II SA/Kr 465/14

WyrokWSA w Krakowie2014-06-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz, WSA Krystyna Daniel, WSA Paweł Darmoń (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, jest urzędem obsługującym organy administracji rządowej w rozumieniu § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, co skutkowałoby obowiązkiem wyposażenia jego budynku w system sygnalizacji pożarowej?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, będący państwową jednostką organizacyjną z osobowością prawną, nie jest urzędem obsługującym organy administracji rządowej ani ośrodkiem elektronicznego przetwarzania danych w rozumieniu § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. W związku z tym nie ma obowiązku wyposażania jego budynku w system sygnalizacji pożarowej na podstawie tego przepisu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązek wyposażenia budynku Inspektoratu w O. w system sygnalizacji pożarowej i połączenia go z obiektem Komendy Powiatowej PSP. ZUS odwołał się od decyzji, argumentując, że nie jest urzędem obsługującym organy administracji rządowej ani ośrodkiem przetwarzania danych, a zatem przepis § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia MSWiA nie ma do niego zastosowania. Organy straży pożarnej utrzymywały, że ZUS, jako państwowa jednostka organizacyjna nadzorowana przez ministra, spełnia wymogi tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 29 stycznia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Krystyna Daniel WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi [....] w W. na decyzję [....] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [....] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. na rzecz [....] w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 5 grudnia 2013 r., znak [....] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w O. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1, § 2 i art. 107 § 1, § 3 k.p.a. - w związku ze stwierdzonymi uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole z czynności kontrolno - rozpoznawczych, przeprowadzonych w dniu 20 września 2013 r. przez upoważnionego funkcjonariusza Komendy Powiatowej PSP w O. , w obiekcie Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. - nakazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. wykonanie w terminie do 31 sierpnia 2014 r. szczegółowych obowiązków dotyczących budynku Inspektoratu ZUS w O. , położonego w O. : 1) Zapewnić pełną ochronę obiektu przez system sygnalizacji pożaru. Projekt urządzenia (rozbudowy istniejącego systemu) uzgodnić z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych (podstawa prawna: art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - Dz. U. z 2009 r. nr 178, poz. 1380 z późn. zm.; § 28 ust. 1 pkt 15, § 2 ust. 1 pkt 9 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów - Dz. U. 2010 r., nr 109 poz. 719) 2) Połączyć urządzenia sygnalizacyjno - alarmowe systemu sygnalizacji pożaru z obiektem Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w O. lub innym obiektem wskazanym przez tut. organ (podstawa prawna: art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej jak w pkt. 1 decyzji; § 31 rozporządzenia MSWiA jak w pkt. 1 decyzji). W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 22 października 2012 r. przedstawiciele Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w budynku Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. przy ul. [....] . W wyniku przeprowadzonych czynności i stwierdzonych nieprawidłowości z zakresu wymagań ochrony przeciwpożarowej wydano decyzję, którą nakazano Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wykonanie następujących obowiązków dotyczących budynku Inspektoratu ZUS w O. : 1. Wyposażyć ewakuacyjną klatkę schodową w budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, zgodnie z wymaganiami przepisów techniczno - budowlanych w tym zakresie, w oparciu o projekt tego urządzenia, uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych; 2. Wyposażyć budynek w system sygnalizacji pożaru oraz monitoring pożarowy tzn. połączyć system j.w. z budynkiem Komendy Powiatowej PSP w O. lub innym obiektem wskazanym przez tut. Komendanta, na podstawie stosownego uzgodnienia z KP PSP w O. ; 3. Zapewnić wymagane przepisami parametry hydrauliczne instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z hydrantami wewnętrznymi, a sprawność hydrantów wewnętrznych potwierdzić stosownym protokołem; 4. Przeprowadzić przegląd techniczny i czynności konserwacyjne instalacji oświetlenia awaryjnego na drogach ewakuacyjnych w budynku. Od punktu drugiego decyzji odwołał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych uzasadniając, że organ l instancji niewłaściwie zinterpretował podstawę prawną nałożonego obowiązku oraz błędnie ustalił stan faktyczny. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, decyzją z dnia 27 lutego 2013 r., znak v [....] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uchylił w całości decyzję Komendanta Powiatowego PSP w O. z dnia 22 listopada 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał, że Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w O. prawidłowo ocenił stan faktyczny, nakładając obowiązki wskazane w zaskarżonej decyzji, jednak prowadząc postępowanie dowodowe wykroczył poza zakres czynności kontrolno — rozpoznawczych, które zostały określone w upoważnieniu z dnia 25 września 2012r. do przeprowadzenia tych czynności. Jak podniósł, bowiem organ II instancji czynności kontrolno - rozpoznawcze określone w w/w upoważnieniu, dotyczyły kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, natomiast nie obejmowały oceny zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych - zgodnie z art. 23 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - czyli urządzeń, sprzętu i instalacji służących zapobieganiu powstawania i rozprzestrzeniania się pożarów zastosowanych w obiekcie budowlanym (system sygnalizacji pożarowej, hydranty wewnętrzne 25) na podstawie której nałożono obowiązek w zaskarżonej decyzji. Brak upoważnienia do dokonania czynności kontrolno - rozpoznawczych we wskazanym zakresie skutkował w ocenie [....] Komendanta Wojewódzkiego niemożnością nałożenia obowiązków w zakresie nieobjętym kontrolą, co stanowiło podstawę uchylenia decyzji organu l instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niezależnie od tego organ II instancji wskazał, że brak w obiekcie Inspektoratu ZUS w O. systemu sygnalizacji pożarowej oraz połączenia go z obiektem Komendy PSP w O. lub innym obiektem wskazanym przez Komendanta Powiatowego PSP w O. , jest niezgodny z wymaganiami zawartymi w § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W ocenie organu II instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną nadzorowaną przez ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego (art. 66 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), a zatem spełnia wymogi z § 28 ust. 1 pkt 15 w/w rozporządzenia "urzędu obsługującego organy administracji rządowej". Ponadto organ II instancji wskazał, że nie znajduje uzasadnienia podnoszona przez skarżącego kwestia, aby obowiązek stosowania przedmiotowego systemu wystąpił musi zajść przypadek, kiedy budynek będzie ośrodkiem elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim oraz jednocześnie urzędem obsługującym organy administracji rządowej, gdyż użyty spójnik "i" w analizowanym § 28 ust. 1 pkt 15 w/w przedmiotowego rozporządzenia nie został użyty jako koniunkcyjny czyli łączący, lecz pełni on funkcję enumeracyjną, czyli wyliczającą. W toku postępowania prowadzonego na skutek uchylenia przez [....] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zaskarżonej decyzji i przekazania tut. organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia przeprowadzone zostały w dniu 20 września 2013r. przez przedstawicieli Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w O. na podstawie upoważnienia z dnia 26 sierpnia 2013r. czynności kontrolno - rozpoznawcze w obiekcie Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. , o czym strona została zawiadomiona. W protokole z tych czynności wskazano, że obecnie jedynie część budynku jest zabezpieczona systemem sygnalizacji pożaru (SSP), w szczególności: składnica akt, kotłownia gazowa (wymiennikownia), pomieszczenie warsztatowe, składnica druków - w piwnicy dobudowanej części obiektu (strona zachodnia budynku) oraz maszynownia dźwigu. Szczegółowy wykaz pomieszczeń objętych ochroną przedstawia załącznik nr 4 do protokołu. Poza ochroną pozostaje istniejąca przed rozbudową część budynku (strona wschodnia), w tym: składnica akt w piwnicy, pomieszczenia biurowe i techniczne, sala operacyjna oraz drogi komunikacyjne. Wyjątek w tej części budynku stanowią pomieszczenie ochrony wydzielone z sali operacyjnej na parterze oraz przestrzeń ewakuacyjnej klatki schodowej, zabezpieczone w sposób określony w protokole. Bez wątpienia zastosowany zakres ochrony należy traktować jako "ochronę strefową", zgodnie z przyjętym przez stronę standardem projektowym (...... Systemy sygnalizacji pożarowej. Część 14. Wytyczne projektowania, instalowania, odbioru, eksploatacji i konserwacji), czyli ochronę jedynie wybranych części obiektu. Tymczasem, ze względu na wymóg wyposażenia obiektu w SSP, budynek (jedna strefa pożarowa) powinien zostać objęty "ochroną całkowitą", czyli ochroną wszystkich przestrzeni, z wyjątkiem nielicznych - o niskim ryzyku pożaru, w szczególności pomieszczeń sanitarnych (łazienki, ubikacje itp.) Ten standard projektowy, przyjęty został przez stronę na etapie rozbudowy obiektu. Jednak ze względu na brak kompatybilności nowej centrali SSP z czujkami, w które został pierwotnie wyposażony budynek (część istniejąca przed rozbudową -wschodnia) oraz traktowanie przez stronę wyposażenia w ochronę strefową SSP jako zabezpieczenie nieobligatoryjne i ponadstandardowe, detektory te nie zostały włączone w nowy system. Tym samym budynek chroniony jest zaledwie przez 12 czujek dymu oraz nieliczne urządzenia typu ROP (ręczne ostrzegacze pożarowe). O stwierdzonych w trakcie czynności kontrolno - rozpoznawczych uchybieniach strona zawiadomiona została