II SA/Kr 501/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel- Ziaja Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak NSA Izabela Dobosz (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.-S. Spółki z. o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynku skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 32, art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami) i art. 104 k.p.a. Starosta P. wydał pozwolenie dla E.P. na rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. "1" w P. przy ul. K. usytuowanego od strony wschodniej w granicy z działką nr ewid. "2" a od strony zachodniej w granicy z działką nr ewid. "3" oznaczonego na załączonej mapie sytuacyjno - wysokościowej numerem porządkowym 2 zgodnie z projektem rozbiórki opracowanym przez A.S., z zachowaniem określonych szczegółowo warunków. Obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego obejmuje nieruchomości nr ewid. "3" i "2". W uzasadnieniu decyzji starosta wskazał, że inwestor przedłożył wniosek wraz z dokumentacją techniczną prowadzenia robót rozbiórkowych na wyżej opisanej nieruchomości. W czasie postępowania pełnomocnik spółki "A.-S." wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. z powodu śmierci strony postępowania M.P. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej sprawie inwestor ustalił, że po śmierci M.P. tj. od 1981 r. administratorem działki i budynku jest F.M., to ona podejmuje wszystkie czynności administracyjne związane z tą działką łącznie z ponoszeniem wszelkich opłat z tytułu jej administrowania. Wcześniej zmarła żona M.P., małżeństwo nie miało dzieci. Do sprawy dołączono nakaz płatniczy wystawiony przez Urząd Gminy i Miasta P. na F.M. jako administratora tej działki. Na tę okoliczność została w dniu 23 października 2003 r. spisana notatka służbowa w obecności inwestora z F.M. Odwołanie od tej decyzji złożyła "A.-S." spółka z o.o. właściciel działki nr "3", zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naruszenie przepisów postępowania polegało na prowadzeniu postępowania pomimo wystąpienia przesłanki do jego zawieszenia, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ administracji przyznał, że wie o śmierci strony postępowania M.P., lecz nie ma to znaczenia dla zawieszenia postępowania, gdyż administratorem działki i budynku jest F.M. i podejmuje ona wszelkie czynności administracyjne związane z nieruchomością. Skarżący zwraca uwagę, że w przypadku śmierci strony postępowania jego zawieszenie jest obligatoryjne, chyba, że możliwe jest wezwanie do postępowania spadkobierców zmarłej strony lub zachodzą okoliczności wskazane w art. 30 § 5 k.p.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wyłączających obligatoryjne zawieszenie postępowania. Należało przede wszystkim wyjaśnić kwestię dziedziczenia po M.P. Podniesiony w uzasadnieniu decyzji fakt, że był on wdowcem i zmarł bezpotomnie nie wyklucza dziedziczenia ustawowego rodziców i rodzeństwa ani też istnienia spadkobiercy testamentowego. Ponieważ nie ustalono kręgu spadkobierców M.P., decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę jest wadliwa i powinna podlegać uchyleniu. Wojewoda w dniu [...] lutego 2004 r. wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 prawa budowlanego i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy stwierdzając, że została wydana prawidłowo. Inwestor przedłożył dokumenty wymagane przez art. 33 ust. 4 prawa budowlanego. Zawieszenie postępowania ze względu na śmierć strony wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek: śmierć strony musi nastąpić po wszczęciu postępowania administracyjnego, śmierć nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym oraz istnieje niemożność wezwania spadkobierców do postępowania. W niniejszej sprawie nie została spełniona pierwsza z powyższych przesłanek, bowiem F.M., która bierze udział w postępowaniu, jest administratorem działki od 1981 r. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na w obszarze oddziaływania obiektu tj. terenie w otoczeniu obiektu, na którym wprowadza on ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich działek. W niniejszej sprawie rozbiórka obiektu nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu sąsiednich działek. Decyzję powyższą zaskarżyła do sądu administracyjnego spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A.-S. zarzucając jej poważne naruszenie przepisów postępowania tj. art. 97 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Organy administracyjne pierwszej i drugiej instancji określiły prawidłowo zakres pojęcia strony postępowania stwierdzając, że stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę jest właściciel nieruchomości sąsiedniej oznaczonej numerem ewidencyjnym "2". Jednakże organy administracyjne obu instancji, mimo powzięcia w toku postępowania wiadomości o śmierci M.P., nie ustaliły kto jest obecnie właścicielem nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym "2". Skarżący ponownie podniósł, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączających obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego. Gdyby nawet przyjąć, że śmierć M.P. nie powoduje zawieszenia postępowania, gdyż miała miejsce przed wszczęciem postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę, to organ administracyjny i tak był obowiązany zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym jest kwestia dziedziczenia po M.P., która powinna zostać rozstrzygnięta w postanowieniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. W postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w żaden sposób, z jakiego tytułu stroną postępowania ma być F.M., w miejsce właściciela nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym "2". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organy I i II instancji czyniły starania mające na celu ustalenie następców prawnych M.P., prowadząc w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Niemniej jednak od 1981 roku żaden z następców prawnych nie zgłosił się do udziału w toczących się postępowaniach, a dokumenty podatkowe (akta sprawy k. 41 i 42) wskazują, iż od tej daty administratorem działki i budynku jest pani F.M. Wobec wyczerpania przez urząd pozostających w jego kompetencji środków zmierzających do ustalenia następców prawnych w miejsce M.P., dopuszczono F.M. celem zabezpieczenia uzasadnionych interesów potencjalnych jego następców prawnych. Organy administracyjne zgodnie z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania winny działać bez zbędnej zwłoki przy uwzględnieniu terminów załatwiania spraw określonych w art. 35 k.p.a. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził istnienia naruszeń prawa powodujących konieczność uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji. Organy obu instancji w sposób szczegółowy i nie budzący wątpliwości ustaliły stan faktyczny, prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a postępowanie toczyło się z zachowaniem wszelkich określonych przepisami zasad. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., przewidujący obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego w przypadku śmierci strony, nie miał w tej sprawie zastosowania. Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie wskazanego przepisu jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy śmierć strony nastąpiła w toku postępowania, a więc zgodnie z art. 61 k.p.a. po złożeniu wniosku przez stronę lub po wszczęciu postępowania z urzędu. M.P. zmarł na wiele lat przed złożeniem przez E.P. wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę, a zatem nigdy nie stał się stroną tego postępowania administracyjnego. Skoro nigdy nie zaistniały przesłanki warunkujące obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego ze względu na śmierć strony, bezprzedmiotowym staje się badanie, czy zachodzą przesłanki wyłączające takie zawieszenie wskazane w art. 30 § 5 k.p.a. Zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. jest więc bezzasadny. Ustalenie spadkobierców M.P. nie stanowi również zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy. Trudno doszukać się takiego związku pomiędzy wydaniem pozwolenia na rozbiórkę a ustaleniem kręgu spadkobierców właściciela działki sąsiedniej. Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GSK 27/05 (LEX nr 180423), który również dotyczył postępowania w przedmiocie rozbiórki budynku. W sprawie tej sądy administracyjne obu instancji uznały, że toczący się przed sądem cywilnym spór o własność nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę nie ma prejudycjalnego znaczenia dla wszczętego postępowania o pozwolenie na rozbiórkę. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku: "fakt toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym, w przedmiocie ustalenia zmiany prawa własności działki nr (...) nie stanowi zagadnienia wstępnego (prejudycjalności), którego rozstrzygnięcie mogłoby mieć zasadnicze znaczenie przy rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę". Skoro więc ustalenie kręgu właścicieli działki objętej wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę nie jest prejudykatem w sprawie o wydanie takiego pozwolenia, to tym bardziej nie będzie nim ustalenie przez sąd kręgu spadkobierców właściciela działki sąsiedniej, który zmarł ponad dwadzieścia lat przed złożeniem wniosku. Na marginesie jedynie warto zauważyć, że działka nr "2" nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej rozbiórki, co można stwierdzić na podstawie mapy sporządzonej dla celów projektowych znajdującej się w aktach administracyjnych na k. 9. Planowana na działce nr "1" rozbiórka w żaden sposób nie wpływa na wykonywanie uprawnień właścicielskich na działce "2", a zatem uczestnictwo jej właściciela w charakterze strony niniejszego postępowania nie było konieczne. F.M. jest zarządcą faktycznym tej nieruchomości od ponad dwudziestu lat. Jej udział w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę na działce sąsiedniej należy uznać za całkowicie wystarczający do zabezpieczenia interesów osób uprawnionych do władania działką nr "2". Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).