II SA/Kr 477/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. B. oraz W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących B. B. oraz W. W. kwotę po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 5.01.2011 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 kpa stwierdziło niedopuszczalność odwołania B. B., T. P., M. R., M. S. oraz W. W., od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30.08.2010 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla zmierzenia inwestycyjnego PN., "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym, zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną na działkach nr "1", i na częściach działek nr "2" i "3’ obr. [...] przy ul [...] w K.. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1. B. B., T. P., M. R., M. S. oraz W. W. złożyli odwołanie od wyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30.08. 2010 r., zarzucając przede wszystkim, iż organ l instancji naruszył przepis art. 28 kpa poprzez nieuznanie ich za strony przedmiotowego postępowania. 2. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyną podmiotową jest brak legitymacji procesowej po stronie składającego odwołanie. 3. Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wspomniany w tym przepisie interes prawny musi dotyczyć bezpośrednio podmiotu, któremu przysługuje w ten sposób, że rozstrzygnięcie musi bezpośrednio wpływać na sferę praw lub obowiązków danej osoby wynikających z prawa materialnego. Dla wykazania interesu prawnego konieczne jest więc ustalenia takiej relacji między normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, w której zastosowanie tej normy wpłynie na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes ten powinien przy tym znajdować potwierdzenie w stanie faktycznym, który uzasadnia zastosowanie danej normy prawa materialnego. Omawiane pojęcie zasadniczo różni się od pojęcia interesu faktycznego, który, w odróżnieniu od interesu prawnego, nie podlega prawnej ochronie. Fakt, że dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany w rozstrzygnięciu danej sprawy, nie spowoduje ono jednak zmiany w sferze jego praw i obowiązków, jest w doktrynie określany właśnie jako interes faktyczny. 4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzono, że autorzy odwołania nie mogą zostać uznani za strony niniejszego postępowania, ich interes w jej rozstrzygnięciu można bowiem uznać jedynie za interes faktyczny, a nie prawny. 5. Autorzy odwołania są właścicielami działek o numerach "4’, "5’, "6", "7", "8", "9", "10’, które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji. Przedmiotem niniejszego postępowania jest inwestycja, która nie będzie oddziaływać na działki położone dalej niż bezpośrednie sąsiedztwo, jest to bowiem inwestycja o charakterze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Stąd też nie może być zasadne uznanie na gruncie niniejszej prawy, że właściciele działek dalej położonych, a do nich należą autorzy złożonego odwołania, powinni być stronami niniejszego postępowania, planowana inwestycja nie będzie bowiem bezpośrednio oddziaływać na teren ich nieruchomości. Nie można też uznać, że autorzy odwołania powinni być stronami ze względu na służebność przejazdu i przechodu obciążającą ich nieruchomości na rzecz działki stanowiącej teren inwestycji. Sam fakt istnienia takiej służebności nie powoduje, że właściciele nieruchomości obciążonych zyskują interes prawny w rozstrzygnięciu w przedmiocie warunków zabudowy dla terenu nieruchomości władnącej. Nie istnieje przepis prawa materialnego, z którego wynikałoby, że właściciele nieruchomości obciążonych służebnością na rzecz terenu inwestycji, dla której inwestor stara się o warunki zabudowy, mają interes prawny w rozstrzygnięciu o ustaleniu takich warunków. Nie ma wątpliwości, że osoby te posiadają w tym rozstrzygnięciu interes faktyczny, ponieważ niewątpliwie ustalenie warunków zabudowy w tej sytuacji wpłynie na ich sytuację faktyczną, w szczególności na intensywność korzystania ze służebności. Nie sposób jednak zasadnie twierdzić, że okoliczność ta wpłynie na sferę ich praw i obowiązków, z decyzji o warunkach zabudowy nie wyniknie dla nich bowiem żadne nowe uprawnienie ani obowiązek. W tym miejscu wskazać należy, że również zgodnie z zachowującym aktualność na gruncie niniejszej sprawy poglądem wyrażonym w orzecznictwie: "roszczenia związane ze służebnościami prawa przechodu i przejazdu są poza kontrolą w postępowaniu administracyjnym mogą być dochodzone tylko w stosownej procedurze przed sądem powszechnym. W tych warunkach nie mają też wpływu na ocenę przymiotu stron w postępowaniu" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia l grudnia 2001 r., VII SA/Wa 736/05). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli B. B. oraz W. W. i zarzucając naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, tj. art. 28 kpa poprzez nie przyznanie Skarżącym przymiotu i praw stron postępowania; 2. prawa materialnego, tj. art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania w związku z nieuzasadnioną zmianą poglądu organu II instancji, związanego faktem nie przyznania Skarżącym przymiotu strony postępowaniu o ustaleniu) warunków zabudowy; 3. prawa materialnego, tj. art. 10 kpa poprzez pozbawienie w istotnym stopniu stron udziału w postępowaniu i w oparciu o te zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że zasadnym było uznanie właścicieli działek nr "4" i "5", "6", "7’, "8", "9", "10" stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego, ponieważ na przedmiotowych działkach od strony ulicy [...] ustanowiono służebności i zaplanowano dojazd do terenu inwestycji po terenie działek stanowiących własność Skarżących. Odwołując się do poglądów orzecznictwa zaprezentowano pogląd, że stroną posterowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel działki bezpośrednio graniczącej z działką której dotyczy postępowania w sprawie warunków zabudowy, ale również innej działki w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zwrócono też uwagę, że zaskarżone postanowienie nie jest pierwszym rozstrzygnięciem wydanym dla zamierzenia inwestycyjnego prowadzonego na przedmiotowym terenie. W analogicznej sprawie o ustaleniu warunków zabudowy przy ulicy [...] w K. rozpatrywanej przed Urzędem Miasta K. (znak: [...]) organ l instancji nie uznał skarżących za strony postępowania ale na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja o sygn. [...] z dnia 16.03.2010 r., uchyliło przedmiotową decyzję jako błędną i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Problem sprawy niniejszej był już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie oznaczonej sygn. akt II Sa/Kr 674/11. W wyroku z dnia 4.07.2011 r., Sąd rozstrzygnął istotę sprawy, przez przyjęcie, że właściciele działek, przez które planowane jest "połączenie" określonego w decyzji ustalającej warunki zabudowy zamierzenia inwestycyjnego z drogą publiczną są stronami postępowania w sprawie o ustalenia warunków zabudowy. Sąd w składzie orzekającym w całości podziela stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 4.07.2011 r. Otóż trzeba pamiętać, że ustalenie warunków zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku gdy, między innymi - teren planowanego zamierzenia inwestycyjnego ma dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.nr.80 poz.717 z późn.zm. - zwaną dalej ustawą o planowaniu z 2003 r.). Przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi publicznej lub dostęp do niej przez drogę wewnętrzną albo też dostęp przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej ( art. 2 pkt. 14 ustawy o planowaniu z 2003 r.). Stronami w takim postępowaniu są zarówno właściciele nieruchomości, na których ustalane są warunki zabudowy, jak i właściciele sąsiednich nieruchomości, co do których organy ustaliły możliwość jakiejkolwiek ingerencji w ich interes prawny. Z reguły będą to właściciele sąsiednich nieruchomości i to zarówno bezpośredni sąsiedzi, jak i - wyjątkowo - właściciele sąsiednich nieruchomości nie graniczących bezpośrednio z terenem przyszłego zamierzenia inwestycyjnego. Niedopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy bez zapewnienia dostępu do drogi publicznej, przeto właściciele tych nieruchomości, po których planowany jest dostęp do drogi publicznej, muszą być uznawani za strony w postępowaniu zmierzającym do ustalenia warunków zabudowy. To w jakim zakresie np. służebność ograniczy prawo właściciela nieruchomości po której może być ustanowiona decyduje o tym, że mają oni interes prawny (oprócz faktycznego) aby być stronami takiego postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji.