II SA/Kr 472/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Piotr Fronc Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję nr 80/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 lutego 2024 r., znak WOB.7721.292.2023.JNIZ/GTWO w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego K. P. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 13 czerwca 2023 r. znak: OAE-530-37/22, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r., poz. 682) oraz art. 104 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu nakazał inwestorowi - A. Z. doprowadzenie jednorodzinnego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem poprzez: 1) wykonanie, w obrębie konstrukcji dachu, jętek o wymiarze 7x16 cm co każdą krokiew, wzmocnienie każdej krokwi poprzez dokręcenie od spodu elementów drewnianych, tak by uzyskać przekrój o ostatecznej wysokości 16 cm, 2) wykonanie izolacji pionowej fundamentów, w terminie 3 miesięcy od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu toczy się postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w M. . Podczas oględzin ustalono, że na terenie ww. nieruchomości posadowiony jest jednorodzinny wolnostojący budynek mieszkalny, o wymiarach 7,5 x 14,05 m (w tym ganek o wymiarach 1,7 x 14,9 m). Na elewacji południowo - zachodniej wykonano taras ziemny o wymiarach 9,1 x 3,6 m, a na elewacji północno – zachodniej część gospodarczą o wymiarach 5,15 x 1,85 m. Budynek posadowiony został na fundamencie kamienno – betonowym, a jego ściany wykonano w konstrukcji mieszanej. Obiekt wyposażono w instalacje: elektryczną, wod - kan i jest on ogrzewany kominkiem oraz grzejnikami elektrycznymi. Organ wyjaśnił, że co do części gospodarczej i zabudowanego ganku podjęte zostały odrębne postępowania. Ponadto prowadzone jest postępowania odnośnie dwóch budynków drewnianych i zbiornika na nieczystości ciekłe, zlokalizowanych na terenie ww. działki oraz działki nr [...]. Postępowaniem administracyjnym objęta jest również budowa jednorodzinnego budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w M. którego inwestorem jest K. P.. Z kolei przedmiotem nin. postępowania administracyjnego jest samowolna przebudowa jednorodzinnego budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w obr. ewid. M. , gm. P., polegająca na: adaptacji holu na łazienkę w ramach czego wykonano także otwór okienny wraz zamontowaniem stolarki okiennej; wydzieleniu dodatkowego pokoju pomieszczenia do rehabilitacji; przebudowie dachu wraz z wybudowaniem lukarny nad głównym wejściem do budynku. Inwestorem robót był w 2000 r. A. Z.. Organ wyjaśnił, że ww. roboty budowlane zostały zakwalifikowane jako przebudowa, pod pojęciem której zgodnie z art. 3 pkt 7a Pr. bud. należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub takich parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Przeprowadzone roboty obligowały inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor zmienił bowiem parametry użytkowe i techniczne wewnątrz budynku, ale także przeprowadził roboty przy przegrodach zewnętrznych (okno w łazience) i elementach konstrukcyjnych (lukarna nad wejściem). Mając na uwadze powyższe wdrożono procedurę naprawczą określoną w art. 50 - 51 Pr. bud., celem doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza przedłożoną ekspertyzę techniczną wykonanych robót budowlanych autorstwa mgr. inż. M. G., opracowanie inż. poż. Ł. B. w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oraz protokołów dotyczących sprawdzenia instalacji (instalacji wodociągowej wewnętrznej przez mgr. inż. Ł. N., przewodów kominowych przez upr. mistrza kominiarskiego R. G., elektrycznej przez R. N.) organ stwierdził, że w nin. postępowaniu zachodzą okoliczności uzasadniające nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia dokonanej przebudowy do stanu zgodnego z prawem. Z przedłożonego opracowania wynika wprawdzie, że zarówno stan techniczny przeprowadzonych robót, jak i całego obiektu jest dobry. Niemniej jednak wskazano na konieczność wykonania określonych robót budowlanych w obrębie dachu obiektu. Odnosząc się do uwag inwestora organ wyjaśnił, że niniejsze postępowanie dotyczy samowolnie przeprowadzonych robót, a nie prowadzenia robot niezgodnie z pozwoleniem na budowę Wójta Gminy P. z 2000 r., na jaką to niezgodność w swoim opracowaniu wskazuje M. G.. Inwestor oświadczył bowiem, że zrezygnował z realizacji inwestycji objętej ww. pozwoleniem. W ww. opracowaniu jego autor stwierdził istnienie fundamentów z betonu żwirowego, dokonał ich oceny i wskazał na konieczność wykonania izolacji pionowej. Organ zauważył, że w trakcie oględzin ustalono datę powstania obiektu na "ok. 100 lat". Skoro obiekt ma co najmniej kilkadziesiąt lat, a Inwestor wykonał określony zakres robót przed 23 laty, to zdaniem