pismem z dnia 2 października 2013r., znak [....] . W odpowiedzi na to zawiadomienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych reprezentowany przez Dyrektora ZUS Oddział w C. , posiadającą pełnomocnictwo nr [....] z dnia 22 listopada 2013 r. udzielone przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że tut. organ niewłaściwie interpretuje przepis § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, przedstawiając opinie prawne w tym zakresie. Zgodnie z interpretacją strony Inspektorat ZUS w O. nie powinien być traktowany jako urząd obsługujący organy administracji rządowej, nie stanowi też ośrodka elektronicznego przetwarzania danych. Zgodnie § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010. stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej, obejmującego urządzenia sygnalizacyjno - alarmowe, służące do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze, a także urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia odbiorcze sygnałów uszkodzeniowych, jest wymagane m.in. w ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i w urzędach obsługujących organy administracji rządowej. Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną, nadzorowaną przez ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego, tym samym należy podzielić pogląd wyrażony przez [....] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, że spełnia wymagania określone w § 28 ust. 1 pkt 1.5 w/w rozporządzenia i powinien być traktowany jako "urząd obsługujący organy administracji rządowej". Ponadto wbrew twierdzeniom strony należy uznać, że w/w przepis powinien być interpretowany w ten sposób, że do stosowania systemu sygnalizacji pożarowej zobowiązane są również urzędy obsługujące organy administracji rządowej niebędące jednocześnie ośrodkami elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim. W ocenie organu brak kompleksowego wyposażenia budynku w system sygnalizacji pożaru oraz monitoringu pożarowego, tj. połączenia urządzeń sygnalizacyjno -alarmowych z obiektem KP PSP w O. narusza przepisy przeciwpożarowe. Wyposażenie przedmiotowego budynku w system sygnalizacji pożaru - ochrona całkowita oraz monitoring pożarowy, podniesie poziom bezpieczeństwa pożarowego dla użytkowników budynku. Ponadto, ze względu na funkcję obiektu lepiej chronione i zabezpieczone przed pożarem będą również dane ZUS. Szczególne znaczenie ma zapewnienie automatycznej transmisji sygnałów alarmu pożarowego do Komendy Powiatowej PSP w O. (lub innego wskazanego obiektu) w ramach monitoringu pożarowego, co spowoduje niezwłoczne i skuteczne zaalarmowanie o pożarze Jednostki Ratowniczo - Gaśniczej PSP i podjęcie działań ratowniczo - gaśniczych. Od decyzji tej odwołał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając, że została ona wydana: - z naruszeniem prawa materialnego tj. § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r., nr 109,poz.719) w zw. z art. 66 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do niewłaściwej konkluzji, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest urzędem obsługującym organ administracji rządowej, co w konsekwencji nakłada na ZUS obowiązek stosowania w Inspektoracie w O. sygnalizacji pożarowej obejmującej urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, służące do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze, - z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem Odwołującego się, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że twierdzenia organu I instancji, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest urzędem obsługującym organy administracji rządowej jest całkowicie chybiony i stoi w sprzeczności ze strukturą administracji publicznej ukształtowaną na mocy stosownych zapisów Konstytucji i ustaw kompetencyjnych. W myśl art. 66 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Administracja rządowa w Polsce dzieli się na administrację rządową centralną i administrację rządową terenową obejmującą w każdym województwie urząd wojewódzki oraz zespoloną administrację rządową (inspekcje , straże), na czele której stoi wojewoda. Administracją rządowa kieruje Rada Ministrów. Ministrowie natomiast kierują określonymi działami administracji rządowej lub wypełniają zadania wyznaczone im przez Prezesa Rady Ministrów. Zakres działania ministra kierującego działem administracji rządowej określają ustawy (art. 149, art. 152 Konstytucji RP). Aparatem pomocniczym dla organów administracji rządowej, jakimi są właściwy minister, wojewoda, dyrektor inspekcji - są odpowiednio ministerstwa, urzędy wojewódzkie, urzędy właściwych służb i inspekcji, realizujące zadania z zakresu administracji rządowej. To właśnie do tych urzędów odwołał się ustawodawca w § 28 cyt. rozporządzenia, mając na uwadze specyficzną ich funkcjonalność oraz szczególną rolę w obsłudze kluczowych działów administracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych z całą pewnością nie jest urzędem zapewniającym obsługę administracyjno-biurową jakiemukolwiek innemu podmiotowi, bowiem jest samodzielną państwową osobą prawną. W myśl