II SA/Kr 477/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 stycznia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z 17.05.2013 r., na podstawie art. 125 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 59 669,10 zł nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [....] z 1.09.2005 r. na zobowiązanego J.S. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją nr [....] znak: [....] z 16.11.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał J.S. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego (przyziemia, parteru i trzech kondygnacji w kubaturze dachu) na działce [....] obręb [....] położonej w Z. wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę po 22.02.2003 r. Decyzja stała się ostateczna z dniem 22.12.2004 r. Zobowiązany nie wykonał dobrowolnie obowiązku wynikającego z w/w decyzji. Upomnieniem z 01.08.2005 r. organ wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB w Z. z 16.11.2004 r. Po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, w dniu 01.09.2005 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [....] oraz postanowieniem nr [....] z 01.09.2005 r. nałożył na zobowiązanego J.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 59669,10 zł. Postanowienie zostało utrzymane postanowieniem MWINB w K. z 22.11.2005 r. znak: [....] . Postanowieniem z 30.07.2007 r. organ egzekucyjny postanowił wykonać zastępczo w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji obowiązek określony w tytule wykonawczym nr [....] r. z 01.09.2005 r. z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Zobowiązany w piśmie 13.06.2012 r., sprecyzowanym w dniu 25.03.2013 r. zwrócił się o umorzenie należności objętych postanowieniem nr [....] z 1.09.2005 r. na kwotę 59669, 10 zł. Organ wskazał, że zobowiązany J.S. nie wykonał do chwili obecnej obowiązku rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. A zatem w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka uzasadniająca na podstawie art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia, zgodnie z wnioskiem zobowiązanego. J.S. wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Wskazał, że wykonanie obowiązku okresowego w tytule wykonawczym nigdy nie będzie możliwe , ponieważ nie może dokonać rozbiórki na nieruchomości, co do której nigdy nie posiadał i nie posiada prawa dysponowania. Przytoczył stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z 31.10.2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1939/11. Ponadto wskazał, że w zażaleniu z 27.05.2013 r. zwrócił uwagę, że "egzekucja jest prowadzona jednocześnie - równolegle w stosunku do dwóch różnych osób". [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z 24.01.2014 r., znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że kwestia umorzenia grzywny w celu przymuszenia uregulowana została w art. 125 upea. Z przepisu tego wynika, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest pod warunkiem spełnienia następujących przesłanek: grzywna w celu przymuszenia jest na zobowiązanego nałożona, grzywna ta pozostaje nieziszczona lub nieściągnięta, a obowiązek określony w tytule wykonawczym jest wykonany. Organ II instancji nadmienił, że z akt postępowania egzekucyjnego jak i wniosku zobowiązanego wynika, że egzekwowany obowiązek w dalszym ciągu nie został wykonany. Decyzją nr [....] z 16.11.2004 r. znak: [....] J.S. został zobowiązany do pisemnego powiadomienia PINB o wykonaniu egzekwowanego obowiązku. Pisma takiego nie ma w aktach postępowania egzekucyjnego, a ze składanych w toku postępowania egzekucyjnego pism J.S. nie wynika, że wykonał on nałożony na niego obowiązek, podważa on jedynie prawidłowość decyzji, z której rzeczony obowiązek wynika. Organ powtórzył, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia zgodnie z art. 125 § 1 upea możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w ustalonym na dzień wydania skarżonego postanowienia stanie faktycznym PINB słusznie odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Organ II instancji podkreślił, że zobowiązany może ponownie zwrócić się z wnioskiem o umorzenie grzywny w razie zmiany okoliczności, tj. w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku. Na marginesie MWINB zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 11.12.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1839/11, na który powołuje się zobowiązany w zażaleniu, nie stwierdził nieważności decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. W przywołanym wyroku Sąd stwierdził, iż "organ egzekucyjny nie może swoich rozstrzygnięć opierać na przypuszczeniach i ocenie prawdopodobieństwa wystąpienia określonych okoliczności. Nie może również we własnym zakresie oceniać kwestii podlegających rozpoznaniu w postępowaniu wznowieniowym" . Pomimo, że wyrok wydany został odnośnie innego postępowania, dotyczącego jednak tej samej nieruchomości, na uwagę zasługuje stwierdzenie: "reasumując należy wskazać, że argumenty podnoszone w skardze nie mają żadnego wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, bowiem dopóki ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki pozostaje w obrocie prawnym i nie jest wstrzymane jej wykonanie, nie ma podstaw do umorzenia bądź zawieszenia postępowania egzekucyjnego". Organ II instancji wskazał, że podniesiona przez zobowiązanego kwestia braku tytułu prawnego do nieruchomości może być rozpatrywana jedynie w kategoriach wadliwości decyzji, z której wynika egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek rozbiórki. Z art. 29 § 1 ustawy wynika, że organy działające już na etapie wykonania decyzji, w granicach zakreślonych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogą oceniać prawidłowości decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. W postępowaniu zażaleniowym MWINB, bada wyłącznie prawidłowość postanowienia PINB nr [....] z 17.05.2013r. Odnośnie uwagi, że "egzekucja jest prowadzona jednocześnie - równolegle w stosunku do dwóch różnych osób". MWINB wskazał, że podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 25.09.2009 r. sygn. akt II OSK 1883/08, iż prowadzenie egzekucji odrębnie wobec kilku zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest dopuszczalne. Wobec tego kwestia ta nie ma wpływu na prawidłowość skarżonego postanowienia PINB. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na prowadzeniu egzekucji pomimo, że kontynuowanie postępowania wykonawczego jest niedopuszczalne, gdyż nie ma prawnej możliwości wykonania obowiązku nałożonego decyzją, gdyż budynek nigdy nie był i nie jest jego własnością. Ponadto zaznaczył, że fakt, że egzekucja była już prowadzona wobec N.O. – właścicielki nieruchomości ma zasadniczy wpływ na zaskarżone postanowienie. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę jako skierowanej do niewłaściwej osoby, jak również umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że egzekucja prowadzona jest w stosunku do niego, podczas gdy zgodnie z postanowieniem MWINB w K. z 30.07.2009 r. znak: [....] zobowiązanym jest N.O. , wobec której prowadzone było postępowanie od 1992 r. do 30.09.2009 r. Zdaniem skarżącego organy nie miały świadomości, że postępowania przeciwko niemu i N.O. były prowadzone równolegle. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym decyzji administracyjnych) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Skarga nie jest uzasadniona. Obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego należy do obowiązków o charakterze niepieniężnym. Egzekucja takiego obowiązku podlega normom Działu III ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna w celu przymuszenia jest unormowana przepisami art. 119 - 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (dalej w skrócie u.p.e.a). W przypadku niespełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nakładana grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa ( art. 121 § 4 tejże ustawy ). W myśl natomiast art. 121 § 5 cyt. ustawy wysokość grzywny o której mowa w § 4 stanowi w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętej nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zgodnie art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Natomiast przepis art. 125 § 1 i 2u.p.e.a. stanowi, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone grzywny lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Nadto, przepis z art. 126 u.p.e.a. stanowi, że uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Z akt sprawy wynika, a także jest poza sporem, że na J.S. decyzją nr [....] w Z. z 16 listopada 2004 r. z został nałożony nakaz rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego (przyziemia, parteru i trzech kondygnacji w kubaturze dachu) na działce [....] obręb [....] położonej w Z. , wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę po 22.02.2003 r. Decyzję tę organ II instancji utrzymał w mocy decyzją z 22.12.2004 r. Nie budzi również wątpliwości, że zobowiązany nie wykonał dobrowolnie obowiązku wynikającego z w/w decyzji, ani, że obowiązek ten został wykonany po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w którym PINB w Z. prawidłowo wystawił tytuł wykonawczy nr [....] oraz postanowieniem nr [....] z 01.09.2005 r. nałożył na zobowiązanego J.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 59 669,10 zł. Postanowienie to stało się ostateczne w dniu 22.11.2005 r. Należy wskazać, że także na niniejszej rozprawie skarżący J.,S. potwierdził, że do dnia rozprawy nakaz rozbiórki nie został wykonany. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie [....] WINB w K. z 24. 01. 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z 17.05.2013 r., którym w oparciu o art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówiono umorzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 59 669,10 zł nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [....] z 1.09.2005 r. na skarżącego. Zgodnie z cyt. art. 125 u.p.e.a. jedynie wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym powoduje umorzenie nałożonych, a nieuiszczonych lub nieściągniętych grzywien w celu przymuszenia. Jasność i jednoznaczność powyższej reguły nie pozwala na wiązanie możliwości takiego umorzenia z jakimikolwiek innymi przyczynami niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z 24.02. 2012 r. sygn.. akt II OSK 233/10). Nie może zatem budzić wątpliwości, że jedynie wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym powoduje umorzenie nałożonych a nieuiszczonych lub nieściągniętych grzywien w celu przymuszenia. W tej sytuacji organy obu instancji wydały prawidłowo kontrolowane przez Sąd postanowienia . Przedmiotowy obowiązek nie został wykonany. W związku z powyższym nie mogą zostać uwzględnione zarzuty wywiedzione w skardze, tym bardzie niezasadne, że kwestionujące prawidłowość decyzji nakazującej rozbiórkę jako skierowanej do niewłaściwej osoby. W konsekwencji, w świetle powyższych ustaleń, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.