organu nie można wykluczyć, że obiekt ten został przez poprzednich właścicieli, czy też innych inwestorów poddany robotom budowlanym dotyczącym fundamentów budynku. Można też przyjąć, że pierwotnie obiekt posiadał w całości fundament kamienny - organ faktu tego nie kwestionuje - niemniej jednak na przestrzeni lat obiekt został poddany robotom w wyniku których istniejący fundament kamienny został uzupełniony innym materiałem. Nadto przedłożona ekspertyza odnosi się jedynie do spornego budynku mieszkalnego, a nie innych obiektów budowlanych o konstrukcji drewnianej, czy też muru oporowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. P.. Decyzją z dnia 26 lutego 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że w dniu 12 kwietnia 2022 r. na terenie działki nr [...] w M. przeprowadzono kontrolę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...], podczas której ustalono, że budynek posadowiony jest na fundamentach kamienno-betonowych. Jest to budynek o konstrukcji mieszanej, murowo-drewnianej. Według oświadczenia M. Z. wewnątrz wykonane są suche tynki, na zewnątrz ściany są obite deskami. Dach o konstrukcji drewnianej, pokryty blachą z wyjątkiem zadaszenia tarasu wykonanego z tworzywa sztucznego. W stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stwierdzono zabudowę tarasu w elewacji południowo-zachodniej oraz wykonanie pomieszczenia gospodarczego w elewacji północno-zachodniej. Przedmiotowy budynek nie posiada balkonów, wykonano taras ziemny w elewacji południowo-wschodniej. Na poddaszu nie zrealizowano robót budowlanych - w miejscu klatki schodowej na parterze znajduje się łazienka, zmniejszono hall, a w miejscu łazienki i sali rehabilitacji jest pokój. W łazience wykonano otwór okienny. Hall połączono z wiatrołapem. Zmniejszono lukarnę nad wejściem do budynku. Obecna podczas kontroli M. Z. oświadczyła do protokołu, że nie posiada dziennika budowy, ani nie ma wiedzy odnośnie wykonywanych robót w przedmiotowym budynku. Do sporządzonego protokołu dołączono szkic sytuacyjny wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 15-23 akt PINB). Pismem z dnia 26 kwietnia 2022 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na dz. nr [...] w m. M. , gm. P.. Jednocześnie zobowiązał inwestora do złożenia wyjaśnień. Inwestor w dniu 5 maja 2022 r. wyjaśnił, że działka nr [...] (po podziale [...]) w M. wraz zabudowaniami została przez niego kupiona w 2000 r. Nie wykonano robót określonych w decyzji Wójta Gminy P. z dnia 23 maja 2000 r. nr 14/00, nie wykonał poddasza w budynku mieszkalnym. Budynek składał się w pierwotnym kształcie z hallu i dwóch pomieszczeń. W 2000 r. wykonano następujące roboty: jedno pomieszczenie zaadoptowano pod kuchnię i pokój dzienny, natomiast z hallu została wydzielona łazienka. Drugie pomieszczenie nie zostało zmienione. Inwestor nie wystąpił o uzyskanie pozwolenia na budowę i nie dokonał zgłoszenia na ww. roboty. Inwestor nie pamięta kiedy wykonano taras w elewacji płd-zach i czy został on od razu zabudowany. Na jego wykonanie nie posiada pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Również nie pamięta kiedy został wykonany taras ziemny w elewacji płd-wsch i nie posiada pozwolenia ani zgłoszenia. Część gospodarcza jest połączona z budynkiem mieszkalnym i pełni funkcję składu na drewno. Wykonano ją ok. 2000 r. bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Wszystkie ww. roboty budowlane wykonano systemem gospodarczym. Ojciec inwestora E. Z. zmarł 27 kwietnia 2022 r., pozostawiając 3 dzieci: M. E., A. Z. i Inwestora. Przy wykonywaniu ww. robót Inwestor nie brał pod uwagę ww. decyzji Wójta Gminy P. z dnia 23 maja 2000 r. Postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. nr 183/202 znak: OAE-530-37/22 organ I instancji nałożył na inwestora i współwłaściciela obiektu obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania niniejszego postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] w m. M. W dniu 23 sierpnia 2022 r. Inwestor dostarczył "Ekspertyzę techniczną budynku domu jednorodzinnego" sporządzoną przez M. G.. Postanowieniem nr 412/2022 z dnia 18 października 2022 r. znak: OAE-530-37/22 organ wezwał inwestora do uzupełnienia ww. ekspertyzy w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. W dniu 20 lutego 2023 r. do organu wpłynęła Ekspertyza techniczna samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na dz. nr [...] w m. M. autorstwa P. M. G.. Postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. nr 176/2023 znak: OAE-530-37/22 organ wezwał Inwestora do uzupełnienia braków ww. ekspertyzy w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego wezwania, które uzupełnione zostały pismem z dnia 5 maja 2023 r. w postaci dokumentu pt. "Ekspertyza techniczna samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym" autorstwa M. G.. Pismem z dnia 12 maja 2023 r. organ I instancji zawiadomił strony o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Pismem z dnia 25 maja 2023 r. swoje uwagi zgłosił K. P. W dniu 13 czerwca 2023 r. PINB wydał ww. decyzję. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji organ odwoławczy ustalił, że A. Z. jest inwestorem przedmiotowych robót budowlanych. Właścicielami działki nr [...] byli J. Z. oraz E. Z.. E. Z. zmarł w 2022 r., a jego następcami prawnymi zostali A. Z., M. E. i A. Z.. Interes prawny wykazuje również właściciel sąsiedniej nieruchomości (dz. nr [...]) K. P.. Zdaniem organu odwoławczego krąg stron postępowania został w nin. sprawie prawidłowo ustalony. Organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Pr. Bud., zgodnie z którym "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...)". W nin. sprawie ww. przepis należy rozpatrywać łącznie z art. 51 ust. 7 Pr. bud., zgodnie z którym "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Z kolei w myśl art. 50 ust. 1 Pr. bud. "w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Organ odwoławczy co do zasady podzielił stanowisko organu I instancji co do konieczności uzyskania przez inwestora dla przedmiotowych robót pozwolenia na budowę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i technicznych przedmiotowego obiektu. W miejscu łazienki i sali rehabilitacyjnej (vide dokumentacja rysunkowa projektu budowlanego, k. 11 akt PINB) powstał jeden duży pokój, o odmiennym przeznaczeniu (pokój dzienny). Również w miejscu klatki schodowej zrealizowano łazienkę, w wyniku jej wydzielenia zmniejszono hall i połączono go z wiatrołapem. Powyższe działania wypełniają definicję przebudowy zawartej w art. 3 pkt 7a Pr. bud. Roboty budowlane określone mianem przebudowy mieszczą się również w pojęciu terminu budowa, zatem na ich realizację wymagane jest uzyskanie odpowiednich zgód administracyjnych, wydawanych przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Niemniej jednak ustawa Prawo budowlane określa literalnie wyjątki, które są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Ww. przypadki zostały ujęte w art. 29 Pr. bud. W nin. sprawie należy zwrócić uwagę na wyjątek określony w art. 29 ust. 4 pkt lit. a i ust. 3 pkt 1 lit. a. Na podstawie sporządzonego protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 12 kwietnia 2022 r. ustalono bowiem, że roboty budowlane obejmowały również wykonanie otworu okiennego w pomieszczeniu nowopowstałej łazienki, a także przebudowana została częściowo więźba dachowa (powstanie lukarny). W ocenie organu realizacja otworu okiennego spowodowała ingerencję w przegrody zewnętrzne przedmiotowego budynku, gdyż w wyniku robót budowlanych doszło do powstania dodatkowego okna, co wpłynęło na elewację północno-wschodnią budynku. Co więcej, w przedmiotowym obiekcie zrealizowana została lukarna, która miała wpływ na konstrukcję istniejącego dachu. Zatem wykonane roboty budowlane ingerowały też w konstrukcję więźby dachowej. Wobec tego inwestor zobligowany był co najmniej do zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru przystąpienia do wykonywania ww. prac. Tymczasem inwestor nie dokonał zgłoszenia, ani też nie uzyskał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego ww. roboty budowlane kwalifikują się jako tzw. samowola budowlana. Jak podał organ, konsekwencją powyższego było wdrożenie przez PINB procedury naprawczej na podstawie art. 50-51 Pr. bud. Z uwagi na fakt, iż roboty budowlane zostały zakończone PINB nie był zobligowany do ich wstrzymywania w drodze postanowienia. W oparciu o art. 81c Pr. bud. zlecił natomiast sporządzenie określonej dokumentacji, poddającej ocenie stan techniczny samowolnie zrealizowanych robót budowlanych. Na podstawie dostarczonych ekspertyz, organ nadzoru budowlanego (na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2) nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności skutkujących doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Ogólny stan budynku oceniony został bowiem jako dobry, zarówno pod względem konstrukcyjnym, instalacyjnym jak i przeciwpożarowym. Niemniej jednak z uwagi na zmienione wytyczne dot. obciążenia śniegiem, konieczne było wzmocnienie konstrukcji więźby dachowej poprzez wzmocnienie przekroju krokwi dachowych oraz zastosowanie dodatkowych jętek o właściwym przekroju w istniejącym ustroju nośnym, a także wykonanie izolacji pionowej fundamentów przedmiotowego budynku. Zdaniem organu odwoławczego procedura naprawcza została przyjęta i przeprowadzona w sposób prawidłowy przez organ I instancji, a zebrany w aktach materiał dowodowy oraz poczynione ustalenia pozwalają w sposób rzetelny określić stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu odwoławczym ocenie poddano jedynie zasadność wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie samowolnej przebudowy obiektu budowlanego znajdującego się na dz. ewid. nr [...] w M. , gm. P.. Zatem organ nie mógł wziąć pod uwagę robót budowlanych związanych z rozbudową o część gospodarczą czy też istniejącym zbiornikiem na nieczystości płynne, gdyż nie są one objęte przedmiotowym postępowaniem, jak również nie mają wpływu na ustalenia w sprawie. W stosunku do tych obiektów toczą się przed PINB osobne postępowania. Podobnie poczynione zarzuty personalne pod adresem pracowników PINB nie należą do właściwości organu II instancji. Jeśli chodzi o zarzut dot. ustalenia wieku budynku organ wskazał, że PINB ustalił przybliżoną datę jego powstania, opierając się na zeznaniach i oświadczeniach świadków jak również na inwentaryzacji (str. 111 akt I instancji). W ocenie organu odwoławczego jest to okres lat 80-90 z uwagi na zastosowanie ówczesnych materiałów budowlanych - "pustaków leszowych". Dowodem negującym domniemanie powstania budynku po roku 2000 jest fakt, iż w przedstawionym przez inwestora projekcie budowlanym w celu uzyskania decyzji o pozwoleniu na remont i modernizację budynku mieszkalnego, jasno wskazano, że roboty budowlane dotyczą budynku już istniejącego. Co się zaś tyczy zarzutu dot. kwestii zagrożenia pożarowego w przedłożonej w dniu 5 maja 2023 r. ekspertyzie technicznej pn.:"Ocena zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości M. W., gm. P." stwierdzono, iż przedmiotowy budynek nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne jego użytkowanie ze względu na warunki ochrony przeciwpożarowej. Również odległość przedmiotowego budynku od granicy działki skarżącego jest zgodna z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto w nin. sprawie zostało wydane zawiadomienie z dnia 12 maja 2023 r., w którym to organ I instancji poinformował strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, a także poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów. Tak więc wbrew zarzutom odwołania, strony mogły brać czynny udział w postępowaniu. Na powyższą decyzję K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący podniósł, że WINB w Krakowie powołuje się na zatwierdzony projekt budowalny z 2000 r., który nigdy nie był brany pod uwagę przez inwestora. Inwestor nie dokonał zgłoszenia o rozpoczęciu prac budowlanych, nie powołał kierownika budowy, nie prowadzono dziennika budowy, nie dokonywano odbioru poszczególnych etapów robót budowlanych. Tymczasem w projekcie z roku 2000 takie warunki zostały zapisane. Nielegalna budowa budynku nr [...] w M. trwała od 2000 r. czyli od roku kupna/zamiany do roku 2020 czyli pierwszej kontroli PINB dla Powiatu Nowosądeckiego. Nie można więc projektu z roku 2000 uznać za stan prawny budynku nr [...] w M. stan faktyczny/prawny budynku - to budynek 100 letni (przedstawiony na zdjęciu nr 1, 2, 3 dołączonym do skargi). Postępowanie naprawcze winno więc zmierzać do przywrócenia do stanu pierwotnego budynku 100 letniego lub do powstania całego projektu na całkowicie inny budynek (przedstawiony na zdjęciu nr 4, 5, 6, 7 - obraz budynku na dzień dzisiejszy). Inwestor wskazał, że nie wykonał żadnych prac budowlanych zawartych ww. w projekcie budowlanym. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie błędnie ustalono stan faktyczny. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że w dniu 12 kwietnia 2022 r. przeprowadzono czynności kontrolne na działce nr [...] w M. . Tymczasem kontrolę przeprowadzono w roku 2020 (protokół w załączeniu) i nie stwierdzono wówczas, aby budynek oznaczony nr [...] naruszał przepisy ustawy "prawo budowlane". Organ ustalił wówczas, że jest to budynek w wieku około 100 lat i trudno posiadać dokumentację budowlaną na tak stary budynek. PINB ukrył jednak fakt, że inwestor w roku 2000 posiadał projekt na remont i modernizację ww. budynku. Nadto pomimo zapowiedzianej kontroli, PINB zastał na działce jedynie M. Z., która nie jest ani właścicielem, ani inwestorem, ani stroną w postępowaniu administracyjnym. Dlatego też jej oświadczenia są niewiarygodne, ale zostały zwarte w protokole. Mając na uwadze definicję przebudowy, skarżący zwrócił uwagę na zeznania inwestora, które jego zdaniem podważają zakwalifikowanie przedmiotowych robót budowlanych jako przebudowa. Długość budynku nr [...] zwiększyła się bowiem o około 3 m. Sprawę tarasu w postępowaniu administracyjnym przemilczano. Ponadto porównując zdjęcie nr [...] (stary budynek) ze zdjęciem nr 4,5,6, 7 (współczesny budynek) można dostrzec, że są to dwa inne budynki. Użycie elementów ze starego budynku do wybudowania nowego budynku nie oznacza bowiem, że jest to stary budynek. Co więcej, Inwestor w roku 2000 wszczął procedurę związaną z