II SA/Kr 470/22

WyrokWSA w Krakowie2022-06-30

Skład orzekający: Mirosław Bator, Małgorzata Łoboz, Monika Niedźwiedź

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., może merytorycznie badać przesłanki wznowienia (w tym legitymację strony), czy też powinien ograniczyć się do oceny formalnej wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., może jedynie dokonać oceny formalnej wniosku. Merytoryczne badanie przesłanek wznowienia, w tym kwestii legitymacji strony, powinno nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, chyba że brak podstaw do wznowienia jest oczywisty i nie budzi żadnych wątpliwości.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy (D. D.-W. i W. D.-W.) złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. (sfałszowanie dowodów i brak udziału w postępowaniu). Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają legitymacji procesowej i nie wykazali interesu prawnego. Wojewoda Małopolski uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ I instancji przedwcześnie dokonał merytorycznej oceny przesłanek wznowienia. Skarżący (inwestorzy) zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując uznanie wnioskodawców za strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi P. P., J. sp. z o.o. z siedzibą w K., C. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 14 lutego 2022 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Uzasadnienie: Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 1 grudnia 2020 r., znak: AU-01-2.6740.2.482.2020.EDS, na podstawie art. 150 § 1 i art. 149 § 3 w związku z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku D. D.-W. i W. D.-W. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa nr 307/6740.2/2020 z dnia 28 kwietnia 2020 r., znak: AU-01-2.6740.2.272.2020.JUR, wydaną na rzecz: J. Sp. z o.o. w K., C.i Sp. z o.o. w K. oraz P. P. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Remont i przebudowa ze zmianą sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny lokalu usługowego na parterze i przebudowa lokalu gastronomicznego na piętrze wraz z rozbudową wewnętrznych instalacji wod.-kan., gazu, elektrycznych, rozbudową instalacji klimatyzacji i wentylacji mechanicznej oraz przebudowa pozostałych części budynku w zakresie niezbędnym do rozbudowy ww. instalacji w budynku przy [...] w K., na dz. nr [...] obr. [...] W uzasadnieniu organ podał, że Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 307/6740.2/2020 z dnia 28 kwietnia 2020 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego jw. Decyzja stała się ostateczna w dniu 29 kwietnia 2020 r. W dniu 10 czerwca 2020 r., D. D.-W. i W. D.-W. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa. Zdaniem wnioskodawców powinni oni być stroną postępowania obok wspólnoty mieszkaniowej, albowiem mają indywidualny interes prawny w tym postępowaniu. Ponadto dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne (pełnomocnictwo udzielone w dniu 19 lipca 2019 r., przez inwestorów S. W. oraz pozwolenie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 20 lutego 2020 r.) zostały sfałszowane. Na wezwanie organu wnioskodawcy oświadczyli jednak, że nie dysponują prawomocnym orzeczeniem potwierdzającym sfałszowanie ww. dokumentów. Organ ustalił, że wnioskodawcy o ww. decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedzieli się w dniu 3 czerwca 2020 r., zatem wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Organ l instancji stwierdził, że w jego ocenie objęte decyzją z dnia 28 kwietnia 2020 r. roboty budowlane nie powodują ingerencji w odrębną własność wnioskodawców, a co za tym idzie nie powodują oddziaływania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowalne na lokal którego są właścicielami, ani nie wprowadzają ograniczeń w korzystaniu z niego. Zatem nie naruszają ich indywidualnego interesu prawnego jako właścicieli lokalu nr III w budynku przy ul. [...]. Tym samym brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskodawcom przymiotu strony w ww. postępowaniu, niezależnie od udziału w tym postępowaniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. [...] w K.. Zdaniem organu I instancji zasadne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn formalnych (podmiotowych), tj. z powodu braku legitymacji procesowej podmiotu wnioskującego o wznowienie, a co za tym idzie z powodu niedopuszczalności wznowienia postępowania na wniosek złożony przez podmiot niebędący stroną postępowania. Odnosząc się do drugiej z przesłanek wznowienia postępowania wskazanych we wniosku, tj. art. 145 § 1 pkt 1 kpa organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wskazane w przepisie okoliczności. Po pierwsze brak jest oczywistości dokonania sfałszowania istotnego dla sprawy dowodu - nie zostało to stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Po drugie, wskazane we wniosku okoliczności z całą pewnością nie stanowią niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny niż wznowienie postępowania sposób nie da się uniknąć. Wobec powyższego brak jest podstaw do wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. D. D.-W. i W. D.-W. złożyli zażalenie na ww. postanowienie. Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 14 lutego 2022 r., znak: WI-I.7840.3.78.2020.EZ, na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) oraz art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił na wstępie, że można wyróżnić dwie fazy postępowania wznowieniowego: wstępną, zainicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz fazę następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwą). Na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu. W pierwszej fazie następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc ustalenie, czy występują formalne podstawy wznowienia. Badanie to obejmuje kwestie podmiotowe, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa. Negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 149 § 3 kpa. Jedynie oczywisty brak legitymacji do występowania w charakterze strony takiego postępowania, brak wyraźnego wskazania przyczyny wznowienia w żądaniu wszczęcia postępowania wznowieniowego lub niedochowanie terminu, o którym mowa w art. 148 kpa, daje podstawę do odmowy wznowienia postępowania. Wojewoda Małopolski stwierdził, że organ l instancji przedwcześnie wypowiedział się w kwestii przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ II instancji zauważył, że w trzech innych postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Prezydenta Miasta Krakowa, w sprawie wydania pozwolenia na budowę na roboty budowlane dotyczące części wspólnych budynku przy ul. [...] w Krakowie, wnioskodawcy byli uznani za strony postępowania, a z tytułu przedmiotowej inwestycji wynika, że obszar oddziaływania tej inwestycji obejmuje pozostałe części budynku i może obejmować również nieruchomość skarżących. Wnioskujący są współwłaścicielami części wspólnej nieruchomości objętej inwestycją. Ponadto, dopiero we wznowionym postępowaniu, przeprowadzone dodatkowe ustalenia pozwolą na ocenę istnienia przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czy też dodatkowej przesłanki, jak i ocenę prawidłowości dokonanych ustaleń organu l instancji dotyczących posiadania przymiotu strony przez wnioskujących. Przeprowadzenie analizy bez wznowienia postępowania, jak i opisanie jej wyników w postanowieniu o odmowie wznowienia jest nieprawidłowe. Organ l instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające (faza wstępna) i przedstawił analizę sytuacji (faza właściwa), co oznacza, że dokonał czynności, które powinny mieć miejsce po wznowieniu postępowania. Skoro wnioskujący twierdzą, iż bez własnej winy nie uczestniczyli w postępowaniu oraz że winien im przysługiwać przymiot strony, a także jeżeli z wnioskiem o wznowienie wystąpiły w określonym terminie i wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, właściwy organ jest zobligowany do wznowienia postępowania celem przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 149 § 3 kpa w ramach prowadzonego postępowania, gdyż organ l instancji - pomimo braku oczywistości nieposiadania przymiotu strony przez wnioskodawców - dokonał merytorycznego badania podstaw wznowienia przed wszczęciem tego postępowania oraz w fazie wstępnej przesądził merytorycznie, iż nie zachodzi przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Udowodnienie istnienia ww. przesłanki do wznowienia postępowania jest możliwe po wznowieniu postępowania. Dla poparcia swojego stanowiska organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Wyjaśnił również, że ustalenie stron w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę następuje w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Właściwy organ administracji publicznej wyznacza obszar oddziaływania obiektu każdorazowo, biorąc pod uwagę indywidualne cechy obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Organ odwoławczy zaznaczył, że uważa za przedwczesne wypowiedzenie się w kwestii przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zaskarżonym postanowieniu. Dopiero we wznowionym postępowaniu, przeprowadzone dodatkowe ustalenia pozwolą na ocenę istnienia przesłanki wznowienia wskazanej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i ocenę prawidłowości dokonanych ustaleń organu l instancji dotyczących posiadania przymiotu strony przez wnioskodawców, czy też istnienia dodatkowej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa (w tym zbadanie zachowania terminu do wniesienia wniosku na tej podstawie i w przypadku jego zachowania ocenę tej przesłanki). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J. Sp. z o.o. w K., C. Sp. z o.o. w K. oraz P. P.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania zgodnie z wnioskiem; b) przepisu art. 149 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię i uznanie przez organ II instancji, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania wznowieniowego na etapie którego dopiero można dokonać merytorycznej oceny zaistnienia podstaw wznowienia postępowania, podczas gdy organ I instancji słusznie uznał, że w sprawie mamy do oczywistością nieposiadania przymiotu strony przez wnioskodawcę i dlatego wydał postanowienie odmawiające wznowienia postępowania już na wstępnym etapie badania wniosku; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, a to: przepisu art. 28 kpa oraz przepisu art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez organ II instancji, że właściciele poszczególnych lokali mogą być uznani za stronę postępowania dotyczącego nieruchomości wspólnej w sytuacji, gdy nie wykazują oni przysługującego im na podstawie konkretnego przepisu prawa materialnego interesu prawnego, co pozwala w drodze wyjątku uznać ich za strony postępowania. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący – odwołując się do orzecznictwa – wskazali, że istnienie interesu faktycznego nie jest wystarczające do uznania za stronę w toku postępowania. Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Skarżący podkreślili, że planowana inwestycja polegająca na "remoncie i przebudowie lokali mieszkalnych na II i III piętrze wraz z rozbudową wewnętrznych instalacji wod.-kan., gazu, elektrycznych, rozbudową instalacji klimatyzacji i wentylacji mechanicznej oraz przebudową pozostałych części budynku w zakresie niezbędnym do rozbudowy ww. instalacji, w budynku przy ul. [...]/ul. [...] w K., na dz. nr [...] obr[...]" w żaden sposób nie wpłynie na możliwość korzystania z lokalu nr III (lokalu stanowiącego własność D. D.-W. oraz W. D.-W.) w dotychczasowym zakresie, nie ogranicza także przeprowadzenia w przyszłości remontu, przebudowy czy też zmiany sposobu korzystania z należącego do nich lokalu. Skarżący nie przeczą temu, że D. D.-W. oraz W. D.-W. zostali uznani za strony kilku postępowań. Jednak postępowania, w toku których organ uznał ich za stronę postępowania dotyczyły zamierzeń budowlanych, których przedmiotem były tylko i wyłącznie elementy stanowiące części wspólne nieruchomości (np. remont i przebudowa głównej klatki schodowej, remont i przebudowa więźby dachowej, remont instalacji wewnętrznych). W niniejszym postępowaniu chodzi o zamierzenie budowlane, którego przedmiotem są lokale stanowiące współwłasność skarżących, a części wspólnej nieruchomości dotyczą one jedynie w marginalnej części. Stąd słusznie odmówiono wnioskodawcom przymiotu strony w toku nin. postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zgodnie, że w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa budowlanego mających związek z nieruchomością wspólną legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa. Wyjątkiem od tej zasady są sytuacje, kiedy istnieje inny sposób reprezentacji własności wspólnej niż reprezentacja osobiście przez współwłaścicieli, co wynika z przepisów ustawy o własności lokali, czy prawa spółdzielczego. Jednakże i w tych przypadkach przyznaje się członkom wspólnot mieszkaniowych, niezależnie od zarządcy nieruchomości czy wspólnoty mieszkaniowej, przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeżeli wykażą własny zindywidualizowany interes prawny w tym postępowaniu. Uznanie właściciela lokalu za stronę postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę jest wyjątkiem. Skarżący wskazali, że lokale, których dotyczy niniejsze postępowanie (lokal użytkowy na parterze, oraz lokal gastronomiczny na piętrze) stanowią wyłączną własność uczestników niniejszego postępowania. Nawet przyjmując, że oprócz wnioskodawców innemu podmiotowi przysługuje przymiot strony w toku postępowania o wydanie pozwolenia konserwatorskiego, to co najwyżej za stronę postępowania można byłoby uznać Wspólnotę Mieszkaniową, a nie poszczególnych członków tej wspólnoty. Zdaniem skarżących, słusznie organ I instancji wskazał, że D. D.-W. oraz W. D.-W. nie podołali obowiązkowi wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego w legitymującego ich do występowania w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności wniosków D. D.-W. oraz W. D.-W. powinna być też informacja o istniejącym konflikcie pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości. D. i W. D.-W., którzy torpedują wszelkie czynności podejmowane czy to przez Wspólnotę Mieszkaniową czy też skarżących. Ponadto w dużej mierze za obecny katastrofalny stan części budynku (w zakresie nieruchomości wspólnej) odpowiadają właśnie wnioskodawcy, którzy przez wiele lat nie podejmowali koniecznych wysiłków i nakładów w celu utrzymania nieruchomości we właściwym stanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoczynając, przypomnieć należy treść art. 145 k.p.a.: § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. § 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Przechodząc do meritum skargi, zaznaczenia wymaga, że na tym etapie nie można uznać za trafny argumentu, jakoby tylko Wspólnota winna brać udział w postępowaniu. Pomijając nawet okoliczność, że jak dotąd, żadna Wspólnota nie bierze udziału w kontrolowanym postępowaniu, dostrzec należy, że prace polegające na remoncie i przebudowie nie dotyczą jedynie lokali inwestorów, ale przewidziana jest "przebudowa pozostałych części budynku w zakresie niezbędnym do rozbudowy ww. instalacji w budynku przy ul. [...]/ul. [...] w K., na dz. nr [...] obr. [...]". Jeśli tak, to jest oczywistym, że w postępowaniu powinna brać udział Wspólnota oraz ewentualnie również właściciele wyodrębnionych lokali, jeżeli przemawia za tym ich interes prawny. Powstaje pytanie, czy Wojewoda ma rację, że badanie tegoż indywidualnego interesu winno się odbywać po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. W ocenie Sądu przedstawiony przez ten organ pogląd jest prawidłowy i poparty solidnie ugruntowaną linią orzecznictwa, prezentowaną także w literaturze – komentarzach do wskazywanych przepisów. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z 14.06.1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1, oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148. Tylko w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 bądź nie został zachowany termin jego złożenia przewidziany w art. 148 – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 wydać decyzję (obecnie postanowienie) odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2. Z kolei w wyroku NSA w Warszawie z 27.03.2001 r., I SA 2390/99, LEX nr 54724, stwierdzono, że: "W świetle art. 149 § 2 k.p.a. ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania, także wówczas, kiedy z góry wiadomo, że zarzucane przez skarżącego sfałszowanie dowodu nie ma potwierdzenia w orzeczeniu właściwego organu". Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z 7.01.2009 r., II OSK 1747/07, LEX nr 484887, tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i co do pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2). Stwierdzenie w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin z art. 148 nie został zachowany, skutkuje – zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 – odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Podobnie w wyroku NSA z 20.08.2010 r., II OSK 1332/09, LEX nr 737704, stwierdzono, że co do zasady w sytuacji gdy wniosek o wznowienie opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie postępowania w tym zakresie. Jeżeli bowiem w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, niebudzący żądnej wątpliwości wynika, że wniosek jest składany przez podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania. Podobne stanowisko zajął WSA w Gliwicach w wyroku z 10.06.2021 r., II SA/Gl 169/21, LEX nr 3194470: "Nie można wykluczyć odmowy wznowienia postępowania ze względu na nielegitymowanie się przymiotem strony przez wnioskodawcę. Jednak dotyczy to sytuacji oczywistych. Takie sytuacje zachodzą zwłaszcza wtedy, gdy wnioskodawca nie powołuje się na swój interes prawny, lecz na potrzebę ochrony sprawiedliwości, praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej". Artykuł 149 k.p.a. wyraźnie wskazuje więc, kiedy można wydać postanowienie o wznowieniu, a kiedy postanowienie o odmowie wznowienia, jak to trafnie wskazał wyrok NSA w Katowicach z 28.08.1996 r., SA/Ka 2966/95, LEX nr 27283, zgodnie z którym "ustalenie, że wniosek złożyła osoba do tego legitymowana i że dotyczy on decyzji ostatecznej oraz że podana przyczyna wznowienia jest wymieniona w art. 145, obliguje organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Przed wydaniem takiego postanowienia nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia". Końcowo należy wskazać w tym względzie wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2021 r. II OSK 2660/18, LEX nr 3189752: "Przepis art. 149 § 3 k.p.a może być stosowany wyłącznie w sytuacji, gdy jest rzeczą oczywistą, nie budzącą żadnej wątpliwości i nie wymagającą żadnego postępowania ani dodatkowych dowodów, że wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jest czysto formalną oceną. Skutkiem jego wydania jest zakończenie postępowania już na tym etapie, konsekwencją zaś jest brak możliwości zbadania czy wystąpiła podana we wniosku o wznowienie postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji gdy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przysługującą mu w sprawie legitymację materialnoprawną i istnieją co do tego wątpliwości, ich wyjaśnienie nastąpić powinno po uprzednim wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a." Jakiekolwiek zatem wątpliwości, czy też brak oczywistości, wykluczają odmowę wznowienia postępowania, nakazując wznowić postępowanie i zbadać legitymację ( tak wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 listopada 2021 r. II SA/Go 822/21 LEX nr 3282134 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r. II SA/Po 146/21 LEX nr 3274141). Tak więc prawidłowym jest stanowisko Wojewody, że na wstępnym etapie postępowania nie jest oczywistym kwestia legitymacji D. D.-W. i W. D.-W. i musi być ona zbadana po wznowieniu postępowania. Dodatkowo przemawia za tym okoliczność, wskazana przez organ II instancji, że w trzech innych postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Prezydenta Miasta Krakowa, w sprawie wydania pozwolenia na budowę na roboty budowlane dotyczące części wspólnych budynku przy ul. [...] w Krakowie, wnioskodawcy byli uznani za strony postępowania, a z tytułu przedmiotowej inwestycji wynika, że obszar oddziaływania tej inwestycji obejmuje pozostałe części budynku i może obejmować również nieruchomość skarżących. W konsekwencji prawidłowo Wojewoda Małopolski uznał, że koniecznym jest szczegółowe zbadanie legitymacji wnioskodawców, a skoro tak, to musi to nastąpić po wznowieniu postępowania. Nie zachodzą zatem zarzucane naruszenia przepisów proceduralnych, a skarżone postanowienie jest prawidłowe. Z wymienionych przyczyn na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło