II SA/Kr 482/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / WSA Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2013 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewody z dnia 8 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Starosta K. działając na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) orzekł o odmowie zwrotu udziału wynoszącego ½ części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , położonej w obr. [...] m. K. , w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat.[...] , l. kat. [...] l. kat. [...] b. gm. kat. D. , na rzecz R.P., Z.P. i G.M. , Ustalono, że zgodnie z wykazem zmian gruntowych i równoważników nr ks. rob. [...] , sporządzonym przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w K. , wpisanym do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 27 czerwca 1983 r. pod nr [...], działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0808 ha, pół. w obr. [...] m. K. odpowiadają b. parcele: l. kat. [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] , b. gm. kat. D. . Powyższa działka nr [...], poł. w obr.[...] m. K. , stanowi obecnie współwłasność Gminy K. z następującymi osobami fizycznymi: S.Z. , D.S. , Z.S. , B.S,. B.G. , M.S. i M.S. Wskazano, że przedmiotowa decyzja zapadła po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Starosta K. po rozpatrzeniu wniosku Państwa W. i C.P. o zwrot ½ udziału działki nr [...] i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia 21 czerwca 2005 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu udziału wynoszącego ½ części działki nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik Państwa W. i C.P,. – A.K., , a Wojewoda po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia 13 października 2006 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewody wskazano, że decyzja Starosty K. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie zwrotu udziału w nieruchomości była wydana przedwcześnie. Wojewoda zwrócił uwagę, że rozstrzygnięcie sprawy zwrotu ½ części działki nr [...] jest uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy zwrotu działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , w granicach parcel: l. kat. [...] i [...] . gm. kat. D. , ze względu na fakt, że wywłaszczenia przedmiotowych parcel dokonano w konsekwencji innego wywłaszczenia, tj. decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K.-N. Wydział Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia 15 czerwca 1978r. o wywłaszczeniu parcel: l. kat. [...] i [...] gm. kat. D. , która to została wydana została na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ponownie orzekając o odmowie zwrotu nieruchomości organ I instancji oparł się na przytoczonych przez siebie wyrokach sądów administracyjnych, w świetle których zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest niedopuszczalny jeśli nie jest możliwe zwrócenie idealnego udziału w niej. Skoro więc przedmiotem wniosku R.P, .Z.P. i G.M. , był zwrot udziału wynoszącego ½ części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], który to udział został wywłaszczony decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 26 września 1980 r. nr [...] wydaną w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, to należało go rozpatrzyć negatywnie. Odwołanie od ww. decyzji Starosty wniósł w ustawowym terminie R.P. , reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego K.C. . Decyzją z dnia [...]lutego 2013 r. znak: [...] Wojewoda , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] . W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy pomimo jej błędnego uzasadnienia. W opinii Wojewody zasadniczym elementem determinującym bowiem treść wydanego rozstrzygnięcia jest fakt, iż udział wynoszący ½ części we współwłasności działki nr [...] obr. [...] m. K. , wywłaszczony został w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, tj. w ten sposób, że wywłaszczono na żądanie właściciela wywłaszczeniem całej nieruchomości, ponieważ w wyniku wywłaszczenia innej działki pozostająca przy właścicielu część działki oznaczona obecnie nr [...] nie nadawała się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. Powyższe wynika jednoznacznie w sposób nie budzący wątpliwości m.in. z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 26 września 1980 r. nr [...] , nie jest także zresztą kwestionowane przez odwołujących. Przypomniano, że w przypadku gdy dana nieruchomość zostaje wywłaszczona, a następnie na skutek inicjatywy jej byłych właścicieli, następuje dodatkowe wywłaszczenie tej jej części, która pierwszym wywłaszczeniem nie została objęta, to działka wywłaszczona w drugiej kolejności (czyli w zasadzie "dowłaszczona") dzieli los działki pierwszej. Oznacza to, że zwrot lub odmowa zwrotu działki nr [...], zależy od tego, czy zwrócona byłym właścicielom została działka nr [...] wywłaszczona została jako pierwsza decyzją Naczelnika Dzielnicy K.-N. z dnia 15 czerwca 1978 r. nr [...]. Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1948/00 jednoznacznie wynika, że zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jest możliwy tylko wówczas, gdy zwrotowi podlegają również działki wywłaszczone na cel wywłaszczenia. W obydwu tych wyrokach stwierdzono, że ratio legis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, dopuszczającego wywłaszczenie na żądanie właściciela całej nieruchomości, gdy w wyniku wywłaszczenia część pozostawiona właścicielowi nie nadaje się do racjonalnego wykorzystania oznacza, że wyłączone jest stosowanie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej na wniosek właściciela, jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu także innej części nieruchomości. Pogląd ten zachował swoją aktualność również pod rządami art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i w pełni znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie. W kontekście powyższego, wbrew twierdzeniom organu I instancji, kluczową kwestią przesądzającą o treści niniejszego rozstrzygnięcia jest fakt, że decyzją z dnia 8 lutego 2013 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 18 kwietnia 2012 r. nr [...] orzekająca o odmowie zwrotu działki nr [...] na rzecz G.M., Z.P. i R.P. Tym samym nie można uznać za prawidłowego stanowiska Starosty K. , iż czynnikiem determinującym w przedmiotowej sprawie konieczność wydania decyzji odmownej nie jest fakt, że działka wywłaszczona w drugiej kolejności, na wniosek właściciela ("dowłaszczona"), dzieli los działki wywłaszczonej w pierwszej kolejności, lecz fakt, że w niniejszym przypadku nie jest możliwy zwrot udziału idealnego we współwłasności nieruchomości. To zaś oznacza, że sposób rozstrzygnięcia podniesionych w odwołaniu kwestii dotyczących zasadności takiego a nie innego zakwalifikowania przez Starostę K. wniosku o zwrot (tj. czy żądanie Państwa P. dotyczyło zwrotu "części nieruchomości" czy zwrotu "1/2 udziału w nieruchomości") pozostaje bez znaczenia z punktu sposobu załatwienia niniejszej sprawy. Z powyższą decyzją nie zgodził się R.P. który wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 oraz art. 80 K.p.a. polegające na nie niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym błędne ustalenie, że działka nr [...] nie stała się zbędna dla realizacji celu, dla którego została wywłaszczona, dlatego brak jest podstaw do jej zwrotu, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, że brak jest podstaw do zwrotu działki [...], podczas gdy, działka [...] stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia, dlatego nie tylko działka nr [...] lecz również [...] powinny zostać zwrócone skarżącemu. Wobec powyższego, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] , oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Na uzasadnienie zarzutu naruszenia prawa procesowego podano, że w przedmiotowej sprawie istotne jest wyjaśnienie relacji pomiędzy postępowaniem w sprawie zwrotu działki nr [...] (decyzja Wojewody znak: [...] ) i postępowaniem w sprawie zwrotu działki nr [...](decyzja Wojewody znak [...] ), tj. działki objętej niniejszą skarga, ponieważ zwrot działki nr [...], warunkuje możliwość zwrotu działki nr [...], jako działki "dowłaszczonej" w trybie art. 5 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Skarżący podniósł, że obie wyżej wymienione decyzje Wojewody zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zdaniem Skarżącego, decyzja Wojewody znak:[...] o odmowie zwrotu działki nr [...] narusza przepisy prawa materialnego, co uzasadnia jej uchylenie i orzeczenie na drodze postępowania administracyjnego o zwrocie działki nr [...] . Powyższe oznacza, że wydanie w mniejszej sprawie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia opartego na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jest możliwe, jedynie wówczas, gdy decyzja o zwrocie działki nr [...] nie będzie naruszać przepisów prawa materialnego, w tym postanowień ustawy o gospodarce nieruchomościami i poprzedzającej ją ustawy. Podniesiono, że postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu działki nr [...] toczyło się od 2003 r. (blisko 10 lat) i organy orzekające w sprawie, miały bardzo duże problemy z rozstrzygnięciem - z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że organy prezentowały odmienne sposoby wykładni przepisów UGN i UZTWN. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sąd administracyjny może zawiesić postępowanie w sprawie w razie ustalenia, że rozstrzygniecie sprawy objętej skargą zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Taka sytuacja zachodzi, w ocenie Sądu, w tej sprawie. W dniu 8 lutego 2013 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję znak [...] mocą której utrzymano w mocy poprzedzająca ją decyzję Starosty K. o odmowie zwrotu działki nr [...] Jak wynika z akt sprawy, to parcele katastralne wchodzące obecnie w skład działki nr [...] zostały wywłaszczone na realizację celu publicznego, natomiast udział wynoszący ½ części parcel stanowiących obecnie działkę nr [...] został wywłaszczony nie z uwagi na realizację celu publicznego, ale w związku z żądaniem ówczesnych właścicieli, którzy uznali, że pozostawiona im część nieruchomości stanowiąca ów udział nie będzie nadawała się do zagospodarowania. Tym samym nastąpiło związanie wywłaszczenia udziału wynoszącego ½ w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (obecnie) z wywłaszczeniem działki nr [...] (obecnie). Rację mają wiec organy, i w istocie nie kwestionuje takiego związania sam skarżący, że to od rozstrzygnięcia co do legalności odmowy zwrotu działki nr [...] uzależnione być powinno rozstrzyganie co do zwrotu udziału wynoszącego ½ w prawie własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Sąd z urzędu posiada informację, że decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 467/13 skargę oddalił. Wyrok ten jednak nie jest prawomocny i służy od niego skarga kasacyjna. Powyższe oznacza, że w tej sprawie zachodzi okoliczność pozwalająca na uznanie, że prawidłowe rozstrzygniecie tej sprawy (dotyczącej odmowy zwrotu udziału wynoszącego ½ w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ) będzie uzależnione od uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r., którym rozpoznawano skargę na decyzję o odmowie zwrotu działki nr [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie uznał, że zachodzi przesłanka z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd podejmie z urzędu postępowanie w tej sprawie z chwilą uprawomocnienia się ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 467/13 lub wydania prawomocnego orzeczenia (w razie wniesienia skargi kasacyjnej) przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.