uzyskaniem decyzji związanej z zatwierdzeniem projektu budynku nr [...] w M. Procedura ta przewiduje powiadomienie właściciela sąsiedniej działki na którą będzie oddziaływać budowla o zamiarze robót budowlanych, a zatem skarżący jako właściciel działki sąsiedniej miał prawo zapoznać się z projektem i wnieść zastrzeżenia. Niestety, nigdy takiego powiadomienia nie otrzymał i nie miał możliwości wypowiedzenia się na temat projektu, a na druku powiadomienia został podrobiony podpis skarżącego. Skarżący podniósł, że organ niezasadnie oszacował wiek budynku w przedziale 80-90 lat na podstawie materiałów budowlanych tj. pustaków leszowych, które zostały wykorzystane przy budowie budynku. Pustaki leszowe były bowiem wyrabiane przez mieszkańców wsi od bardzo dawna i jest to praktykowane do chwili obecnej. Nadto, według skarżącego bezpodstawne są ustalenia organu, że fundament budynku jest betonowo-kamienny. Według skarżącego budynek nr [...] składał się z części gospodarczej-stajni i ta część budynku była murowana na fundamencie oraz z części mieszkalnej drewnianej, bele drewniane były ułożone na murze, który był wykonany z płaskich kamieni ułożonych na glinie, mur opisywany, miał wysokości około 1 metra. Dokładnie przedstawia to zdjęcie nr 1 i 2 budynku z roku 1978 r. Nie można stwierdzić jaka jest głębokość tego fundamentu. Odkop fundamentu znajduje się przy granicy z działką skarżącego (zdjęcie nr 8,9,10 wraz z opisem). Również przeprowadzający ekspertyzę potwierdził, że mur pod częścią drewnianą jest kamienno-betonowy, a nie z kamieni ułożonych na glinie. Tymczasem przeprowadzający ekspertyzę opisał fundament pod budynkiem nr [...] i zlecił ocieplenie, mimo że nie można stwierdzić jego głębokości. W ocenie skarżącego aktualny budynek jest nowym budynkiem powstałym po roku 2000 i nie posiada żadnych pozwoleń i zgłoszeń, jest typową samowolą budowlaną nowego budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tak zakreślonych ramach skarga okazała się zasadna. Sądowej kontroli w niniejszej sprawie podlegała decyzja nr 80/2024 z dnia 26 lutego 2024 r. Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję nr 271/2023 z dnia 13 czerwca 2023 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu nowosądeckiego, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nakazano inwestorowi A. Z. doprowadzenie jednorodzinnego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem poprzez: 1) wykonanie, w obrębie konstrukcji dachu, jętek o wymiarze 7x16 cm co każdą krokiew, wzmocnienie każdej krokwi poprzez dokręcenie od spodu elementów drewnianych tak, aby uzyskać przekrój o ostatecznej wysokości 16 cm, 2) wykonanie izolacji pionowej fundamentów. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. 2023 r. poz. 682, dalej: P.b.). Zgodnie z art. 50 ust. 1 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Zgodnie z art. 51 ust. 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zgodnie z art. 51 ust. 7 P.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Wyjść należy od tego, że organy nadzoru budowlanego przyjęły w niniejszej sprawie, że przesłankę prowadzenia postępowania nadzorczego stanowił przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., tj. prowadzenie robót budowlanych (innych niż opisane w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f P.b.) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Ustalono w tym zakresie, że inwestorem robót budowlanych był A. Z., który dokonał przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr [...] w miejscowości M. W.. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły należycie okoliczności sprawy w zakresie przesłanki prowadzenia postępowania naprawczego. W szczególności zauważyć należy, że w aktach administracyjnych zalega kopia decyzji nr 14/00 Wójta Gminy P. z 23 maja 2000 r. udzielająca A. Z. pozwolenia na budowę na "remont i modernizację oraz adaptację poddasza istn. budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego na dz. ewid. nr [...] w M. ". W treści decyzji podano dane techniczne budynku po rozbudowie. W aktach zalega również część projektu budowlanego (karta tytułowa, rysunki nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11. Nie jest w sprawie kwestionowane, że decyzja ta dotyczyła przedmiotowego obiektu. Inwestor w dniu 5 maja 2022 r. zeznał, że "działka nr [...] (po podziale [...]) w M. W. wraz z zabudowaniami została przeze mnie kupiona w 2000 r. Nie wykonałem robót określonych w decyzji Wójta Gminy P. z dnia 23.05.2000 r. (....). Z uwagi na brak środków finansowych nie wykonałem poddasza w budynku mieszkalnym. 