art. 66 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Nadzór ten nie może dotyczyć spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie określenie "nadzór", zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, ma zastosowanie w odniesieniu do relacji organów administracji rządowej (w tym wypadku ministra) z podmiotami zewnętrznymi, a także z państwowymi osobami prawnymi (jak ZUS), którym to jednostkom właśnie po to przyznaje się osobowość prawną by wyłączyć relacje kierownictwa, a tym bardziej by uniknąć sprowadzania tych podmiotów do roli aparatu pomocniczego dla innego organu administracji. Jednocześnie wyjaśniono , że Inspektorat ZUS w Oświęcimiu nie stanowi ośrodka elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym i wojewódzkim w rozumieniu § 28 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r., gdyż wykorzystywane w bieżącej działalności serwery maja charakter wewnętrzny. W tym stanie rzeczy brak wskazanego w zaskarżonej decyzji kompleksowego wyposażenia budynku Inspektoratu ZUS w O. w system sygnalizacji pożaru oraz monitoringu pożarowego nie stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, a zatem decyzja Komendanta Powiatowego PSP winna zostać zweryfikowana w kontekście podniesionych przez skarżącego argumentów. [....] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją dnia 29 stycznia 2014 r., znak [....] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując się przy tym na art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej stanowi, że właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową obowiązany jest m.in. wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe, do których zalicza się system sygnalizacji pożarowej. Na mocy powyższego zapisu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił w § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, iż stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej, obejmującego urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, służące do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze, a także urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia odbiorcze sygnałów uszkodzeniowych, jest wymagane w ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i w urzędach obsługujących organy administracji rządowej. W trakcie przeprowadzonej kontroli zgodnie z przedmiotem sprawy Organ I instancji stwierdził m.in., że obiekt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w O. nie został w pełni wyposażony w system sygnalizacji pożarowej oraz nie został połączony z obiektem Komendy Powiatowej PSP w O. lub obiektem wskazanym. Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej Organ I instancji w decyzji administracyjnej wskazał naruszenie z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych zastosowanych w obiekcie m.in. dotyczących systemu sygnalizacji pożarowej i nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w ustalonym terminie. W ocenie organu odwoławczego brak w obiekcie Inspektoratu ZUS w O. systemu sygnalizacji pożarowej oraz połączenia go z obiektem Komendy PSP w O. lub obiektem wskazanym jest niezgodny z wymaganiami zawartymi w § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną nadzorowaną przez ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego (art. 66 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych tj. Dz. U. z 2009 Nr 205, poz. 1585 ze zm.), a zatem spełnia wymogi z § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "urzędu obsługującego organy administracji rządowej". Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając jej, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. § 28 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w zw. z art. 66 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do niewłaściwej konkluzji, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest urzędem obsługującym organ administracji rządowej, co w konsekwencji nakłada na ZUS obowiązek stosowania w Inspektoracie w O. sygnalizacji pożarowej obejmującej urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, służące do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze; podczas gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną, nie podlegającą kierownictwu innego organu administracji, a w szczególności nie będącą aparatem pomocniczym dla organu administracji rządowej i w związku z tym nie znajduje w stosunku do ZUS zastosowania dyspozycja normy § 28 ust. 1 pkt 15 cytowanego na wstępie rozporządzenia. Decyzji zarzucono również wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zawarto wywody zmierzające do wykazania, że strona skarżąca nie jest urzędem obsługującym organ administracji rządowej, nie jest również ośrodkiem elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym i wojewódzkim. Argumenty takie były już wcześniej podnoszone w odwołaniu od decyzji I instancji, lecz organ odwoławczy nie odniósł się do nich i nie zawarł w uzasadnieniu decyzji przekonującego wywodu, dlaczego uznaje je za bezzasadne. W odpowiedzi na skargę [....] Komendant Wojewódzki Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Rozpoznając sprawę na podstawie tych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że zarzuty skargi są zasadne a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są wadliwe. Zasadnicze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest rozważenie czy w zakresie dotyczącym skarżącego spełnione są przesłanki rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U. z dnia 22 czerwca 2010 r nr 109 , poz. 719) , w szczególności jego § 28 ust 1 pkt 15 to jest czy stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej a także urządzeń odbiorczych alarmów pożarowych i odbiorczych sygnałów uszkodzeniowych jest wymagane w urzędach obsługujących organy administracji rządowej. Stosownie do § 28 ust. 1 pkt 15 powołanego rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010r. , wydanego na podstawie art. 13 ust 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r o ochronie przeciwpożarowej ( t. j. Dz. U. z 2009 r nr 178, poz. 1380 ) - stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej, obejmującego urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, służące do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze, a także urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia odbiorcze sygnałów uszkodzeniowych, jest wymagane między innymi w ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i w urzędach obsługujących organy administracji rządowej. Zgodzić się należy ze skarżącym, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów ustrojowych urzędem obsługującym organy administracji rządowej. Do prawidłowej wykładni przepisu należy zastosować jej kontekst funkcjonalny. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, choć powoływany przez Prezesa Rady Ministrów nie jest organem administracji rządowej. Takimi organami są Premier, Ministrowie i Wojewodowie a urzędy obsługujące te organy to Urząd Rady Ministrów i poszczególne Ministerstwa oraz urzędy wojewódzkie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie należy też do pozostałych urzędów centralnych, w tym urzędów centralnych nadzorujących jednostki terenowej administracji zespolonej i niezespolonej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosownie do art. 3 ust 1, art. 51 ust 1 i ust 2 oraz art. 66 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r poz. 1442 ze zm.) wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zakład jest dysponentem państwowego funduszu celowego, – jakim jest Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Nadzór nad działalnością ZUS sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczania społecznego. ( art. 88 pkt 7 ustawy z dnia 4 września 1997 r o działach administracji rządowej t.j. Dz. U. z 2013 r poz. 743) W zakresie prowadzonej działalności zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej. Jest to państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, jednocześnie stanowiąca jednostkę sektora finansów publicznych. ZUS działając na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych miedzy innymi dysponuje środkami finansowymi funduszu ( Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ), ustala obowiązki i stwierdza uprawnienia do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, prowadzi rozliczenia i indywidualne konta, dochodzi należności. Z dniem wejście w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych to jest z dniem 1 stycznia 1999 r ZUS stracił status organu administracji państwowej a stał się państwową osobą prawną , której w zakresie jej działalności przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej , w tym możliwość wydawania decyzji administracyjnych. Te wszystkie cechy i spełniane aktualnie funkcje sprawiają, że można go zakwalifikować do instytucji administrujących a nie organów administracji czy urzędów obsługujących organy administracji rządowej. Skarżący zasadnie twierdzi, że w stosunku do niego nie spełnione są przesłanki do zastosowania dyspozycji § 28 ust 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U. z dnia 22 czerwca 2010 r nr 109 , poz. 719) na które powołuje się zaskarżona decyzja. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest urzędem obsługującym organy administracji rządowej a budynek Inspektoratu ZUS w O. nie stanowi ośrodka elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym i wojewódzkim ( okoliczność niesporna). Choć skarżący, – jako właściciel budynku ( art. 4 ust 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r o ochronie przeciwpożarowej, t. j. Dz. U. z 2009 r nr 178, poz. 1380 ) nie ma obowiązku zainstalowania systemów, o których mowa w decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. , to jednak otwarta i do ewentualnego rozważenia przez samego skarżącego pozostaje kwestia jak najpełniej realizować względy nowoczesnej i efektywnej ochrony przeciwpożarowej i czy wskazany w decyzji system rozważany już wyłącznie, jako fachowa propozycja nie spełnia tych wymogów. Z tych względów orzeczono na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270) a o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło