II SA/Kr 50/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. i S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 października 2008 r., Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego kwocie 500 zł od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 października 2008 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki S. B. i S. B. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie na ich rzecz adwokata z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] października 2009 roku skarżącym zostały przesłane formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem ich wypełnienia w oparciu o ich aktualną sytuację majątkową i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym terminie uzupełnili brak i przesłali do tut. Sądu wypełnione wnioski o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczeń zawartych we wnioskach wynika, że skarżący prowadzą wspólna gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi 1.473,69 zł i stanowi go emerytura S. B. w wysokości [...] zł i emerytura S. B. w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom wielkości 73 m² oraz przydomowy ogródek wielkości 0,0708 ha. Nie posiadają oni innych nieruchomości, oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, że żyją poniżej minimum socjalnego. Oboje są osobami schorowanymi, pozostającymi w stałym leczeniu. Miesięczne wydatki skarżących przedstawiają się następująco: utrzymanie higieny domu i osobistej 50 zł, ogrzewanie domu 180 zł, energia elektryczna 140 zł, gaz 150 zł, kanał 30 zł, leki 200 zł, drobne naprawy 50 zł, zakup i naprawa odzieży 80 zł, podatek 20 zł, prezent dla wnuków 20 zł, "pieniądz awaryjny (rezerwa okolicznościowa)" 100 zł. Suma miesięcznych wydatków wynosi 1.110 zł. Z przedstawionego wyliczenia wynika, że na bardo skromne miesięczne wyżywienie dwóch osób pozostaje kwota 365 zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączyli odcinki emerytur za miesiąc wrzesień 2009 roku oraz zestawienie miesięcznych wydatków. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Przedmiotowy wniosek nie jest pierwszym wnioskiem skarżących o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że dane zawarte w formularzu wniosku nie były wystarczająco kompletne, by dokonać oceny sytuacji majątkowej skarżących, a skarżący w zakreślonym terminie danych tych nie uzupełnili. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2009 roku sygn. akt II OZ 698/09 zażalenie skarżących na w/w postanowienie oddalił. Orzekający zauważa, że aktualnie złożony wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy zawiera zarówno potwierdzenie wysokości uzyskiwanych dochodów, jak również dokładne zestawienie ponoszonych wydatków. Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiadają dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżący są osobami starszymi (S. B. liczy [...] lat, a S. B. [...] lat) i schorowanymi. Pozostają w stałym leczeniu, a miesięczne wydatki na leczenie wynoszą 200 zł. Jedynym źródłem utrzymania skarżących są pobierane świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 1.473,69 zł. Niemal połowę uzyskiwanych dochodów skarżący przeznaczają na utrzymanie domu, w którym zamieszkują. Skarżący nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie ich od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).