1. Budynek składał się w pierwotnym kształcie z hallu i dwóch pomieszczeń. W 2000 r. wykonałem następujące roboty: jedno pomieszczenie zaadaptowałem pod kuchnię i pokój dzienny, natomiast z hallu została wydzielona łazienka. Drugie pomieszczenie nie zostało zmienione. Nie wystąpiłem o uzyskanie pozwolenia na budowę i nie dokonałem zgłoszenia na w/w roboty. Taras w elewacji płd-zach nie pamiętam kiedy wykonałem i nie pamiętam czy został on od razu zbudowany. Na jego wykonanie nie posiadam pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. (...). Przy wykonywaniu w/wym. robót nie brałem pod uwagę w/wym. decyzji Wójta Gminy P.." Powiatowy Inspektor przyjął jako podstawę prawną prowadzenia postępowania naprawczego normę wynikającą z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. (prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia), a tym samym wykluczył podstawę wynikającą z art. 50 ust. 1 pkt 4 (prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach). W przedmiotowej sprawie jednak wydane zostało pozwolenie na budowę obejmujące roboty budowlane w zakresie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W ocenie Sądu nie ma tu znaczenia stwierdzenie inwestora, zgodnie z którym nie realizował on pozwolenia na budowę z 2000 r., jeśli pozwolenie to pozostawało w obrocie prawnym w dacie wykonania robót budowlanych i obejmowało przynajmniej w części wykonane roboty. Zdaniem Sądu, organ nadzoru budowlanego powinien był w pierwszej kolejności ustalić stan wyjściowy, jaki istniał na dzień wydania pozwolenia na budowę z 2000 roku i przed rozpoczęciem robót budowlanych, a następnie powinien ustalić jakie roboty zostały rzeczywiście wykonane w obrębie całego budynku i skonfrontować je z udzielonym pozwoleniem na budowę. Tymczasem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ nie dokonał takiego jednoznacznego ustalenia. Dostrzec należy, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, za organem pierwszej instancji, przyjął następujący stan faktyczny: "Budynek posadowiony jest na fundamentach kamienno-betonowych. Jest to budynek o konstrukcji mieszanej, murowano-drewnianej. Według oświadczenia P. M. Z. wewnątrz wykonane są suche tynki, na zewnątrz ściany objęte deskami. Dach o konstrukcji drewnianej, pokryty blachą z wyjątkiem zadaszenia tarasu wykonanego z tworzywa sztucznego. W stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stwierdzono zabudowę tarasu w elewacji południowo-zachodniej oraz wykonanie pomieszczenia gospodarczego w elewacji północno-zachodniej. Przedmiotowy budynek nie posiada balkonów, wykonano taras ziemny w elewacji południowo-wschodniej. Na poddaszu nie zrealizowano robót budowlanych - w miejscu klatki schodowej na parterze znajduje się łazienka, zmniejszono hali, a w miejscu łazienki i sali rehabilitacji jest pokój. W łazience wykonano otwór okienny. Hali połączono z wiatrołapem. Zmniejszono lukarnę nad wejściem do budynku." W ocenie Sądu, z akt administracyjnych, jak i z uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wynika jednoznacznie, jaki zakres robót został wykonany przez inwestora od 2000 roku. Organ nie ustalił bowiem jednoznacznie, jaki był stan wyjściowy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się wynikać, że organy jako punkt wyjścia uczyniły stan opisany w przywoływanym pozwoleniu na budowę 2000 r., które odnosiło się przecież do planowanych robót budowlanych. Istotne jest, że w aktach sprawy nie ma części projektu budowlanego, która stanowiłaby inwentaryzację stanu istniejącego, ani też planu zagospodarowania terenu (działki) z zaznaczonym istniejącym wówczas obiektem i planowanymi zmianami tego zagospodarowania. Sąd zauważa, że brak tego dokumentu uniemożliwia odniesienie się do zarzutów skarżącego, które wskazują na to, że w wyniku spornych robót mógł powstać nawet zupełnie nowy budynek. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala zupełnie odrzucić takiej możliwości, jako że organy nadzoru budowlanego tej okoliczności nie ustaliły w należytym zakresie. Jak wskazano, projekt budowlany, zatwierdzony pozwoleniem na budowę z 23 maja 2000 r. nie jest kompletny i w tym stanie nie stanowi wystarczającego dowodu pozwalającego ustalić zakres robót wykonanych. Oceniając znaczenie tego pozwolenia na budowę w realiach sprawy organy powinny dokonać wnikliwej oceny tego pozwolenia, uwzględniając nie tylko tytuł zamierzenia inwestycyjnego, który obejmuje "remont i modernizację" budynku mieszkalnego oraz "adaptację poddasza", ale jego rzeczywistą treść, zwłaszcza że użyte w tytule zamierzenia "modernizacja", "adaptacja" nie są zdefiniowane w Prawie budowlanym. "Remont i modernizacja" nie powinny ingerować w bryłę budynku, tymczasem w treści decyzji wskazano dane techniczne budynku po rozbudowie. Również zalegające w aktach rysunki projektu budowlanego wskazują na rozbudowę budynku. Okoliczności tych organy orzekające nie wzięły pod uwagę. Sąd zauważa, że ustalając stan faktyczny sprawy organy uwzględniły ustalenia dokonane podczas kontroli obiektu 12 kwietnia 2022 r. oraz wyjaśnienia inwestora – jako strony złożone w dniu 5 maja 2022 r. Podczas w dniu 12 kwietnia 2022 r. nie był obecny inwestor – A. Z., ale M. Z. (prawdopodobnie żona inwestora) oraz M. E. (siostra inwestora, córka ówczesnych właścicieli nieruchomości J. Z. i E. Z., który zmarł 27 kwietnia 2022 r. – akt zgonu k. 34). Treść protokołu, następnie powielona w decyzjach, wskazuje, że określając zakres wykonanych robót organ opierał się na oświadczeniach tych właśnie osób, nie weryfikując ich w żaden sposób. Zauważyć wypada, że M. Z. mogła być w tej sprawie świadkiem, podczas gdy M. E. okazała się stroną postępowania. Kluczowym dowodem w sprawie okazała się ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr. Inż. M. G., przedłożona w sprawie w trzech wersjach: 2022 (k. 78), luty 2023 (k. 134), 2022 (k. 199). W wersji drugiej ekspertyzy (k. 134) wykonane roboty autor analizy opisał następująco: - wydzielenie pomieszczenia łazienki, - wykonanie w pomieszczeniu łazienki otworu okiennego wraz z zamontowaniem stolarki okiennej, - wydzielenie pokoju w miejscu zaprojektowanej łazienki i pomieszczenia do rehabilitacji, - samowolnie wykonany remont dachu z wybudowaniem lukarny nad głównym wejściem do budynku. Również i w tym miejscu zauważyć należy, że ekspertyza odnosi się do robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę, co wskazuje na wykonywanie robót budowlanych w związku z uzyskanym pozwoleniem na budowę. Wskazuje na to następujący fragment (k. 133 akt adm.): "Inwestor roboty budowlane wykonał 2000 roku wg projektu budowlanego zgodnie z projektem indywidualnym opracowanym przez Pana J. O. i R. B.. Projekt zawierał typowe rozwiązania techniczne i materiałowe dla budynków mieszkalnych. Projekt zakładał remont oraz modernizację budynku wraz z adaptacją poddasza. Inwestor prace wykonał bez nadzoru osoby uprawnionej. Podczas wykonywania prac zrezygnowano z wykonania adaptacji poddasza na cele użytkowe. Poddasze pozostaje nieużytkowane. W związku z powyższym w miejscu zakładanej klatki schodowej wykonano łazienkę oraz w celu doświetlenia jej wykonano otwór okienny, w którym zamontowano okno. Ponadto w miejscu projektowanej łazienki i Sali rehabilitacyjnej wykonano sypialnię rezygnując z wykonania ścinki działowej między łazienką a salą rehabilitacyjną. Podczas prac budowlanych wykonano rozbudowę o wiatrołap oraz przebudowano dach zmniejszając lukarnę nad wejściem do budynku, na dachu zdjęto dachówkę a w jej miejsce dano blachę dachówkową. Po wykonaniu prac modernizowany budynek powstał jako parterowy w skład którego wchodzą: wiatrołap, holl, sypialnia, łazienka, kuchnia oraz salon z jadalnią. Pozostałe roboty wykonano zgodnie z projektem budowlanym oraz pozwoleniem na budowę (decyzja nr 14/00, nr BU-7351-14/00)." Przywołany in extenso fragment wskazuje na jeszcze jedną istotną wątpliwość w sprawie, która dotyczy kwalifikacji wykonanych robót jako przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przebudowa, jak należy przyjąć za art. 3 pkt 7a P.b., to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W niniejszej sprawie organy zaniechały w istocie wnikliwej analizy, czy część wykonanych robót nie kwalifikuje się jako rozbudowa budynku. Wątpliwości te dotyczą w przede wszystkim zmiany konstrukcji dachu i budowę lukarny, a także dobudowę wiatrołapu, określanego w decyzji zamiennie "gankiem", zabudowaną werandą. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ta ostatnia część wyłączona została do odrębnego postępowania, podobnie jak dobudowana część gospodarcza oraz szambo. Zdaniem Sądu takie działanie było błędne i może prowadzić do błędnej oceny wykonanych robót budowlanych. Szczególne wątpliwości dotyczą właśnie zabudowanego wiatrołapu/werandy. Z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że jest to integralna część obecnie istniejącego budynku. Dobitnie wskazuje na to przywołana ekspertyza i zacytowany w niej fragment. W ocenie Sądu kwestia ta powinna być rozpatrywana łącznie z pozostałymi robotami budowlanymi wykonanymi w przedmiotowym budynku, a organ powinien ocenić jednoznacznie, czy nie doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego. Mając na względzie treść ekspertyzy dostrzec należy, że sformułowano w niej oceny co do stanu technicznego obiektu i spełnienia obowiązujących wymogów, jednak nie zostały one wnikliwie ocenione. Tylko dla przykładu można zwrócić uwagę, że autor ekspertyzy stwierdził (k. 129) lokalizacja budynku nie utrudnia prawidłowego użytkowania istniejących budynków na działkach sąsiednich. Ze względu na gabaryty nie zacienia i nie przesłania pomieszczeń istniejącej zabudowy. Nie utrudnia prawidłowej zabudowy działek sąsiednich. W innym