decyzji. Rozważeniu zatem podlega obecnie kwestia, czy zasadnym było rozdzielenie formalne kwestii umorzenia części opłaty i jej pobrania w pozostałej części. Jeśli bowiem owo rozdzielenie nie powinno mieć miejsca, mogłoby to prowadzić do uchylenia niniejszej decyzji. W przypadku natomiast, gdy uczyniono tak zasadnie, nie ma podstaw do badania merytorycznych zarzutów skargi, które odnoszą się do innej decyzji. Jeszcze raz podkreślić należy, że badanie kwestii powodów nie zachowania żywotności 40 drzew, z omówieniem problematyki oględzin oraz nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego stanowiło podstawy merytoryczne i formalne wydania decyzji o pobraniu części opłaty. W ocenie Sądu stanowisko organów obu instancji w kwestii możliwości formalnego wydania w sprawie dwóch oddzielnych decyzji nie może zostać ocenione ako naruszające przepisy prawa. Istotnym jest tutaj słuszne wskazanie organu I instancji, że w dniu 28.08.2015r. ustawą z dnia 25.06.2015r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045) została wprowadzona szeroka nowelizacja przepisów ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 28.08.2015r. stosuje się przepisy art. 83-87 ustawy o ochronie przyrody w ich brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsze postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu opłaty za usunięcie 106 szt. drzew i 847,5 m2 krzewów, ustalonej w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30.12.2009r. znak: [...] zostało wszczęte przed dniem 28.08.2015r. - zastosowanie do niego mają przepisy ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 25.06.2015r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Nie ulega bowiem wątpliwości, że z punktu widzenia materialnoprawnego niniejsze postępowanie zostało zapoczątkowane decyzją z dnia 30.12.2009r. znak: [...]. Skoro bowiem wówczas organ opierał się z przyczyn oczywistych o brzmienie przepisów sprzed zmiany, to aktualnie, gdy chodzi o ocenę zaistnienia bądź nie przesłanek w tych przepisach określonych z punktu widzenia treści wydanej decyzji, nie sposób zmienić reżimu materialnoprawnego. Przypomnieć zatem należy, że przepis art. 84 ustawy z dnia 26 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (DZ.U. 2015.1651 t.j., dalej u.o.p.) w wersji sprzed zmiany wskazywał, co następuje: 1. Posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. 2. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. 3. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu. 4. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami. 5. Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat. 5a. Jeżeli przesadzone albo posadzone inne drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty za usunięcia drzew. 6. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, związane z budową dróg publicznych, pomniejsza się o koszty poniesione na tworzenie zadrzewień w miejsce usuniętych drzew lub krzewów, w granicach pasa drogowego. Kluczowym dla oceny spornego zagadnienia jest brzmienie ust. 5 i 5a cytowanego przepisu. W omawianej jego redakcji rozdzielono bowiem kwestię umorzenia opłaty w przypadku, o którym mowa w ust. 5, od sytuacji konieczności uiszczenia opłaty (ust. 5a), co wiąże się z obowiązkiem jej pobrania przez organ. Na tle stosowania tego przepisu w powyższym zakresie pojawił się problem, ile decyzji należy wydać i co ma być ich przedmiotem. Ta kwestia była podstawą rozważań podjętych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2015r. sygn. akt II SA/Kr 1040/15. Sąd ten w interesującym nas zakresie wyraził pogląd następujący: "Z zestawienia treści przepisów art. 84 ust. 5 i 5a u.o.p. wynika, że organ posiada kompetencję i podstawę prawną do wydania jedynie decyzji o umorzeniu należności z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, o których stanowi art. 84 ust. 5 u.o.p. - nie zaś np. do odmowy jej umorzenia. Natomiast, gdy nasadzenia zamienne nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od daty ich posadzenia, konieczne jest wydanie orzeczenia o obowiązku uiszczenia opłaty (ust. 5a u.o.p.). Nie ma przy tym istotnego znaczenia czy organ orzekał będzie o "pobraniu opłaty" czy też o "pozostawieniu do uiszczenia należności". Przepis art. 84 ust. 5a art. 84 u.o.p. posługuje się bowiem sformułowaniem "uiszczenie opłaty", ale ust. 5 u.o.p. mówi o "należności z tytułu ustalonej opłaty". Stanowisko to zostało potwierdzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2016r., II OSK 1212/14, Lex nr 2034004. Jak z powyższego wynika, na tle wskazanych ust. 5 i 5a art. 84 u.o.p. możliwe było wydanie dwóch decyzji: w kwestii umorzenia postępowania i odrębnie w kwestii naliczenia/pobrania opłaty, z przyporządkowaniem przesłanek stanowiących podstawę do ich wydania osobno do każdej z nich. Tym samym, jak to już powiedziano, nie można zarzucić organom obu instancji naruszenia przepisu art. 84 u.o.p. w powyższym zakresie. W tym kontekście pełne uzasadnienie znajdują uwagi poczynione na wstępie, a odnoszące się do faktu, iż ocena powodów, dla których wydano decyzję o pobraniu opłaty za 40 drzew, a to kwestia przyczyn niezachowania ich żywotności i ocena materiału dowodowego zgromadzonego w tym zakresie – była przedmiotem tejże wspomnianej decyzji. Wobec tego kwestie te nie podlegają badaniu w niniejszej sprawie. Natomiast zagadnienie adekwatności kwoty podlegającej umorzeniu w stosunku do wielkości opłaty za 66 sztuk drzew i 847 sztuk krzewów, które zachowały żywotność po okresie 3-ch lat od daty ich posadzenia, pod względem prawidłowości obliczeń, zostało przeanalizowane przez Kolegium. W ocenie Kolegium obliczenia zostały przeprowadzone poprawnie i Sąd administracyjny taką ocenę podziela. Dodać należy, że sposób wyliczenia dla części umorzonej nie jest przedmiotem szczegółowych zarzutów skargi. Nie zachodzi wobec tego wspomniane naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a, oraz art. 8, 11 i 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz 104 k.p.a. W zakresie będącym przedmiotem rozpoznania przy wydaniu decyzji o umorzeniu części należności organy ustaliły bezdyskusyjny stan faktyczny, to jest okoliczność, że co do 66 drzew i 847 sztuk krzewów, to zachowały one żywotność, oraz wydane rozstrzygnięcie uzasadniły. W tym ujęciu podkreślenia wymaga, że decyzja niniejsza nie przesądza o tym, że wyłącznie tyle spośród wszystkich drzew i krzewów nasadzonych zachowało żywotność, ale że co do tej ilości organ uznaje taki stan rzeczy, a w związku z tym umarza opłatę. Druga decyzja zaś jako podstawę do pobrania opłaty wskazuje, że 40 sztuk drzew nie zachowało żywotności z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości w okresie 3-ch lat od dnia posadzenia i kwestionowanie tego stanu rzeczy przez skarżącego winno się odbyć przez zaskarżenie tejże decyzji i kolejno dalszych rozstrzygnięć. Z powyższych przyczyn na zas. art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło