II SA/Kr 465/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia 24 lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z 6.11.2014 r.nr [...], znak: [...], umorzył postępowanie w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego [...] oraz budynku gospodarczego [...] położonych na działce nr [...] obr.[...] w K. przy ul. [...] Odwołanie od tej decyzji złożył A. sp. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K. Wojewoda decyzją z 23.12.2014r., znak: [...], umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem tej spółki. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8.06.2015 r., sygn. akt II SA/Kr 284/15, stwierdził nieważność w całości zaskarżonej decyzji, z uwagi na wydanie decyzji mimo braku prawidłowo wniesionego odwołania strony (brak podpisu pod odwołaniem). Po pozyskaniu brakującego podpisu, Wojewoda decyzją z 24.02.2016r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 80 ust. 1, 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U.2013 poz. 1409 z późn. zm.), ponownie po stwierdzeniu, że odwołanie wniesione przez A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, zostało wniesione przez podmiot nieposiadający przymiotu strony postępowania, umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem tej spółki. W uzasadnieniu organ wskazał na art. art. 127 § 1 kpa, art. 28 kpa oraz art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane, odwołujący się do definicji pojęcia obszar oddziaływania obiektu - teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Skarżąca spółka nie została uznana za stronę postępowania w przedmiotowej sprawie rozbiórki obiektów budowlanych, z powodu braku występowania nieruchomości tego podmiotu w obszarze oddziaływania obiektu (co wynika z pisma Urzędu Miasta K. z 27.10.2014 r., znak: [...] ). Zdaniem organu odwoławczego fakt kwalifikacji przedmiotowej rozbiórki do niepodlegającej konieczności uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, powoduje brak występowania obszaru oddziaływania obiektu. W postępowaniu wyjaśniającym zbadano także kwestię wpływu usytuowania ganku budynku przeznaczonego do rozbiórki (oznaczonego symbolem [...]) na zastosowanie w sprawie art. 31 ustawy Prawo budowlane. Odwołujący utrzymywał, że rozbiórka ww. budynku wymaga uzyskania pozwolenia w drodze decyzji, z uwagi na usytuowanie części tego budynku- ganku ze schodami, w odległości 367 cm od granicy z działką nr [...] (budynek przeznaczony do rozbiórki ma wysokość 750 cm). Zdaniem strony odległość od granicy z działką sąsiednią winna być liczona od najdalej wysuniętego punktu budynku podlegającego rozbiórce. Jednakże w ocenie organu treść art. 31 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Skoro podlegający rozbiórce budynek ma taką formę, że można wyodrębnić części o charakterystycznych parametrach, takich jak np. wysokość, to treść art. 31 ustawy Prawo budowlane winna być analizowana w odniesieniu do tych części budynku odrębnie. W analizowanej sprawie wysokość ganku jest znacznie mniejsza od wysokości budynku wynoszącej 750 cm. Ganek w całości usytuowany jest poniżej okapu dachu czterospadowego w odległości od granicy z działką nr [...] wynoszącej 367 cm. Zatem w niniejszej sprawie tylko ganek o wysokości minimum 734 cm mógłby wpływać na konieczność zastosowania w sprawie instytucji pozwolenia na rozbiórkę. Wobec tego skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego, który mógłby zostać naruszony poprzez projektowaną rozbiórkę i w związku z tym nie przysługuje jej przymiot strony postępowania w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła A. sp. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K. zarzucając naruszenie: - prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pozwolenia na rozbiórkę nie wymaga rozbiórka takiego budynku, w którym możliwe jest teoretyczne wyodrębnienie co najmniej dwóch części składowych o wysokości niższej niż 8 metrów, dla których to części składowych - ustalając względem nich samodzielnie - odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości podczas gdy budynek, którego jakkolwiek część składowa jest wyższa niż połowa odległości jakiejkolwiek części składowej budynku od granicy działki, wymaga pozwolenia na rozbiórkę a w konsekwencji błędne przyjęcie, że rozbiórka, której dotyczy postępowanie - tj. rozbiórka przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, powinna zostać zakwalifikowana do rozbiórek niewymagających pozwolenia na rozbiórkę, - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, polegające na braku wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nieprzeprowadzeniu wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, skutkujące poczynieniem ustaleń, że: wysokość budynku w zakresie części będącej gankiem jest mniejsza niż 734 cm, odległość budynku od granicy działki, w zakresie jego części niebędącej gankiem, wynosi co najmniej 375 cm, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają ww. okoliczności a ustalenie Wojewody w ww. zakresie jest całkowicie dowolne, nieudokumentowane w szczególności odpowiednim rysunkiem lub też niewykazane poprzez oględziny nieruchomości, - prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, polegające na nietrafnym przyjęciu, że skarżąca spółka nie jest stroną postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie rozbiórki, - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 7, 8, 9 oraz 10 § 1 kpa polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo, że istniała taka konieczność z uwagi na bezzasadne pozbawienie skarżącej spółki możliwości działania w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Prezydentem Miasta K. a zakończonym decyzją organu I instancji. W ocenie strony skarżącej wskazane powyżej przepisy na dają podstaw do dzielenia budynku na teoretyczne części, wobec czego wykładnia zastosowana przez organ jest sprzeczna z rozumieniem językowym – analiza granic (odległości) winna być przeprowadzona w oparciu o całość a nie część budynku. Podkreślono także, iż wykładnia taka jest sprzeczna z wykładnią systemową, ponieważ wyjątki od zasady jakim jest dokonywanie rozbiórki na podstawie pozwolenia winny być oceniane ściśle a nie rozszerzająco. Ponadto ustawa Prawo budowlane w wielu przepisach odwołuje się do wyodrębnionych części budynku. Jeśli zamiarem ustawodawcy byłoby rozróżnianie granic zasadniczej bryły budynku i dodatkowych jej elementów, przepisy wyraźnie by to przewidywały. Nadto w zakresie ustalonych wysokości budynku i odległości organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie dokonał przyjętych ustaleń. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w niniejszym postępowaniu sądowym, kontroli podlega decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, z uwagi na wniesienie odwołania przez podmiot nieposiadający przymiotu strony. Istotne jest zatem, czy należące do odwołującego się działki, znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego (dalej: "ustawa"), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt. 12 ustawy, przez pozwolenie na budowę, należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Przez roboty budowlane ustawa natomiast rozumie m.in. prace polegające na rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 7 ustawy). Tak więc stronami w postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego poza inwestorem są wyłącznie te podmioty, które są właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub zarządcami nieruchomości, które znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, jakiego dotyczy decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę. Przez obszar oddziaływania takiego obiektu należy natomiast rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 pkt. 20 ustawy). Podnoszona przez stronę skarżącą kwestia, czy przedmiotowa rozbiórka wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, czy wystarczające jest zgłoszenie takiego zamierzenia, nie ma bezpośredniego znaczenia w ocenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego. Brak bowiem jakiejkolwiek szczególnej normy prawnej, która krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę nakazywała ustalać inaczej niż na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy i uzależniała od przesłanki, czy rozbiórka danego obiektu wymaga, czy też nie wymaga uzyskania pozwolenia. Przykładowo też można wskazać, że rozbiórka obiektu o wysokości ponad 8 metrów, w myśl art. 31 ust. 1 pkt. 1 ustawy będzie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale jeśli obiekt ten będzie znajdował się na odpowiednio dużej działce i nie będzie oddziaływał na nieruchomości sąsiednie, to stroną w takim postępowaniu będzie wyłącznie inwestor. Reasumując tę część rozważań należy wskazać, że okoliczność czy rozbiórka obiektu wymaga, czy też nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę nie ma bezpośredniego wpływu na krąg stron w taki postępowaniu, który ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy. Przechodząc do kwestii obszaru oddziaływania obiektów, które mają zostać rozebrane należy wskazać, że trafnie organ II instancji uznał, że nie oddziaływają one na żadne działki sąsiednie, w tym odwołującego. Zbędne jedynie było w ogóle rozważanie przez organ II instancji, czy rozbiórka ta wymaga uzyskania decyzji. Odniesienie się przez organ do tej kwestii, nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy i jak należy wnioskować z uzasadnienia decyzji, związane było z treścią odwołania, które głównie ten zarzut akcentowały. Planowane do rozbiórki obiekty to obiekty niewielkie. Jeden to budynek mieszkalny jednorodzinny o wysokości 7,5 metra, znajdujący się prawie 4 metry od granicy z działką skarżącego, a drugi to niewielki budynek gospodarczy (6,3 m2 pow. zabudowy) o wysokości 2 metrów. Gabaryty i usytuowanie tych budynków, nie dają podstaw aby uznać, że działki strony skarżącej znajdują się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na ich rozbiórce. W tej części rozważań podkreślić należy, że w dość obszernej skardze nie wskazano żadnego argumentu wskazującego na znajdowanie się nieruchomości skarżącego w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że organ naruszył art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nietrafnie przyjmując, że skarżąca spółka nie jest stroną postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie rozbiórki. Na rozprawie, na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącego wskazał, że planowana rozbiórka może naruszać stosunki wodne i spowoduje utratę oparcia dla drzew posadowionych na działce skarżącego. Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności oraz wynikające z akt administracyjnych (w tym mapy dla celów projektowych), powyższe znacząco ogólnikowe zarzuty należy ocenić jako nieprzekonujące.Dodać jedynie można, że odnośnie budynku oznaczonego symbolem [...] inwestor cofnął wniosek i nie jest on objęty zamiarem rozbiórki. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.