miejscu stwierdzono: "Budynek zlokalizowano: - w prawidłowych odległościach o granic nieruchomości – powyżej 4,00, uwzględniając lokalizację otworów okiennych i drzwiowych, - budynek zlokalizowany na działce nr nr [...] obręb M. W., gmina P., spełnia wymogi przepisów odnośnie lokalizacji". Rzecz jednak w tym, że przedmiotowa ekspertyza nie zawiera żadnego rysunku obrazującego zagospodarowanie terenu, w tym położenie przedmiotowego budynku względem granic z działkami sąsiednimi, uwzględniający umiejscowienie okien w tym budynku i na działce sąsiedniej (nr [...]). Trzecia wersja opinii M. G. (k. 199) datowana na 2022 r., obejmuje mapę z lokalizacją analizowanego budynku (k. 196), jednak brak na niej skali i wymiarów, wobec czego nie jest przydatna do zweryfikowania ww. istotnych okoliczności sprawy. Sąd zauważa również, że w tej wersji opinii zmieniony został opis samowolnie wykonanych prac (k. 194) i w kontekście wiatrołapy oraz lukarny nie używa się już słowa "rozbudowa". Inna zalegająca w aktach ekspertyza, datowana na kwiecień 2021 r., dotycząca zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe, obejmuje mapę sytuacyjną (k. 147), ale nie jest ona przydatna dla powyższych ustaleń ze względu na zawarte w niej dane, datę sporządzenia. Już jednak z tej mapy wynika, że kwestia odległości przedmiotowego budynku od granicy z działką nr [...] wymaga wyjaśnienia. Także szkic dołączony do protokołu kontroli z 12 kwietnia 2022 r. nie obrazuje precyzyjnie wszystkich istotnych elementów w zakresie odległości budynku od granicy. Tym samym żaden dowód w sprawie nie potwierdza jednoznacznie odległości budynku na działce nr [...] od granic, zwłaszcza od granicy z działką nr [...]. Nie wyjaśniono przy tym, czy w wyniku przeprowadzonych robót doszło do zmiany tych odległości. Ocenę zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej zawiera ekspertyza sporządzona przez Ł. B. w kwietniu 2023 r. (k. 175). Organy nie odniosły się w wydanych decyzjach do zawartej w tej ekspertyzie oceny usytuowania z uwagi na bezpieczeństwo pożarowej (k. 169). W konsekwencji nie można zaaprobować decyzji, która wydana została bez wnikliwego postępowania wyjaśniającego, bez analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przedłożonych ekspertyz. Pomimo tego, że ekspertyzy sporządzane zostały przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, organy nadzoru budowlanego nie są zwolnione od ich oceny, zwłaszcza pod względem kompletności i adekwatności co do stanu faktycznego, którego ustalenie – co należy podkreślić – należy do organów nadzoru budowlanego. W tej sprawie rolą organów nadzoru budowlanego było ustalenie zakresu wykonanych robót i ich ocena, pod względem przesłanek decyzji określonych w art. 51 P.b. Brak wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie deprecjonuje treść wydanej decyzji, którą nałożono opisane wyżej obowiązki. Już tylko na marginesie Sąd zauważa, że nie do zaakceptowania są nałożone w tej decyzji obowiązki, jako że nie zostało sprecyzowane, do jakiej części obiektu się odnoszą, zważywszy na to, że organ (nieprawidłowo) wydzielił do odrębnych postępowań różne wątki dotyczące przedmiotowego obiektu. Punkt 1 decyzji dotyczy dachu, co do którego nie wyjaśniono, czy obejmuje całość budynku (z werandą), czy też jedynie część budynku. W punkcie 2 nałożono obowiązek wykonania izolacji pionowej fundamentów, który to obowiązek również pozostał niesprecyzowany, tj. nie wiadomo, czy obejmuje całość budynku w stanie istniejącym, czy też pominięto zabudowaną werandę. Przedstawione w sprawie ekspertyzy na taki podział nie wskazują, co znowu podważa treść decyzji i rozstrzygnięcia, które nie objęło całości sprawy. Finalnie Sąd zauważa, że organ odwoławczy nie odniósł się wnikliwie do zarzutów skarżącego sformułowanych w odwołaniu. Organy odniosą się do zarzutów skarżącego ponownie prowadząc postępowanie. Wszystko powyższe wskazuje, że organy orzekające w sprawie nie ustaliły należycie okoliczności sprawy, do czego były zobowiązane w świetle wymogów wynikających z zasady prawdy materialnej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Tym samym zarzuty skarżącego okazały się zasadne w takim zakresie, w jakim korespondują z przedstawionym uzasadnieniem. Organ pierwszej instancji przeprowadzi ponownie postępowanie wyjaśniające, w którym ustali, czy w istocie wykonane roboty prowadzone były na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, jaki był stan wyjściowy obiektu przed wydaniem pozwolenia na budowę, czy obecny budynek, to budynek istniejący przed 2000 rokiem. Ustalenie tych okoliczności pozwoli ustalić właściwy tryb postępowania, a dopiero na tej podstawie możliwe będzie wydanie decyzji kończącej postępowanie. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.