II SA/Kr 486/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-06-28

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, utrzymującego 8-osobową rodzinę z dochodów nieprzekraczających minimum socjalnego na członka rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, który utrzymuje 8-osobową rodzinę z dochodów nieprzekraczających minimum socjalnego na członka rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał, że utrzymuje 8-osobową rodzinę, a jego miesięczny dochód nie przekracza minimum socjalnego. Posiada znaczną ilość nieruchomości, ale są one obciążone hipotekami i kredytami. Skarżący podkreślił, że sprawa jest skomplikowana i wymaga pomocy kwalifikowanego prawnika, a on sam nie posiada wykształcenia prawniczego. Do wniosku dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
I) zwolnić skarżącego J. P. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego J. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Kr 486 /13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 28 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego J. P. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego J. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Sygn. akt II SA/Kr 486 /13 UZASADNIENIE Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynał wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i szóstką dzieci. Ich miesięczny dochód wynosi 4.200 zł i składa się na niego wynagrodzenia za pracę skarżącego oraz z umów o dzieło i praw autorskich. Żona skarżącego przebywa obecnie na bezpłatnym urlopie wychowawczym. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 120m2, mieszkania o pow. 93 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1,6 ha oraz współwłaścicielem działki o pow. 8,5 ara. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż ma na utrzymaniu żonę i szóstkę dzieci. Nie posiada on wystarczających środków na ustanowienie adwokata z wyboru. Sprawa jest na tyle skomplikowana, iż wymaga działania kwalifikowanego zastępcy prawnego. Skarżący nie posiada wykształcenia prawnego i nigdy nie uczestniczył w żadnych czynnościach procesowych. Łączny dochód na członka rodziny nie przekracza 500 zł miesięcznie. Znajduje się poniżej minimum socjalnego. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż jego dom jest obciążony hipoteką na kwotę 22.000 CHF. Obecnie pozostaje do spłaty 16.000 CHF plus odsetki. Oboje z żoną spłacają kredyty w zakładach pracy. Łączne obciążenia kredytowe to około 800 zł miesięcznie. Mieszkanie o pow. 93 m2 jest zapisane na skarżącego, ale mieszkają w nim rodzice, którzy nie posiadają żadnych nieruchomości. Ponoszą oni całkowite koszty jego utrzymania. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2013 r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, iż posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1992. Jest to jedyny pojazd samochodowy jakim dysponuje jego rodzina. Posiada też gospodarstwo rolne o pow. 1,8 ha i z tego tytułu otrzymał on dopłatę unijną w wysokosci 1.550 zł za rok 2012. Skarżący wyjaśniła także, iż oprócz wynagrodzenia za pracę w miesiącu osiąga także inne dochody z tytułu umów o dzieło i prawa autorskich. W miesiącach od stycznia do marca 2013 r. z tego tytułu uzyskał ona kwotę 3.000 zł. Ponieważ nie są to stałe miesięczne dochody skarżący rozlicza je w cyklu rocznym. I tak w roku 2012 w przeliczeniu na miesiąc stanowiły one kwotę 1.810 zł. Dodatkowo otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 927 zł. Tak więc łącznie z pensją do dyspozycji pozostaje kwota około 4.100 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, iż korzysta wraz z rodziną z darmowych przejazdów komunikacyjnych z tytułu rodzin wielodzietnych i obecnie korzystają z nich K., W., J. i K.. Synowi W. gimnazjum przyznało darmowe obiady. Nadto skarżący oświadczył, ze ani on, ani inny członek rodziny nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma skarżący dołączył plik dokumentów, w tym obrazujące miesięczne wydatki związane z utrzymaniem : umowy o udzielenie kredytu z PKO SA, umowy o pożyczki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych skarżącego i jego żony, zaświadczenie o wysokości miesięcznych zarobków skarżącego ze stosunku pracy, PIT-37, umowa kupna samochodu, decyzję w sprawie wymiaru podatku do nieruchomości, decyzję w sprawie ustalenia zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku z dnia 1 września 2006 r., kserokopie faktur za usługi telekomunikacyjne, wodę, wezwanie do zapłaty za energię elektryczną i gaz, dowód wpłaty za zajęcia dodatkowe K. P.. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja materialna skarżącego, utrzymywanie 8 osobowej rodziny się jedynie dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz zasiłków ze strony Państwa w wysokości, która nie przekracza minimum socjalnego na członka rodziny - uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. a art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło